I SA 2397/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2004-03-16
NSAnieruchomościŚredniawsa
nieruchomościdrogi publicznekomunalizacjaadministracja publicznaprawo rzeczowepostępowanie administracyjnegranice działekwładztwo gminy

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje o komunalizacji nieruchomości drogowych z powodu niewyjaśnienia stanu faktycznego i tożsamości działek.

Skarżący R.L. kwestionował decyzje o komunalizacji jego nieruchomości pod drogi publiczne, twierdząc, że działki nie spełniają przesłanek ustawy, nie zostały prawidłowo zidentyfikowane, a podpis na protokole rozgraniczeniowym został sfałszowany. Sąd administracyjny uznał, że organy administracji nie wyjaśniły dostatecznie stanu faktycznego, w szczególności, które konkretnie działki zostały objęte uchwałą o zaliczeniu do dróg publicznych i czy faktycznie znajdowały się w posiadaniu gminy. W związku z tym uchylił zaskarżone decyzje.

Sprawa dotyczyła skargi R.L. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast w przedmiocie komunalizacji nieruchomości stanowiących własność skarżącego, które miały być zajęte pod drogi publiczne. Organy administracji (Wojewoda i Prezes UMiRM) stwierdziły nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Gminę L. własności nieruchomości oznaczonych jako działki nr [...] o pow. [...] m2 i nr [...] o pow. [....] m2, stanowiących własność R. L., na podstawie art. 73 ust. 1-5 w związku z art. 103 ust. 2-4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Skarżący podnosił, że nieruchomości te nie spełniają przesłanek z art. 73 ustawy, nie stanowią drogi lokalnej, a ich tożsamość z działkami objętymi uchwałą o zaliczeniu do dróg publicznych nie została wykazana. Dodatkowo wskazywał na toczące się postępowanie w sprawie sfałszowania jego podpisu na protokole rozgraniczeniowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpoznając sprawę, stwierdził, że organy administracji nadal nie wyjaśniły kluczowych kwestii, takich jak dokładne ustalenie, które działki przy ul. [...] w L. są zajęte pod drogę, co wymagałoby np. wizji lokalnej. Sąd uznał, że brak tych ustaleń narusza art. 7 k.p.a. (obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego) oraz art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. (ocena pełnego materiału dowodowego). Sąd wskazał również na potrzebę oceny wniosku skarżącego o zawieszenie postępowania do czasu zakończenia postępowań przed sądami powszechnymi i prokuraturą. Wobec niedostatecznego wyjaśnienia sprawy, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wojewody, stwierdzając jednocześnie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, oraz zasądził koszty postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli stan faktyczny nie został dostatecznie wyjaśniony, a organy administracji nie wykazały, że nieruchomości te faktycznie stanowiły drogi publiczne w rozumieniu przepisów.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy administracji nie wykazały w sposób niebudzący wątpliwości, które konkretnie działki zostały objęte uchwałą o zaliczeniu do dróg publicznych i czy faktycznie znajdowały się w posiadaniu gminy, co narusza obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (13)

Główne

Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm. art. 73 § 1 - 5

Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną

Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm. art. 103 § 2-4

Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną

Pomocnicze

Dz. U. Nr 153, poz. 1269 art. 1

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Dz. U. Nr 153, poz. 1270 art. 145 § 1 pkt 1 lit "c"

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz. U. Nr 153, poz. 1270 art. 152

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz. U. Nr 153, poz. 1270 art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz. U. Nr 153, poz. 1271 art. 97 § 1 pkt 4

Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz. U. Nr 153, poz. 1271 art. 97 § 2

Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 97 § 1 pkt 4

Kodeks postępowania administracyjnego

Ustawa o drogach publicznych art. 2

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nieruchomości nie spełniają przesłanek z art. 73 ustawy o drogach publicznych. Tożsamość działek objętych decyzją i zajętych pod ulicę nie została wykazana. Toczące się postępowanie karne w sprawie sfałszowania podpisu na protokole rozgraniczeniowym. Organ nie wyjaśnił dostatecznie stanu faktycznego sprawy.

Godne uwagi sformułowania

organy nadal nie jest wyjaśnione zagadnienie, które działki przy ul. [...] w L. są zajęte pod drogę. Nieruchomości te podlegają przepisom art. 73 ustawy z 13 października 1998 r., a właścicielowi przysługuje odszkodowanie od Burmistrza Miasta L. Nabycie nieruchomości w trybie art. 73 Przepisów wprowadzających ustawy reformujące administrację publiczna nie jest uzależnione od jej posiadania opartego na jakiejkolwiek umowie, lecz od władania cudzą nieruchomością, nawet wbrew woli jej właściciela.

Skład orzekający

Daniela Kozłowska

sprawozdawca

Jan Tarno

członek

Joanna Runge-Lissowska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Niewystarczające wyjaśnienie stanu faktycznego przez organy administracji jako podstawa do uchylenia decyzji w sprawach komunalizacji nieruchomości drogowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z komunalizacją nieruchomości na podstawie przepisów wprowadzających reformę administracyjną z 1998 r.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje typowe problemy z interpretacją przepisów przejściowych i koniecznością dokładnego ustalania stanu faktycznego przez organy administracji, co jest częstym problemem w praktyce.

Niewyjaśniony stan faktyczny kluczem do uchylenia decyzji o komunalizacji nieruchomości drogowych.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA 2397/02 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-03-16
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2002-09-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Daniela Kozłowska /sprawozdawca/
Jan Tarno
Joanna Runge-Lissowska /przewodniczący/
Sygn. powiązane
OSK 1065/04 - Wyrok NSA z 2005-03-02
Skarżony organ
Minister Budownictwa
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska Sędziowie WSA Daniela Kozłowska (spr.) NSA Jan Paweł Tamo Protokolant Jolanta Zagrzejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 marca 2004 r. sprawy ze skargi R. L. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] sierpnia 2002 r. nr [...] w przedmiocie komunalizacji 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wojewody [...] z dnia [..] kwietnia 2002 r. nr [...], 1. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 2. zasądza od Ministra Infrastruktury 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego na rzecz skarżącego.
Uzasadnienie
I SA 2397/02
Uzasadnienie
Wojewoda [...] decyzją z dnia [..] października 2000 r., [...] , wydaną na podstawie art. 73 ust. 1 - 5 w związku z art. 103 ust. 2-4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Gminę L. własność nieruchomości zajętych pod drogi publiczne (lokalne miejskie), oznaczonych jako działki nr [...] o pow. [...] m2 i nr [...] o pow. [....] m2, stanowiących własność R. L.
Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [..] marca 2001 r., [...] , po rozpatrzeniu odwołania R. L., uchylił powyższą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Prezes uznał, że z akt sprawy nie wynika, na jakiej podstawie przedmiotowe nieruchomości zostały zaliczono do jednej z kategorii dróg publicznych w rozumieniu art. 2 ustawy o drogach publicznych i czy nieruchomości te stanowiły drogę publiczną w dniu 1 stycznia 1999 r. Brak tych ustaleń narusza art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.
Wojewoda [...] po ponownym rozpoznaniu sprawy decyzją z dnia [..] kwietnia 2002 r., nr[...] , orzekł o nabyciu przez Gminę L. opisanych wyżej nieruchomości. Wojewoda przyjął, że stosownie do art. 103 ust. 2 Przepisów wprowadzających z 1998 r. dotychczasowe drogi gminne oraz lokalne miejskie stają się z dniem 1 stycznia 1999 r. drogami gminnymi. Będące przedmiotem wniosku Gminy L. nieruchomości były we władaniu tej Gminy i stanowiły drogę lokalną miejską, wymienioną w uchwale Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia [..] marca 1987 r., nr [...] , w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg gminnych oraz lokalnych miejskich (Dz. Urz. Woj. [...] Nr [..] z 1987 r, poz. [...] ), jako ulica [...] materiału dowodowego wynika, że wnioskodawca wykonywał faktyczne władztwo nad nabywaną nieruchomością drogową. Nieruchomości te podlegają przepisom art. 73
ustawy z 13 października 1998 r., a właścicielowi przysługuje odszkodowanie od Burmistrza Miasta L.
R. L. odwołał się od tej decyzji. Podniósł m.in., że nieruchomości te nie spełniają przesłanek z art. 73 powołanej ustawy. W wykazie dróg lokalnych ul. [...] kończy się przed nieruchomością stanowiącą własność skarżącego. Droga będąca przedmiotem sporu przeznaczona jest jako prywatny dojazd i nie spełnia norm drogi lokalnej. W powołanych przez organ księgach wieczystych nr [...] nie istnieją działki o nr [..] . Przeprowadzone rozgraniczenie z 1994 r. było niezgodne z prawem, a podpis skarżącego został sfałszowany. Postępowanie w tej sprawie prowadzi Prokuratura Rejonowa w T. Oddział Zamiejscowy w M., sygn. [...] .
Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z [..] sierpnia 2002 r., [...] , utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] . Prezes UMiRM uznał, że przedmiotowe nieruchomości były w dniu [...] grudnia 1998 r. zajęte pod drogę publiczną - lokalną miejską, wymienioną w uchwale Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia [...] marca 1987 r. Nabycie nieruchomości w trybie art. 73 Przepisów wprowadzających ustawy reformujące administrację publiczna nie jest uzależnione od jej posiadania opartego na jakiejkolwiek umowie, lecz od władania cudzą nieruchomością, nawet wbrew woli jej właściciela. Skoro mieszkańcy mogą faktycznie korzystać z przedmiotowej nieruchomości jako drogi, to przesłanka z art. 73 ust. 1 została spełniona.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego R. L. podnosi, że decyzja narusza art. 73 ust. 1 i 2 powyższej ustawy i art. 7 k.p.a. Działki wymienione w decyzji Wojewody [...] nie odpowiadają działkom zajętym pod drogę lokalną miejską określoną w uchwale z dnia [..] marca 1987 r. Ulica [...] kończy się przed nieruchomością skarżącego, a zatem zajęcie nie obejmowało nieruchomości należących do skarżącego. Tożsamość działek objętych decyzją i zajętych pod ulicę [...] nie została wykazana. Toczy się postępowanie w sprawie sfałszowania podpisu w protokole rozgraniczeniowym. W sprawie nie zostały wyjaśnione wszystkie okoliczności, a skoro przed sądami i organami prokuratury toczy się postępowanie, to organ powinien się powstrzymać od orzekania do czasu zakończenia tych postępowań przez zawieszenie postępowania na podstawie arat. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Nie zostało także udowodnione władztwo gminy nad tymi nieruchomościami
przejazd przez nieruchomości odbywał się tylko przez określone osoby i za zgodą właściciela.
Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast podtrzymał stanowisko przedstawione w decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 154, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W związku z powyższym niniejsza skarga podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, o czym stanowi art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269).
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy przez Wojewodę [...] nadal nie jest wyjaśnione zagadnienie, które działki przy ul. [...] w L. są zajęte pod drogę. Ustalenia tej okoliczności wymaga przeprowadzenia wizji lokalnej w terenie lub innej czynności pozwalającej na bezsporne stwierdzenie, jakie działki i do kogo wcześniej należące znalazły się w granicach tej ulicy. Konieczne jest to tym bardziej, że twierdzenia skarżącego i orzekających w sprawie organów są sprzeczne. Wobec braku tego istotnego ustalenia, uzasadniony jest zarzut skarżącego, że wydane decyzje naruszają art. 7 k.p.a., który zobowiązuje organy do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Skarżący wskazywał okoliczności świadczące, że przedmiotowe działki nigdy nie stanowiły ogólnodostępnej części ulicy [...], lecz pozostawały we władaniu skarżącego, a nie we władaniu Skarbu Państwa lub Gminy. Niewyjaśnienie tej kwestii powoduje, że wydane decyzje naruszają także art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., z których wynika, że podstawą niewadliwej decyzji administracyjnej może być tylko ocena pełnego materiału dowodowego zgromadzonego przez organ. W niniejszej sprawie organy pominęły i nie uwzględniły przy wydaniu decyzji całości materiału, nie oceniły przedstawionych przez stronę i ważnych dla strony okoliczności takich, jak brak władania przez Gminę spornymi nieruchomościami. Już niewyjaśnienie tej kwestii uzasadnia uchylenie
zaskarżonych decyzji.
Uchwała Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia [...] marca 1987 r., wbrew temu, co przyjął Wojewoda [..] , nie wskazuje jakie działki zostały nią objęte. Wobec powyższego konieczne będzie uzupełnienie postępowania w tej części przez dołączenie do akt sprawy materiałów, które stanowiły podstawę podjęcia tej uchwały i dokonanie oceny tego materiału w celu dokładnego ustalenia, jakie działki przy ul. [...] zostały objęte tą uchwałą.
Wojewoda [...] powinien także ocenić wniosek skarżącego o zawieszenie postępowania administracyjnego w tej sprawie do czasu zakończenia postępowania przed sądami powszechnymi, a także organami prokuratury w przedmiocie sfałszowania podpisu skarżącego w protokóle rozgraniczeniowym.
Wobec niedostatecznego wyjaśnienia sprawy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit "c" i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. Nr 153. poz. 1270) orzekł, jak w sentencji.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 powyższej ustawy w związku z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI