I SA 2560/03
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę dotyczącą ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu warszawskiego, uznając, że najemcy lokali nie są stronami postępowania w tej sprawie.
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Samorządowego Koleдження Odwoławczego w Warszawie w przedmiocie ustanowienia prawa wieczystego użytkowania do gruntu nieruchomości w Warszawie. Skarżący, w tym najemcy lokali, kwestionowali ustalenia dotyczące stanu budynku i ich statusu jako stron postępowania. Sąd uznał, że najemcy nie posiadają interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. i oddalił skargę, opierając się na przepisach dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę H. R., A. L. i P. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2003 r., która uchyliła i zmieniła decyzję Prezydenta [...] W. z dnia [...] listopada 2002 r. w przedmiocie ustanowienia prawa wieczystego użytkowania do gruntu nieruchomości przy ul. [...] w Warszawie. Skarżący, w tym najemcy lokali mieszkalnych, zarzucali błędy w ustaleniu stanu prawnego nieruchomości, zwłaszcza dotyczące stanu budynku po zniszczeniach wojennych, oraz kwestionowali brak uznania ich za strony postępowania. Sąd, analizując przepisy dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy, uznał, że stopień zniszczenia budynku nie stanowi przeszkody do przyznania prawa użytkowania wieczystego, a budynek pozostał własnością dotychczasowych właścicieli. Sąd podzielił stanowisko organów administracji, że najemcy lokali mieszkalnych nie posiadają interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. w postępowaniu dotyczącym ustanowienia prawa rzeczowego do gruntu, mimo że mają interes faktyczny. W konsekwencji, Sąd oddalił skargę, uznając, że uchybienie w zakresie nieuznania najemców za strony nie miało wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, najemcy lokali mieszkalnych nie posiadają interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. w postępowaniu dotyczącym ustanowienia prawa rzeczowego do gruntu, mimo posiadania interesu faktycznego.
Uzasadnienie
Interes prawny wymaga związku z normą prawa materialnego, która może wpływać na sytuację prawną strony. Stosunek najmu jest prawem obligacyjnym i nie rodzi uprawnień do kwestionowania prawa rzeczowego do nieruchomości. Przepisy dotyczące ochrony lokatorów dotyczą spraw ze stosunku najmu, a nie praw rzeczowych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (12)
Główne
Dekret warszawski art. 7 § 1
Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy
Dekret warszawski art. 7 § 2
Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy
k.p.a. art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
Pomocnicze
Dekret warszawski art. 1
Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy
Dekret warszawski art. 5
Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy
Przepisy wprowadzające art. 97 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
PPSA art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.o.p.l. art. 4
Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego
u.o.p.l. art. 5
Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego
u.o.p.l. art. 7
Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego
u.g.n. art. 34 § 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
u.u.m.st.W. art. 20 § 1
Ustawa z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy
Argumenty
Skuteczne argumenty
Najemcy lokali mieszkalnych nie posiadają interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. w postępowaniu dotyczącym ustanowienia prawa rzeczowego do gruntu. Stopień zniszczenia budynku w wyniku działań wojennych nie stanowi przeszkody do ustanowienia prawa użytkowania wieczystego. Organ administracji nie może formułować dodatkowych przesłanek do przyznania prawa użytkowania wieczystego, wykraczających poza te określone w dekrecie.
Odrzucone argumenty
Najemcy lokali mieszkalnych powinni być uznani za strony postępowania ze względu na swój interes prawny. Stan budynku po zniszczeniach wojennych (remontowany, a nie odbudowany) powinien być podstawą do odmowy ustanowienia użytkowania wieczystego. Opinia biegłego rzeczoznawcy majątkowego, na której oparły się organy, nie znajduje oparcia w dokumentach źródłowych.
Godne uwagi sformułowania
Istotę interesu prawnego należy upatrywać w jego związku z konkretną normą prawa materialnego Zajmowanie lokalu mieszkalnego na podstawie stosunku najmu, stanowiącego prawo obligacyjne, nie rodzi uprawnień do kwestionowania prawa rzeczowego do nieruchomości. Nie można stosować zabiegów interpretacyjnych prowadzących do formułowania dodatkowych przesłanek pozytywnych lub negatywnych, mających w konsekwencji doprowadzić do pozbawienia obywateli praw przyznanych im przez ustawę.
Skład orzekający
Monika Nowicka
przewodniczący
Krystyna Kleiber
członek
Jerzy Siegień
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie statusu stron w postępowaniach dotyczących gruntów warszawskich oraz interpretacja przesłanek ustanowienia prawa użytkowania wieczystego na podstawie dekretu z 1945 r."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej gruntów warszawskich i interpretacji dekretu z 1945 r.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy złożonych kwestii prawnych związanych z dekretowym uwłaszczeniem gruntów w Warszawie i statusem stron postępowania, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie.
“Najemcy lokali bez prawa głosu w sprawie gruntu? WSA rozstrzyga o interesie prawnym w dekretowych postępowaniach.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA 2560/03 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2005-04-18 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2003-11-07 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Jerzy Siegień /sprawozdawca/ Krystyna Kleiber Monika Nowicka /przewodniczący/ Symbol z opisem 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich Sygn. powiązane I OSK 924/05 - Wyrok NSA z 2006-06-07 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Nowicka Sędziowie WSA Krystyna Kleiber Asesor WSA Jerzy Siegień (spr.) Protokolant Iwona Kosińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2005 r. sprawy ze skarg H. R., A. L. i P. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [....] września 2003 r. nr [....] w przedmiocie ustanowienia prawa wieczystego użytkowania do gruntu nieruchomości [....] oddala skargę. Uzasadnienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] września 2003 r., po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Prezydenta [...] W. z dnia [....] listopada 2002 r., uchyliło punkty I, III, VI i podpunkt 2 i 4 punktu VII zaskarżonej decyzji nadając im nowe następujące brzmienie: I. Ustanowić na lat 99 użytkowanie wieczyste do udziału wynoszącego [....] części gruntu o pow. [....] m2, oznaczonego w ewidencji gruntów jako działka nr [...] w obrębie [...], uregulowanego w Kw Nr [....], położonego w W. przy ul. [...] na rzecz A. J. Grunt, do którego ustanawia się prawo użytkowania wieczystego jest zabudowany budynkiem mieszkalnym 4 kondygnacyjnym, murowanym, o pow. użytkowej [....] m2, wzniesionym przed 1945 r., zawierającym [...] lokali mieszkalnych. W budynku tym sprzedano [....] lokali mieszkalnych o numerach 3, [...] wraz z udziałami wynoszącymi [....] części przypadających właścicielom tych lokali w budynku i jego urządzeniach służących do wspólnego użytku ogółu mieszkańców, a także [....] części gruntu oddanego w użytkowanie wieczyste nabywcom tych lokali. Budynek ten, zgodnie z art. 5 dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy, stanowi w [....] częściach własność dawnych współwłaścicieli. III. Ustalić "czynsz symboliczny" z tytułu ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu opisanego w pkt I i II decyzji w wysokości [....] zł. (słownie złotych: [....] ) - stanowiący [....] ceny gruntu w wysokości [...]części oraz [....] zł (słownie złotych:[...] ) stanowiący [...] ceny gruntu w wysokości [...] zł. - płatny na konto: Urzędu Dzielnicy [....] Oddział w W. Nr [....] w sposób następujący: 1. "czynsz symboliczny" płatny jest z góry w terminie do dnia 31 marca każdego roku, 2. "czynszu symbolicznego" nie pobiera się za rok, w którym zostało ustanowione prawo użytkowania wieczystego gruntu opisanego w pkt. I decyzji. Wysokość "czynszu symbolicznego" może ulec zmianie w przypadku zmiany uchwały Rady Gminy [...] Nr [...] z dnia [...] października 2002 r. w sprawie ustalenia wysokości "czynszu symbolicznego" za użytkowanie wieczyste gruntów przejętych na rzecz Państwa w trybie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy - stanowiących własność Gminy W. VI. Odmówić A. J. ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do udziału wynoszącego [....] części gruntu pow. [....] m2 uregulowanego w Kw Nr [...], znajdującego się obecnie w granicach działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [....], z uwagi na sprzedanie [...] lokali mieszkalnych ich najemcom o numerach [....], wraz z udziałami wynoszącymi [...] części przypadających właścicielom tych lokali w budynku i jego urządzeniach służących do wspólnego użytku ogółu mieszkańców, a także [....] części gruntu oddanego w użytkowanie wieczyste nabywcom tych lokali. VII. Określić warunki zawarcia umowy notarialnej 2. Termin zawarcia umowy w formie aktu notarialnego zostanie wyznaczony po: a/ przedłożeniu przez osobę wymienioną w pkt I decyzji protokołu przejęcia w zarząd i administrację [....] części budynku znajdującego się na gruncie oddawanym w użytkowanie wieczyste - od Zarządu Budynków Komunalnych [....] - zawierającego rozliczenie ewentualnych nakładów poniesionych na remont budynku (który zgodnie z art. 5 dekretu stanowił własność dawnych współwłaścicieli) wykraczających poza zakres napraw bieżących, b/ dokonaniu zmiany decyzji komunalizacyjnej przez Wojewodę [....] w części dotyczącej wyłączenia udziału [....] budynku mieszkalnego z komunalizacji na rzecz Gminy W., 4. [....] części budynku istniejącego na gruncie opisanym w pkt I decyzji użytkownik wieczysty powinien utrzymywać w należytym stanie, a w razie jego zniszczenia lub rozbiórki odbudować je w ciągu 5 lat od daty wystąpienia wymienionych okoliczności. W pozostałej części Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta [....] W. Prezydent [....] W. decyzją z dnia [...] listopada 2002 r. Nr [....], ustanowił na 99 lat na rzecz A. J. użytkowanie wieczyste do udziału wynoszącego [....] części gruntu o pow. [...] m2, oznaczonego w ewidencji gruntów jako działka nr [....] w obrębie[....], uregulowanego w Kw Nr [....], położonego w W. przy ul. [....]. Grunt ten zabudowany jest budynkiem mieszkalnym, 4 kondygnacyjnym, murowanym, o pow. użytkowej [....] m2, wzniesionym przed 1945 r., zawierającym [...] lokali mieszkalnych. Prezydent [....] W. tą sama decyzją ustanowił na lat 99 na rzecz A. J. użytkowanie wieczyste do gruntu o pow. [...] m2, stanowiącego działkę ewidencyjną nr [...] w obrębie [...], uregulowanego w Kw Nr [...], położonego w W. przy ul. [....]. Grunt ten nie jest zabudowany. Prezydent [...] W. odmówił ponadto A. J. ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do udziału wynoszącego [....] części gruntu pow. [....] m2, uregulowanego w Kw Nr [...], znajdującego się obecnie w granicach działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [....], z uwagi na sprzedanie [...] lokali mieszkalnych ich najemcom o numerach [....] wraz z udziałami wynoszącymi [...] części przypadających właścicielom tych lokali w budynku i jego urządzeniach służących do wspólnego użytku ogółu mieszkańców, a także [...] części gruntu oddanego w użytkowanie wieczyste nabywcom tych lokali. Organ pierwszej instancji ustalił, że nieruchomość położona w W. przy ul. [....] była objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Z dniem 21 listopada 1945 r., tj. z dniem wejścia w życie dekretu przedmiotowa nieruchomość, na podstawie art. 1 powołanego dekretu, przeszła na własność gminy [....] W., a od 1950 r. z chwilą likwidacji gmin - na własność Skarbu Państwa. Następnie grunt przedmiotowej nieruchomości z dniem 27 maja 1990 r. stał się z mocy prawa własnością Dzielnicy-Gminy W., co potwierdził Wojewoda [...] decyzjami z dnia [...] marca 1995 r. nr [....] z dnia [...] czerwca 1991 r. nr [...] oraz z dnia [...] listopada 1991 r. nr [...] Zgodnie natomiast z art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy (Dz. U. Nr 41, poz. 361, z późn. zm.) przedmiotowy grunt stał się własnością [...] W. Od decyzji z dnia [...] listopada 2002 r. odwołał się P. S., H. R., A. L., K. T. oraz M. B. K. Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stwierdziło, że zaskarżona decyzja błędnie określa stan prawny nieruchomości, a zatem wielkości udziałów w niej [...] W. i osób fizycznych. W budynku położonym na gruncie, którego dotyczy decyzja, poza wymienionymi w niej wyodrębnionymi jako oddzielne nieruchomości lokalami mieszkalnymi sprzedanymi osobom fizycznym z ustanowieniem na ich rzecz stosownego udziału w prawie użytkowania wieczystego tego gruntu, zostały wyodrębnione i sprzedane osobom fizycznym także lokale nr [...] i nr [....], z oddaniem ich właścicielom w użytkowanie wieczyste udziału w gruncie. Dla lokalu nr [....] urządzona została księga wieczysta Kw nr [....], natomiast dla lokalu nr [...] księga wieczysta Kw nr [...]. Mając na uwagę, że właściciele lokali nr [...] i [...] wnosili o zmianę zaskarżonej decyzji i ustalenie aktualnego stanu prawnego nieruchomości oraz uwzględniając fakt dysponowania pełnym materiałem dowodowym umożliwiającym ustalenie prawidłowych udziałów w nieruchomości Kolegium postanowiło dokonać w zaskarżonej decyzji zmiany wysokości udziału oddanego w użytkowanie wieczyste gruntu, a w pozostałej części utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Kolegium nie podzieliło wątpliwości dotyczących kwestii czy budynek znajdujący się obecnie na nieruchomości jest tym budynkiem, który istniał tam przed wejściem w życie dekretu i jedynie został naprawiony po zniszczeniach wojennych, czy jest to budynek wzniesiony w miejsce poprzedniego, zniszczonego w tym stopniu, że do naprawy się nie nadawał. Zdaniem Kolegium opinia biegłego rzeczoznawcy majątkowego została oparta o dokumenty źródłowe. Kolegium nie podzieliło również poglądu, że H. R. i A. L. będące najemcami na podstawie decyzji o przydziale lokali mieszkalnych w budynku położonym przy ul. [...] zostały pominięte jako strony postępowania, bowiem w rozumieniu przepisu art. 28 k.p.a., nie są one stroną postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] listopada 2002 r. i nie przysługuje im od niej odwołanie, ponieważ decyzja ta dotyczy uprawnień byłego właściciela, wynikających z art. 7 ust. 1 i 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze [...] W. i nie dotyczy ich interesu prawnego oraz nie nakłada na nie żadnego obowiązku prawnego. Decyzja organu pierwszej instancji nie jest wprawdzie dla lokatorek budynku położonego przy ul. [....] obojętna i w swoich skutkach dotyczy ich bezpośrednio, lecz narusza ona jedynie ich interes faktyczny a nie prawny. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2003 r. wniósł P. S., H. R. oraz A. L ., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie od organu drugiej instancji na rzecz skarżących kosztów postępowania. Skarżący zarzucili, że Kolegium w zaskarżonej decyzji nie ustosunkowało się do podniesionych w odwołaniu od decyzji z dnia [...] listopada 2002 r. zarzutów do ustanowienia użytkowania wieczystego gruntu pod budynkiem przy ul. [....] w W. wobec przyjęcia, że budynek ten po zniszczeniach wojennych był jedynie remontowany i naprawiany, a nie odbudowany całkowicie. Sporządzona na zamówienie strony postępowania, żądającego ustanowienia na jego rzecz użytkowania wieczystego gruntu A. J. opinia, na której bezkrytycznie oparł się Prezydent [...] W., a następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., ustanawiając użytkowanie wieczyste gruntu pod budynkiem przy ul. [....] w W., nie znajduje oparcia w dokumentach źródłowych, z których wynikałoby, że budynek nie był zniszczony i odbudowany, lecz że był jedynie uszkodzony i remontowany. Przeciwnie z treści tej opinii i aprobujących ją pism Prezydenta, a następnie Kolegium, wynika, że jej konkluzja sprzeczna jest z zawartymi w jej treści wywodami, biegły kwestionuje ustalenia zawarte w pierwotnych, a więc źródłowych dokumentach stwierdzających, że "budynek był całkowicie spalony" i "odbudowany całkowicie", oświadczając jedynie, że ustalenia te "są nieprawdziwe, a co najmniej nieprecyzyjne", nie przedstawiając źródłowych dowodów, z których by to wynikało. Źródłowe dokumenty w tej sprawie znajdują się w aktach dokonującego odbudowy budynku Biura Odbudowy [....], znajdujących się w Archiwum Państwowym [....] W. przy ul. [....], z których wynika, że budynek przy ul. [....] w W. ze względu na stopień zniszczeń wojennych nie spełnia warunków art. 5 dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy. H. R. i A. L., wbrew stanowisku Prezydenta [...] W. i Kolegium, spełniają określone w art. 28 k.p.a. warunki uznania ich za strony postępowania w niniejszej sprawie. Są one najemczyniami mieszkań w budynku, którego postępowanie dotyczy, w obecnym stanie prawnym, stronami stosunku prawnego - najmu istniejącego między każdą z nich, a miastem [....] W., jako wynajmującym. Mają one interes prawny w zachowaniu tego stosunku prawnego. Związane z nim i wynikające z niego ich prawa są odmienne aniżeli te, które byłyby ich udziałem w wypadku nabycia użytkowania wieczystego gruntu, na którym znajduje się dom, w którym najmują mieszkania i nabycia przez to własności tego domu przez A. J., który stałby się wobec nich wynajmującym im mieszkania. Pozbawiłoby to ich prawa nabycia własności najmowanych mieszkań na warunkach określonych jedynie dla najemców lokali będących własnością m. [....]. W.. Ponadto wynikłe z utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji wygaśnięcie stosunku prawnego najmu pomiędzy każdą z nich a [...] W. i powstanie tego stosunku prawnego pomiędzy nimi a osobą fizyczną A. J. zmieniłoby ich sytuację prawną przez możliwość zastosowania wobec nich postanowień art. 11 ust. 4, ust. 5 i ust. 7 ustawy z 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2001 r. Nr 71, poz. 733), jak również pozbawienia ich ochrony przed nieograniczonym zwiększaniem opłat czynszowych, do czego byłby uprawniony nowy właściciel budynku. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko i wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu 7 listopada 2003 r. Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271, z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne, na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.). Kontrola sądowoadministracyjna aktów lub czynności organów administracji publicznej w zakresie ich zgodności z prawem sprowadza się do wyjaśnienia w toku rozpoznawania sprawy, czy organy administracji nie naruszyły prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonej decyzji. Skarga wniesiona w rozpoznawanej sprawie nie może zostać uwzględniona, Sąd nie podziela bowiem zawartych w niej poglądów skarżących. Do rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy mają zastosowanie przepisy dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Dekret ten w art. 7 ust. 1 i 2 wyczerpująco ustanowił przesłanki, wystąpienie których zobowiązywało właściwy organ do uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej (użytkowania wieczystego) do gruntu. Przesłanką ustanowienia użytkowania wieczystego na rzecz dotychczasowego właściciela jest korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela dające się pogodzić z przeznaczeniem tego gruntu według planu zabudowania. Organy administracji rozpoznając przedmiotową sprawę ustaliły, na podstawie obowiązującego w dniu ich wydania planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą Rady [...] W. z dnia [....] września 1992 r., że przedmiotowa nieruchomość jest przeznaczona pod zabudowę mieszkaniowo – usługową, w strefie pośredniej ochrony konserwatorskiej. Wymienione w tym planie sposoby zagospodarowania dają się w oczywisty sposób pogodzić z możliwością korzystania z gruntu przez dotychczasowego właściciela (jego następcę prawnego). Nie stanowi natomiast, wbrew twierdzeniom skarżących, przeszkody do przyznania prawa użytkowania wieczystego, fakt zniszczenia budynku mieszkalnego w wyniku działań wojennych. Zdaniem Sądu zbędne jest ustalanie stopnia zniszczenia znajdującego się w dniu wejścia w życie dekretu na przedmiotowej nieruchomości budynku mieszkalnego, bowiem przepisy dekretu w swej treści w ogóle nie uzależniały przyznania prawa użytkowania wieczystego od stanu obiektu. Wyznacznikiem uwzględnienia lub nie wniosku było tylko spełnienie przesłanek z art. 7 ust. 1 i 2 dekretu. Przepis art. 5 dekretu stanowi, że budynki oraz inne przedmioty znajdujące się na gruntach, przechodzących na własność gminy [...] W., pozostają własnością dotychczasowych właścicieli, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej. Dopiero więc w razie nieprzyznania dotychczasowemu właścicielowi prawa użytkowania wieczystego do gruntu wszystkie budynki oraz inne przedmioty położone na gruncie przechodzą na własność gminy. Jeżeli zatem nie została wydana decyzja odmawiająca dawnemu właścicielowi przyznania prawa własności czasowej (użytkowania wieczystego) do przedmiotowego gruntu, to nie jest istotne, czy to co znajdowało się na nieruchomości przy ul. [...] w dniu 8 listopada 1949 r., było budynkiem zniszczonym w wyniku działań wojennych czy też nie, bowiem budynek ten niezależnie od stopnia jego zniszczenia pozostał własnością dotychczasowych właścicieli. Zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 11 stycznia 1996 r., sygn. akt III ARN 58/95, nie można stosować zabiegów interpretacyjnych prowadzących do formułowania dodatkowych przesłanek pozytywnych lub negatywnych, mających w konsekwencji doprowadzić do pozbawienia obywateli praw przyznanych im przez ustawę. Takim niedopuszczalnym zabiegiem byłaby w rozpoznawanej sprawie wykładnia art. 7 ust. 1 i 2 powołanego dekretu przyjmująca, że rozstrzygnięcie sprawy o przyznanie własności czasowej dotychczasowemu właścicielowi zależy m.in. od stopnia zniszczenia budynków znajdujących się na gruncie. Sąd podzielił również pogląd Kolegium, że H. R. i A. L. będące najemcami na podstawie decyzji o przydziale lokali mieszkalnych w budynku położonym przy ul. [...], nie są w rozumieniu przepisu art. 28 k.p.a., stronami postępowania zakończonego decyzją z dnia [....] września 2003 r. Istotę interesu prawnego należy upatrywać w jego związku z konkretną normą prawa materialnego, na podstawie której w postępowaniu administracyjnym określony podmiot, w określonym stanie faktycznym, może domagać się konkretyzacji jego uprawnień lub obowiązków, bądź żądać przeprowadzenia kontroli określonego aktu lub czynności w celu ochrony jego sfery praw i obowiązków przed naruszeniami dokonanymi tym aktem i doprowadzenia tego aktu do stanu zgodnego z prawem. Stwierdzenie istnienia interesu prawnego wymaga więc ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającego na tym, że akt stosowania tej normy (decyzja administracyjna) może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie prawa materialnego (wyrok NSA z 11 grudnia 2002 r., II SA 4000/01). Z racji zajmowania danego lokalu mieszkalnego na podstawie stosunku najmu osoba ta może mieć określony interes faktyczny związany z ustanowieniem użytkowania wieczystego do gruntu, na którym położony jest budynek mieszkalny, nie ma natomiast interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. Zajmowanie lokalu mieszkalnego na podstawie stosunku najmu, stanowiącego prawo obligacyjne, nie rodzi uprawnień do kwestionowania prawa rzeczowego do nieruchomości. Powołane przez skarżących przepisy ustawy z 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2001 r. Nr 71, poz. 733) stanowią wprawdzie o interesie prawnym najemców lokali mieszkalnych, ale jedynie w sprawach ze stosunku najmu, nie mogą natomiast stanowić o interesie prawnym najemcy w sprawach ustanowienia prawa rzeczowego. O interesie prawnym najemców lokali mieszkalnych znajdujących się w budynku położonym w W. przy ul. [....] nie może stanowić również art. 34 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603), przewidujący pierwszeństwo w nabyciu przez najemcę zbywanego lokalu mieszkalnego stanowiącego własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, bowiem zawarty w tym przepisie zakaz nie odnosi się do przedmiotowych lokali. Budynek położony w W. przy ul. [...], zgodnie z art. 5 dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy, stanowi w [....] częściach własność następców prawnych byłych właścicieli nieruchomości położonej w W. przy ul. [...]. Przepis art. 5 dekretu stanowi, że budynki oraz inne przedmioty znajdujące się na gruntach przechodzących na własność gminy W., pozostają własnością dotychczasowych właścicieli, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej. Dopiero więc w razie nieprzyznania dotychczasowemu właścicielowi prawa użytkowania wieczystego do gruntu wszystkie budynki położone na gruncie przechodzą na własność gminy. W przedmiotowej sprawie decyzja o odmowie przyznania prawa własności czasowej nie została wydana. Ponadto Sąd Najwyższy rozważając w uchwale z dnia 23 lipca 1992 r. (III CZP 62/92; OSNCP 1992, nr 12, poz. 214) charakter prawny pierwszeństwa w nabyciu nieruchomości stwierdził, że pierwszeństwo to polega przede wszystkim na eliminacji innych podmiotów ubiegających się o tę samą rzecz. Jego konstrukcja jurydyczna nie jest oparta na uprawnieniu, lecz na tkwiącym w pierwszeństwie zakazie zadysponowania rzeczą w sposób je naruszający. Realizacja pierwszeństwa zatem jest możliwa dopiero wówczas, gdy adresat zakazu stworzy swym zachowaniem sytuację, w której zakaz staje się aktualny. Ustalenie przez Kolegium, że H. R. i A. L. nie mają przymiotu strony w rozumieniu przepisu art. 28 k.p.a., powinno wprawdzie powodować umorzenie postępowania w zakresie złożonych przez nie odwołań, uchybienie to nie miało jednak wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonej decyzji z dnia 30 września 2003 r., podjętej w wyniku rozpatrzenia odwołania wniesionego przez P. S. Mając powyższe na względzie, Sąd działając na podstawie przepisów art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI