I SA 2466/03

I SA 2466/03 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-01-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-11-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Elżbieta Sobielarska /przewodniczący/
Jerzy Siegień
Monika Nowicka /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Skarżony organ
Minister Budownictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Sędziowie WSA Monika Nowicka (spr.) Asesor WSA Jerzy Siegień Protokolant Iwona Kosińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi A.M. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa I Rozwoju Miast z dnia [...] września 2003 r. nr [...] w przedmiocie odmowy komunalizacji oddala skargę
Uzasadnienie
I SA 2466/03
UZASADNIENIE
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego A.M. wniósł o uchylenie decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] września 2003 r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2003 r. nr [...] o odmowie stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Gminę [...] prawa własności nieruchomości zajętej pod ulicę [...], stanowiącej działki o numerach ewidencyjnych: [...],[...], [...] i [...] o łącznej powierzchni [...] ha, opisanej w księdze wieczystej Kw [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w D., w której jako właścicieli ujawniono A. i L. małżonków M.
W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji a sprowadzające się, do stwierdzenia, że ponieważ w przedmiotowa nieruchomość nie była w dniu 31grudnia 1998 r. zajęta pod drogę publiczną nie miał w tym przypadku zastosowania przepis art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracje publiczną ( Dz. U. Nr 133, poz. 872 ).
W związku z reforma sądownictwa administracyjnego, która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2004 r. niniejsza skarga stała się – na podstawie przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ) – przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny.
Jak wynika ze zgromadzonego w niniejszej sprawie przez organy materiału dowodowego wnioskiem z dnia [...] lipca 2001 r. A. i L. M. wystąpili o wydanie przez Wojewodę [...] - na zasadzie przepisu art. 73 ust. 1 cytowanej wyżej ustawy - decyzji deklaratoryjnej stwierdzającej nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. własności opisanej na wstępie nieruchomości podnosząc, że na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w D. nabyli spadek po właścicielce w/w gruntu A.M.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy decyzją z dnia [...] lipca 2003 r. Wojewoda odmówił uwzględnienia powyższego wniosku ustalając, że wprawdzie przedmiotowa nieruchomość będąc własnością osób fizycznych na dzień 31 grudnia 1998 r. pozostawała we władaniu Gminy [...], ale nie była zajęta – jak wymaga tego przepis art. 73 ust. 1 wspomnianej ustawy – pod drogę publiczną w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych ( Dz. U. Z 2000 r. Nr 71, poz. 838 ze zm. ).
Zgodnie bowiem z uregulowaniem zawartym w przepisie art. 1 tej ostatniej ustawy za drogę publiczną traktuje się drogę zaliczoną na podstawie tejże ustawy do jednej z kategorii dróg. Zaliczenie to zaś do określonej kategorii następuje wg. art. 7 ust. 2 ustawy w drodze uchwały rady gminy po zasięgnięciu opinii właściwego zarządu powiatu. W związku z powyższym, choć nieruchomość wnioskodawców zajęta była pod ulicę [...] w L. i ulica ta ujęta była w ewidencji dróg gminnych – Księdze Inwentarzowej Dróg Lokalnych Miejskich oraz posiadała metrykę nr [...] to ponieważ nie została nigdy podjęta uchwała o zaliczeniu jej do kategorii dróg gminnych, nie stała się ona drogą publiczną.
W odwołaniu od powyższej decyzji wnioskodawcy podnieśli, że przyjęta przez organ I instancji interpretacja przepisu art. 73 ust. 1 ustawy Przepisy wprowadzające (...) była sprzeczna z intencją ustawodawcy i ich zdaniem w tej mierze winna być zastosowana wykładnia celowościowa i systemowa a nie językowa.
Decyzją z dnia [...] września 2003 r. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Wojewody stojąc na stanowisku, że wspomniane wyżej uregulowanie nie obejmuje nieruchomości zajętych pod jakiekolwiek drogi, lecz tylko drogi publiczne. O takim charakterze drogi nie przesądza zaś jej ogólna dostępność, o czym świadczy treść przepisu art. 11 ust. 1 ustawy o drogach publicznych, w brzmieniu obowiązującym na dzień 31 grudnia 1998 r., przewidującego istnienie dróg ogólnodostępnych a jednocześnie nie będących drogami publicznymi a okoliczność zaliczenia drogi – w trybie przepisów tej ustawy – do określonej kategorii dróg.
Ponadto organ zauważył, że omawiany przepis art. 73 ust. 1 ma charakter wywłaszczeniowy a właściciel nieruchomości nie może być pozbawiony własności na jakikolwiek cel, lecz jedynie na cel publiczny. Za taki zaś cel nie może być uznana jakakolwiek droga a tylko droga, która została uznana w sposób określony ustawowo przepisami właściwej ustawy.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi do Sądu, w której skarżący A.M. domagał się uchylenia decyzji organów obu instancji.
W uzasadnieniu swego stanowiska powtórzył zarzuty zawarte w odwołaniu o konieczności zastosowania w stosunku do przepisu art. 73 ust. 1 wykładni celowościowej, gdyż w przeciwnym wypadku istniejący stan rzeczy może doprowadzić do nabycia przez Gminę przedmiotowej nieruchomości w drodze zasiedzenia, co pozbawi właściciela prawa do odszkodowania. Ponadto podniósł, że przedmiotowa ulica posiada nazwę, zaś rada gminy jest właściwą do nadania nazwy ulicy jedynie będącej drogą publiczną. Poza tym skarga zarzucała organom, iż nie uwzględniły w przedmiotowej sprawie słusznego interesu skarżącego i jego współmałżonki.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod kątem zgodności z prawem wydawanych przez nią aktów lub podejmowanych innych czynności.
Ponieważ w przedmiotowej sprawie zaskarżone decyzje nie naruszały przepisów prawa skargę należało uznać za nieuzasadnioną i z tego powodu podlegała ona oddaleniu.
Należy zgodzić się ze stanowiskiem organów, że przepis art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną
odnosi się jedynie do dróg publicznych a treść tego przepisu nie nasuwa w tym względzie żadnych wątpliwości. Gdyby intencją ustawodawcy było przejęcie przez Państwo lub jednostkę samorządową z mocy prawa wszystkich zajętych pod różne drogi ( nie tylko publiczne ) nieruchomości to dał by temu wyraz nie zamieszczając w tym przepisie sformułowania "publiczne".
O tym natomiast, czy konkretna droga należy do tego rodzaju dróg rozstrzygają przepisy ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. Stanowisko takie zajął Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 26 lutego 2002 r. sygn. akt I CKN 727/00 LEX nr 54469, w którym to orzeczeniu stwierdzono, iż okoliczność, że nieruchomość w dniu 31 grudnia 1998 r. i wcześniej była we władaniu Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, że w planach zagospodarowania przestrzennego przeznaczona została na drogę, że wedle ewidencji gruntów i faktycznie wykorzystywana jest jako droga, nie wystarczają do nabycia własności przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego na mocy art. 73 ust. 1 cytowanej wyżej ustawy. Ponadto Sąd Najwyższy w wyroku tym wypowiedział się, iż o tym jakie drogi są drogami publicznymi, rozstrzygają wyłącznie przepisy ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. W tym kontekście przytoczone wyżej uwagi i postulaty skarżącego, który w postępowaniu sądowym występował we własnym imieniu oraz jako następca prawny zmarłej żony L.M., należało uznać za nietrafne i nie mające znaczenia prawnego.
Powyższe stanowisko Sądu Najwyższego jest powszechnie przyjmowane i stanowi ugruntowaną linię w dotychczasowym orzecznictwie administracyjnym a skład orzekający w niniejszej sprawie również w pełni je podziela.
Przesłanka słusznego interesu strony, o której mowa w skardze nie jest przesłanką wymienioną w powołanym wyżej przepisie art. 73. ust. 1 ustawy Przepisy wprowadzające (...) i w związku z tym nie uwzględnienie jej przy orzekaniu przez organy nie mogło stanowić skutecznego zarzutu.
Z tych powodów Sąd - z mocy przepisu art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzekł jak w sentencji.