I SA 2752/01

Naczelny Sąd Administracyjny2004-06-24
NSAnieruchomościŚredniansa
nieruchomościuwłaszczeniepostępowanie administracyjnewznowienie postępowaniastrona postępowanialegitymacja procesowagospodarka mieniem

NSA oddalił skargę kasacyjną spółdzielni budowlano-mieszkaniowej w sprawie wznowienia postępowania uwłaszczeniowego, uznając, że spółdzielnia nie była stroną postępowania.

Spółdzielnia Budowlano-Mieszkaniowa "P." domagała się wznowienia postępowania uwłaszczeniowego, twierdząc, że nie brała w nim udziału, mimo że dysponowała gruntem i wzniosła na nim budynek. Organy administracji oraz sąd uznały, że spółdzielnia nie miała legitymacji do żądania wznowienia, ponieważ nie była stroną postępowania uwłaszczeniowego, a jedynie podmiotem korzystającym z gruntu. Skarga kasacyjna została oddalona.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej "P." od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił jej skargę na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast. Decyzja ta utrzymywała w mocy postanowienie o odmowie wznowienia postępowania uwłaszczeniowego. Postępowanie uwłaszczeniowe zakończyło się decyzją stwierdzającą nabycie prawa użytkowania wieczystego przez Przedsiębiorstwo Budownictwa Przemysłowego. Spółdzielnia domagała się wznowienia, argumentując, że nie brała udziału w pierwotnym postępowaniu, a dysponowała gruntem na podstawie umowy użyczenia i wzniosła na nim budynek. Zarówno organy administracji, jak i sąd administracyjny uznały, że spółdzielnia nie była legitymowana do żądania wznowienia postępowania, ponieważ nie była stroną w rozumieniu przepisów regulujących postępowanie uwłaszczeniowe. Stronami byli Skarb Państwa i państwowa osoba prawna. Sąd kasacyjny oddalił skargę kasacyjną, wskazując na naruszenie przez skarżącą przepisów, które nie miały zastosowania w sprawie, oraz błędną wykładnię przepisów prawa materialnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, podmiot taki nie jest legitymowany do żądania wznowienia postępowania uwłaszczeniowego, gdyż nie był stroną, której interesu prawnego lub obowiązku dotyczyło postępowanie.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zgodnie z przepisami dotyczącymi postępowania uwłaszczeniowego, stronami były Skarb Państwa i państwowa osoba prawna. Podmiot korzystający z gruntu na podstawie umowy użyczenia nie spełniał kryteriów strony w tym postępowaniu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (7)

Główne

PPSA art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.g.n. art. 200 § 1

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Podstawa wydania decyzji uwłaszczeniowej.

u.g.n. art. 208 § 2

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Źródło roszczenia dochodzonego wyłącznie w drodze cywilnoprawnej.

KPA art. 145 § 1 pkt 4

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy przesłanek wznowienia postępowania, zarzucanych jako naruszone przez organy.

KPA art. 28

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy definicji strony postępowania, zarzucanych jako naruszone przez organy.

Ustawa z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości art. 2 § 1-3

Przepis powołany przez skarżącą, ale nie mający zastosowania w kontekście decyzji uwłaszczeniowej.

u.NSA art. 59

Ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym

Określa przepisy postępowania sądowego, które miały zastosowanie w sprawie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Spółdzielnia nie była stroną postępowania uwłaszczeniowego, a zatem nie miała legitymacji do żądania jego wznowienia. Zarzuty naruszenia przepisów KPA przez sąd kasacyjny były nieuzasadnione, gdyż dotyczyły one przepisów, które nie miały zastosowania w postępowaniu sądowym lub były błędnie interpretowane przez skarżącą. Przepisy prawa materialnego powołane przez skarżącą nie miały zastosowania w sprawie lub stanowiły podstawę roszczeń cywilnoprawnych, a nie administracyjnoprawnych.

Odrzucone argumenty

Spółdzielnia, jako podmiot korzystający z gruntu i właściciel wzniesionego na nim budynku, powinna być uznana za stronę postępowania uwłaszczeniowego. Naruszenie art. 145 par. 1 pkt 4 Kpa w związku z art. 28 Kpa przez odmowę przyznania przymiotu strony. Naruszenie art. 2 ust. 1-3 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości oraz art. 208 ustawy o gospodarce nieruchomościami przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie.

Godne uwagi sformułowania

Spółdzielnia "P." nie może żądać wznowienia, gdyż - będąc tylko podmiotem korzystającym z gruntu na podstawie umowy użyczenia, czy też wcześniej dzierżawy - nie była legitymowana do udziału w postępowaniu uwłaszczeniowym jako strona, której interesu prawnego lub obowiązku dotyczyło to postępowanie. Sąd wyjaśnił, że - w świetle przepisów, na których podstawie została wydana decyzja uwłaszczeniowa - stronami postępowania uwłaszczeniowego są Skarb Państwa - jako właściciel gruntu - i państwowa osoba prawna. Skarżący zarzuca naruszenie przepisów, które - w świetle art. 59 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym - nie miały zastosowania w postępowaniu sądowym. art. 208 ustawy o gospodarce nieruchomościami, będący źródłem roszczenia dochodzonego wyłącznie w drodze cywilnoprawnej, poza postępowaniem administracyjnym.

Skład orzekający

Joanna Runge - Lissowska

sędzia

Leszek Włoskiewicz

sprawozdawca

Zygmunt Niewiadomski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu stron postępowania uwłaszczeniowego oraz legitymacji do żądania jego wznowienia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego związanego z postępowaniami uwłaszczeniowymi z lat 90. XX wieku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia legitymacji procesowej w postępowaniu administracyjnym, co jest kluczowe dla praktyków. Choć stan faktyczny jest specyficzny, zasady prawne są uniwersalne.

Kto jest stroną w postępowaniu uwłaszczeniowym? NSA wyjaśnia.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
OSK 347/04 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2004-06-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-04-02
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Joanna Runge - Lissowska
Leszek Włoskiewicz /sprawozdawca/
Zygmunt Niewiadomski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6071 Trwały zarząd nieruchomościami
Hasła tematyczne
Gospodarka mieniem
Skarżony organ
Minister Infrastruktury
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Niewiadomski, Sędziowie NSA Joanna Runge-Lissowska, Leszek Włoskiewicz (spr.), Protokolant Edyta Pawlak, po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2004 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej "P." w K. od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 września 2003 r. sygn. akt I SA 2752/01 w sprawie ze skargi Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej "P." w K. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia 4 września 2001 r. (...) w przedmiocie wznowienia postępowania uwłaszczeniowego oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 30 września 2003 r. I SA 2752/01 oddalił skargę Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej "P." w K. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia 4 września 2001 r. (...) utrzymującą w mocy decyzję Wojewody Ś. z dnia 12 lipca 2001 r. (...), którą odmówiono wznowienia postępowania uwłaszczeniowego, zakończonego decyzją tego organu z dnia 20 kwietnia 1999 r. (...) stwierdzającą, że na podstawie art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami /Dz.U. nr 115 poz. 741/ z dniem 5 grudnia 1990 r. (...) Przedsiębiorstwo Budownictwa Przemysłowego /którego następcą prawnym jest Przedsiębiorstwo Budownictwa Przemysłowego "K." S.A. w K./ nabyło prawo użytkowania wieczystego niezabudowanego gruntu Skarbu Państwa stanowiącego działkę nr 4003/4 o powierzchni 0,2197 ha, położoną przy ul. K. w K.
Spółdzielnia Budowlano-Mieszkaniowa "P." domagała się wznowienia postępowania uwłaszczeniowego dlatego, że nie brała w nim udziału, dysponowała zaś gruntem na podstawie umowy użyczenia i wzniosła w 1996 r. budynek wielorodzinny.
Obydwa organy uznały, że - i sąd podzielił to stanowisko - Spółdzielnia "P." nie może żądać wznowienia, gdyż - będąc tylko podmiotem korzystającym z gruntu na podstawie umowy użyczenia, czy też wcześniej dzierżawy - nie była legitymowana do udziału w postępowaniu uwłaszczeniowym jako strona, której interesu prawnego lub obowiązku dotyczyło to postępowanie.
Sąd wyjaśnił, że - w świetle przepisów, na których podstawie została wydana decyzja uwłaszczeniowa - stronami postępowania uwłaszczeniowego są Skarb Państwa - jako właściciel gruntu - i państwowa osoba prawna.
W skardze kasacyjnej Spółdzielnia "P." zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 par. 1 pkt 4 Kpa w związku z art. 28 Kpa, mające istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż skutkujące odmową przyznania skarżącej przymiotu strony postępowania uwłaszczeniowego, a ponadto naruszenie art. 2 ust. 1-3 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości /Dz.U. nr 79 poz. 464/ oraz art. 208 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami /j.t. Dz.U. 2000 nr 46 poz. 543/ przez błędną wykładnię tych przepisów i niewłaściwe ich zastosowanie.
Spółdzielnia podała w uzasadnieniu, że uwłaszczenie nie może naruszać praw osób trzecich, i jako osoba trzecia, która wzniosła budynek wielorodzinny, była legitymowana do udziału w postępowaniu uwłaszczeniowym, gdyż władała gruntem na podstawie umów, ponadto ma roszczenie o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste i przeniesienia własności budynku.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarżący zarzuca naruszenie przepisów postępowania, lecz powołuje przepisy, które - w świetle art. 59 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ - nie miały zastosowania w postępowaniu sądowym.
Zarzut naruszenia art. 145 par. 1 pkt 4 Kpa, w związku z art. 28 Kpa, można odnieść tylko do organów wznowieniowych.
Natomiast, jeżeli sąd dokonał błędnej oceny stanowiska prezentowanego przez organy wznowieniowe - jak właśnie utrzymuje skarżący - to nie naruszył tych przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, lecz odpowiednie przepisy postępowania sądowego, gdyż oddalił skargę zamiast ją uwzględnić.
Skarżący zarzuca naruszenie prawa materialnego i wskazuje art. 2 ust. 1-3 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, podczas gdy decyzja uwłaszczeniowa została wydana na podstawie art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
I tym razem skarżący zarzuca naruszenie przepisów, które nie miały zastosowania, podobnie jak również powołany art. 208 /ust. 2/ ustawy o gospodarce nieruchomościami, będący źródłem roszczenia dochodzonego wyłącznie w drodze cywilnoprawnej, poza postępowaniem administracyjnym.
Wprawdzie art. 200 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami nawiązuje do art. 2 ustawy z dnia 29 września 1990 r., lecz jest to inny przepis niż powołany w skardze, której granice pozostają wiążące dla sądu kasacyjnego.
Wobec powyższego - uznając, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw - orzeczono jak w sentencji na mocy art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI