I SA 2398/02
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M.M. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, potwierdzając nabycie z mocy prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną przez Gminę Miasto R.
Skarżący M.M. kwestionował decyzję o stwierdzeniu nabycia z mocy prawa własności nieruchomości zajętej pod ulicę przez Gminę Miasto R. na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy wprowadzającej reformy administracyjne. Argumentował, że nieruchomość nie była we władaniu gminy i nie spełniono przesłanek nabycia. Sąd uznał jednak, że uchwała Rady Narodowej z 1987 r. zaliczająca ulicę do dróg miejskich, metryka drogi oraz faktyczne korzystanie z niej przez mieszkańców potwierdzają władanie gminy i spełnienie przesłanek nabycia własności z mocy prawa.
Sprawa dotyczyła skargi M.M. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody stwierdzającą nabycie z mocy prawa własności nieruchomości (działka nr [...]) przez Gminę Miasto R. Nieruchomość ta była zajęta pod ulicę [...] i według organów administracji, spełniała przesłanki art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Skarżący zarzucał wadliwą ocenę materiału dowodowego, brak przesłanek władania nieruchomością przez gminę oraz naruszenie przepisów k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, uznając, że przesłanki nabycia własności z mocy prawa zostały spełnione. Sąd podkreślił, że kluczowe jest faktyczne władanie nieruchomością przez jednostkę samorządu terytorialnego w dniu 31 grudnia 1998 r. oraz zaliczenie jej do kategorii dróg publicznych. Uchwała Miejskiej Rady Narodowej z 1986 r. zaliczająca ulicę do dróg lokalnych miejskich, metryka drogi, szczegółowy plan zagospodarowania terenu oraz decyzja o zgodzie na umieszczenie zjazdu w pasie drogowym, a także powszechne korzystanie z drogi przez mieszkańców, potwierdziły spełnienie tych przesłanek. Sąd zaznaczył, że do spełnienia przesłanki władztwa nie jest konieczne posiadanie nieruchomości w rozumieniu Kodeksu cywilnego, a wystarczy faktyczne władanie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli spełnione są przesłanki władania i zajęcia pod drogę publiczną.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że uchwała rady narodowej zaliczająca ulicę do dróg miejskich, metryka drogi oraz faktyczne korzystanie z niej przez mieszkańców potwierdzają władanie gminy i spełnienie przesłanek nabycia własności z mocy prawa.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (14)
Główne
Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm. art. 73 § ust. 1
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną
Nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem.
Dz. U. 153, poz. 1270 art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa oddalenia skargi.
Dz. U. 153, poz. 1271 art. 97 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przejście spraw wniesionych do NSA przed 1 stycznia 2004 r. do właściwych WSA.
Pomocnicze
Dz. U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838 ze zm. art. 1
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
Definicja drogi publicznej, która musi być zaliczona do jednej z kategorii dróg i umożliwiać powszechne korzystanie.
Dz. U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838 ze zm. art. 2 § ust. 1 pkt 1-4
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
Kategorie dróg publicznych.
Dz. U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838 ze zm. art. 7 § ust. 2
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
Zaliczenie drogi do kategorii dróg gminnych.
Dz. U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838 ze zm. art. 8 § ust. 1
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
Definicja dróg wewnętrznych.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej i podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 78 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek uwzględnienia dowodów z dokumentów urzędowych.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 4
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa stwierdzenia nieważności decyzji - prowadzenie postępowania z naruszeniem przepisów o udziale stron.
tj. Dz. U 2001 r., Nr 142, poz. 1591 art. 1 § ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Mieszkańcy gminy tworzą z mocy prawa wspólnotę samorządową.
tj. Dz. U. z 2000 r., nr 46, poz. 543, ze zm.
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Przepisy ogólne dotyczące wywłaszczenia, jako odmienne od nabycia z mocy prawa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nieruchomość była we władaniu gminy w dniu 31 grudnia 1998 r. Ulica została zaliczona do kategorii dróg miejskich przed 1 stycznia 1999 r. Faktyczne korzystanie z nieruchomości przez mieszkańców potwierdza jej status drogi publicznej. Władanie nie musi być posiadaniem w rozumieniu KC.
Odrzucone argumenty
Nieruchomość nie była we władaniu gminy. Nie zostały spełnione przesłanki nabycia własności z mocy prawa. Organ I i II instancji dokonały wadliwej oceny materiału dowodowego. Naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących ustalenia stron postępowania.
Godne uwagi sformułowania
nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem Do spełnienia przesłanki władztwa nie jest konieczne udowodnienie przez podmiot publicznoprawny posiadania nieruchomości (w rozumieniu kodeksu cywilnego), a jedynie wykazanie faktycznego władania nią.
Skład orzekający
Joanna Banasiewicz
przewodniczący
Emilia Lewandowska
członek
Marek Stojanowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 73 ust. 1 ustawy wprowadzającej, pojęcie władania nieruchomością przez jednostkę samorządu terytorialnego, status dróg publicznych."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego i faktycznego na dzień 31 grudnia 1998 r. i nabycia własności z mocy prawa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia nabycia własności nieruchomości przez gminy na podstawie przepisów przejściowych, co ma znaczenie praktyczne dla wielu właścicieli gruntów i samorządów.
“Gmina przejęła Twoją działkę pod drogę? Sprawdź, czy miało do tego prawo!”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA 2398/02 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2004-06-08 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2002-09-30 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Emilia Lewandowska Joanna Banasiewicz /przewodniczący/ Marek Stojanowski /sprawozdawca/ Skarżony organ Minister Budownictwa Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Banasiewicz, Sędziowie WSA Emilia Lewandowska, NSA Marek Stojanowski (spr.), Protokolant Ewelina Dębna, po rozpoznaniu w dniu 3 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi M.M. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] sierpnia 2002 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości oddala skargę Uzasadnienie I SA 2398/02 UZASADNIENIE Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] sierpnia 2002r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania M.M. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2002 r., nr [...] dotyczącą stwierdzenia nabycia w trybie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) przez Gminę Miasto R., własności nieruchomości, stanowiącej ulicę [...], będącej własnością M.M., położoną w R, oznaczoną jako działka nr [...], o powierzchni [...] m2 Kw. nr [...]. Wojewoda [...] rozpoznając sprawę podał, że Miejski Zarząd Dróg i Zieleni w R. wnioskiem z dnia 10 maja 2001 r. wystąpił o stwierdzenie nabycia przez Gminę Miasto R. z dniem 1 stycznia 1999 r. z mocy prawa, prawa własności nieruchomości oznaczonej w operacie ewidencji gruntów jako działka nr [...] o powierzchni [...] m2 , podając, że działka ta w dniu 31 grudnia 1998 r. leżała w pasie drogowym drogi lokalnej miejskiej - ulicy [...] w R. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2001r. stwierdził, że Gmina Miasto R. nabyła z dniem l stycznia 1999 r. z mocy prawa prawo własności nieruchomości położonej w R. – [...] obręb [...] oznaczonej w operacie ewidencji gruntów jako działka nr [...] stanowiącej własność M.M. Od powyższej decyzji odwołał się M.M. zarzucając brak przesłanek wynikających z art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające.(...). Organ odwoławczy badając prawidłowość zaskarżonej decyzji uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Wojewoda [...] rozpatrując ponownie sprawę wskazał, że nieruchomość oznaczona jako działka nr [...] zajęta pod ulicę [...] w R., stanowiła w dniu 31 grudnia 1998 r. własność osoby fizycznej (odpis z Kw [...]). Ulica [...] na podstawie uchwały Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia 12 października 1987 r. Nr XXI/168/87 opublikowanej w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] Nr 10 poz. 111 z dnia 30 października 1987 r. została zaliczona do kategorii dróg lokalnych miejskich i stosownie do art. 103 ust.2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. z dniem 1 stycznia 1999 r. I SA 2398/02 stanowiła drogę gminną. Dokładny przebieg ulicy [...] pokazuje załącznik graficzny do uchwały Nr [...] Miejskiej Rady Narodowej w R. z dnia [...] kwietnia 1986r o zakwalifikowaniu ul. [...] do kategorii dróg lokalnych miejskich, z którego wynika, że ulica [...] położona jest zarówno po stronie południowej jak i po stronie północnej ul. [...], a przedmiotowa działka nr [...] została zajęta pod część północną ulicy, która w tej części biegnie aż do zabudowań położonych za potokiem [...]. Przedmiotowa ulica na tym odcinku (potok [...] - ul. [...]) stanowi drogę gminną, z której każdy może korzystać jak z drogi publicznej. Ulica ta służy nie tylko właścicielom nieruchomości położonych przed potokiem, ale służy również jako droga dojazdowa mieszkańcom i właścicielom nieruchomości położonych za potokiem [...]. Dla zamieszkujących tam osób stanowi zasadnicze połączenie z ulicą [...], przy której zlokalizowane są obiekty użyteczności publicznej oraz przystanki komunikacji publicznej. Rozprawa administracyjna przeprowadzona w dniu [...] marca 2002 r. potwierdziła te okoliczności. M.M. w piśmie z dnia 19 marca 2002r. wniósł zastrzeżenia do sposobu przeprowadzenia rozprawy, lecz nie mają one wpływu na rozstrzygnięcie zawarte w niniejszej decyzji. Zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające... (Dz. U. Nr 133 póz. 872 ze zm.) nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Powyższy przepis art. 73 ust. 1 odnosi się zarówno do dróg urządzonych, jak i do dróg nie urządzonych, lecz zaliczonych do poszczególnych kategorii dróg publicznych. Granicami zajęcia nieruchomości pod takie drogi są granice faktycznego korzystania z nieruchomości. Działka nr [...] zajęta została w całości pod ulicę [...] w granicach faktycznego korzystania z drogi . Stan taki istniał w dniu 31 grudnia 1998r. W ocenie organu o tym, że gmina władała przedmiotową nieruchomością w dniu 31 grudnia 1998r. świadczą uchwała nr [...] Miejskiej Rady Narodowej w R. z dnia [...] kwietnia 1986r. o zakwalifikowaniu ulicy [...] do kategorii dróg lokalnych miejskich, I SA 2398/02 szczegółowy plan zagospodarowania terenu; metryka drogi, określająca czynności formalno-prawne, prowadzące do ograniczenia uprawnień dotychczasowego właściciela nieruchomości, wynikające z art. 140 KC. Świadczy również o tym decyzja Zarządu Miasta R. z dnia [...] lipca 2001 r. nr [...] wyrażająca zgodę na umieszczenie w pasie drogowym ulicy [...] zjazdu indywidualnego do budynku mieszkalnego. Ponadto organ administracji podał, że gmina wypłaciła odszkodowanie za działki wydzielone w ramach podziału nieruchomości położonych przy tej części ul. [...], zgodnie z ustaleniami Miejscowego Planu Szczegółowego Zagospodarowania Przestrzennego " [...] – [...]" w R. zatwierdzonego uchwałą Rady Miasta R. Nr L/60/93 z dnia 6 lipca 1993r-ogłoszoną w Dz. Urz. Woj. [...] Nr 9/93 poz. 144 z dnia 29 października 1993r. co świadczy o tym, że gmina podjęła działania zmierzające do urządzenia tej części ulicy. W związku z powyższym zostały spełnione przesłanki wynikające z art. 73 ust. 1, niezbędne do nabycia prawa własności przedmiotowej nieruchomości przez Gminę Miasto R. Byłemu właścicielowi nieruchomości przysługuje zaś odszkodowanie. Od powyższej decyzji odwołał się do Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast M.M. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast rozpoznając sprawę jako organ II instancji podał , że jak wynika z odpisu księgi wieczystej KW nr [...] założonej dla działki nr [...] oraz wypisu z ewidencji gruntów prawo własności do przedmiotowej nieruchomości zajętej pod ulicę [...], przysługiwało w dniu 31 grudnia 1998 r. M.M. Ulica [...] została zaliczona do kategorii dróg miejskich na podstawie uchwały nr [...] Wojewódzkiej Rady Narodowej w R. z dnia [...] października 1987 r. Została więc spełniona przesłanka zajęcia nieruchomości pod drogi publiczne. Ustalenie zaistnienia przesłanki władania należy do organu orzekającego, który zobowiązany jest w granicach art. 80 k.p.a. we własnym zakresie dokonać oceny stanu faktycznego, czy odpowiada on spełnieniu przesłanki władztwa i wskazać w decyzji dowody, na jakich oparł swoją ocenę. Do spełnienia przesłanki władztwa nie jest konieczne udowodnienie przez podmiot publicznoprawny posiadania nieruchomości (w rozumieniu k.c.). Ustawodawca nie związał bowiem skutków nabycia własności nieruchomości z mocy prawa z jej posiadaniem opartym na jakiejkolwiek umowie, lecz I SA 2398/02 odniósł się do każdego stanu władania cudzą nieruchomością nawet wbrew woli jej właściciela, byleby nieruchomość nie stanowiła w dniu 31 grudnia 1998 r. własności publicznej. Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 08 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tj. Dz. U 2001 r., Nr 142, poz. 1591) mieszkańcy gminy tworzą z mocy prawa wspólnotę samorządową, władztwo gminy może przejawiać się nie tylko przez wykonywanie określonych działań na nieruchomości, ale również przez fakt nieskrępowanego korzystania z nieruchomości przez mieszkańców gminy, w sposób odpowiadający korzystaniu z drogi publicznej. Oznacza to, że skoro z przedmiotowej drogi mogą faktycznie korzystać wszyscy mieszkańcy gminy, to należy uznać, że przesłanka władztwa publicznego z art. 73 ust. 1 została spełniona. Natomiast obciążenie nieruchomości służebnością drogową na rzecz niektórych osób w sytuacji powszechnego dostępu do tej nieruchomości, nie ma znaczenia w sprawie. Skargę na powyższą decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł M.M. i zarzucając - niezgodność decyzji z prawem, przez obrazę : - art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. - poprzez dokonanie wadliwej oceny zebranego materiału dowodowego w zakresie ustalenia kto sprawował na dzień 31 grudnia 1998r. faktyczne władztwo nad działką ewidencyjną nr [...] o powierzchni [...] m2 w obrębie [...] – [...] i brak wszechstronnego rozpatrzenia zebranego w sprawie materiału dowodowego, - art. 75 § 1 w zw. art. 78 § 1 k.p.a. - poprzez nie uwzględnienie treści dowodów z dokumentów urzędowych wskazujących że działka ewidencyjna nr [...] o pow. [...] m2 w dniu 31 grudnia 1998r. nie była we władaniu Gminy miasta R., a więc nie zachodziły przesłanki do nabycia własności w/w działki z mocy prawa w trybie ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, - art. 73 ust 1 ustawy Przepisy wprowadzające (....) w związku z art. 20 ust. 2 pkt. 1 ustawy Prawo Geodezyjne i kartograficzne poprzez bezpodstawne przyjęcie, iż osobą władającą działką jest osoba inna niż wymieniona w dokumentach urzędowych i że zachodzą przesłanki do nabycia własności z mocy prawa na rzecz Gminy miasta R. w trybie ustawy z 1998r. w sytuacji, gdy w istocie nie zachodzą przesłanki tego rodzaju nabycia własności, - art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. - poprzez bezpodstawne przyznanie statusu strony osobom M.C. i S.B., I SA 2398/02 domagał się jej uchylenia ewentualnie stwierdzenia jej nieważności. W uzasadnieniu podkreślił, że decyzja Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast zapadła z rażącym naruszeniem prawa tj. powołanych przepisów k.p.a. jak i też innych ustaw wyszczególnionych w skardze. Organ centralny dokonał wadliwej oceny zebranego materiału dowodowego. Zaskarżona decyzja opierała się o ustalenia zawarte w decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2001r. uchylonej następnie przez Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast. Wojewoda [...] ponownie rozpoznając sprawę nie przeprowadził uzupełniającego postępowania dowodowego. Dokonując, w ramach kontroli instancyjnej oceny stanu faktycznego Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast pominął znaczenie dowodowe pisma z 5 października 2001r. Wydziału Geodezji UM w R. Z treści tego pisma wynika , że w operacie ewidencji gruntów Gminy Miasta R. jako władający działką nr [...] wskazany wyłącznie M.M. W ocenie skarżącego ma to znaczenie, ponieważ Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast ustalił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że władanie działką nie musi być wykazywane w rozumieniu ustawy Kodeks Cywilny dla potrzeb ustalenia własności w trybie powołanej ustawy Przepisy wprowadzające ustawy (....), lecz chodzi o możliwość swobodnego korzystania przez mieszkańców Gminy ze szlaku drogi. Powyższe oznacza, iż nie została spełniona przesłanka z art. 73 ust. 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy (...). Na skarżącego jako władającego działką wskazują wypis z rejestru gruntów z dnia [...] czerwca 2001r. oraz wykaz właścicieli i władających z [...] lipca 2001 r. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast w ogóle się do tych dokumentów nie odniósł, podobnie jak Wojewoda [...]. Zarzucił, że Wojewoda [...], w zakresie władania nieruchomością, oparł się o zeznania tylko dwóch osób bezpośrednio związanych z sprawą. Zeznania te są tendencyjne i nie są prawdziwe. Z przedmiotowej działki mogą korzystać jako z drogi tylko te osoby , które posiadają z mocy orzeczenia sądowego służebności gruntowe i które zamieszkują za potokiem [...]. Droga na działce [...] nigdy nie była urządzona dla potrzeb wszystkich mieszkańców Gminy Miasta R. i nie była we władaniu Gminy w jakiejkolwiek formie. Nie została jako droga oddana do użytku przez Miejski Zarząd Dróg i Zieleni w R. ani nie była w remoncie, nie posiada też infrastruktury towarzyszącej. Podkreślił, że co do zaliczenia działki [...] do dróg miejskich, organ II Instancji pominął w swej ocenie zarzuty zawarte na strome 9 uzasadnienia odwołania od decyzji I SA 2398/02 Wojewody [...], a narusza zasadę ogólną postępowania administracyjnego (art. 7 k.p.a.) Te same uchybienia mają miejsce w zakresie zarzutów dotyczących ustaleń położenia samego szlaku drożnego ulicy [...] bowiem Wojewoda a w ślad za nim Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast raz przyjmują, iż jest on zlokalizowany od ulicy [...] do potoku [...] a drugi raz od ulicy [...] do zabudowań mieszkalnych za potokiem. Organy I i II Instancji nie odniosły się do zarzutów skarżącego podniesionych w tym zakresie. Skarżący zarzucił też nieważność postępowania tj. naruszenie art.. 156 § 1 pkt. 4 k.p.a. W postępowaniu brały udział osoby, którym były doręczane merytoryczne decyzje, a które zdaniem skarżącego zostały zupełnie dowolnie dopuszczone do udziału w sprawie w charakterze strony. Chodziło tu o M.C. i S.B. Organy obu instancji pominęły dane z wyrysu mapy ewidencyjnej, z której wynika, że szlak ulicy [...] nie pokrywa się z działką nr [...] , która położona jest równolegle do ulicy [...]. Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie wszczęte przez Miejski Zarząd Dróg i Zieleni w R. ma na celu przesunięcie drogi na działkę skarżącego z korzyścią dla działek M.C. i S.B. W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wniósł o jej oddalenie podtrzymując jednocześnie swoje stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona i podlega oddaleniu. Przede wszystkim należy zwrócić uwagę na istotne zagadnienia o charakterze procesowym. Stosownie do treści art.1 i art.2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz. 1271), z dniem 1 stycznia 2004 roku weszły w życie przepisy ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z treści art.97 § 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika jednoznacznie, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i w których I SA 2398/02 postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponadto podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowi przepis art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), który stanowi, że nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Powołany przepis określa normatywne przesłanki, których łączne wystąpienie powoduje, że grunty nie stanowiące własności Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego stały się z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. ich własnością. Przesłanki te to władanie w dniu 31 grudnia 1998 r. przez Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego gruntami zajętymi pod drogi publiczne, nie stanowiącymi ich własności. Inaczej mówiąc nabycie własności nieruchomości z mocy prawa na podstawie powołanego art. 73 ust. 1 uzależnione jest od łącznego spełnienia w dniu 31 grudnia 1998 r. następujących przesłanek: a) zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną, b) pozostawania nieruchomości we władaniu Skarbu Państwa, bądź jednostek samorządu terytorialnego, c) brak przysługiwania prawa własności nieruchomości Skarbowi Państwa lub jednostkom samorządu terytorialnego. Przesłanki te, o czym już wyżej wspomniano, to władanie w dniu 31 grudnia 1998 r. przez Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego gruntami zajętymi pod drogi publiczne, nie stanowiącymi ich własności. Ustawa z 13 października 1998 r. ani w przepisie art. 73, ani w żadnym innym przepisie nie zawiera wyjaśnienia pojęcia drogi publicznej. W związku z tym należy w tym względzie odnieść się do ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838 ze zm.) i w jego I SA 2398/02 przepisach poszukać wyjaśnienia pojęcia drogi publicznej. Definicję drogi publicznej zawiera art. 1 tej ustawy. W rozumieniu tego przepisu za drogę publiczną może być uważana droga spełniająca dwa wymienione w tej normie warunki. Po pierwsze musi to być droga zaliczona na podstawie omawianej ustawy o drogach publicznych do jednej z kategorii dróg. Po drugie zaś z drogi tej może korzystać każdy zgodnie z jej przeznaczeniem z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w ustawie lub innych przepisach szczególnych. Zaliczenie określonej drogi do kategorii dróg gminnych - bo z taką mamy do czynienia w sprawie niniejszej - następuje w drodze uchwały rady gminy po zasięgnięciu opinii właściwego zarządu powiatu (art. 7 ust. 2 ustawy). Drogi natomiast nie zaliczone do żadnej kategorii dróg publicznych, a więc nie mające charakteru drogi publicznej w rozumieniu ustawy z 21 marca 1985 r., w szczególności drogi w osiedlach mieszkaniowych, dojazdowe do gruntów rolnych i leśnych są drogami wewnętrznymi (art. 8 ust. 1 ustawy). Nie każda zatem droga spełniająca funkcję ciągu komunikacyjnego może być uznana za drogę publiczną. By zyskała taki status, musi zostać zaliczona w trybie przewidzianym ustawą o drogach publicznych do jednej z kategorii dróg wymienionych w art. 2 ust. 1 pkt 1-4 tej ustawy i jednocześnie spełniać warunek możliwości powszechnego korzystania z niej. Zatem zawarte w art. 73 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną sformułowanie "nieruchomości zajęte pod drogi publiczne" oznacza nieruchomości, na których urządzono drogę, którą następnie zaliczono do odpowiedniej kategorii dróg publicznych, przy czym fakt ten musiał mieć miejsce przed 1 stycznia 1999 r. Z wnioskiem o stwierdzenie nabycia własności wyżej opisanej nieruchomości przez Gminę Miasta R. wystąpił w imieniu Zarządu Miasta R. Dyrektor Miejskiego Zarządu Dróg i Zieleni w R. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2002r. stwierdził nabycie własności przedmiotowej nieruchomości przez Gminę Miasto R., a następnie Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast utrzymał tę decyzję w mocy. Z akt sprawy wynika bowiem, że przedmiotowa nieruchomość w dniu 31 grudnia 1998 r. była w faktycznym władaniu Gminy. Świadczy przede wszystkim o tym uchwała nr [...] Miejskiej Rady Narodowej w R. z dnia [...] kwietnia 1986r. o zakwalifikowaniu ulicy [...] do kategorii dróg lokalnych miejskich. Powołana uchwała nr [...] Miejskiej Rady Narodowej w R. w sprawie zaliczenia ulic do kategorii dróg gminnych lokalnych miejskich, w załączniku do której wykazano ulice zaliczone do kategorii dróg gminnych lokalnych miejskich oraz I SA 2398/02 ustalono przebieg tych dróg, określony nazwami tych ulic, w tym również i ulicy [...], została podjęta przed datą, z którą ustawa wiąże powstanie skutku prawnego w postaci przejścia z mocy prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną z dotychczasowego właściciela na Skarb Państwa lub określoną jednostkę samorządu terytorialnego, tj. 1 stycznia 1999 r. i uchwała ta weszła w życie z dniem podjęcia i została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Województwa. Wskazuje to w sposób nie budzący wątpliwości, że sporna nieruchomość stanowiła drogę. Ponadto o władaniu przedmiotowym gruntem przez Gminę świadczy tzw. metryka drogi (określa formalno-prawne czynności prowadzące do ograniczenia praw dotychczasowego właściciela nieruchomości) oraz szczegółowy plan zagospodarowania terenu. O faktycznym wykonywaniu przez Gminę władania przedmiotową nieruchomością świadczy także decyzja Zarządu Miasta R. z dnia [...] lipca 2001r. nr [...] wyrażająca zgodę na umieszczenie w pasie drogowym ulicy [...] indywidualnego zjazdu do budynku mieszkalnego. Oprócz tego zostały również spełnione inne konieczne przesłanki wskazane w powołanym art. 73 w/w. ustawy. Należy przy tym zauważyć, iż do spełnienia przesłanki władztwa nie jest konieczne udowodnienie przez podmiot publicznoprawny posiadania nieruchomości (w rozumieniu kodeksu cywilnego), a jedynie wykazanie faktycznego władania nią. Ustawodawca nie związał bowiem skutków nabycia własności nieruchomości z mocy prawa z jej posiadaniem opartym wyłącznie na jakiejkolwiek umowie, lecz odniósł się do każdego stanu władania cudzą nieruchomością, nawet wbrew woli jej właściciela, byleby nieruchomość nie stanowiła w dniu 31 grudnia 1998 r. własności publicznej. Na takie rozumienie art. 73 wskazuje także Trybunał Konstytucyjny w orzeczeniu z dnia 14 marca 2000 r., sygn. akt P. 5/99 (OTK ZU 2000/2, poz. 60). Przepis art. 73 ust. 1 ma charakter wywłaszczeniowy i dotyczy sytuacji, gdy w dniu 31 grudnia 1998 r. prawo własności było uregulowane na rzecz innych podmiotów prawnych niż Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, przy istnieniu publicznego władztwa nad nieruchomością. Stosując ten przepis organ bada wyłącznie spełnienie przesłanek w nim wymienionych. Ponadto należy wskazać, iż ma on charakter szczególny w stosunku do przepisów wywłaszczeniowych ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz. U. z 2000 r., nr 46, poz. 543, ze zm.). Dotyczy bowiem nabycia własności z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r., w przeciwieństwie I SA 2398/02 do nabycia własności w drodze wywłaszczenia na podstawie ustawy o gospodarce nieruchomościami, które następuje na podstawie decyzji konstytutywnej. Tak więc w tych okolicznościach argumenty prezentowane w skardze nie mogą zostać uwzględnione. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz. 1270) w związku z art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz. 1271) orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI