I SA 2220/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2005-04-20
NSAnieruchomościŚredniawsa
nieruchomościtrwały zarządkomunalizacjastwierdzenie nieważności decyzjiinteres prawnystrona postępowaniaKodeks postępowania administracyjnegosądownictwo administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Prezydenta Miasta L. na decyzję odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z 1975 r. dotyczącej trwałego zarządu nieruchomościami, uznając Gminę L. za nieposiadającą interesu prawnego.

Sprawa dotyczyła skargi Prezydenta Miasta L. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody odmawiającą wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji z 1975 r. dotyczącej wygaśnięcia prawa użytkowania gruntu i przekazania go w użytkowanie. Gmina L. domagała się stwierdzenia nieważności decyzji z 1975 r., twierdząc, że ma interes prawny w związku z komunalizacją gruntów. Sąd uznał, że Gmina L. nie wykazała interesu prawnego w rozumieniu art. 28 kpa, a zatem nie była stroną postępowania nadzorczego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę Prezydenta Miasta L. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] września 2003 r., która utrzymała w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2003 r. odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia [...] marca 1975 r. Decyzja z 1975 r. orzekała o wygaśnięciu prawa użytkowania gruntu przez Dyrekcję [...] i przekazaniu go w użytkowanie [..] w L. Prezydent Miasta L. domagał się stwierdzenia nieważności tej decyzji, argumentując, że ma interes prawny, ponieważ od rozstrzygnięcia zależy komunalizacja gruntów. Sąd, stosując przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uznał, że postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji jest postępowaniem nadzwyczajnym, wszczynanym na żądanie strony lub z urzędu. Kluczowe było ustalenie, czy Gmina L. posiadała przymiot strony w rozumieniu art. 28 kpa. Sąd stwierdził, że Gmina L. nie wykazała interesu prawnego wynikającego z przepisów prawa materialnego ani nie przedstawiła dowodu na posiadanie tytułu prawnego do spornych gruntów. W związku z tym, że Gmina L. nie legitymowała się przymiotem strony, sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 PPSA.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, gmina nie posiada interesu prawnego, jeśli nie wykazała go w sposób wynikający z przepisów prawa materialnego ani nie posiada tytułu prawnego do nieruchomości.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że brak wykazania interesu prawnego zgodnie z art. 28 kpa uniemożliwia uznanie gminy za stronę postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji, nawet jeśli sprawa dotyczy potencjalnej komunalizacji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

k.p.a. art. 28

Kodeks postępowania administracyjnego

Definicja strony postępowania, która musi posiadać interes prawny lub obowiązek.

k.p.a. art. 157 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis regulujący wszczynanie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji na żądanie strony lub z urzędu.

k.p.a. art. 157 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis dotyczący odmowy wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji w przypadku braku legitymacji wnioskodawcy.

Pomocnicze

k.p.a. art. 61 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis dotyczący wszczęcia postępowania w sprawie.

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej.

Ustawa – Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 97 § § 1

Przepis wprowadzający reformę sądownictwa administracyjnego.

PPSA art. 3 § § 1 i 2 pkt 1

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sprawowanej przez sąd administracyjny.

PPSA art. 151

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzekanie przez sąd w przypadku oddalenia skargi.

Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych art. 5 § ust. 3

Przepis dotyczący starań nabycia prawa własności.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Gmina L. nie wykazała interesu prawnego w rozumieniu art. 28 kpa, co czyni ją nieuprawnioną do żądania wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji z 1975 r.

Odrzucone argumenty

Gmina L. jest stroną postępowania mającego na celu wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji z 1975 r., ponieważ od rozstrzygnięcia zależy komunalizacja gruntów. Istnienie interesu prawnego Gminy L. potwierdza decyzja Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej.

Godne uwagi sformułowania

Gmina L. nie legitymuje się przymiotem strony w domaganiu się wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji nie jest wykazaniem przez nią interesu prawnego fakt podjęcia starań nabycia prawa własności do przedmiotowej nieruchomości

Skład orzekający

Anna Lech

przewodniczący

Anna Łukaszewska-Macioch

członek

Anna Tarnowska-Mieliwodzka

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie kręgu stron w postępowaniach nadzwyczajnych, w szczególności o stwierdzenie nieważności decyzji, oraz wymóg wykazania interesu prawnego przez wnioskodawcę."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z komunalizacją gruntów i postępowaniem o stwierdzenie nieważności decyzji z okresu PRL. Interpretacja interesu prawnego może być szersza w innych kontekstach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje kluczowe zasady postępowania administracyjnego dotyczące legitymacji strony i interesu prawnego, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Kiedy gmina nie jest stroną? Sąd wyjaśnia kluczowe zasady interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA 2220/03 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-04-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-10-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Lech /przewodniczący/
Anna Łukaszewska-Macioch
Anna Tarnowska-Mieliwodzka /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6071 Trwały zarząd nieruchomościami
Skarżony organ
Minister Budownictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Lech Sędziowie NSA Anna Łukaszewska-Macioch asesor WSA Anna Tarnowska-Mieliwodzka (spr.) Protokolant Iwona Kosińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi Prezydenta Miasta L. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] września 2003 r. nr [...] w przedmiocie trwałego zarządu nieruchomościami oddala skargę.
Uzasadnienie
I S.A. 2220/03
Uzasadnienie
Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] września 2003 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2003 r., nr [...] odmawiającą wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia [...] marca 1975 r., nr [...] orzekającej o wygaśnięciu prawa użytkowania przez Dyrekcję [...] gruntu położonego przy ul. [...] o pow. [...] m² stanowiącego część działki nr [...] i przekazaniu w użytkowanie [..] w L. całej działki tj. gruntu o pow. [...] m², stanowiącej własność Skarbu Państwa.
W uzasadnieniu organ przedstawił następujący przebieg sprawy:
Prezydent Miasta L. decyzją z dnia [...] marca 1975 r., nr [...] orzekł o wygaśnięciu prawa użytkowania przez Dyrekcję [...] gruntu położonego przy ul.[...] o pow. [...] m² stanowiącego część działki nr [..] i przekazaniu w użytkowanie [..] w L. całej działki tj. gruntu o pow. [...] m².
Prezydent m. L. pismem z dnia [...] października 2002 r. wystąpił o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej Miasta L. Wydział Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej z dnia [..] marca 1975 r.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2003 r., nr [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta m. L. z dnia [...] marca 1975 r. z uwagi na brak legitymacji wnioskodawcy do wniesienia przedmiotowego żądania. Gmina L. nie była bowiem stroną postępowania zakończonego decyzją z dnia [....] marca 1975 r.
Prezydent m. L. wniósł odwołanie, podnosząc, iż kwestionowana decyzja z dnia [...] marca 1975 r. stanowiła podstawę do odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Gminę L. prawa własności spornych gruntów, a zatem od rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie będzie zależała komunalizacja tych gruntów.
Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] września 2003 r., utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2003 r..
Prezydent m. L. wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [..] września 2003 r., zarzucił w niej naruszenie prawa tj. przepisów art. 28, art. 61 § 1, art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Zdaniem Gminy L. jest ona stroną postępowania mającego na celu wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji Prezydium Rady Narodowej m. L. z dnia [..] marca 1975 r., ponieważ od rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie będzie zależała komunalizacja opisanych na wstępie gruntów. Fakt istnienia interesu prawnego potwierdza decyzja Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] września 2002 r., w której organ komunalizacyjny wskazuje, iż stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji Prezydium Rady Narodowej m. L. powinno nastąpić w odrębnym postępowaniu administracyjnym
Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
rozpoznając skargę po wprowadzeniu z dniem 1 stycznia 2004 r. reformy sądownictwa administracyjnego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie właściwy, w myśl art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) obowiązany był stosować przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Stosownie do art. 3 § 1 i 2 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Postępowanie administracyjne o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest postępowaniem prowadzonym w trybie nadzwyczajnym.
Stosownie do treści art. 157 § 2 kpa postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. W przypadku złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, organ nadzoru przed wszczęciem postępowania ma obowiązek sprawdzenia, czy wniosek złożył podmiot uprawniony do działania w sprawie w charakterze strony. Atrybut strony ma przede wszystkim podmiot będący stroną postępowania zwykłego, w którym doszło do wydania kwestionowanej decyzji w postępowaniu nadzorczym. Zgodnie z art. 28 kpa stroną postępowania jest osoba posiadająca interes prawny lub obowiązek. W przypadku stwierdzenia, że wniosek pochodzi od podmiotu uprawnionego do wystąpienia z takim wnioskiem organ wszczyna na podstawie art. 61 kpa postępowanie w sprawie. Natomiast w przypadku, braku przymiotu strony u podmiotu występującego z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji organ na podstawie art. 157 § 3 kpa odmawia wszczęcia postępowania w drodze decyzji.
Tak Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast jak i Wojewoda [...] decyzją z dnia [..] czerwca 2003 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej L. Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej z dnia [..] marca 1975 r. orzekającej o przekazaniu [...] gruntu położonego przy ul. [...] w L. prawidłowo uznali, że sprawa nie dotyczy interesu prawnego Gminy L., gdyż interes ten nie wynika z żadnego przepisu prawa materialnego. Gmina L. nie przedstawiła dowodu, aby do przedmiotowej działek gruntu posiadała tytuł prawny.
W dacie wydawania będącej przedmiotem postępowania nadzorczego decyzji tj. [...] marca 1975 r. przez Prezydium Rady Narodowej m. L. Wydział Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej działał w imieniu Skarbu Państwa i dysponował tym gruntem.
Stwierdzić zatem należy, że Gmina L. w przedmiotowej sprawie nie legitymuje się przymiotem strony w domaganiu się wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej m. L. Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej z dnia [...] marca 1975 r., orzekającej o przekazaniu [...] gruntu położonego przy ul. [...] w L., gdyż nie jest wykazaniem przez nią interesu prawnego fakt podjęcia starań nabycia prawa własności do przedmiotowej nieruchomości w trybie art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz.U. z 1990 r., Nr 32, poz. 191 ze zm.).
Zatem Gmina L. nie zdołała wykazać swojego interesu prawnego w rozumieniu art. 28 kpa w niniejszej sprawie, a zatem nie może być stroną postępowania z art. 157 § 2 kpa, na której wniosek wszczyna się postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji w określonej sprawie.
Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI