I SA 2386/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2005-02-08
NSAnieruchomościŚredniawsa
dekret warszawskigruntnieruchomośćspółdzielniautrata bytu prawnegozdolność sądowastwierdzenie nieważnościprawo własności czasowejadministracja publiczna

Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę Spółdzielni, która utraciła byt prawny, na decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności orzeczenia z 1952 r. dotyczącego prawa własności czasowej do gruntu.

Spółdzielnia "K." zaskarżyła decyzję Ministra Budownictwa utrzymującą w mocy odmowę stwierdzenia nieważności orzeczenia z 1952 r. dotyczącego prawa własności czasowej do gruntu objętego dekretem warszawskim. Sąd administracyjny odrzucił skargę, stwierdzając, że skarżąca Spółdzielnia została wykreślona z rejestru w 1977 r. i utraciła osobowość prawną, a tym samym zdolność sądową i procesową.

Sprawa dotyczyła skargi Spółdzielni "K." na decyzję Ministra Budownictwa, która utrzymała w mocy wcześniejszą decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego z 1952 r. Orzeczenie to dotyczyło odmowy przyznania Spółdzielni prawa własności czasowej do gruntu położonego w Warszawie, który został objęty działaniem dekretu z 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy. Grunt ten przeszedł na własność Gminy, a następnie Skarbu Państwa. Spółdzielnia wniosła o stwierdzenie nieważności orzeczenia z 1952 r., jednak organ nadzoru uznał, że wnioskodawczynie (członkinie zarządu) nie mają przymiotu strony, ponieważ Spółdzielnia utraciła byt prawny w 1977 r. na skutek zakończenia likwidacji i została wykreślona z rejestru. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpoznając skargę, stwierdził, że wykreślenie Spółdzielni z rejestru skutkuje utratą osobowości prawnej, a tym samym brakiem zdolności sądowej i procesowej. W konsekwencji Sąd odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, spółdzielnia, która utraciła osobowość prawną na skutek wykreślenia z rejestru, nie posiada zdolności sądowej ani procesowej, a tym samym nie jest uprawniona do wniesienia skargi.

Uzasadnienie

Wykreślenie spółdzielni z rejestru oznacza utratę osobowości prawnej, co skutkuje brakiem zdolności do występowania przed sądem jako strona oraz brakiem zdolności do czynności procesowych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (5)

Główne

PPSA art. 58 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

Dz. U. Nr 50, poz. 279

Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy

Dz. U. Nr 14, poz. 130

Ustawa z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej

Dz. U. z 1962 r. Nr 47, poz. 228

Ustawa z dnia 28 maja 1957 r. o wyłączeniu spod publicznej gospodarki lokalami domów jednorodzinnych oraz lokali w domach spółdzielni budownictwa mieszkaniowego

M.P nr 71, poz. 406

Uchwała nr ... Rady Ministrów z dnia ... grudnia 1965 r. w sprawie przejęcia niektórych budynków spółdzielni budownictwa mieszkaniowego na własność Państwa, zasad rozliczania z tego tytułu, uregulowania niektórych innych spraw z zakresu spółdzielni budownictwa mieszkaniowego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Spółdzielnia utraciła byt prawny i osobowość prawną w wyniku wykreślenia z rejestru, co skutkuje brakiem zdolności sądowej i procesowej.

Godne uwagi sformułowania

Spółdzielnia utraciła byt prawny na skutek wykreślenia z rejestru spółdzielni po zakończeniu likwidacji. Ponieważ skarżąca Spółdzielnia nie ma osobowości prawnej to tym samym nie ma zdolności sądowej, a więc zdolności do występowania przed sądem administracyjnym jako strona. Nie ma również zdolności procesowej czyli zdolności do czynności w postępowaniu w sprawach sądowoadministracyjnych.

Skład orzekający

Emilia Lewandowska

przewodniczący sprawozdawca

Joanna Banasiewicz

członek

Daniela Kozłowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Utrata bytu prawnego przez podmiot i jej konsekwencje dla zdolności sądowej i procesowej w postępowaniu administracyjnosądowym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji spółdzielni, która utraciła byt prawny, oraz przepisów dotyczących gruntów warszawskich.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa ma znaczenie proceduralne dotyczące zdolności sądowej podmiotów prawnych, ale kontekst prawny (dekret warszawski) i stan faktyczny są dość specyficzne.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA 2386/03 - Postanowienie WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-02-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-10-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Daniela Kozłowska
Emilia Lewandowska /przewodniczący sprawozdawca/
Joanna Banasiewicz
Symbol z opisem
6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Skarżony organ
Minister Budownictwa
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Sędziowie NSA Joanna Banasiewicz WSA Daniela Kozłowska Protokolant Iwona Kosińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2005 r. sprawy ze skargi Spółdzielni ... K. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia ... września 2003 r., nr ... w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: odrzucić skargę
Uzasadnienie
I SA 2386/03
UZASADNIENIE
Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, decyzją z dnia ... września 2003 r., nr ..., utrzymał w mocy decyzję własną z dnia ... lipca 2003 r., nr ..., którą odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej m. ... z dnia ... października 1952 r., nr ....
Z ustaleń organu nadzorczego wynika, że zabudowana nieruchomość ... położona przy ul. ..., oznaczona nr hip. ..., stanowiąca własność Spółdzielni ... "K." w ..., została objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. ... (Dz. U. Nr 50, poz. 279).
Z dniem wejścia w życie wyżej wymienionego dekretu w dniu 21 listopada 1945 r. grunt przedmiotowej nieruchomości przeszedł na własność Gminy m. ..., a następnie na własność Skarbu Państwa na podstawie ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. Nr 14, poz. 130).
Złożony w imieniu Spółdzielni ... "K." w dniu 12 stycznia 1948 r. wniosek o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu przedmiotowej nieruchomości, został rozpatrzony odmownie orzeczeniem administracyjnym Prezydium Rady Narodowej m. ..., nr ... z dnia ... października 1952 r.
Odwołanie od powyższego orzeczenia nie zostało złożone.
Z zaświadczenia Sądu Rejonowego dla ... z dnia ... października 2002 r. wynika, że na podstawie wyżej wymienionego orzeczenia z dnia ... października 1952 r. Skarb Państwa jest ujawniony jako właściciel powyższej nieruchomości.
Na wniosek L.L. i Z.S., działających w imieniu Spółdzielni ... "K." w ..., zostało wszczęte postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności powyższego orzeczenia Prezydium Rady Narodowej m. ..., nr ... z dnia ... października 1952 r.
Spółdzielnia ... utraciła jednak byt prawny na skutek wykreślenia z rejestru spółdzielni po zakończeniu likwidacji (postanowienie Sądu Rejonowego dla ... z dnia ... stycznia 1977 r., sygn. akt ...). Nie może więc być ona reprezentowana w obrocie prawnym przez członków zarządu. Wnioskodawczynie twierdziły, iż postanowienie z dnia ... stycznia 1977 r. nie mogło wywrzeć skutku prawnego w postaci likwidacji spółdzielni, ponieważ nie zostało Spółdzielni doręczone. Do akt sprawy została dołączona kopia kasacji z dnia 8 stycznia 1998 r. od postanowienia Sądu Wojewódzkiego w ... z dnia ... lipca 1997 r., sygn. akt ..., bez prezentaty Sądu Wojewódzkiego o jej wpłynięciu. Wnioskodawczynie do dnia wydania decyzji nie poinformowały jednak o wyniku tego postępowania.
W świetle przedstawionych okoliczności organ nadzoru uznał, że wnioskodawczynie składając wniosek z dnia 1 marca 1995 r. działały w charakterze organu zlikwidowanej spółdzielni, co wiąże się z koniecznością odmówienia im przymiotu strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności kwestionowanej decyzji.
Powyższe wnioski zachowują aktualność również w odniesieniu do ustalenia statusu prawnego Z.S. i F.L., którzy złożyli wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Pomimo, iż we wniosku z dnia 7 sierpnia 2003 r. widnieje sformułowanie – w imieniu Spółdzielni ... "K." – z uwagi na utratę bytu prawnego przez Spółdzielnię nie można ich uznać za jej reprezentantów.
Budynek położony przy ul. ..., stanowiący uprzednio własność Spółdzielni ... "K.", został objęty działaniem uchwały nr ... Rady Ministrów z dnia ... grudnia 1965 r. w sprawie przejęcia niektórych budynków spółdzielni budownictwa mieszkaniowego na własność Państwa, zasad rozliczania z tego tytułu, uregulowania niektórych innych spraw z zakresu spółdzielni budownictwa mieszkaniowego – M.P nr 71, poz. 406. Uchwała ta wydana na podstawie art. 2 ust 2 ustawy z dnia 28 maja 1957 r. o wyłączeniu spod publicznej gospodarki lokalami domów jednorodzinnych oraz lokali w domach spółdzielni mieszkaniowych (Dz. U. z 1962 r. Nr 47, poz. 228) ustaliła wykaz budynków spółdzielni budownictwa mieszkaniowego, które ze względu na potrzeby publiczne nie mogą być zwrócone spółdzielniom lub podlegają przejęciu na własność Państwa.
Wykazem tym objęto również budynek położony w Warszawie, przy ul. ... .
Na mocy powołanej ustawy członkowie Spółdzielni ... "K." utracili spółdzielcze prawo do lokali w budynku położonym przy ul. ..., tym samym nie przysługuje im z tego tytułu przymiot strony w postępowaniu dotyczącym oceny legalności decyzji Prezydium Rady Narodowej m. ... z dnia ... października 1952 r. odmawiającej Spółdzielni ... "K.", przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości warszawskiej, położonej przy ul. ... .
Skargę na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia ... września 2003 r. wniosła Spółdzielnia ... "K.".
W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
W aktach sprawy znajduje się odpis z Rejestru Spółdzielni ... nr ..., prowadzonego przez Sąd Rejonowy dla m. ... Sąd Gospodarczy Krajowy Rejestr Sądowy. Z odpisu z tego rejestru wynika, że Spółdzielnia ... "K." w ... została wykreślona z dniem 27 stycznia 1977 r. w skutek zakończenia likwidacji.
Wykreślenie Spółdzielni z rejestru ma ten skutek prawny, że taka spółdzielnia utraciła osobowość prawną, a tym samym nie może być podmiotem zarówno praw jak i obowiązków wynikających z przepisów prawa.
Ponieważ skarżąca Spółdzielnia nie ma osobowości prawnej to tym samym nie ma zdolności sądowej, a więc zdolności do występowania przed sądem administracyjnym jako strona. Nie ma również zdolności procesowej czyli zdolności do czynności w postępowaniu w sprawach sądowoadministracyjnych. Nie jest więc uprawniona do wniesienia skargi do sądu administracyjnego.
Z powyższych względów Sąd na zasadzie art. 58 § 1 pkt 5 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji postanowienia.