I SA 2551/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2004-09-24
NSAAdministracyjneŚredniawsa
komunalizacjanieruchomościSkarb Państwasamorząd województwazarząddecyzja administracyjnaKPAzadania samorządu

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje Ministra Skarbu Państwa i Wojewody dotyczące komunalizacji nieruchomości, stwierdzając brak wystarczających dowodów na to, że nieruchomość służy realizacji zadań województwa.

Sprawa dotyczyła skargi Województwa na decyzję Ministra Skarbu Państwa odmawiającą nieodpłatnego przekazania nieruchomości Skarbu Państwa na własność województwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje obu instancji, wskazując na naruszenie przepisów KPA, w szczególności art. 7 i 77, poprzez niewyjaśnienie kluczowej kwestii, czy nieruchomość faktycznie służy realizacji zadań województwa. Sąd podkreślił, że organy nie wykazały tej przesłanki, co było niezbędne do wydania pozytywnej decyzji o przekazaniu mienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę Województwa [...] na decyzję Ministra Skarbu Państwa, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody odmawiającą nieodpłatnego przekazania na własność Województwa nieruchomości Skarbu Państwa. Nieruchomość ta, położona w [...] i zabudowana ośrodkiem wypoczynkowo-szkoleniowym, pozostawała w trwałym zarządzie Urzędu Wojewódzkiego. Organy administracji oparły swoje decyzje na art. 49 ust. 1 ustawy o samorządzie województwa, uznając, że nieruchomość nie służy realizacji zadań województwa. Województwo zarzuciło naruszenie prawa materialnego, twierdząc, że nieruchomość powinna zostać przejęta z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. Sąd, kontrolując legalność zaskarżonej decyzji, stwierdził, że organy obu instancji nie wykazały w sposób niebudzący wątpliwości, do realizacji czyich zadań służy przedmiotowa nieruchomość. Podkreślono, że realizacja zadań województwa musi być związana z konkretnym celem i aktualna. Brak wyjaśnienia tej kluczowej przesłanki stanowił naruszenie przepisów art. 7 i 77 KPA. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody, stwierdzając jednocześnie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, przekazanie mienia Skarbu Państwa województwu na podstawie art. 49 ustawy o samorządzie województwa wymaga jednoczesnego spełnienia trzech przesłanek: mienie musi być własnością Skarbu Państwa, musi być we władaniu państwowych osób prawnych, i co kluczowe, musi służyć realizacji zadań województwa. Organy administracji nie wykazały tej ostatniej przesłanki.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy obu instancji nie wykazały, do realizacji czyich zadań służy przedmiotowa nieruchomość, co jest niezbędne do wydania pozytywnej decyzji o przekazaniu mienia na podstawie art. 49 ustawy o samorządzie województwa. Brak wyjaśnienia tej kwestii stanowi naruszenie przepisów KPA.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (12)

Główne

u.s.w. art. 49 § 1

Ustawa o samorządzie województwa

Przekazanie województwu mienia Skarbu Państwa oraz mienia Skarbu Państwa będącego we władaniu państwowych osób prawnych, służącego realizacji zadań województwa, następuje na podstawie decyzji wojewody. Wymaga to jednoczesnego spełnienia przesłanek: mienie Skarbu Państwa, we władaniu państwowych osób prawnych, służące realizacji zadań województwa.

Pomocnicze

u.s.w. art. 14

Ustawa o samorządzie województwa

Określa zadania województwa, które mogą być podstawą do przekazania mienia.

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy.

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm. art. 60 § 1

Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną

Nabycie mienia przez samorząd województwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r.

Dz. U. Nr 153, poz. 1269 art. 1

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kontroli sądów administracyjnych.

Dz. U. Nr 153, poz. 1270 art. 3 § 1 i 2 pkt 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądów administracyjnych.

Dz. U. Nr 153, poz. 1270 art. 145 § 1 pkt 1 lit c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa uchylenia decyzji przez sąd.

Dz. U. Nr 153, poz. 1270 art. 152

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Stwierdzenie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Dz. U. Nr 153, poz. 1270 art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie o kosztach.

Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm. art. 97 § 1

Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przekazanie spraw do rozpoznania przez Wojewódzkie Sądy Administracyjne po reformie sądownictwa administracyjnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewykazanie przez organy administracji, że nieruchomość służy realizacji zadań województwa, co jest niezbędną przesłanką do jej przekazania na podstawie art. 49 ustawy o samorządzie województwa.

Odrzucone argumenty

Argumentacja organów administracji oparta na błędnym założeniu, że wystarczające jest samo władanie nieruchomością przez państwową osobę prawną, bez konieczności udowodnienia jej związku z zadaniami samorządu.

Godne uwagi sformułowania

organy obu instancji nie wykazały do realizacji czyich zadań służy przedmiotowa nieruchomość realizacja zadań województwa musi być związana z konkretnym celem realizowanym przez województwo w ramach jego uprawnień - i to aktualnie, a nie w przyszłości inny charakter ma nabycie mienia przez jednostkę samorządu terytorialnego w oparciu o przepis art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. [...] i inny charakter ma nabycie mienia [...] w oparciu o przepis art. 49 ustawy o samorządzie województwa.

Skład orzekający

Ewa Dzbeńska

przewodniczący

Cezary Pryca

członek

Anna Tarnowska-Mieliwodzka

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przekazania mienia Skarbu Państwa samorządom województwa na podstawie art. 49 ustawy o samorządzie województwa, w szczególności wymogu udowodnienia, że mienie służy realizacji zadań samorządu."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego z okresu reformy administracyjnej. Może być mniej bezpośrednio stosowalne po późniejszych zmianach przepisów dotyczących mienia samorządowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z podziałem kompetencji i mienia między administracją rządową a samorządem, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego i samorządowego.

Kiedy mienie Skarbu Państwa staje się mieniem samorządu? Kluczowe przesłanki przekazania nieruchomości.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA 2551/02 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-09-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-10-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Tarnowska-Mieliwodzka /sprawozdawca/
Cezary Pryca
Ewa Dzbeńska /przewodniczący/
Skarżony organ
Minister Skarbu Państwa
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Dzbeńska Sędziowie NSA Cezary Pryca AWSA Anna Tarnowska – Mieliwodzka (spr.) Protokolant Inga Szcześniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2004 r. sprawy ze skargi Zarządu Województwa [...] na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] września 2002 r., nr [...] w przedmiocie komunalizacji 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] lutego 2002 r., znak: [...] Wojewody [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Uzasadnienie
I SA 2551/02
Uzasadnienie
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lutego 2002 r., znak: [...] wydaną na podstawie art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. - o samorządzie województwa ( Dz. U. Nr 142, poz. 1590) odmówił przekazania nieodpłatnie na własność Województwa [...] mienia Skarbu Państwa obejmującego nieruchomość położoną w [...], w jedn. ewidencyjnej gm. [...], obr. [...], oznaczoną w ewidencji gruntów jako działki: nr [...] o pow. [...] ha oraz nr [...] o pow. [...] ha, objętą KW nr [...] prowadzoną przez Sąd Rejonowy w M., zabudowaną budynkiem Ośrodka Wypoczynkowo - Szkoleniowego "[...]", budynkiem składu opału, hydrofornią, budynkiem (w stanie surowym) - przeznaczonym pod kuchnie, jadalnie, pokoje wczasowe, domkami campingowymi oraz budynkiem kawiarni. W uzasadnieniu organ podniósł, że przedmiotowa nieruchomość, pozostając w trwałym zarządzie [...] Urzędu Wojewódzkiego w K., służąc aktualnie zaspokajaniu potrzeb socjalnych pracowników [...] w K. - nie podlega przekazaniu Województwu [...] trybie art. 49 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. - o samorządzie województwa. Zgodnie bowiem z treścią art. 49 ww. ustawy przekazaniu podlega mienie Skarbu Państwa oraz mienie Skarbu Państwa będące we władaniu państwowych osób prawnych, które służy aktualnie wykonywaniu zadań województwa, określonych w szczególności w art. 14 cyt. wyżej ustawy.
Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] września 2002 r., znak: [...] po rozpatrzeniu odwołania Zarządu Województwa [...] od decyzji Wojewody [...] na podstawie art. 49 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. związku z 138 § 1 ust.1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ podniósł, że w toku postępowania odwoławczego rozpatrując odwołanie oraz okoliczności sprawy Minister Skarbu Państwa stwierdził, że przedmiotowa nieruchomość decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w N. z dnia [...] grudnia 1993 r. została przekazana odpłatnie w zarząd na czas nieoznaczony na rzecz Urzędu Wojewódzkiego w K. W związku ze zmianą przepisów ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją dnia [...] grudnia 1997 r. oraz decyzją z dnia [...] maja 1999 r. zmienił decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w N. z dnia [...] grudnia 1993 r. przekazując nieodpłatnie w trwały zarząd przedmiotową nieruchomość na rzecz Urzędu Wojewódzkiego w K., a następnie na rzecz [...] Urzędu Wojewódzkiego w K.
Skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sadu Administracyjnego wniosło Województwo [...] Urząd Marszałkowski Województwa [...]. Zarzucając naruszenie prawa materialnego, a w szczególności art. 49 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. - o samorządzie województwa, oraz art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Zdaniem strony skarżącej przedmiotowa nieruchomość stanowi składnik mienia Skarbu Państwa, który podlega przejęciu z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez samorząd województwa, gdyż obok zadań i pracowników, stanowi "element" przejęcia gwarantowanego samorządowi województwa. Ponadto podniósł, że Województwo [...] przejęło część zadań, które dotychczas były prowadzone przez administrację rządową, a tym samym przejął dużą część pracowników, którzy wpłacali składki na Fundusz Świadczeń Socjalnych i tym samym przyczyniali się do utrzymania ośrodka.
W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ podkreślił, m.in., że postępowanie w sprawie niniejszej toczyło się na wniosek skarżącego w trybie art.,. 49 ust. 1 ustawy o samorządzie województwa i stwierdził, że zarzut naruszenia tego przepisu jest bezzasadny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego po wprowadzeniu z dniem 1 stycznia 2004 r. reformy sądownictwa administracyjnego podlegała - w myśl art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) - rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie z zastosowaniem przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Kontrola legalność zaskarżonej decyzji, do czego Sąd uprawniony jest na podstawie art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) i art. 3 § 1 i 2 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ogranicza się do badania zgodności decyzji z prawem.
Z materiału dokumentacyjnego zgromadzonego w aktach sprawy wynika, że nieruchomość położona w [...], w której skład wchodzą działki ewidencyjne nr; [...] oraz [...] o łącznej powierzchni [...]ha, zabudowana budynkiem Ośrodka Wypoczynkowo-Szkoleniowego "[...]" stanowi własność Skarbu Państwa. Na podstawie decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w N. z dnia [...] grudnia 1993r. została przekazana odpłatnie w zarząd na czas nieoznaczony na rzecz Urzędu Wojewódzkiego w K. Zakładu Działalności Socjalnej oraz decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] grudnia 1997 r. nr [...] została przekazana w zarząd nieodpłatnie.
Zaskarżona decyzja Ministra Skarbu Państwa, jak też decyzja organu pierwszej instancji zostały oparte na przepisie art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. - o samorządzie województwa ( Dz. U. Nr 91, poz. 576 ze zm.).Stosownie do treści art. 48 ustawy o samorządzie województwa wskazana w art. 49 instytucja stanowi jeden ze sposobów nabycia mienia przez województwo. Nabycie własności i innych praw majątkowych przez województwo może nastąpić na drodze cywilnoprawnej bądź w inny sposób określony w ustawach, w tym także przez nabycie praw majątkowych z mocy prawa - uwłaszczenie lub też w wyniku przekazania mienia Skarbu Państwa na mocy decyzji administracyjnej.
Przepis art., 49 cytowanej wyżej ustawy stanowi, że "przekazanie województwu mienia Skarbu Państwa oraz mienia Skarbu Państwa będącego we władaniu państwowych osób prawnych, służącego realizacji zadań województwa, w szczególności określonych w art. 14 ustawy na podstawie decyzji wojewody zostaje przekazane województwu jako jednostce samorządu terytorialnego. Na podkreślenie zasługuje fakt, iż inny charakter ma nabycie mienia przez jednostkę samorządu terytorialnego w oparciu o przepis art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną ( Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) i inny charakter ma nabycie mienia przez jednostkę samorządu terytorialnego w oparciu o przepis art. 49 ustawy o samorządzie województwa. W pierwszym ze wskazanych przypadków mamy do czynienia z nabyciem mienia następującego z dniem 1 stycznia 1999 r., natomiast w drugim - nabycie mienia następuje z dniem, w którym decyzja o jego przekazaniu staje się ostateczna. Oznacza to, że decyzja w pierwszym przypadku ma charakter deklaratoryjny, a w drugim przypadku jest to decyzja o charakterze konstytutywnym. W obydwu przypadkach konieczne jest, aby zachodziły wszystkie ustawowe przesłanki warunkujące nabycie mienia dla wydania pozytywnej decyzji.
Z cytowanego artykułu ( art. 49) wynika, ze aby mienie zostało przekazane województwu muszą równocześnie występować wszystkie trzy przesłanki., po pierwsze -musi być to mienie Skarbu Państwa, po drugie - musi być we władaniu państwowych osób prawnych i po trzecie - musi służyć do realizacji zadań województwa. Jedną z tych przesłanek jest konieczność władania mieniem Skarbu Państwa. W wyroku z dnia 4 grudnia 2002 r. sygn. akt III RN 206/01 (OSNP 24/2003/585 Sąd Najwyższy dokonał wykładni ustawowego pojęcia "władania". W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd Najwyższy podniósł, że władanie może dotyczyć tylko takiego władztwa nad mieniem państwowym, które daje władającemu ,możliwość samodzielnego korzystania z państwowej nieruchomości zgodnie z wymogami prawidłowej gospodarki, czyli chodzi tutaj o takie formy władztwa nad mieniem Skarbu Państwa, które zawierają w sobie wiele cech właściwych dla wykonywania władztwa przez właściciela. Niewątpliwie do takich form wykonywania władztwa należy zaliczyć sprawowanie zarządu czy też trwałego zarządu nieruchomością. Ponadto musi, być to mienie Skarbu Państwa służące realizacji zadań województwa, w tym także zadań określonych w art. 14 ustawy o samorządzie województwa.
Z materiału dokumentacyjnego zgromadzonego w aktach sprawy wynika, że organy obu instancji nie wykazały do realizacji czyich zadań służy przedmiotowa nieruchomość. Należy podkreślić, że realizacja zadań województwa musi być związana z konkretnym celem realizowanym przez województwo w ramach jego uprawnień - i to aktualnie, a nie w przyszłości.
W tej sytuacji uznać należy, że organy obu instancji rozpoznając sprawę nie wyjaśniły tej kwestii w sposób nie budzący wątpliwości, co w tym stanie rzeczy istotne jest do rozstrzygnięcia sprawy. Tym samym został naruszony przepis art. 7 i 77 kpa
Wyżej wskazane uchybienia przepisom postępowania administracyjnego nie pozostają bez wpływu na wynik sprawy i z powyższych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c, art. 152 i art.200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153,poz. 1270) orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI