I SA 2662/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2005-01-31
NSAnieruchomościŚredniawsa
nieruchomościprawo wieczystego użytkowaniadekret warszawskiplan zagospodarowania przestrzennegospadkobiercyadministracjaWSAWarszawa

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje odmawiające ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu warszawskiego, uznając, że organy nieprawidłowo ustaliły przeznaczenie terenu w planie zagospodarowania przestrzennego.

Sprawa dotyczyła odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu w Warszawie, który był objęty dekretem z 1945 r. o gruntach warszawskich. Spadkobiercy byłej właścicielki złożyli wniosek o przyznanie tego prawa. Organy administracji odmówiły, powołując się na przeznaczenie gruntu pod drogę w planie zagospodarowania przestrzennego. Sąd uchylił decyzje, stwierdzając, że organy nieprawidłowo ustaliły stan faktyczny i nie wykazały, w jaki sposób przeznaczenie gruntu uniemożliwia ustanowienie użytkowania wieczystego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał sprawę ze skargi J. M. i Z. M. na decyzję Wojewody, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta W. odmawiającą ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu położonego w Warszawie. Grunt ten, stanowiący część działki, znajdował się na terenie objętym dekretem z 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy. Spadkobiercy byłej właścicielki złożyli wniosek o przyznanie prawa użytkowania wieczystego, który był rozpatrywany na nowo po stwierdzeniu nieważności wcześniejszych orzeczeń administracyjnych. Organy administracji odmówiły ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do części gruntu, wskazując, że jest on przeznaczony pod drogę w planie zagospodarowania przestrzennego i niezbędny do obsługi komunikacyjnej kwartału zabudowy. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że organy nieprawidłowo ustaliły stan faktyczny. Sąd wskazał, że organy obowiązane były wykazać, w jaki sposób przeznaczenie gruntu w planie zagospodarowania przestrzennego uniemożliwia ustanowienie prawa użytkowania wieczystego, a nie opierać się jedynie na ogólnej informacji o przeznaczeniu terenu. Ustalenia organów zostały uznane za dowolne i niekompletne, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organy nieprawidłowo ustaliły stan faktyczny i nie wykazały w sposób wystarczający, że przeznaczenie gruntu w planie zagospodarowania przestrzennego wyklucza ustanowienie prawa użytkowania wieczystego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy powinny dokonać własnych, szczegółowych ustaleń co do przeznaczenia gruntu w planie zagospodarowania przestrzennego, a nie opierać się na ogólnych informacjach. Brak takich ustaleń i nieudowodnienie, że przeznaczenie gruntu faktycznie wyklucza ustanowienie użytkowania wieczystego, stanowi naruszenie prawa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (23)

Główne

Dekret warszawski art. 7 § 1

Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy

Dekret warszawski art. 7 § 2

Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy

PPSA art. 145 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 152

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

Dekret warszawski art. 1

Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy

Dekret warszawski art. 3

Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy

Dz. U. Nr 14, poz. 130 art. 32 § 2

Ustawa z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej

u.g.n. art. 112

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

u.p.z.p.

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 12

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 35

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 36

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 37

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 38

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 140

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 156

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy nieprawidłowo ustaliły przeznaczenie gruntu w planie zagospodarowania przestrzennego. Organy nie wykazały, że przeznaczenie gruntu faktycznie uniemożliwia ustanowienie prawa użytkowania wieczystego. Naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących ustalania stanu faktycznego i rozpatrywania materiału dowodowego.

Godne uwagi sformułowania

Organy nie poczyniły własnych ustaleń na podstawie planu zagospodarowania przestrzennego co do przeznaczenia gruntu, do którego odmówiono przyznania prawa użytkowania wieczystego, w zakresie przeznaczenia tego gruntu w tym planie. Pocznione przez organy administracji dotychczas ustalenia należy uznać za dowolne, niekompletne i nie w pełni rozpatrzone.

Skład orzekający

Monika Nowicka

przewodniczący

Daniela Kozłowska

członek

Emilia Lewandowska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dekretu warszawskiego dotyczących prawa użytkowania wieczystego oraz wymogów proceduralnych przy ustalaniu stanu faktycznego w sprawach nieruchomościowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej gruntów warszawskich objętych dekretem z 1945 r. oraz przepisów o planowaniu przestrzennym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy historycznych przepisów dotyczących gruntów warszawskich i pokazuje typowe problemy proceduralne w sprawach administracyjnych dotyczących nieruchomości.

Jak błędy proceduralne mogą zniweczyć odmowę ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu w Warszawie?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA 2662/03 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-01-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-11-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Daniela Kozłowska
Emilia Lewandowska /sprawozdawca/
Monika Nowicka /przewodniczący/
Symbol z opisem
6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Nowicka Sędziowie WSA Daniela Kozłowska WSA Emilia Lewandowska (spr.) Protokolant Iwona Kosińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi J. M. i Z. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2003 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2003 roku, numer [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Uzasadnienie
I SA 2662/03
UZASADNIENIE
Wojewoda [...], decyzja z dnia [...] października 2003 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzją Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2003 r., nr [..], w części dotyczącej odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu położonego w W., przy ul. [...], stanowiącego część działki nr [...], z obrębu nr [...].
Z ustaleń organu odwoławczego wynika, że nieruchomość położona w W. przy ul. [...], oznaczona nr hip. [...], znajduje się na terenie objętym działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279).
Zgodnie z art. 1 powołanego wyżej dekretu przedmiotowa nieruchomość przeszła na własność gminy m.st. Warszawy, a następnie z mocy art. 32 ust 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. Nr 14, poz. 130) stała się własnością Skarbu Państwa.
Z zaświadczenia Sądu Grodzkiego w W. z dnia [...] lipca 1948 r., nr [...] oraz zaświadczenia Sądu Rejonowego dla W. z dnia [...] kwietnia 2002 r., nr [...] wynika, że poprzednim właścicielem nieruchomości [...] hip. nr [...] o powierzchni [...] m2 była L. M. na mocy aktu notarialnego z dnia [...] czerwca 1923 r.
Wniosek L. M. o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości położonej przy ul. [...], oznaczonej hip. nr [...] został złożony do Zarządu Miejskiego w W. w dniu [...] lipca 1948 r., a więc z zachowaniem terminu określonego w art. 7 ust 1 wyżej wymienionego dekretu.
Orzeczeniem administracyjnym z dnia [...] września 1953 r., nr [...] Prezydium Rady Narodowej w W. odmówiło byłej właścicielce, tj. L. M. prawa własności czasowe do gruntu przedmiotowej nieruchomości oraz stwierdziło, że wszystkie budynki znajdujące się na powyższym gruncie przeszły na własność Skarbu Państwa. W uzasadnieniu podano, że zgodnie z opracowywanym planem zagospodarowania przestrzennego grunt ten przeznaczony został pod zabudowę mieszkaniowo-społeczną.
Decyzją z dnia [...] grudnia 1997 r., nr [...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast stwierdził, że wyżej wymienione orzeczenie z dnia [...] września 1953 r. oraz decyzja z dnia [...] lutego 1954 r. w częściach określonych w aktach notarialnych dotyczących sprzedaży lokali nr [...] oraz udziałów przypadających właścicielom tych lokali w częściach budynku i jego urządzeniach służących do wspólnego użytku ogółu mieszkańców, a także gruntu oddanego w użytkowanie wieczyste nabywcom tych lokali zostały wydane z naruszeniem prawa, a w pozostałej części stwierdził ich nieważność.
W związku z powyższym wniosek z dnia 21 lipca 1948 r. złożony w trybie art. 7 powołanego wyżej dekretu podlega ponownemu rozpatrzeniu.
Zgodnie z prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego dla W. z dnia [...] lipca 1978 r., sygn. akt [...] prawo do spadku po L. M. nabyli Z. M. i J. M. po ½ części każdy z nich.
W dniu 4 marca 1998 r. do Urzędu Rejonowego w W. wpłynęło podanie J. M. i Z. M. o rozpatrzenie wniosku L. M., złożonego w dniu [...] lipca 1948 r. Wnioskodawcy zaznaczyli, że zgłoszone przez nich roszczenia dotyczą niezabudowanej działki nr [...] o powierzchni [...] m2, stanowiącej część nieruchomości hipotecznej,nr [...], gdyż pozostałe dwie działki są przedmiotem wniosku złożonego do Zarządu Gminy W.
Nieruchomość hip. nr [...] wchodziła w skład działki ewidencyjnej, nr [...],z obrębu [...]. Działka ewidencyjna nr [...] stanowiła własność komunalną, a działka nr [...] własność Skarbu Państwa.
Na podstawie wypisu z rejestru gruntów, sporządzonego dnia 24 kwietnia 1998 r. ustalono, że dawna działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...] stanowi obecnie część działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...], której właścicielem jest Skarb Państwa, a władającym Ministerstwo Spraw Wewnętrznych.
Według informacji Urbanistycznej Wydziału Architektury, Urbanistyki i Ochrony Środowiska Urzędu dzielnicy [...] z dnia 16 czerwca 1998 r. znak: [...] działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...] zgodnie z miejscowym planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego W., zatwierdzonym uchwałą nr [...] Rady W. w dniu [...] września 1992 r. przeznaczona jest pod funkcje miasta - strefa funkcjonalna C1.1.
W obszarze tym preferuje się lokalizowanie funkcji usługowych lII stopnia, obsługi z zakresu administracji, organizacji politycznych i społecznych, dyspozycji i współpracy gospodarczej oraz obrotu finansowego w skali międzynarodowej i ogólnokrajowej, ubezpieczeń, kultury, nauki, szkolnictwa, sportu, turystyki, transportu, łączności, handlu itp.
Dopuszcza się lokalizowanie funkcji mieszkaniowych wraz z niezbędnymi urządzeniami towarzyszącymi oraz innych funkcji nie kolidujących z funkcjami preferowanymi.
Z uwagi na eksponowany w krajobrazie charakter obszaru (C1) należy wykluczyć prowizoryczne formy zagospodarowania i użytkowania terenu.
Wskazany teren przeznaczony jest pod ogólnodostępną obsługę komunikacyjno-parkingową kwartału zabudowy mieszkaniowo-usługowej ul. [...], obsługę inżynieryjną -obecnie przez teren przebiegają nowo zrealizowane sieci ciepłownicze obsługujące kwartał oraz niezbędną zieleń osiedlową.
W związku z powyższym przedmiotowa nieruchomość nie może być przeznaczona pod jakąkolwiek zabudowę kubaturową, jak również nie może ulec fizycznemu wygrodzeniu.
W obszarze tym wyklucza się lokalizowanie uciążliwych obiektów produkcyjnych magazynów i składów.
Spadkobiercy byłej właścicielki pismem z dnia 2 lutego 1998 r. wystąpili o rozpatrzenie wniosku dekretowego L. M. w części dotyczącej gruntu o powierzchni [...] m2, (część hip. [...]) stanowiącego własność Skarbu Państwa.
W odniesieniu do gruntu oznaczonego jako działka nr [...] o powierzchni [...] rn2 ustanowione zostało przedmiotową decyzją prawo użytkowania wieczystego na rzecz wnioskodawców, gdyż spełnione zostały warunki określone w art. 7 ust 2 cytowanego dekretu.
Natomiast pozostała wnioskowana część gruntu Skarbu Państwa o powierzchni [...] m2, wchodząca obecnie w skład działki nr [...], stanowi drogę asfaltową biegnącą od ulicy [...] na zapleczu budynków [...] i jest niezbędna do obsługi komunikacyjnej tego kwartału zabudowy.
W związku z powyższym przedmiotowa część gruntu nie spełnia warunków określonych w powołanym wyżej art. 7 ust 2 dekretu.
Cel na który wyżej wymieniona nieruchomość została przeznaczona w planie zagospodarowania przestrzennego został już zrealizowany - w związku z czym orzeczono jak w sentencji.
W skardze na decyzję Wojewody [...] J. M. i Z. M. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy, a także przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, w szczególności art. 112 i następne tej ustawy oraz ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a także przepisów postępowania, w tym art. 7, 9, 10, 12, 35-38, 77, 107 i 156 kpa w związku z art. 140 kpa.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona, gdyż zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.
Zgodnie z art. 7 ust 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 273) organ może odmówić dotychczasowym właścicielom ustanowienia prawa użytkowania wieczystego tylko wówczas, gdy korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela nie da się pogodzić z jego przeznaczeniem w planie zagospodarowania przestrzennego. Wynika z tego przepisu, że organ rozpatrując wniosek złożony w trybie art. 7 ust 1 powołanego dekretu obowiązany jest ustalić przesłanki z art. 7 ust 2 tego dekretu.
W rozpoznawanej sprawie organy obu instancji nie ustaliły tych przesłanek, w części odnoszącej się do odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego, w sposób pozwalający na niewątpliwe rozstrzygnięcie wniosku na niekorzyść wnioskujących. Organy nie poczyniły własnych ustaleń na podstawie planu zagospodarowania przestrzennego co do przeznaczenia gruntu, do którego odmówiono przyznania prawa użytkowania wieczystego, w zakresie przeznaczenia tego gruntu w tym planie. Organy oparły się jedynie na informacji Wydziału Architektury, Urbanistyki i Ochrony Środowiska Urzędu Dzielnicy [...] odnośnie przeznaczenia całej działki nr [...] (a więc przed podziałem) w planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego. Już z tej informacji wynika, że dla obszaru, w którym położona jest cała działka nr [...], przewidzianych jest wiele funkcji. Dlatego też rzeczą organów było ustalenie konkretnie jaka funkcja przewidziana jest dla działki nr [...] w tym planie. A tego organy nie uczyniły i jedynie opierając się na informacji wymienionego wyżej urzędu ustaliły funkcję celowościową przedmiotowej działki. Niewątpliwie przeznaczenie tej działki pod drogę usprawnia obsługę komunikacyjną wymienionych w uzasadnieniu decyzji budynków zlokalizowanych przy ul. [...], jednakże to nie stanowi wyznacznika dla uznania, że działka ta nie spełnia warunków określonych w art. 7 ust 2 dekretu. Organy winny ustalić pod co dany teren został przeznaczony konkretnie w planie zagospodarowania przestrzennego, jak przebiegają linie rozgraniczające tereny w zależności od ich przeznaczenia, a także czy przeznaczenie nieruchomości podane w planie zagospodarowania przestrzennego faktycznie wyklucza uwzględnienie wniosku byłych właścicieli (następców prawnych).
W świetle powyższego poczynione przez organy administracji dotychczas ustalenia należy uznać za dowolne, niekompletne i nie w pełni rozpatrzone. Dopiero ustalenie dokonane w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 kpa), zgromadzonego i rozpatrzonego w wyczerpujący sposób (art. 77 § 1 kpa) i przy podjęciu wszystkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7 kpa) pozwoli na wydanie decyzji o przekonującej treści. Natomiast zaskarżona decyzja jak i decyzja organy pierwszej instancji zapadły z naruszeniem tych przepisów postępowania, a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Z powyższych względów Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 i art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI