I SA 2372/02

I SA 2372/02 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-06-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-09-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Emilia Lewandowska
Joanna Banasiewicz /przewodniczący/
Marek Stojanowski /sprawozdawca/
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Banasiewicz, Sędziowie WSA Emilia Lewandowska, NSA Marek Stojanowski (spr.), Protokolant Ewelina Dębna, po rozpoznaniu w dniu 3 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2002 r. nr [...] w przedmiocie nieodpłatnego przekazania nieruchomości w trwały zarząd oddala skargę
Uzasadnienie
I SA 2372/02
UZASADNIENIE
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2002r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] czerwca 2002r. nr [...] orzekającą o nieodpłatnym przekazaniu Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad w W. w trwały zarząd na czas nieoznaczony nieruchomość położoną w P. przy ul. [...], oznaczoną w ewidencji gruntów i budynków nr działek [...] o powierzchni [...] ha, [...] o powierzchni [...] ha, [...] o powierzchni [...] ha, [...] o powierzchni [...] ha i [...] o powierzchni [...] ha stanowiącą własność Skarbu Państwa, dla której urządzona została księga wieczysta KW [...] zajętą pod poszerzenie ulicy [...], która została zakwalifikowana do kategorii dróg krajowych (w planie zagospodarowania przestrzennego przedmiotowa nieruchomość przeznaczona jest pod drogę i stanowi układ komunikacyjny miasta )
Prezydent Miasta P. działając w trybie art.223 ust.2 i art. 83 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 46 poz. 543 ze zm.) oddał nieodpłatnie w trwały zarząd Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad w W. grunt zajęty pod drogę krajową, położony w P. przy ul. [...], oznaczony w ewidencji gruntów i budynków działki nr [...], [...], [...], [...] i [...] o łącznej powierzchni [...], dla którego w Sądzie Rejonowym w P. VI Wydziale Ksiąg Wieczystych prowadzona jest księga wieczysta KW nr [...]. Nieruchomość ta jest niezbędna do udrożnienia szlaków komunikacyjnych w tym rejonie miasta oraz na poszerzenie ulicy [...] będącej drogą krajową.
Od powyższej decyzji odwołanie do Wojewody [...] wniósł Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wnosząc o jej uchylenie jako niezgodnej z przepisami prawa materialnego. W uzasadnieniu odwołania skarżący podniósł, że przy podejmowaniu decyzji nie uwzględniono przepisów art. 19 ust. 2 i 5, art. 20 ust. 17, art. 21 ust. 1 i art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych ( Dz. U. z 2000r. Nr 71, poz. 838 ze zm. ). Zgodnie z wymienionymi przepisami zarządcą wszystkich dróg publicznych na obszarze miasta P., za wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych, jest zarząd miasta działający przy pomocy jednostki organizacyjnej będącej zarządem drogi tj. Zarządu Dróg Miejskich w P.. Zdaniem odwołującego się, Skarb Państwa będący właścicielem nieruchomości w granicach pasa drogowego drogi krajowej, winien przekazać przedmiotowe grunty w zarząd Zarządowi Dróg Miejskich w P..
I SA 2372/02
Wojewoda [...] rozpoznając sprawę podał, że nieruchomość stanowiąca własność Skarbu Państwa położona w P. oznaczona nr działek [...] o powierzchni [...] ha, [...] o powierzchni [...] ha, [...] o powierzchni [...] ha, [...] o powierzchni [...] ha i [...] o powierzchni [...] ha przeznaczona została na poszerzenie ulicy [...] leżącej w ciągu drogi Nr [...] W. – N. zaliczonej do dróg krajowych zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998r. w sprawie ustalenia wykazu dróg krajowych i wojewódzkich ( Dz. U. z 1998r. Nr 160, poz. 1071). Inwestycja ta została już zrealizowana, a poszerzony odcinek drogi oddano do eksploatacji.
Zgodnie z art. 43 ust. 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami nieruchomości stanowiące własność Skarbu Państwa oddaje się w trwały zarząd państwowej jednostce organizacyjnej, zaś art. 223 ust. 2 w/w ustawy wskazuje, iż starostowie wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej oddadzą w trwały zarząd Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad nieruchomości stanowiące własność Skarbu Państwa, zajęte pod drogi krajowe.
Wojewoda [...] wyjaśnił ponadto, że zasady gospodarowania nieruchomościami stanowiącymi własność Skarbu Państwa regulują przepisy powołanej ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami, w tym i oddawanie nieruchomości Skarbu Państwa w trwały zarząd. Podstawową zasadę z punktu widzenia konstrukcji prawnej trwałego zarządu zawiera art. 43 ust. 5 tej ustawy. Zgodnie z tym przepisem nieruchomości stanowiące własność Skarbu Państwa oddaje się w trwały zarząd państwowej jednostce organizacyjnej. Tak więc właściciel - Skarb Państwa może ustanowić trwały zarząd wyłącznie na rzecz "swojej" jednostki organizacyjnej. Nieruchomość Skarbu Państwa nie może być natomiast oddana w trwały zarząd komunalnej jednostce organizacyjnej. Zasady te nie budzą żadnych wątpliwości i wobec powyższego brak jest podstaw prawnych do oddania w trwały zarząd nieruchomości Skarbu Państwa zajętej pod drogę krajową zarządowi miasta, czy zarządowi dróg miejskich.
W świetle powyższego unormowania prawnego dotyczącego oddawania gruntów Skarbu Państwa w trwały zarząd stwierdzono, że przepis art. 19 ust. 5 powołanej ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych nie stanowi "przepisu szczególnego" w odniesieniu do przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami więc nie może on stanowić podstawy prawnej do przekazania przedmiotowych gruntów w trwały zarząd oraz
I SA 2372/02
mieć zastosowania w przypadku ustanowienia prawnej formy władania nieruchomości jaką jest trwały zarząd.
Organ odwoławczy nie podzielając zarzutu odwołującego się dotyczącego niewykonalności zaskarżonej decyzji wskazał, że decyzja jest niewykonalna w rozumieniu art. 156 § 1 pkt. 5 kpa wówczas, gdy zachodzi przeszkoda w jej wykonaniu wynikająca z określonych przepisów prawa lub jest ona faktycznie niemożliwa do wykonania. W rozpoznawanej sprawie decyzja Prezydenta Miasta P. została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami o przekazaniu w trwały zarząd Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad gruntów zajętych pod drogę krajową upoważnia ją - jako zarządcę drogi do wykonywania zadań określonych w art. 20 ustawy o drogach publicznych.
Wojewoda [...] podał, że nie jest właściwy do rozstrzygania w sprawie kolizji przepisów ustawy o drogach publicznych z ustawą o gospodarce nieruchomościami.
Skargę na powyższą decyzję Wojewody [...] do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad w W. i zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego - art. 223 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 ze zm.) poprzez błędne uznanie, że przepis ten stanowi podstawę do oddania, przez starostę wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej, w trwały zarząd Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa, a zajętych pod drogi krajowe w miastach na prawach powiatu oraz art. 19 ust. 2 pkt 1 i ust. 5 oraz art. 20 pkt 17 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tj. Dz. U. z 2000 r. nr 71, poz. 838 ze zm.) poprzez ich nieuwzględnienie oraz błędne przyjęcie, iż na ich podstawie skarżący wniósł o oddanie przedmiotowej nieruchomości w trwały zarząd zarządowi miasta, czy zarządowi dróg miejskich, domagał się uchylenia zarówno zaskarżonej decyzji Wojewody [...] jak i utrzymanej nią w mocy decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] czerwca 2002r.
W uzasadnieniu podniosła, że zarządcą spornej drogi w granicach miasta P., zgodnie z art. 19 ust. 5 ustawy o drogach publicznych, jest zarząd miasta. Przepis art. 223 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie może stanowić podstawy do oddawania w trwały zarząd Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad nieruchomości zajętych pod drogi krajowe, których nie jest ona zarządcą. Przepis ten w związku z art. 19 ust. 2 pkt 1 i ust. 5 oraz art. 20 pkt 17 ustawy o drogach publicznych daje natomiast podstawę do oddawania w trwały zarząd Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad nieruchomości
I SA 2372/02
stanowiących własność Skarbu Państwa, zajętych pod drogi krajowe, ale tylko i wyłącznie w odniesieniu do tych dróg krajowych, dla których zgodnie z przepisami o drogach publicznych zarządcą dróg jest Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad.
Skarżąca podkreśliła, iż nie może wykonywać w stosunku do drogi krajowej w mieście na prawach powiatu (ul. [...]) funkcji zarządcy drogi, określonej w ustawie o drogach publicznych (np. art. 21 pkt 17, art. 22 ust. 1 i 2). Oddanie Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad nieruchomości pod drogę krajową nie pozbawia Zarządu Miasta P. funkcji zarządcy tej drogi, a tym samym nie zwalnia go z wykonywania nałożonych przepisami o drogach publicznych obowiązków. Natomiast przekazanie przedmiotowej nieruchomości w trwały zarząd nakłada na Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad dodatkowe obowiązki wynikające z przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami. Realizacja tych obowiązków wymaga zaś dodatkowych kosztów.
Przedmiotem decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] czerwca 2002 r. była nieruchomość przeznaczona pod poszerzenie istniejącej drogi. Artykuł 223 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest, w ocenie skarżącej, przepisem przejściowym. Przepis ten służy do przekazywania nieruchomości pod drogami krajowymi w trwały zarząd jedynie w okresie przejściowym, w pierwotnym tekście ustawy - w okresie od dnia wejścia ustawy w życie (tj. od dnia 1 stycznia 1998 r.) przez okres 2 lat, a po kolejnych nowelizacjach ustawy — bezterminowo (z uwagi na niewykonanie tego przepisu w terminie 2 lat). Nie zmienia to jednak faktu, że przepis art. 223 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami ma zastosowanie wyłącznie do dróg krajowych istniejących na dzień wejścia w ustawy w życie. Natomiast w odniesieniu do dróg krajowych powstałych lub mających powstać w okresie późniejszym oraz do dróg publicznych pozostałych kategorii (wojewódzkich, powiatowych i gminnych), w zakresie ustanawiania trwałego zarządu mają zastosowanie ogólne przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Skarżąca wskazała również, że błędne zostało przyjęcie przez organ odwoławczy, iż na podstawie wymienionych wyżej przepisów ustawy o drogach publicznych wnosiła o oddanie przedmiotowej nieruchomości w trwały zarząd zarządowi miasta, czy zarządowi dróg miejskich oraz, że negowała zasady dotyczące oddawania nieruchomości w trwały zarząd, a w szczególności przepis art. 43 ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami i to, iż twierdziła, iż istnieją podstawy prawne do oddania zarządowi miasta, czy zarządowi dróg miejskich w trwały zarząd nieruchomości Skarbu Państwa zajętej pod drogę krajową.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując jednocześnie swoje stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie. W uzasadnieniu
I SA 2372/02
dodatkowo podał, że nie podziela zarzutów skarżącej, iż przepis art. 223 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami jest "przepisem przejściowym" i ma zastosowanie wyłącznie do dróg krajowych istniejących na dzień wejścia w życie ustawy. Przepis art. 223 ust. 2 stanowiący o przekazaniu w trwały zarząd Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad gruntów zajętych pod drogi krajowe jest jednoznaczny i nie budzi wątpliwości organu. Rozszerzona interpretacja tego przepisu "na użytek" Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad prowadziłaby do sytuacji, że Starosta wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej mógłby przekazać w trwały zarząd tylko część tj. odcinki gruntów faktycznie zajętych pod drogi krajowe, co naruszałoby w/w przepis ustawy o gospodarce nieruchomościami i byłoby sprzeczne z zasadami prawidłowej gospodarki gruntami Skarbu Państwa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest uzasadniona i podlega oddaleniu.
Przede wszystkim należy zwrócić uwagę na istotne zagadnienia o charakterze procesowym. Stosownie do treści art.1 i art.2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz. 1271), z dniem 1 stycznia 2004 roku weszły wżycie przepisy ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z treści art.97 § 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika jednoznacznie, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i w których postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponadto podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego.
Rozpatrując przedmiotową sprawę należy rozważyć czym w istocie jest trwały zarząd.
Zasady gospodarowania nieruchomościami stanowiącymi własność Skarbu Państwa lub własność gmin zostały określone w przepisach działu II powołanej ustawy o gospodarce nieruchomościami. Stosownie do postanowień art. 13 ust. 1 ustawy
I SA 2372/02
nieruchomości te mogą być przedmiotem obrotu, a w szczególności mogą być przedmiotem oddania w trwały zarząd. W świetle postanowień art. 18 w związku z art. 4 pkt 10 ustawy oddanie nieruchomości w trwały zarząd mogło nastąpić na rzecz państwowej lub samorządowej jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej. Zasadę tę potwierdza art. 43 ust. 1 ustawy, deklarujący, że trwały zarząd jest formą prawną władania nieruchomością przez państwową lub samorządową jednostkę organizacyjną niemającą osobowości prawnej.
Podstawową zasadę z punktu widzenia konstrukcji prawnej trwałego zarządu zawiera art. 43 ust. 5 ustawy. Zgodnie z tym przepisem nieruchomości stanowiące własność Skarbu Państwa oddaje się w trwały zarząd państwowej jednostce organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, a nieruchomości stanowiące własność jednostki samorządu terytorialnego – odpowiedniej samorządowej jednostce organizacyjnej. W zgodzie z powyższą zasadą została określona właściwość organów ustanawiających trwały zarząd. W myśl art. 45 ust. 1 ustawy w związku z art. 4 pkt 9 tej ustawy organem właściwym do ustanowienia, w drodze decyzji, trwałego zarządu w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa jest starosta wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej, a w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność gminy, powiatu i województwa - odpowiednio zarząd gminy, zarząd powiatu i zarząd województwa.
Zasada zawarta w art. 43 ust. 5 ustawy stanowi kontynuację postanowień art. 4 ust. 4 poprzednio obowiązującej ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości ( tj. Dz. U. z 1991r. Nr 30, poz. 127 ze zm. ) w brzmieniu nadanym temu przepisowi przez ustawę z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości ( Dz. U. Nr 79, poz. 464 ). Oba przepisy stanowią wyraz konieczności ścisłego związku pomiędzy własnością nieruchomości a przynależnością organizacyjną jednostki, na której rzecz może być ustanowiony - odpowiednio - zarząd pod rządami ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości i trwały zarząd pod rządami ustawy o gospodarce nieruchomościami. Mianowicie zarówno poprzednio, jak i obecnie właściciel (Skarb Państwa lub gmina) mógł i może ustanowić zarząd i trwały zarząd wyłącznie na rzecz "swojej" jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej. Zasada ta nie budziła wątpliwości w literaturze w okresie obowiązywania ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (por. przede wszystkim E. Drozd /w:/ E. Drozd, Z. Truszkiewicz: Gospodarka gruntami i wywłaszczanie nieruchomości. Komentarz, Kraków 1995, s. 46 i 168) i jest również silnie
I SA 2372/02
akcentowana obecnie, pod rządami ustawy o gospodarce nieruchomościami (por. m.in. E. Gniewek: Obrót nieruchomościami skarbowymi i komunalnymi, Warszawa 1999, s. 402, G. Bieniek /w:/ G. Bieniek, S. Dmowski, S. Rudnicki, G. Rudnicki: Prawo obrotu nieruchomościami, Warszawa 1999, s. 222 i M. Wolanin: Gospodarowanie i przekształcanie własności nieruchomości, Warszawa 1999, s. 37; J Szachułowicz, M. Krassowska, A. Łukaszewska: Gospodarka nieruchomościami – przepisy i komentarz, Warszawa 1999, s. 150 i n.).
Zasada, iż nieruchomość Skarbu Państwa nie może być oddana w trwały zarząd samorządowej jednostce organizacyjnej, a nieruchomość gminy, powiatu i województwa - państwowej jednostce organizacyjnej, znajduje pełne uzasadnienie w ustaleniach związanych z charakterem prawnym trwałego zarządu oraz stosunkiem między właścicielem - Skarbem Państwa lub gminą jak też innymi jednostkami samorządu terytorialnego, w związku z utworzeniem z dniem 1 stycznia 1999 r. samorządu terytorialnego na pozostałych stopniach zasadniczego podziału terytorialnego państwa i nowelizacją ustawy dokonaną w art. 137 ustawy z dnia 24 lipca 1998 r. o zmianie niektórych ustaw określających kompetencje organów administracji publicznej - w związku z reformą ustrojową państwa - Dz. U. Nr 106, poz. 668) a jednostką organizacyjną, na której rzecz ustanowiony został trwały zarząd.
Zgodnie z art. 43 ust. 1 ustawy trwały zarząd jest formą prawną władania nieruchomością przez jednostkę organizacyjną niemającą osobowości prawnej. W ust. 2 tego artykułu postanawia się, że jednostka organizacyjna, której oddano nieruchomość w trwały zarząd, ma prawo korzystania z nieruchomości, w szczególności w celu prowadzenia działalności należącej do zakresu jej działania (pkt 1). Może, za zgodą organu nadzorującego, oddać nieruchomość lub jej część w najem, dzierżawę albo użyczenie. Z kolei, zgodnie z art. 50 ustawy, do trwałego zarządu w sprawach nieuregulowanych w tej ustawie stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu cywilnego o użytkowaniu. Przepisy te nie mogą w żadnym razie uzasadniać poglądu, że trwały zarząd stanowi prawo podmiotowe o charakterze cywilnym państwowej lub samorządowej jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej. W świetle postanowień art. 34 oraz art. 44 k.c. w stosunkach cywilnoprawnych podmiotem praw i obowiązków, które dotyczą mienia państwowego nienależącego do innych państwowych osób prawnych, jest Skarb Państwa (fiskus) i do niego należy mienie państwowe (własność i inne prawa majątkowe) nienależące do innych państwowych osób prawnych. Podobnie w świetle
I SA 2372/02
postanowień art. 43 i nast. ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tj. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) oraz odpowiednich przepisów ustaw o samorządzie powiatowym i samorządzie województwa, na poziomie poszczególnych jednostek samorządu terytorialnego (poszczególnych gmin, powiatów, województw) można mówić o swoistej jedności mienia komunalnego (por. J. Ignatowicz: Prawo rzeczowe, wyd. IX, Warszawa 2000, s. 67). Mienie to przysługuje gminie lub innym gminnym osobom prawnym (art. 43 ustawy o samorządzie gminnym).
Państwowe i gminne jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, którym zostały oddane w trwały zarząd nieruchomości państwowe lub gminne, nie stają się z tego tytułu podmiotami jakiegokolwiek prawa podmiotowego o charakterze prawnorzeczowym, jak również jakiegokolwiek innego prawa w rozumieniu cywilistycznym. W stosunkach cywilnoprawnych i procesowych (w odniesieniu do Skarbu Państwa na mocy art. 67 § 2 k.p.c.) działają za Skarb Państwa jako stationes fisci, a za gminę jako stationes communes i wykonują w określonym zakresie niektóre uprawnienia wypływające z własności przysługującej Skarbowi Państwa lub gminie, a mianowicie uprawnienia do korzystania z nieruchomości i pobierania pożytków (por. E. Drozd: op. cit., s. 47). Umożliwia to im funkcjonowanie i realizację zadań, do których wykonywania zostały utworzone.
Przedstawiony wyżej charakter prawny trwałego zarządu oraz stosunki, w jakich pozostaje państwowa oraz samorządowa jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, której została oddana nieruchomość w trwały zarząd, z właścicielem tej nieruchomości - Skarbem Państwa lub gminą, powiatem czy województwem a z drugiej strony treść i funkcja, jaką pełni art. 223 ust. 2 ustawy, w pełni uzasadniają pogląd, że przewidziane w tym przepisie oddanie nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa w trwały zarząd nie mogło nastąpić z naruszeniem ogólnych zasad oddawania nieruchomości w trwały zarząd, określonych w innych przepisach ustawy, a w szczególności w powołanym art. 43 ust. 5. Brak bowiem jakichkolwiek podstaw do przyjęcia tezy, iż art. 223 ust. 2 ustawy miałby w intencji ustawodawcy stanowić wyłom wobec ogólnych zasad ustanawiania trwałego zarządu określonych w tej ustawie.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt sprawy niniejszej należy wskazać, iż podstawę prawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły wyżej analizowane przepisy art. 43 ust. 5, art. 45 oraz art. 223 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami ( tj. Dz. U z 2000r. Nr 46, poz. 543 ze zm. ). Pierwszy z powołanych przepisów mówi, że nieruchomości stanowiące własność Skarbu Państwa oddaje się w trwały zarząd państwowej jednostce organizacyjnej. Z kolei art. 223 ust. 2 tej
I SA 2372/02
ustawy stanowi, iż starostowie wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej oddadzą w trwały zarząd Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad nieruchomości stanowiące własność Skarbu Państwa, zajęte pod drogi krajowe.
Przedmiotowa nieruchomość stanowiąca własność Skarbu Państwa położona w P. oznaczona nr działek [...] o powierzchni [...] ha, [...] o powierzchni [...] ha, [...] o powierzchni [...] ha, [...] o powierzchni [...] ha i [...] o powierzchni [...] ha, została przeznaczona na poszerzenie ulicy [...] leżącej w ciągu drogi Nr [...] W. – N. zaliczonej do dróg krajowych zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998r. w sprawie ustalenia wykazu dróg krajowych i wojewódzkich ( Dz. U. z 1998r. Nr 160, poz. 1071). Inwestycja ta została zrealizowana, a poszerzony odcinek drogi oddano do eksploatacji.
W świetle tego co zostało wyżej powiedziane, właściciel czyli - Skarb Państwa może ustanowić trwały zarząd wyłącznie na rzecz właściwej jednostki organizacyjnej. Nieruchomość Skarbu Państwa nie mogła być oddana w trwały zarząd samorządowej jednostce organizacyjnej. Zasady te nie budzą żadnych wątpliwości interpretacyjnych. Brak jest więc podstaw prawnych do oddania w trwały zarząd nieruchomości Skarbu Państwa zajętej pod drogę krajową zarządowi miasta, czy zarządowi dróg miejskich.
Przedstawione rozważania dotyczące oddawania gruntów Skarbu Państwa w trwały zarząd prowadzą jednocześnie do wniosku, że powoływany przez skarżącą, przepis art. 19 ust. 2 pkt 1 i ust. 5 oraz art. 20 pkt 17 w/w ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych nie stanową lex specjalis w stosunku do przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami. W związku z tym, nie może on stanowić podstawy prawnej do przekazania przedmiotowych gruntów w trwały zarząd oraz mieć zastosowanie w przypadku ustanowienia prawnej formy władania nieruchomości jaką jest instytucja trwałego zarządu.
Należy również wskazać, wbrew twierdzeniom skarżącej, że przepis art. 223 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami nie jest przepisem przejściowym i obowiązywał w dacie wydawania przez organy administracji wyżej opisanych decyzji. Ma on zastosowanie wyłącznie do dróg krajowych istniejących na dzień wejścia w życie ustawy. Przepis ten mówiący o przekazaniu w trwały zarząd Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad gruntów zajętych pod drogi krajowe jest zrozumiały i nie budzi wątpliwości interpretacyjnych. Rozszerzona interpretacja tego przepisu, zgodnie z intencją skarżącej, mogłaby doprowadzić do sytuacji, w której Starosta wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej mógłby przekazać w trwały zarząd przykładowo
I SA 2372/02
tylko fragment tj. odcinki gruntów faktycznie zajętych pod drogi krajowe. Taki stan rzeczy prowadziłby do naruszenia ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz byłby sprzeczny z zasadami prawidłowej gospodarki gruntami Skarbu Państwa.
Tak więc w tych okolicznościach argumenty prezentowane w skardze nie mogły zostać uwzględnione.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz. 1270) w związku z art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz. 1271) orzekł jak w sentencji.