I SA/Wa 123/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2009-04-06
NSAnieruchomościŚredniawsa
nieruchomościdrogi publicznenabycie z mocy prawasamorząd terytorialnyadministracja publicznawładztwoustawa reformująca administrację

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Ministra Infrastruktury, stwierdzając nabycie z mocy prawa własności nieruchomości drogowej przez Gminę P. z dniem 1 stycznia 1999 r.

Sprawa dotyczyła decyzji Ministra Infrastruktury uchylającej decyzję Wojewody o stwierdzeniu nabycia z mocy prawa własności nieruchomości drogowej przez Gminę P. Minister uznał, że organ pierwszej instancji nie poczynił ustaleń w zakresie władztwa nad nieruchomością. Gmina P. wniosła skargę, argumentując, że Wojewoda wszechstronnie zbadał przesłanki z art. 73 ustawy. Sąd uchylił decyzję Ministra, uznając, że władztwo nad nieruchomością było bezsporne i wynikało z faktu urządzenia drogi publicznej oraz jej bieżącego utrzymania przez zarządcę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę Gminy P. na decyzję Ministra Infrastruktury, która uchyliła decyzję Wojewody stwierdzającą nabycie z mocy prawa własności nieruchomości drogowej przez Gminę P. z dniem 1 stycznia 1999 r. Minister uznał, że Wojewoda nie poczynił wystarczających ustaleń w zakresie władztwa nad nieruchomością, co stanowiło podstawę do uchylenia jego decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Gmina P. zarzuciła Ministrowi naruszenie prawa, twierdząc, że Wojewoda prawidłowo ustalił wszystkie przesłanki wynikające z art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Sąd przychylił się do skargi, stwierdzając, że stan faktyczny w sprawie jest bezsporny. Sąd uznał, że przedmiotowa działka stanowiła drogę publiczną, urządządzoną przed 1 stycznia 1999 r., a jej władztwo przez zarządcę drogi wynikało z samego faktu urządzenia i bieżącego utrzymania drogi. W ocenie Sądu, Minister naruszył art. 73 ust. 1 ustawy oraz art. 138 § 2 Kpa, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia, podczas gdy powinien był utrzymać w mocy decyzję Wojewody.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, nabycie z mocy prawa następuje, gdy w dniu 3 grudnia 1998 r. nieruchomość pozostawała we władaniu jednostki samorządu terytorialnego, nie stanowiąc jej własności, a była zajęta pod drogę publiczną.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że władztwo nad nieruchomością zajętą pod drogę publiczną jest bezsporne i wynika z samego faktu urządzenia drogi oraz jej bieżącego utrzymania przez zarządcę. Brak jest podstaw do kwestionowania tego władztwa, nawet jeśli organ drugiej instancji nie poczynił dodatkowych ustaleń.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (6)

Główne

Dz.U. 1998 nr 133 poz 872 art. 73 § ust. 1

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną

Nieruchomości pozostające w dniu 3 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, stają się z dniem 1 stycznia 1999 r. własnością Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego, za odszkodowaniem.

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy może uchylić decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, jeżeli decyzja ta narusza prawo w sposób istotny.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy może utrzymać w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Ppsa art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi.

Ppsa art. 145 § § 1 pkt 1 lit. "a" i "c"

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Ppsa art. 152

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Władztwo nad nieruchomością zajętą pod drogę publiczną jest bezsporne i wynika z samego faktu urządzenia drogi oraz jej bieżącego utrzymania przez zarządcę. Organ drugiej instancji naruszył prawo, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia, gdy nie było ku temu podstaw.

Godne uwagi sformułowania

Nieruchomości pozostające w dniu 3 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, stają się z dniem 1 stycznia 1999 r. własnością Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego, za odszkodowaniem. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi. Nakazywanie przez organ drugiej instancji ustalanie władztwa w tych okolicznościach sprawy, stanowiłoby tak naprawdę prowadzenie sztucznego postępowania mającego na celu ustalenie czy utrzymanie drogi stanowi władanie nieruchomością.

Skład orzekający

Joanna Skiba

przewodniczący

Maria Tarnowska

członek

Mirosław Gdesz

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. w zakresie nabycia z mocy prawa własności nieruchomości drogowych przez jednostki samorządu terytorialnego, zwłaszcza w kontekście ustalania władztwa."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów przejściowych związanych z reformą administracji publicznej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia nabycia własności nieruchomości drogowych przez samorządy, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego i nieruchomości.

Gmina P. zyskała własność drogi z mocy prawa – sąd rozwiewa wątpliwości co do władztwa.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wa 123/09 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2009-04-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2009-01-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Joanna Skiba /przewodniczący/
Maria Tarnowska
Mirosław Gdesz. /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6102 Nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Sygn. powiązane
I OSK 1060/09 - Wyrok NSA z 2010-05-28
Skarżony organ
Minister Infrastruktury
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 1998 nr 133 poz 872
art. 73  ust. 1
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 138  par. 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba Sędziowie: Sędzia WSA Maria Tarnowska Asesor WSA Mirosław Gdesz (spr.) Protokolant Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi Gminy P. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie nabycia z mocy prawa własności nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] Minister Infrastruktury, po rozpatrzeniu odwołania W. R. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] stwierdzającej nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Gminę P. własności nieruchomości drogowej - część ulicy [...], położonej w P., oznaczonej jako działka nr [...] obręb nr [...] "[...]", uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji został przedstawiony następujący stan faktyczny i prawny:
Wojewoda [...] działając na podstawie art. 73 ust. 1 i 3 ustawy z dnia
13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), decyzją z dnia [...] maja 2008 r. stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Gminę P. własności w/w nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...].
Od powyższej decyzji odwołał się W. R. - dotychczasowy właściciel tej działki.
Minister Infrastruktury uchylając decyzję Wojewody [...] stwierdził, że zgodnie z art. 73 ust. 1 w/w ustawy z dnia 13 października 1998 r. nieruchomości pozostające w dniu 3 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Oznacza to, iż przejecie prawa własności może nastąpić wyłącznie w sytuacji, gdy w dniu 3 grudnia 1998 r. spełnione były przesłanki określone w tym przepisie.
Z akt sprawy wynika, że przedmiotowa działka znajdowała się w granicy pasa drogowego ulicy [...], która w 1990 r. została zaliczona do kategorii dróg lokalnych miejskich (uchwała nr [...] Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. z dnia [...] kwietnia 1990 r.).
Dodatkowo organ stwierdza, że na fakt zajęcia działki pod drogę wskazują materiały drogowe. Jednak Minister uznał, że organ wojewódzki nie poczynił żadnych ustaleń w zakresie władztwa, co oznacza nie udowodnienie wszystkich przesłanek wynikających z art. 73 powołanej ustawy z dnia 13 października 1998 roku. Oznacza to, że wystąpiły przesłanki z art. 138 § 2 Kpa i konieczność ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego przez organ pierwszej instancji.
Gmina P. nie zgodziła się z powyższą decyzją Ministra i wniosła na nią skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze stwierdziła, iż Wojewoda [...] zbadał wszechstronnie istnienie wszystkich przesłanek określony w art. 73 powołanej ustawy. Nawet dotychczasowy właściciel tej nieruchomości nie kwestionuje urządzenie drogi. Fakt urządzenia drogi wskazuje również jej zarządca Miejski Zarząd Dróg w piśmie, w którym opisuje w jakich formach wykonywał władztwo m.in. odśnieżanie. Ponadto Minister w swojej decyzji nie wskazał jakich stosownych ustaleń nie dokonał Wojewoda [...] i co w jego ocenie stanowi dowód na sprawowane władanie nieruchomością.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał w całości stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
1. Skarga w pełni zasługuje na uwzględnienie.
2. Stan faktyczny w sprawie jest bezsporny, dlatego Sąd akceptując ustalenia faktyczne dokonane przez organ w zaskarżonej decyzji dokonał kontroli zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zbadał, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi.
3. Podstawę prawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowił przepis art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, w myśl którego nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, stają się z dniem 1 stycznia 1999 r. własnością Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego, za odszkodowaniem.
4. W decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2008 r. w sposób jednoznaczny zostało wykazane, że ul. [...] stanowi drogę publiczną - obecnie droga gminna i że była ona urządzona przed 1 stycznia 1999 r. Również dotychczasowy właściciel w odwołaniu od decyzji Wojewody [...] nie kwestionuje faktu urządzenia drogi, stwierdza jednak że w jego przekonaniu nie jest to droga publiczna, bo ma ona charakter dojazdu do posesji.
5. Skoro była to urządzona droga publiczna o długości [...] m, a działka
nr [...] stanowi jej środkowy odcinek, to już z tego faktu istniało domniemanie władania tą drogą przez zarządcę drogi i zarząd drogi. Brak jest również jakichkolwiek przesłanek, które wskazywałby, iż właściciel tej nieruchomości wyłączył tę nieruchomość z władania publicznoprawnego np. przez ogrodzenie tej części swojej nieruchomości.
6. Nie wiadomo w związku z tym na jakiej przesłance opiera swoje stwierdzenie w zaskarżonej decyzji organ, iż nie wyjaśniono kwestii władztwa tą nieruchomością. Zdaniem Sądu w tej sprawie okoliczność władania w ogóle nie wywołuje żadnych wątpliwości i wynika z pisma zarządu drogi tj. Miejskiego Zarządu Dróg dotyczące stanu zagospodarowania drogi, zainwestowania i uzbrojenia.
7. Nie ma więc żadnych przesłanek w przedmiotowej sprawie do kwestionowania władztwa, które wynikało z urządzenia drogi i bieżącego jej utrzymania przez zarząd drogi.
8. Nakazywanie przez organ drugiej instancji ustalanie władztwa w tych okolicznościach sprawy, stanowiłoby tak naprawdę prowadzenie sztucznego postępowania mającego na celu ustalenie czy utrzymanie drogi stanowi władanie nieruchomością.
9. Przesłanka władania ma pierwszoplanowe znaczenie w sytuacjach, kiedy część pasa drogowego znajduje się za ogrodzeniem, nie była na niej urządzona jezdnia a np. tylko pas zieleni w ramach pasa drogowego. W takich sytuacjach konieczne jest ustalenie czy nieruchomość była we władaniu zarządu względnie zarządcy drogi, ale w przedmiotowej sprawie sytuacja jest całkowicie klarowna.
10. Dlatego należy uznać, że Minister zaskarżoną decyzją naruszył art. 73 ust. 1 powołanej ustawy z dnia 13 października 1998 r., jak również art. 138 § 2 Kpa przekazując do ponownego rozpatrzenia sprawę, w sytuacji kiedy powinien na podstawie art.138 § 1 pkt 1 Kpa utrzymać w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2008 r.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" oraz
art. 152 Ppsa, Sąd orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI