I SA 2253/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2004-12-08
NSAAdministracyjneWysokawsa
policjapomoc finansowabudownictwo mieszkanioweprawo administracyjnemiejscowość pobliskarozporządzenieustawa o Policji

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje odmawiające policjantowi pomocy finansowej na budowę domu, uznając, że rozporządzenie ograniczające przyznanie pomocy do miejscowości pobliskiej wykracza poza upoważnienie ustawowe.

Policjant D. B. ubiegał się o pomoc finansową na budowę domu, jednak odmówiono mu jej, uznając, że miejscowość L., w której chciał budować, nie jest miejscowością pobliską miejsca pełnienia służby w R. Sąd administracyjny uchylił decyzje obu instancji, stwierdzając, że ustawa o Policji nie ogranicza przyznania pomocy finansowej do miejscowości pobliskiej, a rozporządzenie wykonawcze w tym zakresie jest niezgodne z ustawą.

Sprawa dotyczyła odmowy przyznania policjantowi D. B. pomocy finansowej na budowę domu jednorodzinnego. Organy Policji obu instancji odmówiły przyznania pomocy, opierając się na interpretacji art. 88 ust. 4 ustawy o Policji, który definiuje 'miejscowość pobliską'. Stwierdzono, że miejscowość L., w której D. B. zamierzał budować dom, nie spełnia kryteriów miejscowości pobliskiej miejsca pełnienia służby w R., co miało być warunkiem przyznania pomocy finansowej zgodnie z § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji. Sąd uznał, że art. 94 ust. 1 ustawy o Policji, który stanowi o prawie do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego, nie zawiera ograniczenia do miejscowości pobliskiej. W ocenie Sądu, § 3 ust. 2 rozporządzenia wykracza poza upoważnienie ustawowe zawarte w art. 94 ust. 2 ustawy i jako akt niższego rzędu nie może ograniczać zapisu ustawy. W związku z tym, decyzje organów opierające się na tej interpretacji zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, pomoc finansowa nie może być uzależniona od lokalizacji w miejscowości pobliskiej, jeśli ustawa o Policji nie przewiduje takiego ograniczenia dla tego typu pomocy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że art. 94 ust. 1 ustawy o Policji przyznaje prawo do pomocy finansowej bez ograniczenia do miejscowości pobliskiej, a rozporządzenie wykonawcze wprowadzające takie ograniczenie wykracza poza upoważnienie ustawowe.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (7)

Główne

u.o. Policji art. 94 § ust. 1

Ustawa o Policji

Policjantowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego.

Pomocnicze

u.o. Policji art. 88 § ust. 1

Ustawa o Policji

Prawo do lokalu mieszkalnego realizowane w formie rzeczowej lub finansowej.

u.o. Policji art. 88 § ust. 4

Ustawa o Policji

Definicja 'miejscowości pobliskiej' jako miejscowości, z której czas dojazdu do miejsca pełnienia służby i z powrotem środkami publicznego transportu zbiorowego nie przekracza dwóch godzin.

u.o. Policji art. 94 § ust. 2

Ustawa o Policji

Delegacja ustawowa dla ministra właściwego do spraw wewnętrznych do określenia trybu i zasad przyznawania pomocy finansowej.

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1a

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji organu w przypadku naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy.

Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § § 1

Podstawa prawna do rozpoznania sprawy przez WSA.

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. art. 3 § ust. 2

Przepis rozporządzenia, który zdaniem sądu wykracza poza upoważnienie ustawowe, uzależniając pomoc finansową od lokalizacji w miejscowości pobliskiej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie pomocy finansowej dla policjantów, w zakresie w jakim uzależnia przyznanie pomocy od lokalizacji nieruchomości w miejscowości pobliskiej, wykracza poza upoważnienie ustawowe zawarte w art. 94 ust. 2 ustawy o Policji i nie może ograniczać prawa do pomocy finansowej wynikającego z art. 94 ust. 1 tej ustawy.

Odrzucone argumenty

Miejscowość L. nie jest miejscowością pobliską miejsca pełnienia służby przez policjanta D. B., co zgodnie z interpretacją organów Policji i rozporządzenia, wyklucza przyznanie pomocy finansowej na budowę domu.

Godne uwagi sformułowania

Rozporządzenie jako akt niższego rzędu (akt wykonawczy) może tylko uszczegółowić zasady przyznawania pomocy zgodnie z upoważnieniem ustawowym zawartym w art. 94. Zapis § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. (...) wykracza poza upoważnienie ustawowe z art. 94 ust. 2 ustawy o Policji a jako akt niższego rzędu niż ustawa, nie może ograniczać zapisu ustawy zawartego w art. 94 ust. 1.

Skład orzekający

Jolanta Zdanowicz

przewodniczący sprawozdawca

Daniela Kozłowska

członek

Emilia Lewandowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja relacji między ustawą a rozporządzeniem wykonawczym w kontekście praw funkcjonariuszy, zasada pierwszeństwa ustawy nad aktem niższego rzędu, zasady przyznawania pomocy finansowej policjantom."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji policjantów i pomocy finansowej na budownictwo mieszkaniowe, ale zasady interpretacji aktów prawnych mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak przepisy wykonawcze mogą być niezgodne z ustawą, co ma bezpośredni wpływ na prawa obywateli. Jest to ważna lekcja o hierarchii aktów prawnych.

Rozporządzenie kontra ustawa: Czy urzędniczy przepis może odebrać policjantowi prawo do własnego domu?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA 2253/03 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-12-08
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2003-10-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Daniela Kozłowska
Emilia Lewandowska
Jolanta Zdanowicz /przewodniczący sprawozdawca/
Sygn. powiązane
I OSK 678/05 - Wyrok NSA z 2006-03-22
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz (spr.) Sędziowie WSA Daniela Kozłowska WSA Emilia Lewandowska Protokolant Joanna Kaklin po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi D. B. na decyzję Komendanta [...] Policji w W. z dnia [...] sierpnia 2003 r., nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej na budownictwo mieszkalne 1) uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Komendanta [...] Policji w R. z dnia [...] czerwca 2003 r., nr [...], 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3) zasądza od Komendanta [...] Policji w W. na rzecz D. B. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
I SA 2253/03
UZASADNIENIE
Komendant [...] Policji decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2003 r., po rozpoznaniu odwołania D. B., utrzymał w mocy decyzję nr [...] z dnia [...] czerwca 2003 r. Komendanta [..] Policji w R. odmawiającą przyznania pomocy finansowej na [...].
W uzasadnieniu decyzji organ drugiej instancji wskazał;
D. B. jest funkcjonariuszem Komendy [...] Policji w R. – policjantem w służbie stałej został mianowany w dniu [...] 1994 r.
Zainteresowany wraz z żoną, synem i córką zajmuje na podstawie ustnej umowy lokal mieszkalny w L. przy ul. [...].
Wnioskiem z dnia [...] maja 2003 r. skierowanym do Zastępcy Komendanta [...] Policji w R. D. B. wystąpił o przyznanie pomocy finansowej z przeznaczeniem na [...], wykazując uprawnienie do [...], decyzję Starosty Powiatowego w L. zatwierdzającą [...].
Decyzją nr [...] Komendanta [...] Policji w R. odmówiono przyznania D. B. pomocy finansowej na cel wskazany we wniosku. W uzasadnieniu orzeczenia stwierdzono, że "analizując rozkład i czas jazdy środków publicznych transportu zbiorowego na trasie [...], miejscowości L. nie można uznać za miejscowość pobliską miejsca pełnienia służby przez D. B." a pomoc finansową przyznaje się policjantowi, który ubiega się o lokal mieszkalny lub dom jednorodzinny w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej.
Rozpatrując odwołania zainteresowanego organ drugiej instancji stwierdził, iż wynikające z art. 88 ust 1 ustawy o Policji prawo do lokalu mieszkalnego realizowane jest w formie rzeczowej – przez przydział lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej bądź finansowej – przez przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego (domu) we własnym zakresie.
Definicję pojęcia "miejscowości pobliskiej" zawiera przepis art. 88 ust 4 ustawy pragmatycznej, w myśl którego to miejscowość z której czas dojazdu do miejsca pełnienia służby i z powrotem środkami publicznego transportu zbiorowego, zgodnie z rozkładem jazdy, łącznie z przesiadkami, nie przekracza w obie strony dwóch godzin, licząc od stacji ( przystanku) położonej najbliżej miejsca zamieszkania do stacji (przystanku) położonej najbliżej miejsca pełnienia służby bez uwzględnienia czasu dojazdu do i od stacji (przystanku) w obrębie miejscowości, z której policjant dojeżdża oraz miejscowości, w której wykonuje obowiązki służbowe.
Policjanci pracujący w [...] Policji w R. pełnią służbę w godzinach: [...].
Wskazane przez zainteresowanego pociągi w większości kursują okresowo tj. w okresie świątecznym, ferii szkolnych zimowych oraz w sezonie letnim, tym samym brak jest możliwości codziennych dojazdów komunikacją PKP przez D. B. do miejsca pełnienia służby. Wyjaśnić również należy, że autobusy PKS pokonują trasę [...] w czasie około [...] min. Jednak jeżeli zainteresowany skorzystałby z połączenia PKS np. [...] wyjazd z miejscowości L., przyjazd do R. [...], czas oczekiwania na rozpoczęcie służby wyniósłby jedynie [..] min.
Uwzględniając czas rozpoczęcia jak i zakończenia służby, jak również sezonowości kursowania pociągów, skarżący może korzystać zarówno ze środka komunikacji publicznej PKP i PKS.
Organ drugiej instancji stwierdził, że L. nie jest miejscowością pobliską miejsca pełnienia służby a tym samym brak jest podstaw do przyznania pomocy finansowej na budowę domu w takiej miejscowości.
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożył zainteresowany domagając się uchylenia decyzji jako naruszającej przepis art. 88 ust 4 ustawy o Policji, którego przesłanki – zdaniem skarżącego - spełnia L. do uznania go jako miejscowości pobliskiej do miejsca pełnienia służby.
Na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć z innych względów niż podniesione w jej uzasadnieniu. Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2002 r., Nr 7, poz. 58) w art. 88 ust. 1 stanowi, że policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Ust. 4 tego artykułu zawiera definicję miejscowości pobliskiej. Decyzje obu instancji oparte zostały na tym zapisie i ustaleniu, że obecne miejsce zamieszkania, gdzie policjant chce pobudować dom jednorodzinny jest miejscowością nie pobliską, co nie daje podstaw do przyznania pomocy finansowej na budowę domu.
W myśl art. 94 ust. 1 ustawy policjantowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość. W ust. 2 art. 94 zawarta jest delegacja ustawowa dla ministra właściwego do spraw wewnętrznych do określenia w drodze rozporządzenia, trybu postępowania oraz szczegółowych zasad przyznawania, cofania oraz zwracania pomocy finansowej o której mowa w ust. 1 z uwzględnieniem przypadków, w których pomoc ta jest przyznawana, jak również sposobu jej obliczania a także rodzaju dokumentów wymaganych przy ubieganiu się o przyznanie tej pomocy.
Skarżący, co wynika z akt administracyjnych, nie otrzymał lokalu mieszkalnego przysługującego mu z art. 88 ustawy. Wobec tego wystąpił z wnioskiem o realizację uprawnień z art. 94 ustawy.
W konstytucyjnym porządku prawnym ustawa jest naczelnym aktem prawnym. Tylko ustawa może stanowić o wszelkich prawach i obowiązkach.
Zapis ustawy zawarty w art. 94 ust. 1 nie mówi o miejscowości pobliskiej a jedynie wyraźnie wskazuje, kiedy policjantowi przysługuje pomoc finansowa.
Rozporządzenie jako akt niższego rzędu (akt wykonawczy) może tylko uszczegółowić zasady przyznawania pomocy zgodnie z upoważnieniem ustawowym zawartym w art. 94.
W ocenie Sądu zapis § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów (Dz. U. z 2001 r., Nr 131, poz. 1468) wykracza poza upoważnienie ustawowe z art. 94 ust. 2 ustawy o Policji a jako akt niższego rzędu niż ustawa, nie może ograniczać zapisu ustawy zawartego w art. 94 ust. 1
Skoro zatem zarówno organ pierwszej instancji jak i organ drugiej instancji dokonały interpretacji art. 94 ust. 1 pomijając literalne brzmienie tego przepisu, który nie ma odniesienia do miejscowości pobliskiej, a w nawiązaniu do § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, należało stwierdzić, iż decyzje zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, to w świetle art. 145 § 1 pkt 1a Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi to podstawę uchylenia decyzji obu instancji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI