I SA 2446/02
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje odmawiające przyznania odszkodowania za grunt, stwierdzając niekompletność materiału dowodowego w zakresie spełnienia przesłanek ustawowych.
Sąd uchylił decyzje Wojewody i Starosty odmawiające przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w Warszawie, która znajdowała się na terenie objętym dekretem warszawskim. Skarżący domagali się odszkodowania za grunt, argumentując m.in. niewłaściwą interpretację planu zabudowy. Sąd uznał, że organy nie zebrały wyczerpującego materiału dowodowego, który jednoznacznie potwierdzałby lub wykluczał spełnienie przesłanek z art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, w szczególności dotyczących przeznaczenia gruntu pod budownictwo jednorodzinne oraz faktycznego pozbawienia możliwości władania nim po 5 kwietnia 1958 r.
Sprawa dotyczyła skargi T. G., W. G. i Z. G. na decyzję Wojewody, która utrzymała w mocy decyzję Starosty odmawiającą przyznania odszkodowania za grunt o powierzchni 583 m2, położony w Warszawie. Nieruchomość znajdowała się na terenie objętym dekretem z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy. Zastosowanie znalazł art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który wymagał spełnienia dwóch przesłanek do przyznania odszkodowania: możliwości przeznaczenia działki pod budownictwo jednorodzinne przed wejściem w życie dekretu oraz pozbawienia faktycznej możliwości władania nią po dniu 5 kwietnia 1958 r. Organy administracji uznały, że obie przesłanki nie zostały spełnione, opierając się m.in. na planie zabudowy z 1931 r. i zaświadczeniu lokalizacyjnym z 1954 r. Skarżący zarzucili niepełne wyjaśnienie stanu faktycznego, zwłaszcza w zakresie daty faktycznego przejęcia gruntu pod przebudowę ulicy oraz niewłaściwą interpretację planu zabudowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną, stwierdzając naruszenie przez organy przepisów art. 7 i 77 k.p.a. Sąd podkreślił, że organy nie zebrały wystarczających dowodów na potwierdzenie lub wykluczenie spełnienia przesłanek z art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Brak było dowodów na faktyczne zrealizowanie inwestycji w terminie przewidzianym w zaświadczeniu z 1954 r. ani na powstanie obiektów szkolnych przed 5 kwietnia 1958 r. Kwestia przeznaczenia działki pod budownictwo jednorodzinne również nie została dostatecznie wyjaśniona. W związku z niekompletnym materiałem dowodowym, sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, ponieważ organy administracji nie zebrały wystarczającego materiału dowodowego do jednoznacznego ustalenia, czy przesłanki te zostały spełnione.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy nie wykazały w sposób niebudzący wątpliwości, czy działka mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne oraz czy poprzedni właściciel lub jego następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nią po 5 kwietnia 1958 r. Brak było dowodów na faktyczne zrealizowanie inwestycji w terminie oraz na powstanie obiektów szkolnych przed wskazaną datą.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (12)
Główne
u.g.n. art. 215 § ust. 2
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Przepisy dotyczące odszkodowania za nieruchomości stosuje się odpowiednio do działki, która przed dniem wejścia w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, jeżeli poprzedni właściciel bądź jego następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nią po dniu 5 kwietnia 1958 r.
p.p.s.a. art. 145 § §1 pkt.1 lit. c
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uwzględnienia skargi w przypadku naruszenia przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 152
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.
Pomocnicze
Dekret o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy
Przepisy dotyczące gruntów na obszarze m.st. Warszawy.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
u.g.n.
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Tekst jednolity z 2000 r. Dz. U. Nr 46 poz. 543.
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 3
Utrata mocy ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym z dniem 1 stycznia 2004 r.
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § § 1
Przekazanie spraw wniesionych do NSA przed 1 stycznia 2004 r. do rozpoznania przez wojewódzkie sądy administracyjne.
Ustawa z dnia 28 maja 1957 r. o wyłączaniu spod publicznej gospodarki lokalami domów jednorodzinnych oraz lokali w domach spółdzielni mieszkaniowej
Definicja domów jednorodzinnych wzniesionych przed 11 czerwca 1957 r.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy nie zebrały wyczerpującego materiału dowodowego. Nie wykazano jednoznacznie, czy działka mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne. Nie wykazano jednoznacznie, czy poprzedni właściciel lub jego następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nieruchomością po 5 kwietnia 1958 r. Niewłaściwa interpretacja planu zabudowy z 1931 r.
Godne uwagi sformułowania
Organy z naruszeniem zasad określonych w art. 7 i 77 k.p.a. nie zebrały w sposób wyczerpujący materiału dowodowego. Nie można bowiem uznać, za dowody, przesądzające o pozbawieniu faktycznej możliwości władania wywłaszczoną nieruchomością przez byłego właściciela lub jego następców prawnych, takich dowodów jak zaświadczenie lokalizacyjne wraz ze szkicem lokalizacji szczegółowej sporządzonym w 1954r. Wydanie decyzji w oparciu o tak zebrany materiał dowodowy stanowi nie tylko naruszenie art. 7 i 77 k.p.a., lecz także przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 80 k.p.a.
Skład orzekający
Ewa Dzbeńska
przewodniczący sprawozdawca
Janina Antosiewicz
członek
Anna Łukaszewska-Macioch
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Wykładnia przepisów dotyczących odszkodowań za grunty objęte dekretem warszawskim oraz obowiązków organów w zakresie postępowania dowodowego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z dekretem warszawskim i art. 215 ust. 2 u.g.n.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy historycznego dekretu warszawskiego i odszkodowań za grunty, co może być interesujące dla osób zajmujących się prawem nieruchomości i historią prawną Warszawy. Podkreśla znaczenie prawidłowego postępowania dowodowego przez organy administracji.
“Czy dekret warszawski nadal odbiera prawo do odszkodowania? Sąd wskazuje na błędy organów w ocenie dowodów.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA 2446/02 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2004-06-18 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2002-10-04 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Anna Łukaszewska-Macioch Ewa Dzbeńska /przewodniczący sprawozdawca/ Janina Antosiewicz Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Dzbeńska (spr.) Sędziowie NSA Janina Antosiewicz NSA Anna Łukaszewska -Macioch Protokolant Inga Szcześniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 czerwca 2004 r. sprawy ze skarg T. G., W. G. i Z. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2002 r. nr [...] w przedmiocie przyznania odszkodowania za grunt nieruchomości warszawskiej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Starosty Powiatu W. z dnia 12 kwietnia 2002 r. nr [...] 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz T. G. i W. G. po 30 (trzydzieści) złotych tytułem poniesionych kosztów postępowania Uzasadnienie Sygn. I SA 2446/02 Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2002r. Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję i Starosty Powiatu W. Nr [...] z dnia [...].04.2002 r. orzekającą o odmowie przyznania odszkodowania za grunt o powierzchni 583 m2, nieruchomości położonej w Warszawie przy dawnej ul. [...] (obecnie ul. [...]) oznaczonej jako "[...] ". W uzasadnieniu decyzji wskazano, że przedmiotowa nieruchomość położona w Warszawie przy dawnej ul. [...] znajduje się na terenie objętym działaniem dekretu z dnia 26 października1945r o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz U Nr 50 poz. 279). W sprawie przyznania odszkodowania za nieruchomość zastosowanie znajduje art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity 2000r Dz U Nr 46 poz 543) , który stanowi, iż "przepisy dotyczące odszkodowania za nieruchomości stosuje się odpowiednio (....) do działki, która przed dniem wejścia w życie dekretu wymienionego w ust. 1 mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, jeżeli poprzedni właściciel bądź jego następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nią po dniu 5 kwietnia 1958 r.". Z akt sprawy wynika, że przedmiotowa nieruchomość znajduje się na terenie przeznaczonym pod zabudowę zwartą o 4 kondygnacjach i 50 % powierzchni zabudowania (takimi parametrami charakteryzuje się w planie zabudowy z 1931 r. - strefa ozn. jako IVa). Zgodnie z wymogami wynikającymi z przepisów ustawy z 28 maja 1957 r. o wyłączaniu spod publicznej spodarki lokalami domów jednorodzinnych oraz lokali w domach spółdzielni mieszkaniowej (Dz. U Nr 31 poz. 131 ze zm.), budynki wzniesione przed dniem 11 czerwca 1957 r. (a więc także przed wejściem w życie dekretu z 26.10.1945 r.) były zaliczane do domów jednorodzinnych jeżeli obejmowały nie więcej niż 6 izb. Biorąc pod uwagę parametry wynikające z planu zabudowy oraz powierzchnię działki (583 m2) nie ma przesłanek do stwierdzenia, że mogła ona być przeznaczona pod budowę domu jednorodzinnego sześcioizbowego. Nie zostaje więc spełniony jeden z ustawowych warunków przyznania odszkodowania. Wskazano ponadto, że dokumenty świadczą o braku spełnienia również drugiej z ustawowych przesłanek przyznania odszkodowania. Jednoznacznie z nich wynika (m.in. z informacji udzielonej przez Dyrektora Szkoły Podstawowej w piśmie z 11.02.2002 r.), iż budynki nauczania powstały przed dniem 5 kwietnia 1958 r. Z zaświadczenia lokalizacyjnego ostatecznego Nr [...] z [...] maja 1954 r. wydanego przez Oddział Planu Miasta Stołecznego Urzędu Budownictwa Prezydium Rady Narodowej w m. st. Warszawie oraz stanowiącego jego integralną część szkicu wynika zaś, iż termin rozpoczęcia i zakończenia realizacji przebudowy i rozbudowy I. [...] wyznaczony został na 1955 r. W tym stanie rzeczy, wobec konieczności spełnienia łącznie obu warunków wskazanych w art. 215 ustawy o gospodarce nieruchomościami, stała się w pełni uzasadniona odmowa przyznania odszkodowania. Na powyższą decyzję wnieśli skargę do Naczelnego Sadu Administracyjnego T. G., W. G. oraz Z. G. domagając się jej uchylenia. W skardze podnoszą zarzut, iż przy wyjaśnianiu sprawy w zakresie, który dotyczy części nieruchomości o pow. 285 m2, przejętej na przebudowę ul. [...], organy nie wyjaśniły, w którym roku grunt ten został faktycznie przejęty, a swoje ustalenia oparły na zaświadczeniu lokalizacyjnym z dnia 10 maja 1954r., z którego jedynie wynika, że termin rozpoczęcia i zakończenia realizacji przebudowy ul. [...] wyznaczony został na 1955r. Ponadto w skardze podniesiono niewłaściwą interpretację planu zabudowy z 1931r. Z zapisu tego planu nie wynika, zakaz budowy budynków jednokondygnacyjnych a jedynie zakaz budowy obiektów wyższych niż cztery kondygnacje. Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał argumentu wskazane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z przepisem art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sadów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153 poz.1271/ ustawa z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym utraciła moc z dniem 1 stycznia 2004r. Stosownie do treści art. 97 § 1 cytowanej wyżej ustawy sprawy, których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone , podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. (Dz. U. nr 153, póz. 1270). Skarga jest zasadna. Rację mają skarżący podnosząc w skardze, że przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nakładają na organ obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. / art. 7 k.pa./. Zakres postępowania dowodowego, które organ ma obowiązek przeprowadzić celem wyjaśnienia sprawy wyznaczają przepisy prawa materialnego. W niniejszej sprawie granice te określają przesłanki wymienione w art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity 2000r Dz U Nr 46 poz 543) warunkujące przyznanie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Zgodnie z treścią art. 215 cytowanej ustawy "przepisy dotyczące odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości stosuje się odpowiednio (....) do działki, która przed dniem wejścia w życie dekretu z dnia 26 10 1945r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, jeżeli poprzedni właściciel bądź jego następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nią po dniu 5 kwietnia 1958 r." . Ustalenie zaistnienia obu przesłanek łącznie, ewentualnie wykluczenie zaistnienia jednej z nich, ma kluczowe znaczenie dla przyznania lub odmowy przyznania odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość poprzedniemu właścicielowi lub jego następcom prawnym. W tej sytuacji rzeczą orzekających w sprawie organów było, zebranie materiału dowodowego, pozwalającego w sposób nie budzący wątpliwości ustalić czy zachodzą przesłanki wymienione w art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Organy z naruszeniem zasad określonych w art. 7 i 77 k.p.a. nie zebrały w sposób wyczerpujący materiału dowodowego. Nie można bowiem uznać, za dowody, przesądzające o pozbawieniu faktycznej możliwości władania wywłaszczoną nieruchomością przez byłego właściciela lub jego następców prawnych, takich dowodów jak zaświadczenie lokalizacyjne wraz ze szkicem lokalizacji szczegółowej sporządzonym w 1954r. Z dokumentów tych wynika jedynie zamiar zrealizowania inwestycji w 1955 roku. Nie ma zaś żadnego dowodu w aktach sprawy, który potwierdzałby zrealizowanie inwestycji w prognozowanym terminie. W aktach sprawy nie ma również żadnego dokumentu przemawiającego za tym, że obiekty szkolne powstały przed dniem 5 kwietnia 1958r. Znajdujące się w aktach sprawy pismo Dyrektora Szkoły Podstawowej nr [...] nie stanowi żadnego dowodu w tym przedmiocie. Nie można też uznać za dostatecznie wyjaśnioną kwestię przeznaczenia działki pod budownictwo jednorodzinne przed dniem wejścia w życie dekretu z dnia 26 października 1945r. Z uzasadnienia decyzji organu drugiej instancji wynika, że organ ten, badał plan zabudowy z 1931r., choć w materiale aktowym znajduje się jedynie zaświadczenie wydane przez Zarząd Miejski w dniu 8 października 1941r. stanowiące informację o terenie. Wydanie decyzji w oparciu o tak zebrany materiał dowodowy stanowi nie tylko naruszenie art. 7 i 77 k.p.a., lecz także przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 80 k.p.a. Powyższe naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tej sytuacji uznając, że zaskarżona decyzja oraz decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane w oparciu o niekompletny materiał dowodowy , a możliwość przeprowadzenia dowodów w oparciu o archiwalne dokumenty istnieje, Wojewódzki Sad Administracyjny skargę uznał za zasadną i ją uwzględnił na zasadzie art. 145 §1pkt.1 lit. c, art. 152 i 200 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI