I SA 2194/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2004-12-07
NSAnieruchomościŚredniawsa
nieruchomościdroga publicznaodszkodowanieprzejęcie gruntuwłasnośćposiadaniek.p.a.postępowanie administracyjneWSA

WSA w Warszawie uchylił decyzję Wojewody i Prezydenta Miasta O. odmawiającą odszkodowania za grunt przejęty pod drogę, nakazując ponowne postępowanie w celu wyjaśnienia stanu faktycznego i dowodowego.

C. M. domagała się odszkodowania za grunt przejęty pod drogę publiczną z dniem 1 stycznia 1999 r. Organy administracji odmówiły, twierdząc, że nie udowodniła ona swojego prawa własności do nieruchomości na dzień 31 grudnia 1998 r. Skarżąca powoływała się na prawa spadkobierczyni swojej matki, która nabyła grunt aktem notarialnym. WSA uchylił decyzje organów, wskazując na naruszenie przepisów k.p.a. poprzez niewystarczające wyjaśnienie stanu faktycznego i brak podjęcia działań w celu uzyskania wskazanych przez stronę dowodów.

Sprawa dotyczyła skargi C. M. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta O. odmawiającą ustalenia i wypłaty odszkodowania za działkę przejętą pod drogę publiczną z dniem 1 stycznia 1999 r. Organy administracji uznały, że C. M. nie udowodniła, iż była właścicielką nieruchomości na dzień 31 grudnia 1998 r., a jedynie posiadała ją samoistnie. Skarżąca wskazywała, że jej matka była właścicielką gruntu na podstawie aktu notarialnego z 1937 r., a ona jest jej spadkobierczynią. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za zasadną. Sąd stwierdził, że organy administracji naruszyły przepisy k.p.a. (art. 7 i 77) poprzez niewystarczające wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Wskazał, że organy powinny podjąć działania w celu uzyskania wskazanych przez stronę dowodów, takich jak akt notarialny zakupu nieruchomości przez matkę C. M. oraz dane geodezyjne. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta O., nakazując ponowne postępowanie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ administracji publicznej nieprawidłowo odmówił odszkodowania, naruszając przepisy k.p.a. poprzez niewystarczające wyjaśnienie stanu faktycznego i brak podjęcia działań w celu uzyskania wskazanych przez stronę dowodów.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy administracji miały obowiązek podjąć działania w celu uzyskania wskazanych przez stronę dowodów (np. aktu notarialnego, danych geodezyjnych), które mogłyby potwierdzić jej prawa do nieruchomości, zamiast jedynie odmawiać odszkodowania z powodu braku bezpośredniego udowodnienia własności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (7)

Główne

Dz.U. Nr 133 poz. 872 art. 73 § ust. 1 i 4

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną

Przepis ten stanowił podstawę nabycia dróg z mocy prawa oraz prawo właściciela do żądania odszkodowania.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organów do podejmowania wszelkich niezbędnych czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy.

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organów do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

Dz.U. Nr 153 poz. 1270 art. 145 § § 1 pkt. 1 lit. "C"

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Pomocnicze

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organów do prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów Państwa.

Dz.U. Nr 153 poz. 1271 art. 97 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis przejściowy określający właściwość sądu w związku z reformą sądownictwa administracyjnego.

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 200

Podstawa prawna do orzekania o kosztach postępowania sądowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy administracji nie podjęły wystarczających działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego i uzyskania wskazanych przez stronę dowodów. Naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących obowiązku dokładnego wyjaśnienia sprawy i zebrania materiału dowodowego.

Odrzucone argumenty

Argumenty organów administracji o braku udowodnienia przez C. M. prawa własności nieruchomości na dzień 31 grudnia 1998 r.

Godne uwagi sformułowania

Organy administracji publicznej [...] nie podjęły czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy czym naruszyły przepisy art. 7 i 77 kpa. wskazanie przez zainteresowaną źródła dowodów [...] nakazywało organowi podjęcie działań w kierunku uzyskania dokumentów, na które C. M. powoływała się. Organy administracji publicznej zgodnie z art. 8 kpa obowiązane są prowadzić postępowania w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa.

Skład orzekający

Anna Łukaszewska-Macioch

przewodniczący sprawozdawca

Cezary Pryca

członek

Krystyna Kleiber

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów k.p.a. dotyczących obowiązku wyjaśniania stanu faktycznego i dowodowego przez organy administracji, zwłaszcza w sprawach o odszkodowanie za grunty przejęte pod drogi publiczne."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przejęciem gruntów z mocy prawa w związku z reformą administracyjną i koniecznością udowodnienia prawa własności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowe problemy proceduralne w postępowaniach administracyjnych dotyczących odszkodowań za nieruchomości, gdzie kluczowe jest prawidłowe ustalenie stanu faktycznego i dowodowego.

Jak udowodnić prawo własności do gruntu, gdy dokumenty są sprzed lat? Sąd wskazuje drogę organom administracji.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA 2194/03 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-12-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-10-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Łukaszewska-Macioch /przewodniczący sprawozdawca/
Cezary Pryca
Krystyna Kleiber
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Łukaszewska-Macioch (spr.) Sędziowie NSA Cezary Pryca WSA Krystyna Kleiber Protokolant Nina Beczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi C. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia i wypłaty odszkodowania za grunt przejęty pod drogę publiczną – działka nr [...] o powierzchni [...] ha 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta O. z dnia [...] czerwca 2003 r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz C. M. kwotę 30,- (trzydzieści) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
I SA 2194/03
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [..] czerwca 2003 r. nr [...] Prezydent Miasta O. odmówił C. M. ustalenia i wypłaty odszkodowania za działkę nr [...] o pow. [...] m² zajętą pod drogę publiczną stanowiącą drogę powiatową, położoną w O. w pasie drogowym ulicy [...], która z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przeszła na własność miasta O. na prawach powiatu.
W uzasadnieniu wskazał, że nabycie drogi z mocy prawa, z dniem 1 stycznia 1999 r. nastąpiło w oparciu o decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2002 r. nr [...] w trybie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. Nr 133 poz. 872). Zgodnie z brzmieniem ustępu 4-tego tegoż przepisu właściciel nieruchomości ma prawo do żądania ustalenia i wypłaty odszkodowania za zajętą nieruchomość.
Z takim wnioskiem wystąpiła C. M.. C. M. jednak nie udowodniła, że w dniu 31 grudnia 1998 r. była właścicielką działki, a wykazała jedynie że pozostawała posiadaczem samoistnym. Ustalono jedynie, że prawa posiadacza wynikały z postanowienia Sądu Rejonowego w O. – Sygn. akt [...] i wyroku częściowego Sądu Rejonowego.
Odwołanie od tej decyzji złożyła C. M., żądając przeprowadzenia dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dokumentów postępowania administracyjno-cywilnego. Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2003 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Wojewoda stwierdził, że C. M. nie przedstawiła żadnych dokumentów z których wynikałoby że pozostawała w dniu 31 grudnia 1998 r. właścicielką nieruchomości. Ponieważ przepis będący podstawą żądania wymaga udowodnienia stanu prawnego, przy nie spełnieniu tego warunku wniosek i odwołanie są bezzasadne.
C. M. złożyła wniosek o uzupełnienie decyzji załączając decyzję z dnia [...] sierpnia 1973 r. o zmianach w rejestrze gruntów i wykaz zmian gruntowych nieruchomości, z których wynika, że w rubryce właściciel/władający znajduje się imię i nazwisko jej matki K. J. Złożyła też opinię biegłego sądowego S. M. wydaną w sprawie podziału działki nr [...] toczącej się przed Sądem Rejonowym w O. – sygn. akt [...]. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2003 r. Wojewoda [....] odmówił uzupełnienia decyzji.
C. M. złożyła w dniu 6 października 2003 r. skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W skardze wnosiła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji albo o uchylenie jak też i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta O. W uzasadnieniu wyjaśniła, że wskazała organowi źródła dowodów świadczących, że właścicielką działki była K. J., która zakupiła ją aktem notarialnym z dnia [...] lipca 1937 r., a ona, na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w O. z dnia [...] września 1980 r. sygn. akt [...] , jest jej spadkobierczynią. Wyjaśniła też, że sprawa działek pod drogę była przedmiotem sprawy sądowej przed Sądem Rejonowym w O. – sygn. akt [...], z której pochodziła sprawa biegłego M.
Wojewoda [....] wnosił o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył:
Wobec reformy sądownictwa administracyjnego właściwym organem do rozpoznania niniejszej skargi, na zasadzie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271) – jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył:
Skarga jest zasadna.
Organy administracji publicznej zarówno pierwszej jak i drugiej instancji nie podjęły czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy czym naruszyły przepisy art. 7 i 77 kpa. Aczkolwiek do jej rozpoznania, na podstawie art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r., niezbędny jest wniosek właściciela to wskazanie przez zainteresowaną źródła dowodów przy dokumentach wynikających z zapisów w rejestrach gruntowych, nakazywało organowi podjęcie działań w kierunku uzyskania dokumentów, na które C. M. powoływała się. Do nich należą: akt notarialny zakupu nieruchomości przez jej matkę K. J. w roku [...], dane geodezyjne o granicach nieruchomości wskazane w akcie notarialnym; dane geodezyjne o granicach nieruchomości odnotowane w zasobach dokumentów miasta, przed dniem 31 grudnia 1998 r. jak też i obecnie, o ile granice czy oznaczenia jednostek ewidencyjnych uległy zmianie.
W ponownym postępowaniu celowym jest też uzyskanie orzeczenia Sądu Rejonowego w O. sygn. akt [...] z uzasadnieniem, o ile uzasadnienie sporządzono.
Organy administracji publicznej zgodnie z art. 8 kpa obowiązane są prowadzić postępowania w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa. Co powinno mieć miejsce i w tej sprawie.
Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. "C" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270) zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji uchylono. O kosztach orzeczono stosownie do art. 200 cytowanej ustawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI