I SA 2213/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2004-12-15
NSAAdministracyjneWysokawsa
spółka cywilnarejestr ZOZwykreślenie z rejestrupostępowanie administracyjnenaruszenie przepisówprawo spółekkontrolaprawo proceduralne

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Ministra Zdrowia o wykreśleniu zakładu opieki zdrowotnej z rejestru, uznając, że postępowanie zostało wszczęte z naruszeniem przepisów proceduralnych i materialnych, w szczególności dotyczących spółki cywilnej.

Sprawa dotyczyła skargi K.Z. na decyzję Ministra Zdrowia utrzymującą w mocy decyzję Wojewody o wykreśleniu z rejestru zakładu opieki zdrowotnej prowadzonego w formie spółki cywilnej. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów k.p.a. i ustawy o zoz, wskazując m.in. na brak skutecznego wypowiedzenia udziału przez drugiego wspólnika oraz nierzetelność przeprowadzonej kontroli. Sąd administracyjny uznał skargę za uzasadnioną, uchylając zaskarżoną decyzję i decyzję organu pierwszej instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę K.Z. na decyzję Ministra Zdrowia, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody o wykreśleniu z rejestru zakładów opieki zdrowotnej spółki cywilnej "[...]". Postępowanie o wykreślenie zostało wszczęte na wniosek jednego ze wspólników, M.R., który wypowiedział swój udział w spółce. Skarżąca kwestionowała skuteczność tego wypowiedzenia oraz zarzucała naruszenie przepisów proceduralnych, w tym brak możliwości czynnego udziału w postępowaniu i nierzetelność kontroli. Sąd administracyjny, analizując przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące spółki cywilnej oraz przepisy ustawy o zakładach opieki zdrowotnej i rozporządzenia w sprawie rejestru, stwierdził, że wykreślenie spółki z rejestru na podstawie wniosku tylko jednego wspólnika, zwłaszcza w sytuacji sporu między wspólnikami, narusza przepisy prawa. Sąd wskazał, że w przypadku sporu o istnienie spółki, organ administracji powinien odmówić wykreślenia lub zawiesić postępowanie do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez sąd cywilny. Z tych powodów Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, jednostronne oświadczenie jednego wspólnika, zwłaszcza w sytuacji sporu z drugim wspólnikiem, nie jest wystarczające do skutecznego wypowiedzenia udziału i nie może stanowić podstawy do wykreślenia zakładu z rejestru bez rozstrzygnięcia sporu przez sąd cywilny.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że spółka cywilna ma cechy względnej trwałości, a jej rozwiązanie wymaga spełnienia określonych prawem warunków, w tym często zgody wszystkich wspólników lub orzeczenia sądu. Wniosek o wykreślenie z rejestru powinien być złożony przez podmiot, który utworzył zakład, a w przypadku spółki cywilnej, w sytuacji sporu, wymaga to albo uchwały wspólników, albo rozstrzygnięcia sądu cywilnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (24)

Główne

u.z.o.z. art. 1 § 1

Ustawa o zakładach opieki zdrowotnej

Definicja zakładu opieki zdrowotnej jako zespołu osób i środków majątkowych.

u.z.o.z. art. 5

Ustawa o zakładach opieki zdrowotnej

Wymóg udzielania świadczeń zdrowotnych przez zakład opieki zdrowotnej.

u.z.o.z. art. 13 § 2

Ustawa o zakładach opieki zdrowotnej

Obowiązek organu rejestrowego wydania decyzji administracyjnej w sprawie wniosku o skreślenie z rejestru.

u.z.o.z. art. 14 § 4

Ustawa o zakładach opieki zdrowotnej

Obowiązek kierownika zakładu zgłoszenia organowi rejestrowemu zamiaru zaprzestania działalności.

k.c. art. 860

Kodeks cywilny

Przepisy dotyczące umowy spółki.

k.c. art. 865

Kodeks cywilny

Zasady reprezentacji spółki cywilnej.

k.c. art. 869 § 1

Kodeks cywilny

Wypowiedzenie udziału w spółce zawartej na czas nieoznaczony.

k.c. art. 869 § 2

Kodeks cywilny

Wypowiedzenie udziału w spółce z ważnych powodów.

k.c. art. 870

Kodeks cywilny

Wypowiedzenie udziału w spółce przez wierzyciela osobistego wspólnika.

k.c. art. 872

Kodeks cywilny

Rozwiązanie spółki dwuosobowej w przypadku śmierci wspólnika.

k.c. art. 874

Kodeks cywilny

Żądanie rozwiązania spółki przez sąd z ważnych powodów.

Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie rejestru zakładów opieki zdrowotnej art. 4

Podstawa wpisów do rejestru na podstawie wniosków.

Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie rejestru zakładów opieki zdrowotnej art. 8

Wniosek o wykreślenie z rejestru składa podmiot, który utworzył zakład.

Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie rejestru zakładów opieki zdrowotnej art. 9

Obowiązek organu prowadzącego rejestr badania zgodności wniosku z przepisami prawa.

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Organ obowiązany do działania na podstawie przepisów prawa, w tym do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

k.p.a. art. 77 § 1

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Organ obowiązany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 61 § 4

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zawiadomienia drugiego wspólnika o wszczęciu postępowania w celu umożliwienia mu wzięcia w nim udziału.

k.p.a. art. 97 § 1

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Możliwość zawieszenia postępowania w przypadku wystąpienia zagadnienia wstępnego, które powinno być rozstrzygnięte przez sąd powszechny.

k.p.a. art. 100 § 1

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zobowiązania strony do zainicjowania postępowania przed sądem powszechnym w celu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego.

u.z.o.z. art. 17

Ustawa o zakładach opieki zdrowotnej

Odesłanie do przepisów rozporządzenia w sprawie rejestru zakładów opieki zdrowotnej.

p.u.s.a.

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Przepisy wprowadzające i regulujące właściwość sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji administracyjnej w przypadku naruszenia prawa.

p.p.s.a. art. 152

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie o niewykonalności zaskarżonej decyzji.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania sądowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przepisów proceduralnych k.p.a. przez organy administracji. Brak skutecznego wypowiedzenia udziału w spółce cywilnej przez jednego wspólnika. Nierzetelność przeprowadzonej kontroli i brak możliwości czynnego udziału strony w postępowaniu. Organ administracji nie miał kompetencji do rozstrzygnięcia sporu między wspólnikami spółki cywilnej.

Godne uwagi sformułowania

Spór między wspólnikami o to, czy spółka istnieje, czy też została wypowiedziana i w jakim czasie, czy wystąpiły powody, o których mówi art. 869 § 2 kc, jest sprawą cywilną, która może zostać rozstrzygnięta przez sąd na podstawie powództwa wniesionego zgodnie z art. 874 kc. Organ administracji państwowej prowadzący postępowanie nie ma kompetencji do rozstrzygania tego zagadnienia we własnym zakresie.

Skład orzekający

Marek Stojanowski

przewodniczący-sprawozdawca

Elżbieta Lenart

członek

Elżbieta Sobielarska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie kompetencji organów administracji w sprawach dotyczących spółek cywilnych, zwłaszcza w kontekście rejestracji i wykreślenia podmiotów gospodarczych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji spółki cywilnej będącej organem założycielskim zakładu opieki zdrowotnej, ale zasady dotyczące rozstrzygania sporów cywilnych przez organy administracji mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie procedur administracyjnych i rozgraniczenie kompetencji między organami administracji a sądami cywilnymi, szczególnie w kontekście sporów między wspólnikami spółek cywilnych.

Spór wspólników o spółkę cywilną: Kiedy administracja musi ustąpić miejsca sądowi?

Dane finansowe

WPS: 10 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA 2213/03 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-12-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-10-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Elżbieta Lenart
Elżbieta Sobielarska
Marek Stojanowski /przewodniczący sprawozdawca/
Skarżony organ
Minister Zdrowia
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Marek Stojanowski (spr.) Sędziowie WSA - Elżbieta Lenart WSA - Elżbieta Sobielarska Protokolant - Anna Jurak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi K.Z. na decyzję Ministra Zdrowia w przedmiocie rejestru zakładów opieki zdrowotnej 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2003 r., nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3) zasądza od Ministra Zdrowia na rzecz strony skarżącej kwotę 10 zł (dziesięć) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Minister Zdrowia decyzją z dnia [...] sierpnia 2003r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez K.Z. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2003r. nr [...] w sprawie wykreślenia z dniem [...] maja 2003r. z rejestru zakładów opieki zdrowotnej [...] Zakładu Opieki Zdrowotnej "[...]" s. c z siedzibą w S. przy ul. [...].
Wojewoda [...] rozpoznając sprawę podał, że Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] września 1999 r. nr [...] wpisał do rejestru zakładów opieki zdrowotnej [...] Zakład Opieki Zdrowotnej "[...]" s. c. z siedzibą w S. przy ul. [...].
Postępowanie o wykreślenie tego podmiotu z rejestru zakładów opieki zdrowotnej, prowadzonego przez Wojewodę [...], zostało wszczęte w dniu [...] września 2002 r. na wniosek M.R. jako kierownika zakładu, z uwagi na wypowiedzenie przez niego swego udziału z dwuosobowej spółki cywilnej -organu założycielskiego [...] ZOZ "[...]" s.c. Termin zaprzestania działalności zakładu we wniosku został określony na dzień [...] października 2002 r. Wniosek został złożony w dniu [...] września 2002 r. przez M.R. - kierownika zakładu, który posiadał w tym dniu wynikające ze statutu uprawnienia do jego reprezentowania na zewnątrz w tym i do podpisania takiego wniosku i jego złożenia ( § 7 pkt 2 statutu ) oraz do podejmowania decyzji dotyczących funkcjonowania zakładu ( § 7 pkt 4 statutu).
W dniu [...] września 2002 r. organ rejestrowy w trybie art. 10 kpa poinformował K.Z. o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W dniu [...] października 2002 r. organ rejestrowy otrzymał odpowiedź K.Z. wskazującej, iż nie zgadza się ona ze stanowiskiem M.R. Jej zdaniem wypowiedzenie przez niego udziału jest nieskuteczne. W dniu [...] października 2002 r. pisemnie podtrzymała swoje stanowisko. W dniu [...] listopada 2002 r. złożyła organowi rejestrowemu oświadczenie, iż wystąpi do Sądu Rejonowego w S. o rozwiązanie spółki cywilnej.
Z uwagi na reprezentowanie odmiennych stanowisk przez wspólników Spółki Cywilnej "[...]", co do jej istnienia po [...] października 2002 r. (tj. terminie wypowiedzenia udziału w spółce przez M.R.) organ rejestrowy w dniu [...] listopada 2002 r. przeprowadził kontrolę doraźną, w wyniku której stwierdził, iż [...] Zakład Opieki Zdrowotnej "[...]" s.c. nie prowadzi działalności określonej w § 5 i 6 jego statutu i nie udziela świadczeń zdrowotnych w rozumieniu art. 1 ust. 1 i art. 5 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej ani też nie pracuje pod jego firmą personel medyczny wskazany w aktach rejestrowych (protokół z kontroli doraźnej w aktach). Art. 1 ust. 1 stanowi, iż zakład opieki zdrowotnej jest wyodrębnionym organizacyjnie zespołem osób i środków majątkowych utworzonym i utrzymywanym w celu udzielania świadczeń zdrowotnych i promocji zdrowia. Stwierdzono w tej sytuacji, iż nie jest spełniona przesłanka w postaci zespołu osób ani też przesłanka udzielania świadczeń zdrowotnych, które to przesłanki są koniecznymi do uznania danego zakładu za zakład opieki zdrowotnej. Art. 5 ustawy stanowi, że zakład opieki zdrowotnej udziela świadczeń zdrowotnych ogółowi ludności, ludności określonego obszaru lub określonej grupie. Z dokonanych ustaleń wynika, iż pod firmą [...] ZOZ "[...]" s.c. świadczenia zdrowotne nie są udzielane jakiejkolwiek grupie ludności. Kierownik [...] ZOZ "[...]" s.c. zgodnie z art. 14 ust. 4 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej zgłosił organowi rejestrowemu zamiar zaprzestania działalności i złożył odpowiedni wniosek ze wskazaniem terminu jej zakończenia. Zgodnie zaś z art. 13 ust. 2 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej, organ do którego wniosek złożono, jest zobowiązany wydać w tej sprawie decyzję administracyjną.
Stwierdzono brak spełnienia podstawowych przesłanek określonych w przywołanych wyżej przepisach statutu i ustawy o zakładach opieki zdrowotnej i orzeczono o wykreśleniu [...] ZOZ "[...]" s.c. z rejestru Wojewody [...]. Od decyzji tej odwołanie do Ministra Zdrowia złożyły obie strony postępowania, które zostało uwzględnione i decyzją z dnia [...] marca 2003 r. nr [...] organ II instancji uchylił decyzję Wojewody [...], przekazując sprawę do ponownego rozpoznania.
W dniu [...] kwietnia 2003 r. strony na podstawie art. 10 kpa zostały poinformowane o zakończeniu postępowania w sprawie wykreślenia [...] ZOZ "[...]" s.c. z rejestru zakładów opieki zdrowotnej oraz o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań w terminie 7 dni od daty otrzymania zawiadomienia. Zawiadomienia zostały wysłane za zwrotnym poświadczeniem odbioru. M.R. odebrał je w dniu [...] kwietnia 2003 r., zaś K.Z. - w dniu [...] kwietnia 2003 r.
Strony nie wniosły żadnych żądań odnośnie przeprowadzonego postępowania.
Wobec stwierdzenia, że [...] ZOZ "[...]" s.c. nie spełnia wymagań art. 1 ust. 1 i art. 5 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej orzeczono o wykreśleniu z dniem [...] maja 2003r. z rejestru zakładów opieki zdrowotnej [...] Zakładu Opieki Zdrowotnej "[...]" s. c z siedzibą w S. przy ul. [...].
Odwołanie od powyższej decyzji Wojewody [...] do Ministra Zdrowia wniosła K.Z. zarzucając naruszenie art. 6-9, 11,12,35,36,75,77,79-81 kpa.
Minister Zdrowia rozpoznając sprawę jako organ II instancji w całej rozciągłości zgodził się ze stanowiskiem prezentowanym przez organ I instancji. Odnośnie zarzutu błędnego określenia daty wskazał, że w dniu [...] czerwca 2003 r. nr [...] organ rejestrowy wydał postanowienie w sprawie sprostowania z urzędu oczywistej pomyłki pisarskiej, polegającej na błędnym wpisaniu daty "[...] grudnia 2002 r." zamiast "[...] maja 2003 r."
Skargę na powyższą decyzję Ministra Zdrowia do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła K.Z. i zarzucając rażące naruszenie w toku całego postępowania administracyjnego treści przepisów prawa procesowego i materialnego zawartych w art. 6 ,7 , 8 , 9 ,10 § 1 k.p.a., art. 11, art. 12 , 35, 36, 75, 77, 79, 80, 81 k.p.a. i innych, w tym przepisów zawartych w ustawie o zakładach opieki zdrowotnej i rozporządzeniu Ministra Zdrowia w sprawie rejestru zakładów opieki zdrowotnej domagała się jej uchylenia lub stwierdzenia jej nieważności.
W uzasadnieniu podała, iż z zaskarżoną decyzją nie może się zgodzić, ponieważ nie znajduje ona podstaw faktycznych i prawnych w zebranym materiale dowodowym. Podkreśliła, że M.R. nigdy nie uzgadniał możliwości wykreślenia [...] ZOZ "[...]" sc. z rejestru zakładów opieki zdrowotnej. Ponadto w odpowiednim czasie M.R. nie doręczył kserokopii wniosku z dnia [...] września 2003r., jak również nie poinformował o fakcie jego napisania. Uważa, iż w sprawie nie doszło do skutecznego wypowiedzenia udziału w [...] ZOZ "[...]" s. c. przez M.R., zaś decyzję o wykreśleniu z rejestru podjęto w oparciu o informację tylko jednego ze wspólników. Z treści § 11 umowy spółki wynika, iż Spółka może ulec rozwiązaniu na podstawie uchwały wspólników, która nigdy nie została podjęta.
Ponadto organowi I instancji zarzuciła naruszenie art.. 79 k.p.a. zgodnie, z którym strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu, w tym kontroli, na której wyniki powołuje się organ II instancji. Podała, że nie znała treści protokołu, ponieważ nic o tej czynności nie wiedziała. W okresie przeprowadzania kontroli przez [...] Urząd Wojewódzki w [...], wykonywała świadczenia dla swojej grupy pacjentów, którą miała w ramach uprzedniej umowy zawartej pomiędzy Spółką [...] ZOZ "[...]" sc. w S. z [...] Kasą Chorych. Świadczenia te były przez nią wykonywane w obiekcie przy ul. [...], tj. w obiekcie, który zgodnie ze statutem [...] ZOZ "[...]" s. c., był wskazany jako miejsce wykonywania świadczeń. Uważa, że okoliczności te powinny być wzięte pod uwagę przy ocenie dokumentów zgromadzonych przez Urząd Wojewódzki. Z tych względów, w ocenie skarżącej, przeprowadzona kontrola była nierzetelna. W przypadku spółki cywilnej przy sporze między wspólnikami, każdy z nich powinien być o wszystkich czynnościach informowany przez Urząd Wojewódzki. Wskazała, iż do dnia [...] października 2002r w miejscu wykonywania praktyki przyjmowani byli pacjenci, a spółka działała. Dlatego też, wykreślenie spółki z dniem [...] października 2002r. jest niezgodne ze stanem faktycznym i prawnym. W tej części niezgodny z prawdą jest protokół kontroli. Ponadto uważa, że M.R. nie można uznać za likwidatora spółki, ponieważ może to nastąpić w drodze uchwały wspólników lub stosownego orzeczenia Sądu. Dlatego też w tej części zaskarżona decyzja jest wadliwa. Podkreśliła, iż zaskarżone decyzje wydano z rażącym naruszeniem prawa. Poza tym Minister Zdrowia nie ustosunkował się do zarzutu dotyczącego likwidatora.
Zarzuciła, że organy administracji nie dały jej możliwości czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu. Dlatego też podtrzymała treść swoich wcześniejszych pism i odwołań dotyczących tej sprawy, a w szczególności zarzuty i twierdzenia zawarte w odwołaniu z pnia [...] czerwca 2003r.
W odpowiedzi na skargę Minister Zdrowia wniósł o jej oddalenie podtrzymując jednocześnie swoje stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie.
Ustosunkowując się do zarzutu naruszenia art. 6 k.p.a. wskazał, że organy administracji publicznej kierują się naczelną zasadą postępowania administracyjnego tj. zasadą praworządności. Organy administracji publicznej w sprawie wykreślenia zakładu opieki zdrowotnej z rejestru działały w niniejszej sprawie na podstawie ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.), ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej (Dz. U. Nr 91, poz. 408 ze zm.), aktów do niej wykonawczych, tj. Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 30 sierpnia 2000 r. w sprawie rejestru zakładów opieki zdrowotnej (Dz. U. nr 74, poz. 864), a także innych powszechnie obowiązujących aktów prawnych, mających zastosowanie w mniejszej sprawie. Decyzja ta została wydana na wniosek M.R.. Znajdująca się w aktach sprawy dokumentacja rejestrowa [...] Zakładu Opieki Zdrowotnej "[...]" S.C. nie dostarcza żadnego argumentu przemawiającego za słusznością wystosowanego przez skarżącą zarzutu działania niezgodnego z prawem. Skarżąca nie wskazała też w jaki sposób doszło do naruszenia pozostałych przepisów.
Zarzut K.Z. niepoinformowania jej o zamiarze przeprowadzenia przez organ I instancji kontroli doraźnej jest, w ocenie organu, bezpodstawny, z uwagi na brak ustawowego obowiązku informowania jednostki o zamiarze przeprowadzenia kontroli. Została ona przeprowadzona na podstawie art. 65 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej i czyni zadość wszelkim przepisom regulującym tę kwestię. Celem zaś kontroli było ustalenie wyżej przedstawionego stanu faktycznego, na podstawie którego wydano decyzję o wykreśleniu zakładu z rejestru. Skarżąca w odwołaniu od decyzji Wojewody [...] nie podniosła, że udzielała świadczeń zdrowotnych w obiekcie przy ul. [...]. Ze stwierdzenia kierownika zakładu wynikało, że zaprzestał on działalności.
Organ administracji jest zdania, że brak przepływu informacji między wspólnikami nie może stanowić podstawy do uchylenia decyzji. M.R. - jako kierownik zakładu - był uprawniony do podejmowania czynności, w tym czynności związanych z likwidacją zakładu. Organ, określając datę zaprzestania działalności oparł się na stwierdzeniach osoby uprawnionej tj. kierownika zakładu. Również określenie M.R. jako likwidatora Zakładu było prawidłowe. Należy podkreślić, że Wojewoda [...] dokonał wpisu M.R. jako likwidatora Zakładu, a nie spółki cywilnej, co jest o kwestią odrębną i pozostaje poza rozstrzygnięciem decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona.
Przede wszystkim należy zwrócić uwagę na istotne zagadnienia o charakterze procesowym. Stosownie do treści art.1 i art.2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz. 1271), z dniem 1 stycznia 2004 roku weszły wżycie przepisy ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z treści art.97 § 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika jednoznacznie, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i w których postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponadto podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego.
Będący podstawą prawną zaskarżonej decyzji art. z art. 14 ust. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 1991r. o zakładach opieki zdrowotnej ( Dz. U. Nr 91, poz. 408 ze zm.) – dalej zwaną ustawą o zoz - stanowi, że przepisy art. 12 i 13 powołanej ustawy stosuje się odpowiednio. Zgodnie zaś z art. 13 ust. 2 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej, organ do którego wniosek złożono np. o skreślenie z rejestru, jest zobowiązany wydać w tej sprawie decyzję administracyjną. Z kolei przepis § 8 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 30 sierpnia 2000r. w sprawie rejestru zakładów opieki zdrowotnej (Dz. U. Nr 74, poz. 864) mówi, że wniosek o wykreślenie z zakładu z rejestru składa podmiot, który utworzył zakład. Wpisy w rejestrze (...) są dokonywane na podstawie wniosków o (...) wykreślenie zakładu z rejestru ( § 4 rozporządzenia). Organ prowadzący rejestr ma obowiązek badać, czy wniosek i dołączone do niego dokumenty są zgodne z przepisami prawa (§ 9).
Odnosząc treść powołanych przepisów do sprawy niniejszej należy wskazać, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji doszło do naruszenia prawa. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] września 1999 r. wpisał do rejestru zakładów opieki zdrowotnej [...] Zakład Opieki Zdrowotnej "[...]" s. c. z siedzibą w S. przy ul. [...]. Zasadnicze znaczenie w sprawie ma to, iż podmiot ten był prowadzony w formie spółki cywilnej zawiązanej przez K.Z. i M.R.. Postępowanie o wykreślenie tego podmiotu z rejestru zakładów opieki zdrowotnej, prowadzonego przez Wojewodę [...], zostało wszczęte w dniu [...] września 2002 r. na wniosek M.R. jako kierownika zakładu, z uwagi na wypowiedzenie przez niego swego udziału z dwuosobowej spółki cywilnej -organu założycielskiego [...] ZOZ "[...]" s.c. Termin zaprzestania działalności zakładu we wniosku został określony na dzień [...] października 2002 r. Wniosek został złożony w dniu [...] września 2002 r. przez M.R. jako kierownika zakładu.
Z treści art. 860 i następnych kodeksu cywilnego wynika, że spółka jest stosunkiem prawnym o cechach względnej trwałości, którego sposób powstania i ustania określają przepisy powszechnie obowiązujące.
Według art. 869 § 1 kc, jeżeli spółka została zawarta na czas nie oznaczony, każdy wspólnik może z niej wystąpić wypowiadając swój udział na trzy miesiące naprzód na koniec roku obrachunkowego, przy czym wypowiedzenie to, aby było skuteczne, musi być skierowane pod adresem pozostałych wspólników (wspólnika), a nie gdzie indziej. Według art. 869 § 2 kc z ważnych powodów wspólnik może wypowiedzieć swój udział bez zachowania terminów wypowiedzenia, chociażby spółka zawarta była na czas oznaczony. W szczególnej sytuacji, o której mowa w art. 870 kc, umowę spółki może wypowiedzieć wierzyciel osobisty wspólnika. Spółka może też ulec rozwiązaniu na skutek upływu czasu, na jaki była zawarta, osiągnięcia zamierzonego celu gospodarczego, zgody wszystkich wspólników lub śmierci wspólnika w spółce dwuosobowej, jeżeli umowa - zgodnie z art. 872 kc - nie zastrzega wejścia na jego miejsce spadkobierców. Z ważnych powodów każdy wspólnik może też w myśl art. 874 kc żądać rozwiązania spółki przez sąd.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji trafnie stwierdzono, że wystąpienie wspólnika ze spółki dwuosobowej powoduje rozwiązanie spółki i świadczy o zaprzestaniu prowadzenia przez nią działalności gospodarczej. Aby jednak można było mówić o takim wystąpieniu, muszą być spełnione przewidziane prawem warunki, o których była mowa wyżej. Nie może spowodować natychmiastowego rozwiązania spółki bądź jej wykreślenia z rejestru jednostronne oświadczenie jednego ze wspólników jeżeli drugi (lub pozostali) na to się nie zgodzą. Nie można się też zgodzić z poglądem wypowiedzianym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż bez znaczenia jest to, że zawiadomienie o zaprzestaniu prowadzenia działalności zgłosił tylko jeden z byłych wspólników. Możliwość taka nie dotyczy bowiem wykreślenia wpisu z rejestru zakładów opieki zdrowotnej w sytuacji, o której mowa w powołanych przez organ administracji przepisach ustawy o zoz oraz unormowaniach zawartych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia. Postępowanie takie może być wszczęte tylko na żądanie strony - wyrok z dnia 2 października 1992 r. SA/Wr 842/92 (ONSA 1993 Nr 2 poz. 52).
Ponadto w wyroku z dnia 31 sierpnia 1993 r. SA/Wr 642/93 Sąd podkreślił, że ze względu na charakter spółki cywilnej wniosek o wykreślenie spółki z rejestru (ewidencji działalności gospodarczej) w związku z zaprzestaniem prowadzenia działalności przez spółkę powinno być podpisane przez wszystkich wspólników lub przez osobę umocowaną do jej reprezentowania, jeżeli taki pełnomocnik został ustanowiony w umowie lub w uchwale wspólników (ONSA 1994 Nr 3 poz. 125).
W niniejszej sprawie wniosek o wykreślenie z rejestru został złożony tylko przez jednego ze wspólników, co jest sprzeczne zarówno z treścią przepisu § 8 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 30 sierpnia 2000r. w sprawie rejestru zakładów opieki zdrowotnej (Dz. U. Nr 74, poz. 864) który mówi, że wniosek o wykreślenie z zakładu z rejestru składa podmiot, który utworzył zakład, jak i z powołanym wyżej orzeczeniem Sądu. Akta sprawy nie zawierają w swej treści stosownej uchwały wspólników umożliwiającej złożenie wniosku o wykreślenie z rejestru spółki tylko przez jednego z nich. W tej sytuacji wniosek taki powinien złożyć organ czyli spółka, ponieważ z umowy spółki wynika, że wspólnicy tylko łącznie mogą wystąpić z takim wnioskiem. Powołana ustawa o zoz w art. 17 odsyła do przepisów rozporządzenia w sprawie rejestru zakładów opieki zdrowotnej, które, o czym już była wyżej mowa, mówi, iż o wykreślenie z rejestru może wystąpić tylko spółka. Biorąc pod uwagę umowę spółki oraz treść art. 865 kc w zaistniałej sytuacji konieczna jest uchwała wspólników, której nie ma, zaś złożenie wniosku o wykreślenie spółki z rejestru tylko przez jednego ze wspólników przekracza, w ocenie Sądu, zakres zwykłego zarządu.
Jeśli organ administracji wszczął postępowanie o wykreślenie spółki cywilnej z rejestru na podstawie zgłoszenia tylko jednego ze wspólników, to zgodnie z art. 61 § 4 kpa powinien zawiadomić drugiego wspólnika, co w rozpatrywanej sprawie miało miejsce, o wszczęciu tego postępowania w celu umożliwienia mu wzięcia w nim udziału.
Spór między wspólnikami o to, czy spółka istnieje, czy też została wypowiedziana i w jakim czasie, czy wystąpiły powody, o których mówi art. 869 § 2 kc, jest sprawą cywilną, która może zostać rozstrzygnięta przez sąd na podstawie powództwa wniesionego zgodnie z art. 874 kc. Organ administracji państwowej prowadzący postępowanie nie ma kompetencji do rozstrzygania tego zagadnienia we własnym zakresie.
Jeżeli zaś uznano za uzasadnione wszczęcie postępowania o wykreślenie z rejestru na podstawie zawiadomienia jednego tylko ze wspólników spółki cywilnej, a następnie okazało się, że jest on w sporze z drugim wspólnikiem co do tego, czy spółka nadal istnieje, należało albo odmówić wykreślenia wpisu z ewidencji, albo zawiesić postępowanie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd, zobowiązując na podstawie art. 100 § 1 kpa wspólnika, który złożył wniosek o wykreślenie z ewidencji, do zainicjowania w oznaczonym terminie stosownego postępowania przed sądem powszechnym.
Powyższe świadczy o tym, iż zaskarżona decyzja została wydana niezależnie od wskazanych wyżej naruszeń prawa materialnego, również bez pełnego wyjaśnienia i rozważenia istotnych okoliczności faktycznych z uchybieniem art. 7 i art. 77 par. 1 kpa.
W opisanej sytuacji z wymienionych wyżej szczegółowo powodów Sąd, uwzględniając wniesioną skargę, uchylił zaskarżoną decyzję i utrzymaną przez nią w mocy decyzję organu l instancji.
Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł, jak w sentencji.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 powyższej ustawy w związku z art. 97 § 2 Przepisów wprowadzających ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Na podstawie art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI