I SA 2556/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2005-01-26
NSAnieruchomościŚredniawsa
prawo własności czasowejdekret warszawskinieruchomościpostępowanie administracyjnespadkobiercyczynny udział stronyuchylenie decyzjiplan zagospodarowania przestrzennego

WSA w Warszawie uchylił decyzje dotyczące odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o odmowie przyznania prawa własności czasowej do gruntu, ze względu na naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu.

Sprawa dotyczyła skargi spadkobierców dawnego właściciela na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody odmawiającą stwierdzenia nieważności wcześniejszej decyzji o odmowie przyznania prawa własności czasowej do gruntu. Sąd uchylił obie decyzje, stwierdzając rażące naruszenie przepisów postępowania, a konkretnie brak zapewnienia czynnego udziału jednemu ze spadkobierców w postępowaniu administracyjnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę spadkobierców dawnego właściciela nieruchomości na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji z 1992 r. o odmowie przyznania prawa własności czasowej do gruntu. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody, stwierdzając, że postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone z naruszeniem zasady czynnego udziału strony. Kluczowym błędem było pominięcie jednego ze spadkobierców w postępowaniu nadzorczym, co stanowiło podstawę do uchylenia decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Sąd uznał, że stwierdzone wady proceduralne zwalniają go od oceny merytorycznych zarzutów skargi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, naruszenie zasady czynnego udziału strony, gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, stanowi przesłankę wznowieniową i jest podstawą do uchylenia decyzji.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że organ administracji publicznej zobowiązany był ustalić krąg wszystkich spadkobierców dawnego właściciela i powiadomić ich o toczącym się postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Pominięcie jednego ze spadkobierców i niedoręczenie mu decyzji obu instancji naruszyło jego prawo do czynnego udziału w postępowaniu i obrony swoich interesów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (4)

Główne

k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 4

Kodeks postępowania administracyjnego

Pomocnicze

dekret warszawski art. 7 § ust. 2

Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy

k.p.a. art. 156 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

ustawa wprowadzająca art. 97 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym poprzez pominięcie jednego ze spadkobierców.

Godne uwagi sformułowania

Stwierdzenie takich wad proceduralnych zwalnia Sąd od oceny zarzutów zawartych w skardze.

Skład orzekający

Cezary Pryca

przewodniczący

Jolanta Zdanowicz

sprawozdawca

Maria Tarnowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ważność zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym i konsekwencje jej naruszenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowań związanych z dekretem warszawskim i prawem własności czasowej, ale zasada proceduralna ma szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej zasady procesowej w prawie administracyjnym – czynnego udziału strony. Choć fakty są specyficzne dla nieruchomości warszawskich, problem proceduralny jest uniwersalny.

Naruszenie prawa do obrony w postępowaniu administracyjnym – kluczowa zasada procesowa.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA 2556/03 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-01-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-11-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Cezary Pryca /przewodniczący/
Jolanta Zdanowicz /sprawozdawca/
Maria Tarnowska
Symbol z opisem
6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Skarżony organ
Minister Budownictwa
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Cezary Pryca Sędziowie WSA Jolanta Zdanowicz (spr.) asesor WSA Maria Tarnowska Protokolant Iwona Kosińska po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2005 r. sprawy ze skarg J. B., M. N., H. W., J. W. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] września 2003 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o odmowie przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2002 r., nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz skarżących kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego
Uzasadnienie
I SA 2556/03
UZASADNIENIE
Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] września 2003 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania spadkobierców dawnego właściciela nieruchomości [...] od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2002 r., utrzymał tę decyzję w mocy.
W uzasadnieniu organ drugiej instancji wskazał następujący stan faktyczny i prawny:
Decyzją z dnia [...] kwietnia 1992 r. Kierownik Urzędu Rejonowego w W. odmówił przyznania prawa własności czasowej do gruntu położonego w W. przy ul. [...], nr hip. [...], stanowiącego własność T. N.
Po wszczęciu postępowania nadzorczego decyzją z dnia [...] grudnia 2002 r. nr [...] Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia nieważności wyżej wymienionej decyzji z dnia [...] kwietnia 1992 r.
Od wyżej wymienionej decyzji wpłynęło odwołanie spadkobierców dawnego właściciela, którzy zarzucają, iż decyzja z dnia [...] kwietnia 1992 r. została wydana z rażącym naruszeniem przepisu art. 7 ust 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r., powołując się na nie istniejący, a opracowany plan zagospodarowania przestrzennego.
Zgodnie z art. 7 ust 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy wniosek właściciela gruntu lub jego następcy prawnego, będącego w posiadaniu gruntu o przyznanie prawa własności czasowej powinien być uwzględniony – "gmina uwzględni wniosek" – jeżeli korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela "da się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowania". Odmowa przyznania tego prawa mogła nastąpić tylko wówczas, gdy korzystanie z gruntu przez właścicieli nie dało się pogodzić z przeznaczeniem nieruchomości w planie zagospodarowania przestrzennego.
Jak wynika z uzasadnienia decyzji z dnia [...] kwietnia 1992 r. odmowa przyznania żądanego prawa nastąpiła z uwagi na przeznaczenie nieruchomości, w opracowywanym przez Biuro Odbudowy [...] planie, pod zabudowę użyteczności publicznej.
W postępowaniu przeprowadzonym w trybie nadzoru przez organ wojewódzki ustalono, iż w dacie wydania kwestionowanej decyzji obowiązywał Plan Ogólny Zagospodarowania Przestrzennego W. zatwierdzony uchwałą nr [...] Rady Narodowej W., opublikowanym w Dzienniku Urzędowym Rady Narodowej W. nr [...], poz. [...] z dnia [...] listopada 1983 r.
Z planu tego wynika, iż funkcja przedmiotowej nieruchomości jest opisana w mianowniku UA oznaczającym usługi i administrację. Wprawdzie w decyzji powołano się na opracowywany plan Biura Odbudowy [...], w którym to przedmiotowa nieruchomość przeznaczona była pod użyteczność publiczną, to w dacie wydania decyzji tj. w dniu [...] kwietnia 1992 r. obowiązywał także Plan Ogólny Zagospodarowania Przestrzennego W., z którego wynika, iż teren ten należy do zespołu CA -1 - Plac [...] i jest częścią [...] (w latach 1949-1954 - obiekt Ministerstwa Finansów, obecnie nadal obiekt Ministerstwa Finansów), a przeznaczenie w wyżej wymienionym planie, tj. usługi i administracja mieszczą się w pojęciu użyteczności publicznej.
Jak stwierdził organ wojewódzki, mimo, iż zaskarżona decyzja z dnia [...] kwietnia 1992 r. nie wskazywała dokładnego oznaczenia planu, na podstawie którego nastąpiła odmowa przyznania prawa własności czasowej to w istocie była przesłanka, w postaci zrealizowanego planu zagospodarowania przestrzennego, uniemożliwiająca dotychczasowym właścicielom korzystanie z przedmiotowego gruntu. Tym samym odmowa przyznania praw do przedmiotowej nieruchomości w świetle ustaleń ówcześnie obowiązującego planu nie narusza w sposób rażący przepisu art. 7 ust 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy. Decyzja z dnia [...] kwietnia 1992 r. nie jest obarczona wadą wymienioną w art. 156 § 1 kpa, skoro grunt był przeznaczony pod usługi i administrację. Dlatego też organ drugiej instancji przyjął zasadność rozstrzygnięcia Wojewody.
Skargę do Naczelnego Sąd Administracyjnego na powyższą decyzję wnieśli spadkobiercy dawnego właściciela wnosząc o uchylenie obu decyzji, zarzucając naruszenie art. 7, 80, 107 § 2 kpa i art. 7 ust 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy.
W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie.
Na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, lecz z innych powodów niż w niej
podane.
Nieruchomość [...] przy ul. [...], której dotyczą zaskarżone decyzje stanowiła własność F. N.. Spadek po F. N. nabyły dzieci T. N., J. C. i W. P. (postanowienie Sądu Rejonowego dla W. z dnia [...] stycznia 1962 r., sygn. akt [...]). Spadek po T. N. zmarłym w 1962 r. na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego dla W. z dnia [...] marca 1963 r., sygn. akt [...] nabyła J. N. Spadek po W. P. nabył F. N., zaś po jego śmierci spadek nabyli D. N., H. W., J. N. i M. A. N. (postanowienie Sądu Rejonowego dla W. z dnia [...] grudnia 1995 r., sygn. akt [...]). Spadek po Janinie J. G. nabyła z mocy postanowienia Sądu Rejonowego W. z dnia [...] kwietnia 1998 r., sygn. akt [...] Z. U., zaś spadek po Z. U. nabył J. U. (postanowienie Sądu Rejonowego w W. z dnia [...] maja 1985 r., sygn. akt [...]). Spadek po D. N. na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego dla W. z dnia [...] lutego 1998 r., sygn. akt [...] nabyli M. N., M. W. z domu N. i J. W.
Tak więc spadkobiercami właściciela nieruchomości [...] stali się J. B. z domu N., J. U., M. N., H. W., J. W. Osobom tym przysługuje prawo strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym przedmiotowej nieruchomości [...].
Decyzja nr [...] odmawiająca przyznania prawa własności czasowej dawnemu właścicielowi była doręczona dwojgu spadkobiercom T. N., tj. J. B. i J. U.
Organ wszczynając postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o odmowie przyznania własności czasowej do gruntu zobowiązany był ustalić
krąg spadkobierców dawnego właściciela i powiadomić wszystkich o toczącym się postępowaniu. Tymczasem jak wynika z akt administracyjnych organ ograniczył się tylko do powiadomienia pełnomocnika czworga spadkobierców będących
skarżącymi w postępowaniu sądowym, pomijając natomiast J. U., uczestniczącego w postępowaniu zakończonym decyzją nr [...] z dnia [...]
kwietnia 1992 r.
Postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji odmawiającej przyznania prawa własności czasowej dawnemu właścicielowi, zarówno w pierwszej jak i drugiej instancji zostało przeprowadzone bez udziału Jacha Ulatowskiego, a zatem nie uczestniczył on w postępowaniu, a także nie doręczono mu decyzji obu organów. Skoro zatem strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, naruszona została przez organ zasada ogólna gwarantująca czynny udział strony w postępowaniu i możliwość
obrony swych interesów. Stanowi to przesłankę wznowieniową z art. 145 §
1 pkt 4 kpa i jest podstawą do uchylenia decyzji. Dlatego też Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje ibu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Stwierdzenie takich wad proceduralnych zwalnia Sąd od oceny zarzutów zawartych w skardze.
Z tych względów orzeczono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI