I SA 2274/02
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Zarządu Województwa na decyzję Ministra Skarbu Państwa dotyczącą komunalizacji mienia Skarbu Państwa, interpretując pojęcie 'władania' zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego.
Sprawa dotyczyła skargi Zarządu Województwa na decyzję Ministra Skarbu Państwa odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa mienia Skarbu Państwa przez samorząd terytorialny. Kluczowym zagadnieniem była interpretacja pojęcia 'władania' nieruchomościami przez państwową jednostkę organizacyjną (szpital) na dzień 1 stycznia 1999 roku. Sąd, opierając się na wykładni Sądu Najwyższego, uznał, że samo użyczenie nieruchomości nie stanowiło 'władania' w rozumieniu ustawy, co skutkowało oddaleniem skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał sprawę ze skargi Zarządu Województwa na decyzję Ministra Skarbu Państwa, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody odmawiającą stwierdzenia, że Województwo nabyło z mocy prawa mienie Skarbu Państwa. Mienie to, będące we władaniu Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego, obejmowało nieruchomości położone w różnych lokalizacjach. Podstawą prawną wniosku o stwierdzenie nabycia mienia był art. 60 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Strona skarżąca zarzucała naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię pojęcia 'władania' oraz naruszenie przepisów postępowania. Sąd, odwołując się do wyroku Sądu Najwyższego z dnia ... grudnia 2002 r., dokonał wykładni pojęcia 'władania', stwierdzając, że nie może być ono identyfikowane z faktycznym władaniem ani z posiadaniem zależnym wynikającym z umowy najmu czy użyczenia. Sąd uznał, że użyczenie nieruchomości przez Skarb Państwa Wojewódzkiemu Szpitalowi Zespolonemu nie stanowiło 'władania' w rozumieniu ustawy, a tym samym nie mogło być podstawą do nabycia własności przez jednostkę samorządu terytorialnego. W odniesieniu do innej nieruchomości, sąd wskazał na znaczenie uzyskania przez szpital osobowości prawnej i zastosowanie przepisów o zarządzie. W konsekwencji, sąd oddalił skargę jako niezasadną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, użyczenie nieruchomości nie stanowi 'władania' w rozumieniu art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r.
Uzasadnienie
Sąd, opierając się na wykładni Sądu Najwyższego, stwierdził, że pojęcie 'władania' w kontekście nabycia mienia Skarbu Państwa przez jednostki samorządu terytorialnego nie może być utożsamiane z faktycznym władaniem ani posiadaniem zależnym. Władanie musi zawierać cechy właściwe dla wykonywania władztwa przez właściciela, a nie wynikać z umów takich jak użyczenie czy najem.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (13)
Główne
Dz. U. 133, poz.872 art. 60 § ust. 1 i ust. 3
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną
Pojęcie 'władania' nie jest identyfikowane z faktycznym władaniem ani posiadaniem zależnym (najem, użyczenie), lecz wymaga władztwa dającego możliwość samodzielnego korzystania z nieruchomości zgodnie z wymaganiami prawidłowej gospodarki, zbliżonego do wykonywania władztwa przez właściciela.
Dz. U. 133, poz.872 art. 60 § ust.1
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną
Podstawowa przesłanka nabycia mienia Skarbu Państwa przez jednostki samorządu terytorialnego to 'władanie' tym mieniem przez państwową jednostkę organizacyjną przejmowaną z dniem 1 stycznia 1999 r.
Pomocnicze
Dz. U. 133, poz.872 art. 68 § ust.1
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną
Pojęcie 'władania' użyte w tym przepisie ma takie samo znaczenie jak w art. 60 ust. 1.
k.c. art. 222
Kodeks cywilny
k.c. art. 336
Kodeks cywilny
k.c. art. 338
Kodeks cywilny
k.c. art. 394
Kodeks cywilny
Dz. U. 153, poz.1271 art. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz. U. 153, poz.1271 art. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz. U. 153, poz.1271 art. 97 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sprawy wniesione do NSA przed 1 stycznia 2004 r. i niezakończone podlegają rozpoznaniu przez WSA.
Dz. U. 153, poz.1270 art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz. U. 91/91 § poz.408
Ustawa z dnia 30 sierpnia 1991 roku o zakładach opieki zdrowotnej
Dz. U. 115 § poz.741
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami
Dotyczy zarządu nieruchomością w kontekście przekształcenia szpitala w SPZOZ.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Interpretacja pojęcia 'władania' zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego, zgodnie z którą użyczenie lub najem nie stanowi podstawy do nabycia mienia z mocy prawa.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię pojęcia 'władania'. Zarzut naruszenia przepisów postępowania administracyjnego (art. 77 § 1 k.p.a.) poprzez nierozpatrzenie całego materiału dowodowego.
Godne uwagi sformułowania
pojęcie 'władania' nie może być identyfikowane z pojęciem 'faktycznego władania', jakim posługuje się Kodeks cywilny nie może podlegać wykładni co do jego prawnego (normatywnego) znaczenia odmiennej od tej stosowanej w przypadku przepisów Kodeksu cywilnego nabycie ex lege prawa własności nieruchomości będącej we władaniu określonego w ustawie podmiotu mogło dotyczyć tylko takiego władztwa nad mieniem państwowym, które dawało władającemu możliwość samodzielnego korzystania z państwowej nieruchomości zgodnie z wymaganiami prawidłowej gospodarki, czyli takich form władztwa nad mieniem Skarbu Państwa, które zawierało w sobie wiele cech właściwych dla wykonywania władztwa przez właściciela intencją ustawodawcy nie było swoiste 'uwłaszczenie' najemców lub dzierżawców mienia państwowego rozumiane jako przyznanie z mocy prawa własności nieruchomości najemcom lub dzierżawcom posiadanie zależne nieruchomości Skarbu Państwa wynikające z umowy najmu nie stanowi 'władania' w rozumieniu art.68 ust.1 czy art.60 ust.1 w/w ustawy
Skład orzekający
Cezary Pryca
przewodniczący sprawozdawca
Anna Lech
członek
Marek Stojanowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'władania' w kontekście komunalizacji mienia Skarbu Państwa na podstawie przepisów wprowadzających reformę administracyjną, zwłaszcza w sprawach dotyczących nieruchomości będących w posiadaniu lub użyczeniu państwowych jednostek organizacyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego okresu przejściowego po reformie administracyjnej i konkretnych przepisów ustawy z 1998 r. Wykładnia Sądu Najwyższego jest kluczowa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z komunalizacją mienia po reformie administracyjnej, z kluczową wykładnią pojęcia 'władania' przez Sąd Najwyższy, co ma znaczenie praktyczne dla samorządów i Skarbu Państwa.
“Czy użyczenie szpitalowi nieruchomości Skarbu Państwa oznaczało jej automatyczne przejęcie przez samorząd? Sąd Najwyższy wyjaśnia pojęcie 'władania'.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA 2274/02 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2004-05-27 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2002-09-17 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Anna Lech Cezary Pryca /przewodniczący sprawozdawca/ Marek Stojanowski Skarżony organ Minister Skarbu Państwa Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca /spr./ Sędziowie NSA Anna Lech NSA Marek Stojanowski Protokolant Małgorzata Mierzejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 maja 2004 r. sprawy ze skargi Z. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia ... sierpnia 2002 r. nr ... w przedmiocie komunalizacji oddala skargę Uzasadnienie I SA 2274/02 Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia ... sierpnia 2002 roku numer ... Ministra Skarbu Państwa utrzymał w mocy decyzję z dnia ... stycznia 2002 roku numer ... Wojewody .... W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ administracji publicznej podniósł, że umową użyczenia z dnia ... lipca 1998 roku Skarb Państwa-Kierownik Urzędu Rejonowego w ... oddał w użyczenie Wojewódzkiemu Szpitalowi Zespolonemu im. ... w ... zabudowaną nieruchomość położoną w ... przy ulicy ..., składającą się z działki gruntu oznaczonej numerem ... o powierzchni 4633 metry kwadratowe, dla której jest urządzona księga wieczysta o numerze Kw. .... Umową użyczenia z ... lipca 1998 roku Skarb Państwa- Kierownik Urzędu Rejonowego w ... oddał w użyczenie Wojewódzkiemu Szpitalowi Zespolonemu im. ... w ... nieruchomość położoną w ... przy ulicy ..., składającą się z działki gruntu oznaczonej numerem ... o powierzchni 4813 metrów kwadratowych, dla której jest urządzona księga wieczysta Kw. .... Decyzją z dnia ... października 1995 roku numer ... Kierownik Urzędu Rejonowego w ... orzekł o oddaniu w nieodpłatny zarząd Wojewódzkiemu Szpitalowi Zespolonemu im. ... w ... zabudowanej nieruchomości położonej w ... przy ulicy ..., składającej się z działek gruntu oznaczonych numerami ... o powierzchni 2485 metrów kwadratowych, ... o powierzchni 1617 metrów kwadratowych i ... o powierzchni 7 metrów kwadratowych, dla której to nieruchomości jest urządzona księga wieczysta Kw. .... Zarządzeniem z dnia ... lipca 1998 roku numer ... zmienionym zarządzeniem z ... grudnia 1998 roku numer ... Wojewoda ..., działając w oparciu o przepisy ustawy z 30 sierpnia 1991 roku o zakładach opieki zdrowotnej ( Dz. U. 91/91, poz.408 ze zmianami), przekształcił z dniem ... grudnia 1998 roku Wojewódzki Szpital Zespolony im. ... w ... w samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej z siedzibą w .... Nowa nazwa zakładu brzmi: Szpital Specjalistyczny im. ... Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej z siedzibą w .... I SA 2274/02 Postanowieniem z dnia ... grudnia 1998 roku Sąd Rejonowy w ... ... Wydział Gospodarczy Rejestrowy postanowił wpisać do księgi rejestrowej pod pozycją "21" Szpital Specjalistyczny im. ... Samodzielny Publiczny ZOZ z siedzibą w .... W dniu ... listopada 2000 roku Zarząd Województwa ... wystąpił z wnioskiem w trybie art.60 ustawy z dnia 13 października 1998 roku- Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną ( Dz. U. 133, poz.872 ze zmianami) o stwierdzenie, iż Województwo ... z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 roku nabyło mienie Skarbu Państwa będące we władaniu Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego im. ... w .... Decyzją z dnia ... stycznia 2002 roku numer ... Wojewoda ... odmówił stwierdzenia, iż Województwo ... nabyło na podstawie art.60 ust.1 i ust.3 ustawy z 13 października 1998 roku- Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną ( Dz. U. 133, poz.872 ze zmianami), mienie Skarbu Państwa będące we władaniu Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego im. ... w ... i stanowiące zabudowaną nieruchomość położoną w ... przy ulicy ... oznaczoną, jako działki numer ..., ..., ... o łącznej powierzchni 4109 metrów kwadratowych, dla której to nieruchomości jest urządzona księga wieczysta Kw. ..., zabudowaną nieruchomość położoną w ... przy ulicy ... oznaczoną, jako działka numer ... o powierzchni 4633 metry kwadratowe, dla której to nieruchomości jest urządzona księga wieczysta Kw. ..., niezabudowaną nieruchomość położoną w ... przy ulicy ... oznaczoną jako działka numer ... o powierzchni 4813 metrów kwadratowych, dla której to nieruchomości jest urządzona księga wieczysta Kw. .... Decyzją z dnia ... sierpnia 2002 roku numer ... Minister Skarbu Państwa utrzymał w mocy decyzję z ... stycznia 2002 roku numer ... Wojewody .... Na decyzję z dnia ... sierpnia 2002 roku numer ... Ministra Skarbu Państwa skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł Zarząd Województwa .... Strona skarżąca domagając się I SA 2274/02 uchylenia zaskarżonej decyzji podniosła zarzut naruszenia prawa materialnego, to jest art.60 ust.1 i ust.2 ustawy z dnia 13 października 1998 roku- Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną ( Dz. U. 133, poz.872 ze zmianami) wskazując na błędną wykładnię pojęcia "władania" oraz zarzut naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art.77 § 1 k.p.a. poprzez nie rozpatrzenie całego materiału dowodowego. W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa podtrzymał swoją argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna i podlega oddaleniu. W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na dwa zagadnienia o charakterze procesowym . Po pierwsze stosownie do treści art.1 i art.2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz.1271), z dniem 1 stycznia 2004 roku weszły w życie przepisy ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Po drugie z treści art.97 § 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika jednoznacznie, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i w których postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponadto podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Zarzuty podniesione przez stronę skarżącą są chybione i nie mogą skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. I SA 2274/02 Podstawę materialnoprawną wydanej w tej sprawie decyzji stanowi przepis art.60 ust.1 i ust.3 ustawy z 13 października 1998 roku- Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną ( Dz. U. 133, poz.872 ze zmianami). Powołany wyżej przepis prawa stanowi, że mienie Skarbu Państwa będące we władaniu instytucji i państwowych jednostek organizacyjnych przejmowanych z dniem 1 stycznia 1999 roku przez jednostki samorządu terytorialnego na podstawie przepisów ustawy kompetencyjnej oraz przepisów niniejszej ustawy, z tym dniem staje się z mocy prawa mieniem właściwych jednostek samorządu terytorialnego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Podstawową przesłanką nabycia mienia Skarbu Państwa w opisanym wyżej trybie jest "władanie" tym mieniem przez państwową jednostkę organizacyjną, przejmowaną z dniem 1 stycznia 1999 roku przez określoną jednostkę samorządu terytorialnego. Wskazana wyżej ustawa nie zawiera definicji pojęcia "władania". Powyższa okoliczność powodowała szereg rozbieżności w orzecznictwie organów administracji publicznej oraz w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. W wyniku rewizji nadzwyczajnej Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego od jednego z wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Sąd Najwyższy w wyroku z dnia ... grudnia 2002 roku sygnatura akt ... dokonał wykładni pojęcia "władania", o jakim mowa w art.68 ust.1 ustawy z 13 października 1998 roku- Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Pojęcie "władania", jako ustawowa przesłanka, wymienione zostało przez ustawodawcę także w innych przepisach rozdziału 4 ustawy "Nabycie mienia", w tym także w art.60 ust.1. Wykładnia pojęcia "władania", dokonana przez Sąd Najwyższy odnosi się więc, do wszystkich przepisów ustawy, w których ustawodawca używa tego pojęcia, jako ustawowej przesłanki nabycia mienia. W uzasadnieniu swego wyroku Sąd Najwyższy stwierdził, że użyte w art.68 ust.1 ustawy- Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną- pojęcie "władanie" nie może być identyfikowane z pojęciem "faktycznego władania", jakim posługuje się Kodeks cywilny i nie może podlegać wykładni co do jego prawnego (normatywnego) znaczenia odmiennej od tej stosowanej w przypadku przepisów Kodeksu cywilnego ( art.222 k.c., art.336 k.c., art.338 k.c., art.394 k.c.). Dalej Sąd Najwyższy wskazał, że nabycie ex lege prawa własności nieruchomości I SA 2274/02 będącej we władaniu określonego w ustawie podmiotu mogło dotyczyć tylko takiego władztwa nad mieniem państwowym, które dawało władającemu możliwość samodzielnego korzystania z państwowej nieruchomości zgodnie z wymaganiami prawidłowej gospodarki, czyli takich form władztwa nad mieniem Skarbu Państwa, które zawierało w sobie wiele cech właściwych dla wykonywania władztwa przez właściciela. Natomiast intencją ustawodawcy nie było swoiste "uwłaszczenie" najemców lub dzierżawców mienia państwowego rozumiane jako przyznanie z mocy prawa własności nieruchomości najemcom lub dzierżawcom. Posiadanie zależne nieruchomości Skarbu Państwa wynikające z umowy najmu nie stanowi "władania" w rozumieniu art.68 ust.1 czy art.60 ust.1 w/w ustawy, a tym samym nie może być przesłanką nabycia przez jednostkę samorządu terytorialnego prawa własności nieruchomości w trybie powołanych wyżej przepisów prawa. Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko Sądu Najwyższego zaprezentowane w/w wyroku. Z materiału dokumentacyjnego zgromadzonego w aktach sprawy wynika jednoznacznie, że w dniu 1 stycznia 1999 roku właścicielem wszystkich nieruchomości objętych treścią zaskarżonej decyzji był Skarb Państwa. W stosunku do zabudowanej nieruchomości położonej w ... przy ulicy ..., objętej treścią księgi wieczystej Kw. ..., jak również w stosunku do nieruchomości położonej w ... przy ulicy ... objętej treścią księgi wieczystej Kw. ..., Wojewódzkiemu Szpitalowi Zespolonemu im. ... w ... nie przysługiwał żaden tytuł prawno-rzeczowy uzasadniający twierdzenie, iż podmiot ten "władał" tymi nieruchomościami w rozumieniu art.60 ust.1 powołanej wyżej ustawy. Uwzględniając powyższe uwagi dotyczące wykładni pojęcia "władania" dokonanej przez Sąd Najwyższy, stwierdzić należy, iż "użyczenie" nie jest formą władania w rozumieniu art.60 ust.1 ustawy z 13 października 1998 roku-Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Natomiast w odniesieniu do nieruchomości położonej w ... przy ulicy ..., objętej treścią księgi wieczystej Kw. ..., stwierdzić należy, iż z chwilą wpisania nowo utworzonego samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej do Krajowego Rejestru Sądowego uzyskuje on osobowość prawną i okoliczność ta posiada znaczenie przy określaniu formy władania tą nieruchomością na dzień 1 I SA 2274/02 stycznia 1999 roku. W omawianym zakresie znajdują zastosowanie przepisy ustawy z 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami ( Dz. U. 115, poz.741 ze zmianami) dotyczące zarządu. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz.1270) orzekł, jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI