I SA 2337/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2004-03-18
NSAAdministracyjneŚredniawsa
pomoc społecznazasiłek stałyzmiana decyzjikryterium dochodowewspólne gospodarstwo domowedecyzja konstytutywnaprawo administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą zmiany wysokości zasiłku stałego wyrównawczego z powodu błędnego określenia daty wejścia w życie zmiany.

Sprawa dotyczyła zmiany decyzji przyznającej zasiłek stały wyrównawczy dla P. P. po tym, jak zaczął prowadzić wspólne gospodarstwo domowe z partnerką i córką. Organ I instancji zmienił wysokość zasiłku, ale błędnie określił datę wejścia w życie tej zmiany na wsteczną. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. WSA uchylił decyzję SKO, uznając, że zmiana wysokości zasiłku powinna obowiązywać od daty wydania decyzji, a nie wstecz.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę P. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej o zmianie wysokości zasiłku stałego wyrównawczego. Zmiana ta była spowodowana faktem, że P. P. zaczął prowadzić wspólne gospodarstwo domowe z partnerką i córką, co zmieniło jego sytuację dochodową i kryterium przyznawania świadczenia. Organ I instancji prawidłowo ustalił nową, niższą wysokość zasiłku oraz kryterium dochodowe, jednak błędnie określił datę wejścia w życie tej zmiany na wsteczną (od dnia, w którym nastąpiła zmiana sytuacji osobistej, a nie od dnia wydania decyzji). WSA uznał, że decyzja konstytutywna nie może działać wstecz w sposób niekorzystny dla strony. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję SKO, stwierdzając, że narusza ona prawo poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji w części dotyczącej daty wejścia w życie zmiany wysokości zasiłku.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, decyzja konstytutywna, która zmienia wysokość świadczenia na niekorzyść strony, może orzekać o zmianie wysokości pobieranego świadczenia dopiero na przyszłość, a nie wstecz.

Uzasadnienie

Ustawa o pomocy społecznej, w art. 43, upoważnia do zmiany decyzji na niekorzyść strony, ale nie stanowi, że zmiana ta następuje z mocą wsteczną. Decyzja taka jest konstytutywna i może obowiązywać jedynie na przyszłość.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (11)

Główne

u.p.s. art. 43 § ust. 2a

Ustawa o pomocy społecznej

Upoważnia do zmiany lub uchylenia decyzji na niekorzyść strony bez jej zgody, ale nie stanowi, że zmiana ta następuje z mocą wsteczną.

Pomocnicze

u.p.s. art. 27 § ust. 4 pkt 1

Ustawa o pomocy społecznej

Określa sposób naliczania zasiłku dla osoby samotnej.

u.p.s. art. 27 § ust. 4 pkt 2

Ustawa o pomocy społecznej

Określa sposób naliczania zasiłku dla osoby prowadzącej wspólne gospodarstwo domowe.

u.p.s. art. 27 § ust. 6 pkt 2

Ustawa o pomocy społecznej

Określa wysokość zasiłku stałego wyrównawczego.

u.p.s. art. 4

Ustawa o pomocy społecznej

Określa kryterium dochodowe dla rodziny.

u.p.s. art. 4a

Ustawa o pomocy społecznej

Określa kryterium dochodowe na osobę w rodzinie.

p.u.s.a. art. 1

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji w przypadku naruszenia prawa materialnego lub procesowego.

p.p.s.a. art. 152

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Dz. U. Nr 153, poz. 1271 art. 97 § § 2

Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Reguluje rozpoznawanie spraw, w których skargi zostały wniesione przed 1.01.2004 r.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do uchylenia decyzji organu I instancji i orzeczenia co do istoty sprawy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Błędne określenie przez organ I instancji daty wejścia w życie decyzji zmieniającej wysokość zasiłku stałego wyrównawczego na wsteczną.

Godne uwagi sformułowania

Decyzja wydana na podstawie powołanego przepisu jest decyzją konstytutywną, a zatem może orzekać o utracie prawa do pomocy społecznej lub o zmianie wysokości pobieranego dotychczas świadczenia dopiero na przyszłość. Tak więc decyzja ta wstecznie orzekła o utracie prawa do zasiłku w wyższej kwocie mimo, że jeszcze nie nastąpiło zdarzenie uzasadniające zmianę wysokości zasiłku.

Skład orzekający

Joanna Banasiewicz

przewodniczący

Anna Łukaszewska-Macioch

członek

Emilia Lewandowska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wstecznego działania decyzji administracyjnych w sprawach świadczeń socjalnych oraz zasady wydawania decyzji konstytutywnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany wysokości zasiłku stałego wyrównawczego w kontekście ustawy o pomocy społecznej i zmiany sytuacji rodzinnej strony.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną zasadę proceduralną dotyczącą działania decyzji administracyjnych na przyszłość, co jest istotne dla prawników procesowych i osób korzystających ze świadczeń socjalnych.

Decyzja administracyjna nie może działać wstecz: Sąd wyjaśnia zasady przyznawania zasiłków.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA 2337/03 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-03-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-10-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Łukaszewska-Macioch
Emilia Lewandowska /sprawozdawca/
Joanna Banasiewicz /przewodniczący/
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Banasiewicz Sędziowie NSA Anna Łukaszewska-Macioch WSA Emilia Lewandowska /spr./ Protokolant Małgorzata Mierzejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 marca 2004 r. sprawy ze skargi P. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2003 r. nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji dotyczącej zasiłku stałego wyrównawczego 1/ uchyla zaskarżoną decyzję 2/` stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Uzasadnienie
I SA 2337/03
U z a s a d n i e n i e
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., decyzją z dnia [...] września 2003 r. nr [...], utrzymało w mocy decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w W. z dnia [...] czerwca 2003 r. zmieniającą własną decyzję z dnia [...] kwietnia 2001 r. w części dotyczącej wysokości zasiłku wyrównawczego przyznanego P. P.
Z uzasadnienia decyzji wynika, że decyzją z dnia [...] czerwca 2003 r. organ I instancji zmienił własną decyzję z dnia [...] kwietnia 2001 r. w części dotyczącej wysokości zasiłku stałego wyrównawczego przyznanego P. P. i orzekł o przyznaniu mu zasiłku stałego wyrównawczego w wysokości [...] zł miesięcznie od dnia [...] czerwca 2003 r. Decyzja o zmianie wysokości zasiłku została podjęta w związku ze zmianą sytuacji osobistej P. P., co potwierdzają wywiady środowiskowe przeprowadzone w miejscu zamieszkania P. P. i M. S. Z wywiadów tych wynika, że P. P. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z M. S. i ich wspólną córką B. P.
W związku z tym P. P. nie może obecnie otrzymywać zasiłku stałego wyrównawczego wyliczonego w sposób określony w art. 27 ust. 4 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej lecz świadczenie to należy naliczyć zgodnie z art. 27 ust. 4 pkt 2 tej ustawy.
Organ I instancji przyjął, że dochód w rodzinie P. P. wynosi [...] zł na co składa się renta inwalidzka M. S. w wysokości [...] zł, zasiłek rodzinny w kwocie [...] zł i zasiłek pielęgnacyjny P. P. w wysokości [...] zł. Dochód na osobę w rodzinie wynosi zatem [...] zł. Kryterium dochodowe dla 3-osobowej rodziny, wynikające z art. 4 i 4a ustawy o pomocy społecznej, wynosi 922 zł, a na osobę w rodzinie 307,33 zł. Wysokość zasiłku stałego wyrównawczego, zgodnie z art. 27 ust. 6 pkt 2 ustawy, powinna wynosić 82,49 zł. Organ II instancji, mając na uwadze ustalenia organu I instancji zawarte w decyzji z dnia [...].06.2003 r., uznał że decyzja ta nie narusza prawa.
I SA 2337/03
W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. P. P. wniósł o zwrot uprzednio otrzymywanego zasiłku stałego wyrównawczego. Obszernie opisał swoją sytuację osobistą oraz trudną sytuację materialną i zwrócił się do Sądu o realną ocenę jego sprawy.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., w odpowiedzi na skargę, wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga wpłynęła do Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu 22.10.2003
r.
Zgodnie z art. 97 § 2 ustawy z 30.08.2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione przed 1.01.2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Stosownie do art. 1 ustawy z 25.07.2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Dlatego zaskarżona decyzja podlega ocenie Sądu tylko pod względem jej zgodności z przepisami prawa.
Należy uznać, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem w części odnoszącej się do zmiany uprzedniej decyzji Ośrodka Pomocy Społecznej w W. z dnia [...].04.2001 r. oraz ustalonej wysokości zasiłku stałego wyrównawczego na kwotę [...] zł. W sprawie jest bezsporne, że nastąpiła zmiana sytuacji osobistej skarżącego, co pociągnęło także za sobą zmianę jego sytuacji dochodowej. Jak wynika z materiału dokumentacyjnego to z dniem [...] czerwca 2003 r. P. P. zamieszkał z M. S. i wspólną córką B. P. i od tej daty prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Nie może być więc traktowany jako osoba samotna, w rozumieniu przepisów ustawy o pomocy społecznej, a takiej sytuacji dotyczyła decyzja z [...].04.2001 r. o przyznaniu mu zasiłku stałego wyrównawczego. Okoliczności tej nie neguje skarżący i w skardze wprost podaje, że
I SA 2337/03
[...].06.2003 r. sprowadziła się do niego konkubina z córką. Zmiana ta uzasadniała zmianę dotychczasowej decyzji w sprawie wysokości zasiłku stałego wyrównawczego na podstawie art. 43 ust. 2a ustawy z 29.11.1990 r. o pomocy społecznej (tekst jednolity Dz. U. Nr 64 z 1998 r., poz. 414 ze zm.). Również wysokość zasiłku stałego wyrównawczego została ustalona prawidłowo, a organy właściwie zastosowały i zinterpretowały powołane w decyzjach obu instancji przepisy ustawy o pomocy społecznej.
Natomiast błędnie organ I instancji określił w pkt. drugim decyzji termin, od którego został przyznany skarżącemu zasiłek stały wyrównawczy w kwocie [...] zł miesięcznie.
Powołana ustawa o pomocy społecznej w swojej treści, a szczególnie w art. 43 upoważniającym do zmiany lub uchylenia decyzji na niekorzyść strony bez jej zgody, nie stanowi od jakiej daty przysługiwać ma świadczenie w zmienionej wysokości.
Niemniej z przepisu tego nie wynika, aby zmiana w zakresie pobieranego świadczenia następowała z mocy prawa, z dniem lub miesiącem, w którym dochód na osobę w rodzinie uległ zmianie w sposób uzasadniający zmianę wysokości dotychczas pobieranego świadczenia. Decyzja wydana na podstawie powołanego przepisu jest decyzją konstytutywną, a zatem może orzekać o utracie prawa do pomocy społecznej lub o zmianie wysokości pobieranego dotychczas świadczenia dopiero na przyszłość.
W rozpoznawanej sprawie organ I instancji ustalił nową wysokość zasiłku stałego wyrównawczego, niekorzystną dla skarżącego, już z dniem [...] czerwca 2003 r. mimo, że decyzja w tym zakresie została wydana w dniu [...] czerwca 2003 r. zaś zdarzenie uzasadniające zmianę wysokości zasiłku, bezspornie wystąpiło od dnia [...] czerwca 2003 r.
Tak więc decyzja ta wstecznie orzekła o utracie prawa do zasiłku w wyższej kwocie mimo, że jeszcze nie nastąpiło zdarzenie uzasadniające zmianę wysokości zasiłku. W tej części decyzja organu I instancji jest sprzeczna z treścią art. 43 ustawy o pomocy społecznej. Organ II instancji zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy niezgodną z prawem w tej części decyzję organu I instancji czym też naruszył prawo. Naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Organ II instancji winien był,
I SA 2337/03
stosownie do art. 138 § 1 pkt 2 kpa, uchylić zaskarżoną decyzję organu I instancji w tej części i w tym zakresie orzec co do istoty sprawy.
Z powyższych względów Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit c i art. 152 ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI