I SA 2916/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2005-02-21
NSAnieruchomościŚredniawsa
nieruchomościdroga wojewódzkanabycie z mocy prawaadministracja publicznawładaniepostępowanie administracyjnek.p.a.WSAskarżącydecyzja

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje o nabyciu mienia Skarbu Państwa z mocy prawa przez województwo, stwierdzając błędy proceduralne i braki w materiale dowodowym.

Skarżący kwestionowali decyzje o nabyciu z mocy prawa nieruchomości pod drogę wojewódzką, twierdząc, że nie znajdowały się one w posiadaniu Skarbu Państwa ani jednostki samorządu terytorialnego w dniu 1 stycznia 1999 r. Sąd administracyjny uchylił zaskarżone decyzje, wskazując na niepełny materiał dowodowy, naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących przesłuchania świadków i brak kluczowych dokumentów, takich jak akt notarialny darowizny.

Sprawa dotyczyła nabycia z mocy prawa przez Województwo [...] nieruchomości stanowiącej własność M. K., zajętej pod drogę wojewódzką, na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Decyzje organów administracji stwierdzały, że nieruchomość stała się własnością województwa z dniem 1 stycznia 1999 r. Skarżący, właścicielka nieruchomości oraz jej następcy prawni (J. i G. K. po umowie darowizny), wnieśli skargę do sądu, zarzucając m.in. brak faktycznego władania nieruchomością przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego w krytycznym dniu oraz niepełny materiał dowodowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpoznając sprawę, uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody [...]. Sąd uznał, że postępowanie dowodowe było wadliwe, a materiał dowodowy niepełny. Wskazano na naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez oparcie decyzji na niejednoznacznych dowodach dotyczących władania nieruchomością, a także na naruszenie art. 79 k.p.a. poprzez nieuczestniczenie właścicielki w przesłuchaniu świadków. Ponadto, w aktach sprawy brakowało kluczowych dokumentów, takich jak akt notarialny darowizny nieruchomości z dnia [...] grudnia 2000 r., co uniemożliwiało jednoznaczne ustalenie przedmiotu tej umowy i jej zgodności z przedmiotowymi działkami. Sąd stwierdził również braki w dokumentacji dotyczącej powstania działek nr [...] i [...].

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli nie zostało jednoznacznie udowodnione, że w dniu 31 grudnia 1998 r. nieruchomość znajdowała się w faktycznym władaniu Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy administracji nie zgromadziły wystarczającego materiału dowodowego, aby jednoznacznie stwierdzić władanie nieruchomością przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego. Wskazano na sprzeczne dowody i brak kluczowych dokumentów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (8)

Główne

Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm. art. 73 § 1 i 3

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną

Pomocnicze

Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm. art. 97 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz. U. Nr 153, poz. 1269 art. 1 § 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. art. 152

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 79

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nieruchomość nie znajdowała się w dniu 31 grudnia 1998 r. w faktycznym władaniu Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. Postępowanie dowodowe było wadliwe i niepełne. Naruszone zostały przepisy k.p.a. dotyczące ustalania stanu faktycznego i udziału stron w postępowaniu. W aktach sprawy brakowało kluczowych dokumentów (np. aktu notarialnego darowizny).

Godne uwagi sformułowania

organ bada wyłącznie spełnienie przesłanek wymienionych w tym przepisie. organ wydaje decyzję deklaratoryjną, potwierdzającą stan, który powstał z mocy samego prawa. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przede wszystkim należało przyjąć, że wydane decyzje opierają się na niepełnym materiale dowodowym.

Skład orzekający

Irena Kamińska

przewodniczący

Daniela Kozłowska

sprawozdawca

Maria Tarnowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących nabycia mienia z mocy prawa na podstawie art. 73 ustawy wprowadzającej reformę administracji, a także zasady postępowania dowodowego w administracyjnym postępowaniu sądowym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego związanego z reformą administracji publicznej z 1998 r. i nabyciem mienia komunalnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak istotne są formalne aspekty postępowania dowodowego i kompletność dokumentacji w sprawach dotyczących własności nieruchomości, nawet w kontekście przepisów przejściowych.

Wadliwe postępowanie dowodowe i braki w dokumentacji doprowadziły do uchylenia decyzji o nabyciu nieruchomości przez gminę.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA 2916/03 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-02-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-12-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Daniela Kozłowska /sprawozdawca/
Irena Kamińska /przewodniczący/
Maria Tarnowska
Symbol z opisem
6102 Nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego
Skarżony organ
Minister Budownictwa
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Kamińska Sędziowie WSA Daniela Kozłowska (spr.) asesor WSA Maria Tarnowska Protokolant Iwona Kosińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lutego 2005 r. sprawy ze skarg M. K., J.i G. K. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...] w przedmiocie nabycia mienia z mocy prawa 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2003 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Uzasadnienie
I SA 2916/03
U z a s a d n i e n i e
Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] grudnia 2003 r., [...], utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2003 r., [...], wydaną na podstawie art. 73 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) stwierdzającą, że nieruchomość położona w B., oznaczona jako działki nr [...] ([...] m²) i [...] ([...] m²) , zajęta pod drogę wojewódzką nr [...], znajdująca się w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa, a będąca własnością M. K., stała się z dniem 1 stycznia 1999 r. z mocy prawa własnością Województwa [...]. Uzasadniając decyzję Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast podał, że organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił, iż przedmiotowa nieruchomość stanowiła w dniu 31 grudnia 1998 r. własność M. K. oraz że była zajęta pod część drogi wojewódzkiej nr [...][...] – [...] – [...]–[...] zaliczonej do dróg wojewódzkich na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998 r. w sprawie wykazu dróg krajowych i wojewódzkich (Dz. U. Nr 160, poz. 1071). Ustalone zostało również władztwo publiczne nad przedmiotową nieruchomością m.in. na podstawie dziennika czynności przy objazdach dróg i obiektów mostowych oraz protokółu rozprawy administracyjnej z dnia [...] maja 2003 r., podczas której M. K. oświadczyła, że nie użytkuje przedmiotowej nieruchomości zgodnie z jej przeznaczeniem, ponieważ została ona zajęta pod drogę wojewódzką, a w szczególności na pas zieleni z rzędem drzew przydrożnych zasadzonych przez zarządcę.
W dniu [...] grudnia 2000 r. M. K. umową darowizny przeniosła własność przedmiotowej nieruchomości na J. i G. małż. K. Organ wojewódzki prawidłowo ustalił strony postępowania, bowiem w takim postępowaniu stroną jest zarówno podmiot będący właścicielem nieruchomości w dniu 31 grudnia, jak i w dniu orzekania.
Prowadząc postępowanie w trybie art. 73 ustawy z 13 października 1998 r. organ bada wyłącznie spełnienie przesłanek wymienionych w tym przepisie. W przypadku stwierdzenia, że przesłanki te występują organ wydaje decyzję deklaratoryjną, potwierdzającą stan, który powstał z mocy samego prawa.
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła M. K. oraz J. i G.K. Skarżąca M. K. domaga się unieważnienia decyzji, a w piśmie z dnia [...] stycznia 2004 r. uzupełniającym skargę podała, że nie nieruchomość w dniu 31 grudnia 1998 r. nie była w faktycznym władaniu województwa. Władztwo nad nieruchomością sprawowała osobiście wraz w córką. Decyzje wydane zostały w oparciu o zeznania świadków, a dziennik czynności przy objazdach dróg nie potwierdza wykonywania prac na działce, a jedynie utrzymanie dróg w stanie zdatnym do użytku. Skarżący K. również wnieśli o unieważnienie decyzji i podnieśli, że nieruchomość otrzymali bez obciążeń. Urząd Wojewódzki nie posiada żadnych dokumentów potwierdzających władanie przedmiotową nieruchomością .
Odpowiadając na skargi Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wniósł o ich oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W związku z powyższym niniejsze skargi podlegają rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co wynika z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269).
Skargi są uzasadnione. Przede wszystkim należało przyjąć, że wydane decyzje opierają się na niepełnym materiale dowodowym. Skarżący twierdzą, że przedmiotowe działki nie były w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego. Skarżąca M. K. w piśmie z dnia [...] lipca 2003 r., skierowanym do [...] Urzędu Wojewódzkiego oświadczyła, że własne działki uprawiała w całości oraz pielęgnowała posadzone drzewa na działce przydrożnej. Władanie przedmiotowymi działkami przez M. K. w dniu 31 grudnia 1998 r., jak i po tej dacie potwierdzili także małż. K. Przedstawione przez organy orzekające dowody przeciwne nie pozwalają na jednoznaczne stwierdzenie, kto władał tymi działkami w dniu 31 grudnia 1998 r. Wojewoda [...] stwierdził, że władztwo faktyczne nad przedmiotowymi działkami było sprawowane przez zarządcę drogi w 1998 r. w takim samym stopniu, jak nad całą drogą, której częścią jest fragment pasa drogowego. Polegało to na przeprowadzaniu kontroli, wykonywaniu prac interwencyjnych (usuwanie wiatrołomów) oraz utrzymaniu i pielęgnacji zieleni. Organ uznał, że potwierdzeniem sprawowania władztwa faktycznego nad nieruchomością są także protokóły zeznań świadków wykonujących te czynności. Oznacza to wydanie decyzji z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 k.p.a.
Przedstawione Sądowi akta administracyjne zawierają istotne braki. M. K. oświadczyła, że w dniu [...] grudnia 2000 r. "przepisała", jak to określiła, nieruchomość na rzecz J. i G. K. W aktach sprawy nie ma tego aktu notarialnego, nie ma więc możliwości ustalenia, czy aktem tym były objęte działki nr [...] i [...], których dotyczą wydane decyzje. Dołączone do akt badanie hipoteczne kw [...] dotyczy działek nr [...] i [...] o powierzchni [...] m², a więc innych działek niż objęte decyzją Wojewody. Podobnie wypis hipoteczny z kw [...] z dnia [...] października 2002 r. , który również odnosi się do działek nr [...] i [...].
Natomiast dołączony do akt wypisy z rejestru gruntów z dnia [...] maja 2003 r. określają przedmiotowe działki (nr [...] i [...]) jako grunty orne, których właścicielami są J. i G. K. W aktach nie ma jednak dokumentu wskazującego kiedy i na jakiej podstawie powstały działki nr [...] i [...].
Akta sprawy powinny być uzupełnione o umowę notarialną z [...] grudnia 2000 r. i inne istotne dla sprawy dokumenty, w tym dotyczące ewentualnego podziału nieruchomości, w wyniku którego powstały działki objęte zaskarżonymi decyzjami.
Sąd zauważa także, że w przesłuchaniu świadków na okoliczność istotnej dla sprawy kwestii władania nieruchomości (protokół z dnia [...] lipca 2003 r.) nie brała udziału właścicielka nieruchomości. Narusza to art. 79 k.p.a. W aktach nie ma też dokumentów świadczących o zawiadomieniu strony o przesłuchaniu świadków.
Wobec powyższego Sąd postanowił, jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI