I SA 2619/02

I SA 2619/02 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-06-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-10-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Tarnowska-Mieliwodzka
Cezary Pryca /przewodniczący/
Janina Antosiewicz /sprawozdawca/
Sygn. powiązane
OSK 1800/04 - Wyrok NSA z 2005-07-27
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POSLKIEJ Dnia 16 czerwca 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Cezary Pryca Sędziowie AWSA - Anna Tarnowska-Mieliwodzka NSA - Janina Antosiewicz (spr.) Protokolant - Nina Beczek po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi J. L. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2002 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji odmawiającej przyznania odszkodowania za nieruchomość [...] 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatu W. nr [...] z dnia [...] stycznia 2002 r., 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Uzasadnienie
Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...] października 2002 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa po rozpatrzeniu odwołania J. L.utrzymał w mocy decyzję Starosty Powiatu W. z dnia [...] stycznia 2002 r. odmawiającą uchylenia decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w W. nr [...] z dnia [...] września 1995 r. o odmowie przyznania odszkodowania za nieruchomość [...] położoną przy ul. [...] w W. [...] (obecnie [...]).
W uzasadnieniu decyzji ostatecznej organ przytoczył argumentację zamieszczoną w decyzji Starosty, iż odmowa uchylenia decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego z [...] września 1995 r. podyktowana była tym, że odszkodowanie przysługuje tylko za jedną działkę.
W decyzji Naczelnika Dzielnicy Warszawa Wola z [...] czerwca 1976 r. (wydanej na podstawie przepisów ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości) ustalono odszkodowanie na rzecz następców prawnych A. P. (który był spadkodawcą M. L.- ojca J. L.). Brak więc było podstaw do uchylenia decyzji z [...] września 1995 r. odmawiającej przyznania odszkodowania za działki nr [...] i [...], skoro będący powtórzeniem przepisu art. 83 ustawy z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r., Nr 30, poz. 127 z późn. zm.) – art. 215 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543) jednoznacznie wskazuje, że odszkodowanie przysługuje za jedną działkę.
Odwołując się od decyzji Starosty J. L. podniósł, że odszkodowanie wypłacono za dz. nr [...], podczas gdy M. L. nie wypłacono odszkodowania, a ponadto działka nr [...] należały do "[...]" nr hip [...] natomiast działki nr [...] należały do wydzielonej z "[...]" nieruchomości o nazwie "[...]" hip [...] i tych ostatnich nieruchomości był współwłaścicielem M. L.. Przypisanie M. L. (jako spadkobiercy A. P.) do dz. nr [...] było błędem.
Skarżący zgadza się, że z mocy ustawy przysługiwało odszkodowanie za jedną działkę, lecz były to dz. nr [...], a nie [...], do której poprzednik prawny nie miał tytułu.
Organ odwoławczy nie uwzględniając odwołania powołał się na to, iż w tym postępowaniu ocenił jedynie zasadność odmowy uchylenia decyzji z dnia [...].09.1995 r., nie zaś legalność decyzji Naczelnika Dzielnicy [...] z [...] czerwca 1976 r. oraz kwestii wypłaty odszkodowania.
Art. 154 kpa przewiduje, iż decyzja ostateczna na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. W tych przypadkach organ wydaje decyzję w sprawie uchylenia lub zmiany dotychczasowej decyzji.
Postępowanie prowadzone na podstawie art. 154 kpa jest postępowaniem nadzwyczajnym, którego przedmiotem - w przeciwieństwie do postępowania głównego (rozpoznawczego) – nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy lecz przeprowadzenie weryfikacji wydanej już decyzji ostatecznej z jednego tylko punktu widzenia, a mianowicie, czy za zmianą (uchyleniem) przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Z omawianego przepisu wynika również, że do organu administracji orzekającego w sprawie należy ocena, czy w konkretnej sytuacji interes społeczny lub słuszny interes strony przemawia za wzruszeniem decyzji ostatecznej. Organ uznał za bezsporne, iż Kierownik Urzędu Rejonowego w W. odmówił przyznania odszkodowania za pozostałą nieruchomość ozn. hip. "[...]" z uwagi na brak podstawy prawnej. W świetle obowiązujących wówczas przepisów prawnych odszkodowanie przysługiwało bowiem tylko za jedną działkę (art. 83 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości). Aktualnie obowiązująca ustawa z 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami przejęła regulację zawartą w art. 83 nadając przepisowi numer 215. Zatem stanowi on również podstawę dochodzenia odszkodowania za jedną działkę.
W tym stanie faktycznym i prawnym nieruchomości brak było podstaw do uznania, że za zmianą decyzji ostatecznej przemawia słuszny interes strony zwłaszcza, iż podniesione przez stronę okoliczności nie dotyczą przedmiotowego orzeczenia.
Skargę na powyższą decyzję wniósł J. L. zarzucając naruszenie prawa. Opisując swe starania o uzyskanie odszkodowania za nieruchomość [...] stwierdził, iż dopiero z decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...].09.1995 r. dowiedział się o istnieniu decyzji z [...] czerwca 1976 r. o wypłacie odszkodowania następcom prawnym A. P. czyli J. B. i M. L.. Jednak stwierdzenie to jest prawdziwe w części, gdyż otrzymała je tylko J. B. a M.L. odszkodowania nie wypłacono.
Skarżący, podobnie jak w odwołaniu stwierdza, iż jego ojciec nie był właścicielem działki nr [...], a więc przyznanie odszkodowania za nią nie jest zasadne, natomiast należy się odszkodowanie za działki nr [...] i domaga się przyznania odszkodowania z tego tytułu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga zasługiwała na uwzględnienie, jednakże z innych powodów niż w niej podniesione.
Rozpoznając sprawę po wprowadzeniu z dniem 1 stycznia 2004 r. reformy sądownictwa administracyjnego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie –właściwy w myśl art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) ocenił, iż obie decyzje zostały wydane bez udziału wszystkich stron postępowania.
Z wnioskiem z dnia 30.01.2001 r. o wszczęcie postępowania o uchylenie decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w W. z [...].09.1995 r. wystąpił J. L., będący następcą prawnym M. L., który na podstawie postanowienia Sądu Grodzkiego w W. sygn. akt [...] z dnia [...] listopada 1947 r. nabył spadek po A. P..
Jak wynika z załączonego do akt postanowienia Sądu Rejonowego w Z. z dnia [...] marca 1993 r. (Ns [...]) spadek po M. L., zmarłym 6 marca 1989 r., nabyli żona spadkobiercy I. L., jego syn J. L. w częściach po 1/3 każde z nich oraz wnuczki spadkobiercy B. B. i E. L.
Osoby te udzieliły w 1992 r. i 1993 r. pełnomocnictw J. L. do występowania w sprawach dotyczących spadku po M. L.. Z powyższych względów wydane decyzje organy kierowały do J. L. - jako strony i jednocześnie pełnomocnika pozostałych stron.
Na rozprawie przed sądem administracyjnym w dniu 16 czerwca 2004 r. J. L. oświadczył, iż I. L. zmarła, zaś z przedłożonego odpisu skróconego aktu zgonu USC w Z. Nr [...] wynika, że zgon jej nastąpił w dniu 3 czerwca 2000 r.
Z tą datą wygasło udzielone przez I. L. J. L. pełnomocnictwo (art. 101 § 2 kc i 96 kpc).
W postępowaniu wszczętym wnioskiem z 30 stycznia 2002 r. (data wpływu do organu 2 luty 2002 r.) J. L. nie mógł więc reprezentować I. L., nie posiadającej już zdolności prawnej, zaś nie zostali ustaleni następcy prawni, którzy winni zamiast nieżyjącej – stosownie do art. 28 kpa i art. 10 § 1 kpa - uczestniczyć w tym postępowaniu.
W tej sytuacji zarówno decyzja Starosty z dnia [...] stycznia 2002 r. jak i decyzja ostateczna Wojewody zostały wydane bez ustalenia wszystkich stron postępowania, a więc w warunkach uzasadniających wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa.
Stwierdzenie tej przesłanki przez Sąd wywołuje konieczność uchylenia decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
Z powyższych względów Sąd w oparciu o powołany przepis i art. 152 tej ustawy orzekł jak w sentencji.