I SA 2500/02

I SA 2500/02 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-06-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-10-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Lech
Jan Tarno /sprawozdawca/
Marek Stojanowski /przewodniczący/
Sygn. powiązane
OSK 1435/04 - Wyrok NSA z 2005-05-17
Skarżony organ
Minister Budownictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie NSA Anna Lech NSA Jan Paweł Tarno (spr.) Protokolant Katarzyna Babik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 czerwca 2004r. sprawy ze skargi P.D. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] września 2002 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia kary dyscyplinarnej oddala skargę.
Uzasadnienie
I SA 2500/02
UZASADNIENIE
Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy złożonego przez P.D., decyzją z [...] września 2002 r., nr [...] utrzymał w mocy swoją decyzję z [...] sierpnia 2002 r., nr [...] o udzieleniu odwołującemu się kary dyscyplinarnej w postaci zawieszenia uprawnień zawodowych na okres 1 roku. W jej uzasadnieniu stwierdzono, że organ pismem z dnia 7 stycznia 2002 r. Nr [...] wszczął postępowanie wyjaśniające wobec P.D., w związku ze skargą Prokuratury Apelacyjnej w W.. Zarzuty rozpatrywane w postępowaniu wyjaśniającym dotyczyły czynności szacowania związanych z określeniem wartości nieruchomości w operatach szacunkowych:
1. z dnia 16 kwietnia 1999 roku dotyczący nieruchomości zabudowanej w W. przy ulicy [...], stanowiącej własność Biura [...] S.A. w celu sprzedaży;
2. z dnia 6 maja 2000 roku dotyczący nieruchomości zabudowanej w W. przy ulicy [...], stanowiącej własność Biura [...] S.A. w celu zabezpieczenia udzielonej pożyczki przez [...].
W wyniku rozpatrzenia sprawy Komisja Odpowiedzialności Zawodowej uznała, iż rzeczoznawca majątkowy P.D., sporządzając w/wym. operaty szacunkowe w sposób rażący naruszył przepisy art. 175 ustawy z dnia 21.07.1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 48 z 2000 roku, poz. 543 ze zm.), wykonując czynności szacowania nieruchomości niezgodnie z zasadami wynikającymi z przepisów prawa i standardów zawodowych. W szczególności Komisja stwierdziła naruszenie podstawowych zasad wyceny wartości nieruchomości w podejściu porównawczym, wyrażone w przepisach § 4 ust. 2, § 5 ust. l i 2 oraz § 6 ust. l Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lipca 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad wyceny nieruchomości oraz zasad i trybu sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. Nr 98, poz. 612), tj. doboru do podstaw wyceny wyłącznie nieruchomości porównawczych, które zaistniały w transakcjach rynkowych. Dwie spośród nieruchomości porównawczych nie kwalifikowały się do przyjęcia w procesie wyceny (nie zaistniały w obrocie rynkowym), a wyliczoną w ten sposób wartość nieruchomości nie można uznać za rynkową w myśl art. 151 ust. l ustawy o gospodarce nieruchomościami.
W przedmiotowych operatach szacunkowych nie zamieszczono pełnych informacji o stanie przedmiotu wyceny (w dacie wyceny) w zakresie wymagań określonych w przepisach § 35 ust. l i § 36 ust. l pkt 5 cyt. rozporządzenia Rady Ministrów, w szczególności faktycznego stanu zabudowania nieruchomości obiektami budowlanymi z charakterystyką ich stanu techniczno - użytkowego z wykazaniem obciążeń nieruchomości z tytułu wymagań ochrony konserwatorskiej budynków, zasiedlenia najemcami lokali mieszkalnych. Nie scharakteryzowano przedmiotu rozbiórek likwidacyjnych, koniecznych prac rekultywacyjnych stawów i zbiorników poflotacyjnych. Brak informacji w tym zakresie narusza także Standard VII.l oraz Standard V.3 poprzez nie zamieszczenie informacji identyfikujących obiekty będące pod ochroną konserwatorską pod kątem cech istotnych dla określenia wartości nieruchomości. Rzeczoznawca majątkowy nie uzasadnił przyjętych do obliczeń wartości nieruchomości poprawek z tytułu cech różniących nieruchomość wycenianą od porównawczych, stosownie do przepisów § 35 i 36 rozporządzenia z dnia 7 lipca 1998 r. Przy określeniu przedmiotu i zakresu wyceny rzeczoznawca majątkowy nie uwzględnił wymagań Standardu VII. l pkt 5 poprzez brak oznaczenia przedmiotu wyceny, zgodnie z danymi ewidencji gruntów, podania numeru księgi wieczystej, określenia praw do nieruchomości. Dane z księgi wieczystej zamieszczone zostały w pkt 2.8 operatu z dnia 6.05.2000 roku "Dane źródłowe wyceny", co jest niezgodne z standardem VII. l pkt 9.1 i 9.2. Z kolei w pkt 2.7. operatu zamieszczono przepisy prawa i standardy zawodowe, naruszając Standard VII. l pkt 7.1.
Z uwagi na rażący stopień naruszenia wyżej wymienionych przepisów prawa i brak wymaganej staranności przy wykonywaniu przez rzeczoznawcę majątkowego czynności szacowania, operaty nie kwalifikowały się do wykorzystania w celu, dla jakiego zostały sporządzone. Komisja Odpowiedzialności Zawodowej wnioskowała o udzielenie rzeczoznawcy majątkowemu P.D. kary dyscyplinarnej w postaci zawieszeniu uprawnień zawodowych na okres l roku. Biorąc pod uwagę wyniki postępowania wyjaśniającego przeprowadzonego przez Komisję Odpowiedzialności Zawodowej Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast orzekł o wymierzeniu kary.
Wniosek P.D. dotyczący umorzenia przedmiotowej sprawy jest niezasadny, ponieważ od daty wykonania operatów szacunkowych do daty wszczęcia postępowania wyjaśniającego nie upłynęły trzy lata. Bieg terminu przewidzianego w § 43 ust. l rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 sierpnia 1998 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami dotyczących działalności zawodowej /Dz. U. Nr 115, poz. 745/ zaczyna się liczyć od zaistnienia okoliczności będących przyczyną wszczęcia postępowania /wyrok NSA z dnia 13.02.2002r./.
W skardze do sądu administracyjnego P.D. zarzucił Prezesowi Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast:
1 - naruszenie przepisu art. 7 Konstytucji RP przez działanie przez organ administracji poza zakresem określonym na podstawie i w granicach prawa,
2 - naruszenie prawa materialnego, a to przepisu art. 175 Ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami przez:
- przekroczenie zakresu postępowania wyznaczonego tym przepisem i badanie oraz ocenę merytoryczną operatów szacunkowych stosownie do wniosku z dnia 27.12.2001r Prokuratury Apelacyjnej w W. w sytuacji, gdy Komisja Odpowiedzialności Zawodowej nie jest uprawniona do weryfikacji sporządzonych opinii, gdyż zgodnie z art. 157 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami w przypadku rozbieżności co do wartości tej samej nieruchomości oceny prawidłowości tych wycen dokonuje organizacja zawodowa rzeczoznawców majątkowych,
- uwzględnienie standardów zawodowych (standardu VII. 1 oraz standardu V.3), które nie są obowiązującą normą prawną i zostały wydane bez umocowania ustawowego i nie wiążą skarżącego;
3 - naruszenie przepisu § 43 ust. 2 Rozporządzenia Rady Ministrów dnia 18 sierpnia 1998 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, dotyczących działalności zawodowej (Dz. U. z dnia 4 września 1998 r.) przez nie umorzenie postępowania wyjaśniającego, w sytuacji gdy upłynęło 3 lata od zaistnienia okoliczności będących przyczyną wszczęcia postępowania (16 kwietnia 1999r. - data sporządzenia operatu szacunkowego),
4 - naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to:
- § 39 rozporządzenia Rady Ministrów dnia 18 sierpnia 1998 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, dotyczących działalności zawodowej (Dz. U. z dnia 4 września 1998 r.) przez wydanie decyzji na podstawie nieprawidłowo wszczętego postępowania,
- § 40 ust 2 Rozporządzenia Rady Ministrów dnia 18 sierpnia 1998 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, dotyczących działalności zawodowej (Dz. U. z dnia 4 września 1998 r.) przez prowadzenie postępowania przy braku postawienia skarżącemu zarzutów,
- art. 7 k.p.a. przez przyjęcie przez organ biernej postawy i wymaganie by strona czynnie uczestniczyła w sformułowaniu zarzutów,
- art. 10 i art. 73 k.p.a. przez uniemożliwienie stronie swobodnego zapoznania się z aktami sprawy.
i wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie od strony przeciwnej kosztów postępowania, a w tym poniesionych przez skarżącego kosztów zastępstwa w wysokości 800,00 zł. W uzasadnieniu stwierdził, że:
1. Zaskarżona decyzja została wydana bez prawidłowo wszczętego postępowania. Z zawiadomienia z dnia 28 stycznia 2002 r. nie wynika, żeby Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wszczął postępowanie z urzędu. Nie wszczął również postępowania na skutek pisma Prokuratury Apelacyjnej z dnia 27 grudnia 2002 r., gdyż organ ten nie wystąpił do Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast ze skargą w rozumieniu przepisów rozporządzenia, (dowód załącznik l - pismo prokuratury Apelacyjnej z dnia 27-12-2001 r.)
2. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa wszczął postępowanie z przekroczeniem kompetencji organu administracji. Przedmiotem postępowania mogą być wyłącznie okoliczności, o których mowa w art. 175 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. W zawiadomieniu o wszczęciu postępowania wyjaśniającego z dnia 28 stycznia 2002r. został wyraźnie oznaczony zakres postępowania: "operaty szacunkowe stosownie do wniosku z dnia 27.12.2001 r. Prokuratury Apelacyjnej w W. będą podlegały badaniu i ocenie ze względu na istotne i rażące rozbieżności jakie zaistniały w operatach szacunkowych dotyczących tej samej nieruchomości, sporządzonych przez różnych rzeczoznawców majątkowych" (dowód załącznik 2 - Zawiadomienie o wszczęciu postępowania wyjaśniającego z dnia 28 stycznia 2002 r. sygn akt [...]). Badanie operatów stosownie do cytowanego zawiadomienia o wszczęciu postępowania jest objęte art. 157 Ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Przedmiot postępowania został dodatkowo potwierdzony w piśmie z dnia 26 lutego 2002 r. skierowanym do Biura [...] S.A. w K., w którym czytamy "w postępowaniu badaniu i ocenie podlegać będą rozbieżne operaty szacunkowe dotyczące nieruchomości zabudowanej położonej we W....... ". (dowód załącznik 3 - pismo Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast do Biura [...] z dnia 26 lutego 2002 r. sygn. akt [...]).
Organ administracji publicznej obowiązany jest - a tego nie uczynił - z urzędu zbadać, czy jest właściwym do rozpatrzenie wniosku Prokuratury Apelacyjnej w W.. Ani Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, ani powołana przez niego Komisja Odpowiedzialności Zawodowej nie są uprawnieni do weryfikacji sporządzonych opinii w przypadku rozbieżności co do wartości tej samej nieruchomości. Wedle przepisu art. 157 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami w takiej sytuacji oceny prawidłowości tych wycen dokonuje organizacja zawodowa rzeczoznawców majątkowych. Dlatego prowadzone postępowanie naruszając cytowany przepis, było prowadzone z przekroczeniem kompetencji organu administracji. Prowadzone postępowanie tym samym było sprzeczne z delegacją prawną zawartą w § 39 i § 40 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 sierpnia 1998 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, dotyczących działalności zawodowej (Dz. U. z dnia 4 września 1998 r.), oraz z art. 7 Konstytucji RP; "Organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa". Postępowanie Urzędu Mieszkalnictwa niezgodne z cytowanymi przepisami prowadzone było pomimo, iż strona skarżąca dwukrotnie wnosiła o zaniechanie takiego działania, (dowód załącznik 4 - pismo strony skarżącej do Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia 13 marca 2002 r., dowód załącznik 5 - skarga strony skarżącej z dnia 23 kwietnia 2002 r. do Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast).
3. Kolejny zarzut dotyczy nie przedstawienia zarzutów skarżącemu. We wniosku o wszczęcie postępowania wyjaśniającego Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast miał obowiązek przedstawienia zarzutów, które mają zostać zbadane w postępowaniu wyjaśniającym, dotyczące niewypełnienia obowiązków, o których mowa w art. 175 Ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r, o gospodarce nieruchomościami (§ 39 rozporządzenia Rady Ministrów dnia 18 sierpnia 1998 r.). Zarzuty te nigdy nie zostały przedstawione, zatem decyzja narusza przepis postępowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Pojawiły się jedynie pytania i wątpliwości zawarte w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania, jednak dotyczą one rozbieżności jakie zaistniały w operatach szacunkowych dotyczących tej samej nieruchomości, sporządzonych przez różnych rzeczoznawców majątkowych", natomiast w całym postępowaniu przed wydaniem decyzji nie sformułowano zarzutów dotyczących niewypełnienia obowiązków, o których mowa w art. 175 Ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami, (dowód załącznik 2 - Zawiadomienie o wszczęciu postępowania wyjaśniającego z dnia 28 stycznia 2002 r. sygn. akt [...]).
4. Kolejny zarzut dotyczy zmuszania strony do czynnego udziału w sformułowaniu ewentualnych zarzutów przeciwko sobie Urząd Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast w kolejnych pismach pomimo, że nadal nie formułował zarzutów, przymuszał stronę do uczestnictwa w posiedzeniach Komisji Odpowiedzialności Zawodowej, oraz wzywał do składania szeregu informacji, których zakres dowolnie ustalano nie wyjaśniając przy tym do czego takie materiały mają służyć i jakimi kierowano się przesłankami (dowód załącznik 6 - pismo Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia 25 lutego 2002 r. sygn akt [...], załącznik 7 pismo Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia 4 marca 2002 r. sygn. akt [...], załącznik 8 pismo Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia 16 kwietnia 2002 r. sygn akt [...], załącznik 9 - pismo Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia 13 maja 2002 r. znak [...]). Zdaniem skarżącego organ, który nie był w stanie wskazać zarzutów powinien zakończyć postępowanie wydając decyzję o umorzeniu postępowania.
5. Kolejny zarzut dotyczy uniemożliwienia stronie swobodnego zapoznania się z aktami sprawy. W trakcie postępowania na posiedzeniu powołanej komisji z udziałem strony, nie przekazano stronie kopii protokołu pomimo żądania. Ponadto po terminie pierwszego posiedzenia KOZ, w miesiącu lipcu akta sprawy nie były dostępne. Zamiast w Urzędzie Mieszkalnictwa znajdowały się one w P., w posiadaniu vice przewodniczącego Komisji Odpowiedzialności Zawodowej, który nie był nigdy członkiem zespołu powołanego do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, (dowód załącznik 10 - pismo strony skarżącej z dnia 19 sierpnia 2002 r. wraz z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją [...] do Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast). Zgodnie z § 40 ust 2, § 42 ust l, 2, i 3 oraz § 44 ust l postępowania wyjaśniające i jego rozstrzygnięcie prowadzone jest przez powołany zespół, którego członkiem nigdy nie był vice przewodniczący Komisji Odpowiedzialności Zawodowej. Konsekwencją tej sytuacji było to, że strona nigdy nie zapoznała się z aktami sprawy po terminie pierwszego posiedzenia zespołu rozstrzygającego. Tym samym organ naruszył przepis art. 10 k.p.a. i art. 73 k.p.a.
6. Kolejny zarzut dotyczy powołania się w uzasadnieniu decyzji na standardy które nie są obowiązującą normą. Zaskarżona decyzja jako podstawę uznania odpowiedzialności zawodowej wskazuje naruszenie standardów zawodowych (standardu VII. l oraz standardu V.3). Standardy te zostały jednak wydane bez umocowania ustawowego. Ustawa o gospodarce nieruchomościami nie precyzuje, kto ma wydawać standardy oraz nie wprowadza trybu postępowania. W tym zakresie brak delegacji ustawowej. Obecnie w Polsce przetłumaczone i opublikowane zostały standardy rzeczoznawców USA (tzw. White Book), Europejskie standardy wyceny (tzw. Blue Book), i Standardy Zawodowe Rzeczoznawców Majątkowych wydane przez Polską Federacje Stowarzyszeń Rzeczoznawców Majątkowych.
Standardy zawodowe powołane do uzasadnienia decyzji zostały wprowadzone przez Polską Federację Stowarzyszeń Rzeczoznawców Majątkowych, a wydawane przez nią uchwały nie wiążą skarżącego. Przynależność do stowarzyszeń również nie jest obligatoryjna i duża część rzeczoznawców majątkowych (około 1/3) nie jest zrzeszona w żadnym ze stowarzyszeń. Ponadto tylko część stowarzyszeń jest zrzeszona w federacji, która wydała standardy powołane w decyzji.
7. Kolejnym zarzutem jest naruszenie przepisu § 43 ust. 2 Rozporządzenia Rady Ministrów dnia 18 sierpnia 1998 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, dotyczących działalności zawodowej (Dz. U. z dnia 4 września 1998 r.), w myśl którego Wiceprzewodniczący Komisji Odpowiedzialności Zawodowej umarza postępowanie wyjaśniające, jeżeli upłynęły 3 lata od zaistnienia okoliczności będących przyczyną wszczęcia postępowania. Postępowanie w sprawie było prowadzone przez wiceprzewodniczącego Komisji Odpowiedzialności Zawodowej tendencyjnie z indywidualną interpretacją prawa, bez względu na istniejące przepisy prawa. Dowodem w sprawie jest inna decyzja Urzędu Mieszkalnictwa w której cytowany art. 43 ust 2 był zinterpretowany całkowicie odmiennie. W uzasadnieniu decyzji obu decyzji znalazło się powołanie na ten sam wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 lutego 2002 r. (sygn. akt I SA 1731/2000). W wyroku tym podano, że okolicznością będącą przyczyną wszczęcia postępowania jest data sporządzenia operatu szacunkowego. Operat szacunkowy został wykonany w dniu 16 kwietnia 1999 r., a zatem w chwili rozstrzygnięcia postępowania wyjaśniającego przez Komisję Odpowiedzialności Zawodowej, upłynęło 3 lata od dnia sporządzenia operatu. Wobec tego Wiceprzewodniczący Komisji Odpowiedzialności Zawodowej powinien umorzyć postępowanie wyjaśniające.
W sprawie rozstrzyganej przez Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast ([...]), na tle podobnego stanu faktycznego, została wydana w dniu [...] czerwca 2002 r. decyzja o umorzeniu postępowania. W uzasadnieniu tej decyzji podpisanej przez tego samego urzędnika, który podpisał zaskarżoną decyzję, znajduje się odmienna interpretacja § 43 ust. 2 Rozporządzenia Rady Ministrów dnia 18 sierpnia 1998 r. W tamtym przypadku organ uznał, że okolicznością będącą przyczyną umorzenia postępowania jest data sporządzenia operatu szacunkowego, (dowód załącznik 11 - Decyzja Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] czerwca 2002 r., znak [...], załącznik 12 - Decyzja Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] sierpnia 2002 r. znak [...], załącznik 13 - Decyzja Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] czerwca znak [...]).
W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podkreślono w niej, że zarzuty podniesione w skardze były przedmiotem rozpoznania już w postępowaniu odwoławczym i nie wniosły żadnych nowych okoliczności, które mogłyby mieć wpływ na zajęte stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie właściwy do rozpoznania skargi stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1296) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły prawa, i to przynajmniej w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Skarga nie jest zasadna, a podniesione w niej zarzuty należy uznać za chybione.
Na wstępie należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 175 ust. 1 i 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami rzeczoznawca majątkowy jest zobowiązany do wykonywania czynności szacowania nieruchomości zgodnie z zasadami wynikającymi z przepisów prawa i standardami zawodowymi, ze szczególną starannością właściwą dla zawodowego charakteru tych czynności oraz z zasadami etyki zawodowej, kierując się zasadą bezstronności w wycenie nieruchomości, a także do stałego doskonalenia kwalifikacji zawodowych. Niewypełnienie tych obowiązków powoduje odpowiedzialność zawodową rzeczoznawcy majątkowego, z którego to tytułu mogą być w stosunku do niego orzeczone wymienione w ustawie kary dyscyplinarne (art. 178 ust. 1 i 2 cyt. ustawy).
Zarzut nieprawidłowego wszczęcia postępowania wyjaśniającego jest nietrafny. Stosownie do § 39 ust. 1 rozporządzenia RM z 18 sierpnia 1998 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, dotyczących działalności zawodowej Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast kieruje do przewodniczącego Komisji Odpowiedzialności Zawodowej wnioski o wszczęcie postępowania wyjaśniającego: 1) z urzędu lub 2) na skutek skarg składanych na osobę uprawnioną. Z pisma Prokuratury Apelacyjnej z dnia 27 grudnia 2002 r. wynika jednoznacznie, że prosi ona Prezesa UMiRM o zbadanie poprawności i ocenę wymienionych w piśmie operatów szacunkowych, z tym, że przede wszystkim sporządzonych przez P.D.. Treść tego pisma całkowicie uprawniała Prezesa UMiRM do wystąpienia wnioskiem do przewodniczącego Komisji Odpowiedzialności Zawodowej o wszczęcie postępowania wyjaśniającego z urzędu, co też Prezes UMiRM uczynił (załącznik nr 1, na który powołuje się skarżący). To, że nie zaznaczył w nim, że czyni to z urzędu nie jest uchybieniem, a nawet gdyby uznać odmiennie, to i tak nie miało ono żadnego wpływu na wynik sprawy.
Nie może być również mowy o przekroczeniu kompetencji przez Prezesa UMiRM. Przepis art. 157 ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowi, że w razie istotnych rozbieżności w opiniach o wartości tej samej nieruchomości, sporządzonych przez rzeczoznawców majątkowych, oceny prawidłowości tych wycen dokonuje organizacja zawodowa rzeczoznawców majątkowych. Wynika zatem z niego jednoznacznie, że odnosi się on do zupełnie innej sytuacji, a mianowicie, gdy istotne rozbieżności o wartości tej samej nieruchomości są następstwem opinii sporządzonych przez różnych biegłych, a nie tego samego biegłego, co ma miejsce w rozpoznawanej sprawie.
Zarzut dotyczący nieprzedstawienia zarzutów skarżącemu nie znajduje uzasadnienia w aktach administracyjnych sprawy. W zawiadomieniu o wszczęciu postępowania wyjaśniającego z dnia 28 stycznia 2002 r., nr [...] (k. 194-196 akt administracyjnych) poinformowano skarżącego, że przed Komisją Odpowiedzialności Zawodowej zostało wszczęte postępowanie mające na celu wyjaśnienie zarzutów dotyczących jego jako rzeczoznawcy majątkowego. Sprecyzowano przy tym wyraźnie zakres tego postępowania (sporządzone przez skarżącego operaty z dnia 16 kwietnia 1999 r. i z dnia 6 maja 2000 r., oba dotyczące tej samej nieruchomości zabudowanej w W. przy ulicy [...]) i stwierdzono, że postępowanie obejmuje m. in. i operaty szacunkowe sporządzone przez skarżącego ze względu na występujące w nich istotne lub rażące rozbieżności. Jednocześnie sformułowano pod adresem skarżącego szereg pytań mających na celu ustalenie, czy jego działanie przy szacowaniu przedmiotowej nieruchomości było podjęte z zachowaniem obowiązków określonych w art. 175 ust. 1 i 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Reasumując należy stwierdzić, że zarzuty zostały sformułowane w sprawie będącej przedmiotem postępowania wyjaśniającego, co jest zrozumiałe na tym etapie postępowania, o czym poinformowano skarżącego.
Zarzut dotyczący zmuszania strony do czynnego udziału w sformułowaniu ewentualnych zarzutów przeciwko sobie należy uznać za nieporozumienie. Wszelkie pisma Komisji Odpowiedzialności Zawodowej kierowane do skarżącego miały na celu umożliwienie mu czynnego udziału w postępowaniu i zapewnienie obrony swojego stanowiska. Nikt w nich go nie zmuszał do podejmowania działań przeciwko sobie, tylko o wyjaśnienie, jakie względy zadecydowały o przyjęciu zajętego przez skarżącego stanowiska w sprawie wartości szacowanej nieruchomości. Działania Komisji w tym zakresie umożliwiały skarżącemu korzystanie z uprawnień, wymienionych w § 42 ust. 2 rozporządzenia RM z 18 sierpnia 1998 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, dotyczących działalności zawodowej.
Strona podnosi również, że uniemożliwiono jej swobodne zapoznanie się z aktami sprawy, powołując się na swoje twierdzenie, które zawarła we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Zarzut ten nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy.
Kolejny, szósty zarzut dotyczy powołania się w uzasadnieniu decyzji na standardy, które nie są obowiązującą normą, ponieważ zostały wydane bez umocowania ustawowego. Standardy zawodowe powołane w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji zostały wprowadzone przez Polską Federację Stowarzyszeń Rzeczoznawców Majątkowych. Co prawda, przynależność do tych stowarzyszeń nie jest obligatoryjna i duża część rzeczoznawców majątkowych (około 1/3) nie jest zrzeszona w żadnym z nich, jednakże twierdzenie, że wydawane przez Federację uchwały nie wiążą skarżącego nie wydaje się być trafne. Wszak art. 175 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami nakazuje rzeczoznawcy majątkowemu wykonywanie czynności szacowania nieruchomości zgodnie m. in. z zasadami wynikającymi z przepisów prawa i standardami zawodowymi, a zatem standardy te wiążą skarżącego z mocy powołanego na wstępie przepisu. Gdyby jednak przyjąć punkt widzenia skarżącego, to podniesione przez niego naruszenie prawa materialnego pozostaje bez wpływu na wynik sprawy. Postępowanie wyjaśniające wykazało bowiem, (co podniesiono w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji) rażący stopień naruszenia powszechnie obowiązujących przepisów prawa (np. § 4 ust. 2, § 5 ust. l i 2 oraz § 6 ust. l Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lipca 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad wyceny nieruchomości oraz zasad i trybu sporządzania operatu szacunkowego - Dz. U. Nr 98, poz. 612) i brak wymaganej staranności przy wykonywaniu przez P.D. czynności szacowania, przez co wykonane przez niego operaty nie kwalifikowały się do wykorzystania w celu, dla jakiego zostały sporządzone. Nie zmienia to zatem faktu, że skarżący i tak nie wypełnił obowiązków wskazanych w art. 175 ustawy o gospodarce nieruchomościami, co uzasadniało wymierzenie mu kary dyscyplinarnej z tytułu odpowiedzialności zawodowej, stosownie do art. 178 ust. 1 i 2 tejże ustawy.
Wreszcie, nietrafnym jest również zarzut, że organy administracji nie uwzględniły upływu terminu przedawnienia, o którym mowa w § 43 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów dnia 18 sierpnia 1998 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, dotyczących działalności zawodowej, w myśl którego Wiceprzewodniczący Komisji Odpowiedzialności Zawodowej umarza postępowanie wyjaśniające, jeżeli upłynęły 3 lata od zaistnienia okoliczności będących przyczyną wszczęcia postępowania. Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 13 lutego 2002 r. (sygn. akt I SA 1731/2000), w którym przyjęto, że okolicznością będącą przyczyną wszczęcia postępowania jest data sporządzenia operatu szacunkowego. Jednakże w sytuacji, gdy przyczyną wszczęcia postępowania wyjaśniającego jest rażąca rozbieżność oceny wartości tej samej nieruchomości w operatach sporządzonych przez tego samego rzeczoznawcę majątkowego termin, o którym mowa w § 43 pkt 2 cyt. rozporządzenia Rady Ministrów dnia 18 sierpnia 1998 r. biegnie od dnia sporządzenia drugiego operatu szacunkowego, co oznacza, że w rozpoznawanej sprawie zaczął on biec od 6 maja 2000 roku. Skoro ostateczna decyzja w sprawie zapadła [...] września 2002 r., to nie może być mowy o jego upływie.
Jak już podkreślono, Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę zaskarżonych aktów i czynności pod względem zgodności z prawem. Skoro zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, to skarga P.D. nie mogła zostać uwzględniona.
Z tych względów Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz U nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji.