I SA 2550/02
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi Spółdzielni Mieszkaniowej "S" w W. na decyzję Ministra Kultury z dnia [...] września 2002 r., która uchyliła decyzję Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia w przedmiocie wpisania do rejestru zabytków terenu dawnego [...] wraz z zabudową. Spółdzielnia zarzucała brak podstaw do uznania Fundacji "S" za stronę postępowania, co uniemożliwiało jej wniesienie odwołania, a także wskazywała na przyczyny uzasadniające wyłączenie Ministra Kultury od rozpatrywania sprawy oraz przekroczenie ustawowych terminów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, uznając ją za niezasadną. Sąd podkreślił, że postępowanie toczyło się na podstawie przepisów ustawy o ochronie dóbr kultury, która precyzyjnie określała krąg podmiotów uprawnionych do udziału w postępowaniu jako strony. Kluczowym argumentem sądu było stwierdzenie, że Spółdzielnia Mieszkaniowa "S" nie wykazała swojego interesu prawnego w rozumieniu przepisów materialnoprawnych, ponieważ teren objęty decyzją o wpisie do rejestru zabytków nie stanowił jej własności ani nie był oddany w użytkowanie wieczyste. Sąd wyjaśnił, że interes prawny, będący podstawą legitymacji procesowej, musi wynikać z konkretnej normy prawa materialnego, która wiąże indywidualne prawa i obowiązki podmiotu ze sprawą administracyjną. Ponieważ Spółdzielnia nie posiadała takiego tytułu prawnego do spornego terenu, nie mogła być uznana za stronę postępowania administracyjnego ani tym bardziej za stronę postępowania sądowoadministracyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie kręgu stron postępowania administracyjnego w sprawach dotyczących ochrony dóbr kultury oraz znaczenia interesu prawnego dla legitymacji procesowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Dotyczy specyficznej sytuacji braku interesu prawnego w kontekście wpisu do rejestru zabytków, ale zasady dotyczące interesu prawnego są uniwersalne dla postępowań administracyjnych i sądowoadministracyjnych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy podmiot, który nie posiada tytułu prawnego do nieruchomości (własności lub użytkowania wieczystego), może być uznany za stronę postępowania administracyjnego w sprawie wpisu tej nieruchomości do rejestru zabytków?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, podmiot taki nie posiada interesu prawnego wymaganego do bycia stroną postępowania.
Uzasadnienie
Interes prawny, będący podstawą legitymacji procesowej, musi wynikać z konkretnej normy prawa materialnego, która wiąże indywidualne prawa i obowiązki podmiotu ze sprawą administracyjną. Brak własności lub użytkowania wieczystego nieruchomości objętej decyzją o wpisie do rejestru zabytków oznacza brak takiego interesu prawnego.
Czy doręczenie decyzji administracyjnej podmiotowi, który nie miał interesu prawnego w postępowaniu, nadaje mu status strony postępowania sądowoadministracyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, samo doręczenie decyzji nie przesądza o posiadaniu statusu strony, jeśli brak jest interesu prawnego.
Uzasadnienie
Status strony postępowania sądowoadministracyjnego jest uzależniony od posiadania interesu prawnego, a nie jedynie od faktu doręczenia decyzji.
Czy organizacja społeczna może być stroną postępowania administracyjnego o wpis do rejestru zabytków, jeśli nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym?
Odpowiedź sądu
Nie, organizacja społeczna może być stroną postępowania sądowoadministracyjnego tylko jeśli brała udział w postępowaniu administracyjnym i sprawa dotyczy jej statutowej działalności.
Uzasadnienie
Przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określają warunki, jakie musi spełnić organizacja społeczna, aby mogła być stroną postępowania sądowoadministracyjnego, w tym wymóg wcześniejszego udziału w postępowaniu administracyjnym.
Przepisy (8)
Główne
u.o.d.k. art. 14
Ustawa o ochronie dóbr kultury
Określa krąg podmiotów, które winny brać udział w postępowaniu administracyjnym o wpis do rejestru zabytków dobra kultury nieruchomego, ruchomego oraz kolekcji.
k.p.a. art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
Definiuje pojęcie strony postępowania, która musi mieć interes prawny.
p.p.s.a. art. 50 § § 1 i § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa krąg podmiotów uprawnionych do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, w tym wymóg posiadania interesu prawnego.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzeczenia o oddaleniu skargi.
Pomocnicze
p.u.s.a.
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 32
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa strony postępowania sądowoadministracyjnego.
p.p.s.a. art. 33 § § 1 i § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa strony postępowania sądowoadministracyjnego oraz możliwość zgłoszenia udziału przez osoby pominięte w postępowaniu administracyjnym.
Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § § 1
Reguluje rozpoznawanie spraw, w których skargi zostały wniesione do NSA przed dniem 1 stycznia 2004 r.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarżąca Spółdzielnia Mieszkaniowa "S" nie wykazała interesu prawnego w rozumieniu przepisów materialnoprawnych, ponieważ teren objęty decyzją o wpisie do rejestru zabytków nie stanowił jej własności ani nie był oddany w użytkowanie wieczyste.
Odrzucone argumenty
Brak podstaw do uznania [...] Fundacji "S" za stronę postępowania administracyjnego. • Przekroczenie ustawowych terminów do załatwienia sprawy przez organ. • Okoliczności uzasadniające wyłączenie Ministra Kultury od rozpatrywania sprawy.
Godne uwagi sformułowania
Oczywistym więc jest, że legitymację do złożenia skargi do sądu administracyjnego ustawodawca oparł na kryterium interesu prawnego. • Pojęciem "interesu prawnego" posługuje się także ustawodawca w przepisie art.28 k.p.a. • Nie można byłoby rozumieć tego ustawowego pojęcia w inny sposób na gruncie k.p.a. i w inny sposób na gruncie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. • Materialna podstawa legitymacji strony ujmowana jest szeroko, a więc nie musi należeć do sfery prawa administracyjnego, bowiem może wynikać także z przepisów prawa finansowego, prawa cywilnego, prawa pracy. • Musi to być jednak norma konkretna, którą można wskazać jako źródło interesu prawnego, danego podmiotu, jako strony postępowania. • Chodzi tutaj o wykazanie związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków określonego podmiotu a sprawą administracyjną, w której może nastąpić konkretyzacja tych uprawnień i obowiązków.
Skład orzekający
Maria Wiśniewska
przewodniczący
Emilia Lewandowska
członek
Cezary Pryca
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu stron postępowania administracyjnego w sprawach dotyczących ochrony dóbr kultury oraz znaczenia interesu prawnego dla legitymacji procesowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku interesu prawnego w kontekście wpisu do rejestru zabytków, ale zasady dotyczące interesu prawnego są uniwersalne dla postępowań administracyjnych i sądowoadministracyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje kluczowe zagadnienie procesowe dotyczące legitymacji strony i interesu prawnego, co jest fundamentalne dla praktyki prawniczej, choć sam stan faktyczny nie jest wyjątkowo barwny.
“Czy możesz zaskarżyć decyzję, jeśli nie masz nic wspólnego z nieruchomością?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.