I SA 2263/02
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie oddalił skargę na decyzję SKO odmawiającą stwierdzenia nieważności orzeczenia z 1951 r. w przedmiocie prawa własności czasowej do gruntu, uznając wniosek za złożony po terminie.
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy odmowę stwierdzenia nieważności orzeczenia z 1951 r. w sprawie prawa własności czasowej do gruntu. Skarżący kwestionował ustalenie, że wniosek o przyznanie prawa własności czasowej został złożony po terminie. Sąd uznał, że termin określony w dekrecie z 1945 r. jest terminem prawa materialnego, niepodlegającym przywróceniu, a wniosek został złożony po jego upływie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę T.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która odmówiła stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego z 1951 r. w części dotyczącej nieruchomości stanowiącej obecnie własność komunalną. Orzeczenie z 1951 r. odmawiało przywrócenia terminu do złożenia wniosku o prawo własności czasowej do gruntu. Sąd administracyjny, analizując sprawę, stwierdził, że termin do złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej, określony w art. 7 ust. 1 dekretu z 1945 r., jest terminem prawa materialnego i jako taki jest prekluzyjny, czyli niepodlegający przywróceniu. Wniosek został złożony w lutym 1949 r., podczas gdy termin upłynął w październiku 1948 r. Sąd uznał, że organ dysponował materiałem dowodowym pozwalającym na ustalenie stanu faktycznego, w tym daty wpływu wniosku. Podkreślono, że nawet jeśli przywrócenie terminu nie było możliwe, negatywne rozstrzygnięcie w tym zakresie nie oznaczało braku podstawy prawnej dla orzeczenia. Sąd powołał się na uchwałę NSA z 1996 r., która przesądziła o materialnoprawnym charakterze terminu. W związku z tym, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, sąd oddalił skargę.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, termin ten jest terminem prawa materialnego i jest prekluzyjny, co oznacza, że jego uchybienie powoduje wygaśnięcie roszczenia i nie podlega przywróceniu.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na uchwałę NSA z 1996 r., która przesądziła o materialnoprawnym charakterze terminu. Wniosek złożony po terminie nie mógł wywołać skutków prawnych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (4)
Główne
dekret z 1945 r. art. 7 § ust. 1
Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy
Termin do złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej jest terminem prawa materialnego i jest prekluzyjny (niepodlegający przywróceniu).
Pomocnicze
k.p.a. art. 156 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Określa przesłanki stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego.
Dz.U. Nr 153, poz. 1271 art. 97 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Reguluje przekazanie spraw do rozpoznania wojewódzkim sądom administracyjnym.
Dz. RP Nr 6, poz. 45 art. 1 § § 1
Rozporządzenie Ministra Odbudowy z dnia 27 stycznia 1948 r. w sprawie obejmowania w posiadanie gruntów przez Gminę [...]
Dotyczy ogłoszenia o objęciu gruntu w posiadanie przez Gminę.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Termin do złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej jest terminem prawa materialnego i nie podlega przywróceniu. Wniosek został złożony po terminie określonym w dekrecie z 1945 r. Orzeczenie odmawiające przywrócenia terminu nie było dotknięte wadą nieważności.
Odrzucone argumenty
Argumenty skarżącego, że organy nie dysponowały materiałami źródłowymi potwierdzającymi uchybienie terminu.
Godne uwagi sformułowania
termin prawa materialnego, jest terminem prekluzyjnym, tzn. nieprzywracalnym uchwała Składu Pięciu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego dnia 14 października 1996 r. sygn. akt OPK 19/96 ... przesądziła, iż termin ten ma charakter terminu zawiłego prawa materialnego i jego uchybienie powoduje wygaśnięcie roszczenia o przyznanie prawa użytkowania wieczystego.
Skład orzekający
Irena Kamińska
przewodniczący
Izabella Kulig-Maciszewska
sprawozdawca
Daniela Kozłowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja charakteru terminu do złożenia wniosku o prawo własności czasowej na podstawie dekretu z 1945 r. oraz przesłanki stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu prawnego związanego z dekretami o własności gruntów z okresu powojennego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa dotyczy historycznego prawa własności gruntów i interpretacji terminów prawnych, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie nieruchomości i administracyjnym, ale mniej dla szerszej publiczności.
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA 2263/02 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2004-05-12 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2002-09-17 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Daniela Kozłowska Irena Kamińska /przewodniczący/ Izabella Kulig-Maciszewska /sprawozdawca/ Sygn. powiązane I OSK 838/05 - Wyrok NSA z 2006-05-11 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Irena Kamińska Sędziowie NSA - Izabella Kulig-Maciszewska (spr.) WSA - Daniela Kozłowska Protokolant - Anna Jurak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 maja 2004 r. sprawy ze skargi T.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2002 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego - oddala skargę - Uzasadnienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] lipca 2002 r., nr [...] utrzymało w mocy swoją decyzję z dnia [...] marca 2002 r., nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...] kwietnia 1951 r. w części dot. nieruchomości stanowiącej obecnie własność komunalną. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dn. [...].03.2002 r. [...] odmówiło stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...] kwietnia 1951 r., nr [...], którym odmówiono T.L. i innym przywrócenia terminu do złożenia wniosku o prawo własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...] ozn. nr hip. [...], w części obecnej działki nr [...] stanowiącej własność komunalną (co potwierdza decyzja komunalizacyjna nr [...]z dnia [...].09 1994 r.). Określony w art. 7 ust. 1 dekretu z dnia [...] października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze [...] (Dz. U. Nr 50, poz. 279) termin do złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej, jako termin prawa materialnego, jest terminem prekluzyjnym, tzn. nieprzywracalnym. Jak wynika z akt sprawy wniosek o przyznanie prawa własności czasowej został napisany przez P.M. i T.L. dnia 12 lutego 1949r, nadany pocztą w dniu 14 lutego 1949 r., a wpłynął do Zarządu Miejskiego w [...] w dniu 16 lutego 1949 r. Termin do złożenia tego wniosku upłynął w dniu 19 października 1948 r., a zatem wniosek powyższy został złożony z uchybieniem terminu określonego przez art. 7 ust. 1 cyt dekretu. W tym stanie rzeczy Kolegium rozpatrując niniejsza sprawę uznało, iż brak jest podstaw do stwierdzenia, że orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...] kwietnia 1951 r., nr [...] zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa lub bez podstawy prawnej. W ocenie Kolegium brak jest również podstaw do stwierdzenia nieważności ww. orzeczenia administracyjnego z innych przyczyn określonych w art. 156 § 1 pkt 1 - 7 k.p.a. Zdaniem Kolegium znajdujące się w aktach sprawy dowody są wiarygodne i potwierdzają ustalone fakty i terminy. Oświadczenia strony w tym zakresie, nie poparte żadnym śladem w aktach sprawy i w rejestrze wniosków dekretowych nie można uznać za wystarczający dowód potwierdzający w istocie, że wniosek został złożony w terminie i przyjąć, że rodzi on określone skutki prawne z którymi przepis prawa materialnego takie skutki wiąże. Szczególnie w sytuacji gdy organowi znane są z urzędu fakty wynikające z akt sprawy oraz z rejestru wniosków dekretowych, uzasadniające przyjęcie stanowiska, że wniosek, opłacony stosowną opłatą manipulacyjną, nie został złożony w trybie określonym w dekrecie. Rozpatrując ponownie wniosek strony Kolegium podziela w pełni przesłanki, którymi kierował się skład orzekający podejmując zaskarżoną decyzję z dnia [...].03.2002 r. Skład orzekający podzielając przekonanie skarżącego, że należy merytorycznie ocenić wszelkie dowody istniejące w sprawie - w tym również oświadczenie stron, nie może jednak oprzeć ustalenia określonego faktu, w tym przypadku faktu złożenia wniosku w określonym terminie, jedynie na tym oświadczeniu nie popartym innym przekonywującym dowodem. Od decyzji tej skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł T.M. Zdaniem skarżącego organy nie dysponowały materiałami źródłowymi, z których wynikałoby, że nie został zachowany termin do złożenia wniosku o przyznanie własności czasowej do przedmiotowej nieruchomości. W związku z tym powinien być dołączony do akt sprawy odpis dokumentu z którego wynikałby termin, w którym została objęta w posiadanie nieruchomość oraz potwierdzenie z prezentatą wpływu – datą złożenia wniosku. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wnosząc o jej oddalenie podtrzymało swoje stanowisko prezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W tym stanie sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U. Nr 153, poz. 1270). Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie i w związku z tym podlega ona rozpoznaniu na podstawie wskazanej ustawy. Natomiast odnosząc się do zarzutów skargi należy stwierdzić, iż nie są one zasadne. Przed wszystkim należy stwierdzić, iż organ dysponował stosownym materiałem pozwalającym na ustalenie stanu faktycznego i prawnego w niniejszej sprawie. Wbrew temu co twierdzi skarżący w aktach postępowania administracyjnego znajduje się stosowny wniosek dotychczasowych właścicieli P.M. i T.L. datowany przez nich na dzień 12 lutego 1949 r. Wniosek ten wpłynął do Zarządu Miejskiego w dniu 16 lutego 1949 r. Na wniosku tym znajduje się również data 3 maja 1949 r., którą ówczesny organ przyjął jako datę wniesienia wniosku. Wprawdzie jako datę złożenia wniosku należało przyjąć dzień 14 lutego 1949 r. (data nadania wniosku w polskim urzędzie pocztowym), jednakże ta okoliczność nie ma znaczenia dla oceny. Termin bowiem do złożenia wniosku o przyznanie własności czasowej upłynął w dniu 19 października 1948 r. Ogłoszenie bowiem o objęciu przedmiotowego gruntu w posiadanie przez Gminę [...] zgodne z § 1 Rozporządzenie Ministra Odbudowy z dnia 27 stycznia 1948 r. wydanego w porozumieniu z Ministrem Administracji Publicznej w sprawie obejmowania w posiadanie gruntów przez Gminę [...] (Dz. RP Nr 6, poz. 45) zostało dokonane w Dzienniku Urzędowym Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego [...] nr [...] datowanym na dzień [...] kwietnia 1948 r. W tej sytuacji organ zasadnie uznał, że wniosek został złożony po terminie. Zasadnie również przyjął, że orzeczenie administracyjne o odmowie przywrócenia tego terminu nie zawiera wady nieważności wskazanej w art. 156 § 1 kpa. Fakt, że termin z art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze [...] (Dz.U. Nr 450, poz. 279) jest terminem prawa materialnego i w związku z tym nie podlega on przywróceniu, nie oznacza, że wydane w tym zakresie orzeczenie o odmowie jego przywrócenia zostało wydane bez podstawy prawnej. Do tej kwestii ustosunkowało się w niniejszej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w swojej decyzji z dnia [...] marca 2002 r. i należy zgodzić się z jego poglądem. Istniały bowiem przepisy postępowania administracyjnego odnoszące się do możliwości przywrócenia terminu. Okoliczność, że termin prawa materialnego nie podlega przywróceniu na podstawie tych przepisów nie oznacza, że negatywne rozstrzygnięcie w tym zakresie podjęte zostało bez podstawy prawnej. Można natomiast rozważyć czy powinno to być rozstrzygnięcie właśnie negatywnie, czy też umarzające postępowanie. Jednakże te kwestie nie mają znaczenia dla oceny istnienia samej podstawy prawnej. Przy czym należy również wziąć pod uwagę, że kwestia charakteru terminu z art. 7 ust. 1 dekretu nie była jednoznacznie przyjmowana w orzecznictwie administracyjnym i sądowym. Dopiero Uchwała Składu Pięciu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego dnia 14 października 1996 r. sygn. akt OPK 19/96 (opublikowana OWSA z 1997 r., nr 2, poz. 56) przesądziła, iż termin ten ma charakter terminu zawiłego prawa materialnego i jego uchybienie powoduje wygaśnięcie roszczenia o przyznanie prawa użytkowania wieczystego. Z tych wszystkich względów uznając, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa Sąd na zasadzie art. 151 ww. ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI