I SA 2806/03
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje odmawiające zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, wskazując na niewłaściwość organu wydającego decyzję w pierwszej instancji.
Sprawa dotyczyła wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, który został odrzucony przez Prezydenta W. i utrzymany w mocy przez Wojewodę. Sąd uchylił obie decyzje, stwierdzając, że Prezydent W., działając jako starosta, podlegał wyłączeniu od udziału w postępowaniu, ponieważ nieruchomość stanowiła własność m.st. Warszawy. Sąd wskazał na konieczność ponownego ustalenia tytułu własności i właściwego organu do rozpatrzenia sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę E. E. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta W. odmawiającą zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Nieruchomość została nabyta na rzecz Skarbu Państwa w 1975 r. pod budowę osiedla mieszkaniowego. Wniosek o zwrot części nieruchomości złożono w 1992 r. Organy administracji odmówiły zwrotu, uznając, że nieruchomość została w całości zagospodarowana zgodnie z celem wywłaszczenia i nie zaistniały przesłanki z ustawy o gospodarce nieruchomościami. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta W. Głównym argumentem sądu było to, że Prezydent W., wykonując zadania starosty, podlegał wyłączeniu od udziału w postępowaniu na podstawie art. 24 § 1 pkt 1 i 4 kpa, ponieważ nieruchomość stanowiła własność m.st. Warszawy. Wydanie decyzji przez organ podlegający wyłączeniu stanowiło podstawę do wznowienia postępowania i uchylenia decyzji. Sąd wskazał, że organ odwoławczy, utrzymując w mocy wadliwą decyzję, również wydał decyzję niezgodną z prawem. Sąd nakazał ponowne rozpoznanie sprawy, z koniecznością ustalenia tytułu własności, w szczególności na podstawie księgi wieczystej, oraz przekazania sprawy do załatwienia przez właściwy organ, jeśli Prezydent W. podlega wyłączeniu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, Prezydent miasta na prawach powiatu podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, która stanowi własność tego miasta, na podstawie art. 24 § 1 pkt 1 i 4 kpa.
Uzasadnienie
Prezydent miasta na prawach powiatu reprezentuje miasto na zewnątrz i wydaje decyzje w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej. W przypadku nieruchomości stanowiącej własność miasta, Prezydent występuje jako organ administracji, a miasto jako strona postępowania. W takiej sytuacji Prezydent podlega wyłączeniu od udziału w sprawie, co skutkuje wadliwością wydanej przez niego decyzji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (18)
Główne
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uchyla zaskarżoną decyzję, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
k.p.a. art. 24 § § 1 pkt 1 i 4
Kodeks postępowania administracyjnego
Określa przypadki, w których pracownik organu lub osoba wykonująca czynności w postępowaniu podlega wyłączeniu od udziału w sprawie.
k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Stanowi podstawę do wznowienia postępowania, gdy decyzja została wydana przez organ podlegający wyłączeniu.
u.g.n. art. 142
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Określa organ właściwy do wydania decyzji w pierwszej instancji w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 152
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd zasądza zwrot kosztów postępowania.
k.p.a. art. 26 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Reguluje możliwość wyznaczenia innego organu do załatwienia sprawy w przypadku wyłączenia organu właściwego.
u.g.n. art. 136 § 3
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Dotyczy przesłanek zwrotu wywłaszczonej nieruchomości.
u.g.n. art. 137
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Dotyczy przesłanek zwrotu wywłaszczonej nieruchomości.
u.u.m.W. art. 1
Ustawa o ustroju m.st. Warszawy
Określa status prawny m.st. Warszawy jako gminy mającej status miasta na prawach powiatu.
u.s.p. art. 91
Ustawa o samorządzie powiatowym
Określa zadania prezydenta miasta wykonującego zadania starosty.
u.s.p. art. 92
Ustawa o samorządzie powiatowym
Określa zadania prezydenta miasta wykonującego zadania starosty.
u.s.g. art. 31
Ustawa o samorządzie gminnym
Określa kompetencje prezydenta miasta w zakresie kierowania bieżącymi sprawami gminy i reprezentowania jej na zewnątrz.
u.s.g. art. 39 § 1
Ustawa o samorządzie gminnym
Określa kompetencje prezydenta miasta do wydawania decyzji w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej.
u.s.g. art. 39 § 2
Ustawa o samorządzie gminnym
Określa możliwość upoważnienia przez prezydenta miasta zastępców lub innych pracowników urzędu do wydawania decyzji.
Przepisy wprowadzające p.u.s.a. i p.p.s.a. art. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa datę wejścia w życie przepisów ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Przepisy wprowadzające p.u.s.a. i p.p.s.a. art. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa datę wejścia w życie przepisów ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Przepisy wprowadzające p.u.s.a. i p.p.s.a. art. 97 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa, że sprawy wniesione do NSA przed 1 stycznia 2004 r. podlegają rozpoznaniu przez właściwe WSA.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prezydent W., jako organ wykonawczy miasta na prawach powiatu i jednocześnie wykonujący zadania starosty, podlegał wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie zwrotu nieruchomości stanowiącej własność m.st. Warszawy. Wydanie decyzji przez organ podlegający wyłączeniu stanowiło podstawę do wznowienia postępowania i uchylenia decyzji.
Godne uwagi sformułowania
Prezydent W. wykonuje zadania starosty miasto to w sprawie o zwrot tej nieruchomości posiada status strony w tym postępowaniu, zaś Prezydent status organu administracji publicznej Prezydent tego miasta, jako podlegający wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie na podstawie art. 24 § 1 p ust 1 i 4 kpa, nie mogąc rozpatrywać wniosku o zwrot tej działki przekaże sprawę, w tym zakresie, do załatwienia przez organ wyższego stopnia
Skład orzekający
Elżbieta Lenart
przewodniczący sprawozdawca
Daniela Kozłowska
członek
Emilia Lewandowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości organu w sprawach zwrotu wywłaszczonych nieruchomości, gdy nieruchomość stanowi własność miasta na prawach powiatu, oraz konsekwencje wydania decyzji przez organ podlegający wyłączeniu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej m.st. Warszawy i podobnych jednostek samorządu terytorialnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z wyłączeniem organu i właściwością sądu, co jest kluczowe dla praktyków prawa administracyjnego i nieruchomości.
“Kiedy prezydent miasta nie może rozpatrzyć wniosku o zwrot nieruchomości?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA 2806/03 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2005-03-31 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2003-12-12 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Daniela Kozłowska Elżbieta Lenart /przewodniczący sprawozdawca/ Emilia Lewandowska Symbol z opisem 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart (spr.) Sędziowie WSA Daniela Kozłowska WSA Emilia Lewandowska Protokolant Iwona Kosińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 marca 2005 r. sprawy ze skargi E. E. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2003 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta W. z dnia [...] lutego 2003 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz E. E. kwotę 30 (trzydzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie I SA 2806/03 UZASADNIENIE Wojewoda [...], decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2003 r., utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2003 r., nr [...], odmawiającą zwrotu nieruchomości położonej w W. przy al. [...], oznaczonej jako działka ewid. nr [...], o powierzchni [...] m2, z obrębu [...], stanowiącej obecnie część działek ewidencyjnych nr [...] z obrębu [...], będącej własnością W. Z ustaleń organu odwoławczego wynika, że będąca przedmiotem wniosku o zwrot nieruchomość położona w W. przy al. [...], stanowiąca własność E. E. , została nabyta na rzecz Skarbu Państwa umową sprzedaży sporządzoną w formie aktu notarialnego z dnia [...] maja 1975 r. pod realizację osiedla mieszkaniowego [...], zgodnie z decyzją o lokalizacji inwestycji Naczelnego Architekta Prezydium Rady Narodowej W. nr [...] z dnia [...] lipca 1972 r. znak [...]. Wnioskiem z dnia [...] marca 1992 r. E. E. wystąpił o zwrot części przedmiotowej nieruchomości , jako niewykorzystanej na cel przewidziany w decyzji wywłaszczeniowej. Decyzją z dnia [...] lutego 2003 r. nr [...] Prezydent W. odmówił zwrotu przedmiotowej nieruchomości uznając , że została ona w całości zagospodarowana zgodnie z celem, na jaki została wywłaszczona i nie zaistniały przesłanki z art. 136 ust. 3 i art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543). Pismem z dnia 7 marca 2003 r. E. E. wnosił o uchylenie w/w decyzji w części dotyczącej działki nr [...]. Po rozpoznaniu odwołania, Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] listopada 2003 r. nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta W. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego E. E. wnosił o uchylenie powyższej decyzji zarzucając jej , że nie jest zgodna z prawem. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na dwa zagadnienia o charakterze procesowym. Po pierwsze stosownie do treści art.1 i art.2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz.1271), z dniem 1 stycznia 2004 roku weszły w życie przepisy ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Po drugie z treści art.97 § 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika jednoznacznie, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i w których postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponadto podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest do zbadania, czy organ administracji orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd uznał , że skarga zasługuje na uwzględnienie. Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 19 maja 2003 r. w sprawie sygn. akt OPS 1/03 (ONSA 2003, z. 4, poz. 115), podjął następującą uchwałę: "W sprawie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, która jest własnością miasta na prawach powiatu, prezydent tego miasta jako organ wykonawczy miasta i reprezentujący je na zewnątrz oraz także jako pracownik urzędu miasta, a jednocześnie sprawujący funkcję starosty, podlega wyłączeniu na podstawie art. 24 § 1 pkt 1 i 4 kpa , co w konsekwencji wyłącza możliwość upoważnienia przez niego do załatwienia tej sprawy jego zastępców i pozostałych pracowników urzędu miasta". Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd wyrażony w przytoczonej wyżej uchwale. Decyzja z dnia [...] lipca 2003 r. , odmawiającą zwrotu nieruchomości położonej w W. przy al.[...], została wydana w pierwszej instancji przez Prezydenta W. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 102, poz. 1087), W. jest gminą mającą status miasta na prawach powiatu. Natomiast art. 142 ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowi, że organem właściwym do wydania decyzji administracyjnej w pierwszej instancji w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości jest starosta. Prezydent W. wykonuje zadania starosty - art. 91 i 92 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym ( Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1592 ze zm) w związku z art. 39 ust 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym ( Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.). Prezydent miasta kieruje bieżącymi sprawami gminy jak również jest organem upoważnionym do reprezentowania miasta W. na zewnątrz, co wynika wprost z przepisu art. 31 o samorządzie gminnym. W ramach wykonywania funkcji reprezentowania miasta na zewnątrz prezydent miasta reprezentuje miasto w postępowaniu administracyjnym oraz przed sądami administracyjnymi, Według art. 39 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym wydaje on decyzje w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej, w czym może być zastąpiony na podstawie art. 39 ust. 2 tej ustawy przez swoich zastępców lub innych pracowników urzędu gminy przez niego upoważnionych, zatem działa w granicach własnych przyznanych mu ustawowo kompetencji, nie zaś w granicach interesu prawnego miasta . W rozpoznawanej sprawie organy obu instancji w ogóle nie zajęły się kwestią własności gruntów i w związku z tym, właściwością organów do załatwienia sprawy zwrotu tej nieruchomości. W materiale dokumentacyjnym znajdują się wypisy z rejestru gruntów, z których wynika, że objęta niniejszą sprawą nieruchomość stanowi własność W. W stosunku do działki, której właścicielem jest m.st. Warszawa , miasto to w sprawie o zwrot tej nieruchomości posiada status strony w tym postępowaniu, zaś Prezydent status organu administracji publicznej, właściwego do rozstrzygnięcia tej sprawy w drodze decyzji administracyjnej. Mając na uwadze powyższe ustalenia należy uznać, że w stosunku do nieruchomości stanowiącej własność W., decyzję w pierwszej instancji wydał organ podlegający wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie na podstawie art. 24 § 1 pkt 1 i 4 kpa. Wydanie zaś decyzji przez organ, który podlega wyłączeniu, stosownie do art. 24 kpa stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, określoną w art. 145 § 1 pkt 3 kpa, co skutkuje uchyleniem takiej decyzji. Natomiast organ odwoławczy, utrzymując w mocy wadliwą decyzję wydał tym samym decyzję, która jest niezgodna z prawem, a więc także podlegającą uchyleniu. Wypis z rejestru gruntów nie jest tytułem własności, dlatego też organ ponownie rozpoznając sprawę wniosku o zwrot części nieruchomości , ustali – w sposób nie budzący wątpliwości - tytuł własności do działki gruntu nr [...] , przede wszystkim na podstawie wpisu w księdze wieczystej, o ile działka ta taką księgę ma urządzoną. W stosunku do działki gruntu, która stanowi własność W. Prezydent tego miasta, jako podlegający wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie na podstawie art. 24 § 1 p ust 1 i 4 kpa, nie mogąc rozpatrywać wniosku o zwrot tej działki przekaże sprawę, w tym zakresie, do załatwienia przez organ wyższego stopnia (w tym wypadku przez wojewodę), przy czym organ wyższego stopnia nad prezydentem miasta może w tej sytuacji wyznaczyć do załatwienia sprawy inny podległy sobie organ, co wynika z regulacji zawartej w art. 26 § 2 kpa. Mając powyższe na uwadze Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 i art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI