I SA 2849/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2005-02-15
NSAnieruchomościŚredniawsa
nieruchomościodszkodowaniewaloryzacjadekret warszawskidepozyt sądowyres iudicatapostępowanie administracyjneWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie waloryzacji odszkodowania za nieruchomość, uznając, że sprawa została już rozstrzygnięta prawomocną decyzją z 1981 r., a wypłacone odszkodowanie złożono do depozytu sądowego.

Skarżący domagał się waloryzacji odszkodowania za nieruchomość położoną w Warszawie, które zostało przyznane prawomocną decyzją z 1981 r. i złożone do depozytu sądowego. Organ pierwszej instancji umorzył postępowanie, a Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucał naruszenie prawa, w tym nieuprawnione złożenie odszkodowania do depozytu. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że sprawa odszkodowania została już prawomocnie rozstrzygnięta, a złożenie kwoty do depozytu stanowiło zastępcze wykonanie zobowiązania, co wyklucza ponowne rozpatrywanie kwestii waloryzacji.

Sprawa dotyczyła skargi M. Z. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta o umorzeniu postępowania w sprawie waloryzacji odszkodowania za nieruchomość położoną w Warszawie. Nieruchomość ta podlegała przepisom dekretu z 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów. Decyzją z 1981 r. przyznano odszkodowanie J. Z., a kwotę przekazano do depozytu sądowego. W 2001 r. M. Z. wystąpił o waloryzację, jednak organy uznały, że odszkodowanie już wypłacone (poprzez złożenie do depozytu) nie może być ponownie waloryzowane, powołując się na zasadę powagi rzeczy osądzonej (res iudicata) oraz art. 470 k.c. Skarżący zarzucał nieuprawnione złożenie odszkodowania do depozytu i brak powiadomienia uprawnionych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, stwierdzając, że decyzja z 1981 r. jest prawomocna i pozostaje w obrocie prawnym. Złożenie kwoty do depozytu sądowego stanowiło zastępcze wykonanie zobowiązania, co wyklucza ponowne rozpatrywanie kwestii odszkodowania i jego waloryzacji w nowym postępowaniu. Sąd podkreślił, że organ odwoławczy prawidłowo badał jedynie zasadność umorzenia postępowania, a nie merytoryczną zasadność decyzji z 1981 r.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, ponowne rozpatrzenie sprawy waloryzacji odszkodowania jest niemożliwe, jeśli pierwotna decyzja o przyznaniu odszkodowania jest prawomocna, a kwota została złożona do depozytu sądowego, co stanowi zastępcze wykonanie zobowiązania i wywołuje skutek wygaśnięcia zobowiązania.

Uzasadnienie

Złożenie kwoty odszkodowania do depozytu sądowego, zgodnie z art. 470 k.c., jest traktowane jako zastępcze wykonanie zobowiązania, co skutkuje wygaśnięciem zobowiązania. W związku z tym, sprawa odszkodowania została już prawomocnie rozstrzygnięta decyzją z 1981 r. i nie może być ponownie przedmiotem postępowania waloryzacyjnego bez naruszenia zasady powagi rzeczy osądzonej (art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.).

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (9)

Główne

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada powagi rzeczy osądzonej (res iudicata) wyklucza ponowne rozstrzyganie sprawy, która została już prawomocnie zakończona.

k.c. art. 470

Kodeks cywilny

Ważne złożenie kwoty do depozytu sądowego jest zastępczym wykonaniem zobowiązania, co skutkuje wygaśnięciem zobowiązania.

Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy

Pomocnicze

p.u.s.a. art. 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Dz. U. Nr 153, poz. 1271 art. 97 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.g.n. art. 132 § ust. 3

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami

Wysokość odszkodowania ustalona w decyzji o wywłaszczeniu podlega waloryzacji na dzień jego zapłaty.

u.g.n. art. 132 § ust. 2

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami

Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości art. 27 § ust. 2

Argumenty

Skuteczne argumenty

Złożenie kwoty odszkodowania do depozytu sądowego stanowi zastępcze wykonanie zobowiązania i wywołuje skutek wygaśnięcia zobowiązania. Prawomocna decyzja o przyznaniu odszkodowania, nawet wadliwa, pozostaje w obrocie prawnym i wyklucza ponowne rozstrzyganie sprawy bez jej wzruszenia w odpowiednim trybie. Organ odwoławczy prawidłowo badał jedynie zasadność umorzenia postępowania, a nie merytoryczną zasadność pierwotnej decyzji.

Odrzucone argumenty

Złożenie odszkodowania do depozytu sądowego było nieuprawnione, ponieważ osoba uprawniona nie odmówiła przyjęcia odszkodowania, a ustalenie jej adresu nie było trudne. Należy uznać, że odszkodowanie nie zostało wypłacone i powinna nastąpić jego waloryzacja. Osoby uprawnione nigdy nie brały udziału w postępowaniu administracyjnym, ponieważ nie były o tym powiadomione. Naruszenie art. 8 i 9 k.p.a. przez organy obu instancji.

Godne uwagi sformułowania

ważne złożenie kwoty odszkodowania do depozytu sądowego jest zastępczym wykonaniem zobowiązania materialno - prawny skutek tego przepisu oznacza wygaśnięcie zobowiązania tak samo, jak przy spełnieniu świadczenia do rąk wierzyciela dopóki decyzja z roku 1981 ustalająca i przyznająca odszkodowanie [...] pozostaje w obrocie prawnym, organ nie może ponownie rozstrzygać kwestii odszkodowania bez naruszenia zasady powagi rzeczy osądzonej

Skład orzekający

Daniela Kozłowska

przewodniczący

Anna Łukaszewska-Macioch

członek

Maria Tarnowska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zasady powagi rzeczy osądzonej (res iudicata) w kontekście postępowań dotyczących odszkodowań za nieruchomości wywłaszczone na podstawie dekretów z okresu powojennego, zwłaszcza w sytuacji złożenia kwoty odszkodowania do depozytu sądowego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z dekretami warszawskimi i złożeniem odszkodowania do depozytu sądowego. Może mieć ograniczoną stosowalność do innych rodzajów odszkodowań lub sytuacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje złożoność postępowań dotyczących odszkodowań za nieruchomości z okresu PRL i znaczenie zasady res iudicata. Jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie nieruchomości i administracyjnym.

Czy można waloryzować odszkodowanie sprzed lat, jeśli pieniądze trafiły do depozytu sądowego? WSA wyjaśnia.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA 2849/03 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-02-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-12-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Łukaszewska-Macioch
Daniela Kozłowska /przewodniczący/
Maria Tarnowska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daniela Kozłowska Sędziowie NSA Anna Łukaszewska - Macioch asesor WSA Maria Tarnowska (spr.) Protokolant Iwona Kosińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lutego 2005 r. sprawy ze skargi M. Z. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2003 r. nr [...] w przedmiocie odszkodowania za nieruchomość oddala skargę.
Uzasadnienie
Wojewoda [...], decyzją z dnia [...] listopada 2003 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] W. z dnia [...] marca 2003 r. nr [....] umarzającą postępowanie w sprawie waloryzacji odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] dz. [...].
Z ustaleń organu wynika, że Prezydent [...] W. decyzją z dnia [....] marca 2003 r. nr [...] orzekł o umorzeniu postępowania w sprawie rewaloryzacji odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] ozn. hip. [...]
W uzasadnieniu swojej decyzji organ pierwszej instancji stwierdził, że nieruchomość ta podlegała przepisom dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze [...] W. Decyzja Wydziału Terenów Urzędu Dzielnicowego [...] z dnia [...] sierpnia 1981 r. o przyznaniu odszkodowania na rzecz J. Z., o nieustalonym miejscu zamieszkania, została ogłoszona na tablicy ogłoszeń, a po uprawomocnieniu się decyzji, w dniu [...] grudnia 1981 r. kwotę odszkodowania przekazano do depozytu sądowego. Dnia 31 lipca 2001 r. M. Z. wystąpił do Starostwa Powiatu [....] o waloryzację odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, lecz, jak stwierdzono w uzasadnieniu, odszkodowanie już wypłacone nie może być ponownie przyznane. Ponowne wydanie decyzji w sprawie już rozstrzygniętej spowodowałoby, że decyzja taka byłaby obarczona wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 3 kpa (res iudicata).
Z wnioskiem o uchylenie decyzji Prezydenta [....] W. z dnia [...] marca 2003 r. nr [...] wystąpił M. Z., zarzucając organowi rażące naruszenie prawa. Twierdził, iż "uprawniony organ nie miał prawa złożyć kwoty przyznanego odszkodowania do depozytu sądowego, ponieważ nie zachodziły przesłanki zawarte w art. 133 ustawy o gospodarce nieruchomościami'".
Organ drugiej instancji w uzasadnieniu swojej decyzji podał, że zgodnie z art. 132 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami, wysokość odszkodowania ustalona w decyzji o wywłaszczeniu podlega waloryzacji na dzień jego zapłaty.
Przekazanie ustalonej w decyzji kwoty odszkodowania do depozytu sądowego oznacza brak podstaw do kontynuowania postępowania waloryzacyjnego, z uwagi na art. 470 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. kodeks cywilny, zgodnie z którym, ważne złożenie kwoty odszkodowania do depozytu sądowego jest zastępczym wykonaniem zobowiązania. Organ uznał, że materialno - prawny skutek tego przepisu oznacza wygaśnięcie zobowiązania tak samo, jak przy spełnieniu świadczenia do rąk wierzyciela.
A zatem, skoro odszkodowanie ustalone w decyzji Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...] sierpnia 1981 r. zostało w formie zastępczej wypłacone, brak jest podstaw do jego waloryzacji w trybie art. 132 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, ponieważ ustalona w tym przepisie procedura odnosi się do waloryzacji odszkodowania na dzień zapłaty odszkodowania – a nie dotyczy odszkodowań już wypłaconych. Dlatego też, jak stwierdził organ drugiej instancji, zaskarżone rozstrzygnięcie Prezydenta [...] W., aczkolwiek z odmiennym uzasadnieniem, należało utrzymać w mocy.
W skardze na decyzję Wojewody [...] z dnia [....] listopada 2003 r. nr [...] M. Z. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając, że złożenie odszkodowania do depozytu sądowego było nieuprawnione, ponieważ osoba uprawniona nie odmówiła przyjęcia odszkodowania, a ustalenie jej adresu nie było trudne. Zdaniem skarżącego należy uznać, że odszkodowanie nie zostało wypłacone i powinna nastąpić jego waloryzacja. Skarżący twierdził również, że osoby uprawnione nigdy nie brały udziału w postępowaniu administracyjnym, ponieważ nie były o tym powiadomione. Organom obu instancji skarżący zarzucił naruszenie art. 8 i 9 kpa.
Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, twierdząc, że podane w uzasadnieniu argumenty dotyczą kwestii, która nie była przedmiotem niniejszego postępowania. Organ odwoławczy badał jedynie zasadność umorzenia postępowania, co przy jego bezprzedmiotowości powodowało brak podstaw do dokonywania oceny postępowania zakończonego decyzją Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...] sierpnia 1981 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpoznał skargę zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271, z późn. zm.).
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 152, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że Sąd obowiązany jest zbadać, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Skarga jest bezzasadna.
Sąd administracyjny może uchylić zaskarżoną decyzję tylko wtedy, gdy narusza ona obowiązujące prawo.
Zaskarżona decyzja Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2003 r. nr [...] - utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta [...] W. z dnia [....] marca 2003 r. nr [...] umarzającą postępowanie w sprawie waloryzacji odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] dz. [....] - jest zgodna z prawem.
Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie, toczące się z wniosku M. Z. w sprawie waloryzacji odszkodowania za nieruchomość położoną w Warszawie przy ul. [...] dz.[....], dotyczyło nieruchomości objętej dekretem z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Zostało zakończone decyzjami umarzającymi postępowanie, z uwagi na to, że sprawa odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [....], ozn.[....], została rozstrzygnięta prawomocną decyzją Urzędu Dzielnicowego [...] z dnia [...] sierpnia 1981 r. nr [...] o ustaleniu i przyznaniu odszkodowania w całości J. Z. Przyznane odszkodowanie zostało złożone do depozytu sądowego, stosownie do art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64).
Prawidłowo organ nadzoru uznał zatem, że podane w uzasadnieniu skargi argumenty dotyczą kwestii, która nie była przedmiotem niniejszego postępowania. Organ odwoławczy prawidłowo badał jedynie zasadność umorzenia postępowania.
Decyzja z 1981 r. w niniejszym postępowaniu nie podlega kontroli, ponieważ uprawomocniła się i nadal pozostaje w obrocie prawnym, a przyznane odszkodowanie w 1981 r. zostało złożone do depozytu sądowego. Tak więc wszelkie zarzuty skarżącego dotyczące wad decyzji z 1981 r., takie jak zaniechanie doręczenia decyzji
byłemu właścicielowi (spadkobiercom właściciela) na adres znany organowi, skierowanie decyzji do osoby nieżyjącej czy złożenie kwoty odszkodowania do depozytu sądowego, nie mogą być poddane ocenie w niniejszym postępowaniu administracyjnym.
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja Wojewody [....] z dnia [...] listopada 2003 r. oraz decyzja ją poprzedzająca, czyli decyzja Prezydenta [...] W. z dnia [...] marca 2003 r. o umorzeniu postępowania w sprawie rewaloryzacji odszkodowania za nieruchomość położoną w Warszawie przy ul. [...] dz. [...] są zgodne z prawem. Bowiem dopóki decyzja z roku 1981 ustalająca i przyznająca odszkodowanie za nieruchomość objętą działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze [...] W. (...) pozostaje w obrocie prawnym, organ nie może ponownie rozstrzygać kwestii odszkodowania bez naruszenia zasady powagi rzeczy osądzonej, o czym stanowi art. 156 § 1 pkt 3 kpa.
Z powyższych względów, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI