I SA 2174/97

Trybunał Konstytucyjny1999-06-23
SAOSinnekontrola konstytucyjnościŚredniakonstytucyjny
skarga konstytucyjnaTrybunał Konstytucyjnybraki formalneprzywrócenie terminudoręczenieustawa o przejęciu aptekNSA

Trybunał Konstytucyjny pozostawił bez rozpoznania wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi konstytucyjnej oraz nie uwzględnił zażalenia na odmowę nadania jej dalszego biegu z powodu niedochowania terminów i nieuzupełnienia braków formalnych.

Skarżący wnieśli skargę konstytucyjną kwestionując odmowę rozpoznania przez Prokuraturę Generalną wniosku o rewizję nadzwyczajną od wyroku NSA dotyczącego zwrotu "apteki instytucji". Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze z powodu nieuzupełnienia braków formalnych w terminie. Skarżący wnieśli zażalenie i wniosek o przywrócenie terminu, argumentując, że wezwanie otrzymali z opóźnieniem. Trybunał uznał, że skarżący, będąc radcą prawnym, powinien znać przepisy proceduralne i nie wykazał wystarczających podstaw do przywrócenia terminu, a także nie uzupełnili braków formalnych zgodnie z wezwaniem.

Małżonkowie Krystyna i Józef H. wnieśli skargę konstytucyjną, kwestionując odmowę rozpoznania przez Prokuraturę Generalną wniosku o złożenie rewizji nadzwyczajnej od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 czerwca 1998 r. (sygn. akt I SA 2174/97), który dotyczył zwrotu "apteki instytucji". Skarżący zarzucili również błędne określenie przedmiotu sporu przez organy administracyjne i domagali się ustalenia ich prawa do zwrotu apteki. Trybunał Konstytucyjny postanowieniem z dnia 26 lutego 1999 r. odmówił nadania dalszego biegu skardze z powodu nieuzupełnienia w wyznaczonym terminie braków formalnych. Skarżący wnieśli zażalenie i wniosek o przywrócenie terminu, twierdząc, że wezwanie do uzupełnienia braków otrzymali z opóźnieniem, co nie nastąpiło z ich winy. Trybunał Konstytucyjny, rozpoznając zażalenie, uznał, że skarżący, w tym pan Józef H. jako radca prawny, powinni byli znać przepisy Kodeksu postępowania cywilnego dotyczące doręczania pism i terminów. Nie przedstawiono wystarczających okoliczności usprawiedliwiających uchybienie terminowi. Ponadto, wniosek o przywrócenie terminu nie mógł być rozpoznany, ponieważ skarżący nie uzupełnili braków formalnych skargi, w tym nie określili precyzyjnie przepisów prawa, którym zarzucają niezgodność z Konstytucją, a jedynie ogólnie wskazali na ustawy. Nie odnieśli się również do kwestii, czy wyrok NSA stanowił ostateczne rozstrzygnięcie o ich prawach konstytucyjnych, co jest warunkiem formalnym skargi konstytucyjnej. W związku z tym Trybunał Konstytucyjny postanowił pozostawić bez rozpoznania wniosek o przywrócenie terminu i nie uwzględnić zażalenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek nie może zostać uwzględniony, jeśli skarżący nie przedstawił okoliczności usprawiedliwiających spóźnienie i nie uzupełnił braków formalnych wraz z wnioskiem.

Uzasadnienie

Skarżący, jako radca prawny, powinien znać przepisy proceduralne dotyczące terminów i doręczeń. Nie wskazano przeszkód uniemożliwiających dochowanie terminu. Ponadto, nie uzupełniono braków formalnych skargi wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu, co jest warunkiem formalnym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

pozostawić bez rozpoznania i nie uwzględnić zażalenia

Strona wygrywająca

Trybunał Konstytucyjny

Strony

NazwaTypRola
Krystyna H.osoba_fizycznaskarżąca
Józef H.osoba_fizycznaskarżący

Przepisy (6)

Główne

Konstytucja RP art. 79 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Warunek merytorycznego rozpoznania skargi konstytucyjnej - zakwestionowany akt normatywny musi stanowić podstawę wydania ostatecznego orzeczenia.

Pomocnicze

k.p.c. art. 138 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

W przypadku nieobecności adresata pisma w domu, można je doręczyć dorosłemu domownikowi.

k.p.c. art. 169 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych nie może być przedmiotem rozpoznania, jeśli wraz ze złożeniem wniosku nie uzupełniono braków formalnych.

Ustawa o przejęciu aptek na własność Państwa

Wspomniana przez skarżących jako akt prawny, którego naruszenie mieli zarzucić.

Ustawa o działalności gospodarczej

Wspomniana przez skarżących jako akt prawny, którego naruszenie mieli zarzucić.

u.TK art. 46 § ust. 1

Ustawa z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym

Określa warunki, jakie musi spełniać "inne ostateczne rozstrzygnięcie".

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżący, jako radca prawny, powinien znać przepisy proceduralne dotyczące terminów i doręczeń. Nie przedstawiono wystarczających okoliczności usprawiedliwiających uchybienie terminowi. Nie uzupełniono braków formalnych skargi wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu. Skarżący nie określili precyzyjnie kwestionowanych przepisów prawa. Pisma informujące o braku podstaw do rewizji nadzwyczajnej nie są ostatecznym rozstrzygnięciem.

Odrzucone argumenty

Wezwanie do uzupełnienia braków formalnych otrzymano z opóźnieniem, co nie nastąpiło z winy skarżących. Odmowa zwrotu apteki i jej sprzedaż osobom trzecim były bezprawne i sprzeczne z ustawami.

Godne uwagi sformułowania

Nie ulega żadnej wątpliwości, iż w wyznaczonym do tego terminie nie zostały uzupełnione braki formalne skargi konstytucyjnej. W zażaleniu nie przedstawiono wszakże żadnych okoliczności, które usprawiedliwiając owo spóźnienie, mogłyby jednocześnie uzasadniać wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków. Sporządzającemu zażalenie, panu Józefowi H., jako radcy prawemu, znana była bowiem treść art. 138 § 1 kodeksu postępowania cywilnego... Bez określenia, jakie orzeczenie skarżący uważają za ostateczne rozstrzygnięcie o przysługujących im prawach lub wolnościach konstytucyjnych, nie jest także możliwe zbadanie, czy zakwestionowany w skardze konstytucyjnej akt normatywny stanowił podstawę wydania takiego orzeczenia...

Skład orzekający

Andrzej Mączyński

przewodniczący

Marek Safjan

sprawozdawca

Janusz Trzciński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty składania skargi konstytucyjnej, wymogi formalne, zasady przywracania terminów w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym, a także definicja \"ostatecznego rozstrzygnięcia\" w kontekście skargi konstytucyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego kontekstu skargi konstytucyjnej i procedury przed TK. Interpretacja przepisów proceduralnych może być pomocna w innych postępowaniach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje kluczowe znaczenie przestrzegania wymogów formalnych i terminów w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym, co jest istotne dla praktyków prawa konstytucyjnego.

Błędy formalne pogrzebały szansę na kontrolę konstytucyjności. Trybunał Konstytucyjny przypomina o rygorach proceduralnych.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
106 POSTANOWIENIE z dnia 23 czerwca 1999 r. Sygn. Ts 156/98 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Andrzej Mączyński – przewodniczący Marek Safjan – sprawozdawca Janusz Trzciński po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z 26 lutego 1999 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej Krystyny i Józefa H., p o s t a n a w i a: 1) pozostawić bez rozpoznania wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi konstytucyjnej, 2) nie uwzględnić zażalenia. Uzasadnienie: W skardze konstytucyjnej małżonków Krystyny i Józefa H., wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 23 listopada 1998 r., przedmiotem zaskarżenia uczyniono “odmowę rozpoznania przez Prokuraturę Generalną w W. podania o złożenie rewizji nadzwyczajnej od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 czerwca 1998 r. (sygn. akt I SA 2174/97), wydanego w sprawie skarżących”. Jednocześnie skarżący wnieśli o ustalenie, czy mieli i mają nadal prawo do ubiegania się o zwrot “apteki instytucji”, jako jej właściciele. Skarżący zarzucili ponadto, iż wydane w ich sprawie decyzje organów administracyjnych błędnie określały przedmiot sporu. Postanowieniem z 26 lutego 1999 r. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej z uwagi na to, iż skarżący nie uzupełnili w wyznaczonym do tego terminie braków formalnych skargi konstytucyjnej. Na postanowienie to skarżący wnieśli zażalenie z 6 marca 1999 r., dołączając do niego wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi konstytucyjnej. W zażaleniu wyjaśniono, iż wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skarżący otrzymali faktycznie 30 grudnia 1998 r., przesyłkę bowiem pod nieobecność p. Józefa H., występującego ze skargą konstytucyjną w imieniu własnym oraz jako pełnomocnik żony, odebrała 28 grudnia 1998 r. jego synowa. Skarżący podnieśli, iż w związku z tym uchybienie terminu nie nastąpiło z ich winy. Skarżący wskazali ponadto, iż aktem normatywnym, który narusza ich prawa jest ustawa z dnia 8 stycznia 1951 r. o przejęciu aptek na własność Państwa (Dz.U. Nr 1, poz. 1) oraz ustawa z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej (Dz.U. Nr 41, poz. 324 ze zm.), podkreślając jednocześnie, iż odmowa zwrotu apteki oraz jej sprzedaż osobom trzecim “została dokonana bezprawnie i sprzecznie z wyżej wymienionymi aktami prawnymi”. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje. Nie ulega żadnej wątpliwości, iż w wyznaczonym do tego terminie nie zostały uzupełnione braki formalne skargi konstytucyjnej stanowiącej przedmiot rozpoznania wstępnego. Jak wynika z treści zażalenia, fakt ten przyznają zresztą sami skarżący. W zażaleniu nie przedstawiono wszakże żadnych okoliczności, które usprawiedliwiając owo spóźnienie, mogłyby jednocześnie uzasadniać wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków. Sporządzającemu zażalenie, panu Józefowi H., jako radcy prawemu, znana była bowiem treść art. 138 § 1 kodeksu postępowania cywilnego, zgodnie z którym w przypadku nieobecności adresata pisma w domu, można je doręczyć dorosłemu domownikowi. Mimo więc świadomości tego, kiedy zgodnie z kodeksem postępowania cywilnego rozpoczynał bieg siedmiodniowy termin do uzupełnienia braków formalnych skargi konstytucyjnej, terminu tego nie dochował, nie wskazując na żadne przeszkody, które mu to uniemożliwiły. Wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi konstytucyjnej nie mógł być przedmiotem rozpoznania także i z tego powodu, iż wbrew warunkowi określonemu w art. 169 § 3 kodeksu postępowania cywilnego, wraz ze złożeniem wniosku nie uzupełniono braków formalnych skargi wskazanych w zarządzeniu sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 21 grudnia 1998 r. W szczególności skarżący zostali wówczas zobowiązani do dokładnego określenia przepisów ustawy lub innego aktu normatywnego, którym zarzucają niezgodność z Konstytucją RP. Tymczasem w zażaleniu skarżący jedynie ogólnie wskazali na ustawę z dnia 8 stycznia 1951 r. o przejęciu aptek na własność Państwa (Dz.U. Nr 1, poz. 1) oraz ustawę z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej (Dz.U. Nr 41, poz. 324 ze zm.), bez określenia, które z przepisów tych aktów normatywnych czynią przedmiotem skargi konstytucyjnej, a ponadto podtrzymując twierdzenie, iż dopatrują się naruszenia przysługujących im praw konstytucyjnych nie w sprzeczności tych ustaw z Konstytucją RP, lecz w “bezprawnej i sprzecznej z wyżej wymienionymi aktami normatywnymi” odmowie zwrotu apteki oraz jej sprzedaży osobie trzeciej. Skarżący nie odnieśli się także do zawartego w zarządzeniu sędziego TK z 21 grudnia 1998 r. wezwania o oświadczenie, czy uważają wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 czerwca 1998 r. (sygn. akt SA 2174/97) za ostateczne rozstrzygnięcie o przysługujących im prawach konstytucyjnych, których naruszenie zarzucili w skardze konstytucyjnej. Brak tego oświadczenia uniemożliwił ustalenie tego, czy dochowany został przez skarżących dwumiesięczny termin do złożenia skargi konstytucyjnej. Bez określenia, jakie orzeczenie skarżący uważają za ostateczne rozstrzygnięcie o przysługujących im prawach lub wolnościach konstytucyjnych, nie jest także możliwe zbadanie, czy zakwestionowany w skardze konstytucyjnej akt normatywny stanowił podstawę wydania takiego orzeczenia, co zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji RP stanowi warunek merytorycznego rozpoznania skargi konstytucyjnej. Trybunał Konstytucyjny podkreśla, iż za ostateczne orzeczenie nie mogło w szczególności zostać uznane pismo Naczelnika Wydziału Rewizji Nadzwyczajnych w Sprawach Administracyjnych Ministerstwa Sprawiedliwości z 24 września 1998 r. (znak DSN V A 537/6689/98) oraz pismo Dyrektora Departamentu Sądów i Notariatu Ministerstwa Sprawiedliwości z 2 listopada 1998 r. (znak DSN V A 537/689/98) informujące skarżących o braku podstaw do wniesienia rewizji nadzwyczajnej od prawomocnego orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 czerwca 1998 r. (sygn. akt I SA 2174/97). Pisma te w żaden sposób nie rozstrzygają w sposób władczy o przysługujących skarżącym prawach lub wolnościach o charakterze konstytucyjnym, nie stanowią także orzeczeń wydanych na skutek wykorzystania przez skarżących przysługujących im w ramach toku instancji środków zaskarżenia. Pisma te nie noszą więc ani cech ostatecznego orzeczenia w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji RP, ani też nie można ich traktować jako “inne ostateczne rozstrzygnięcie” w rozumieniu art. 46 ust. 1 ustawy z 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym. W tym stanie rzeczy należało pozostawić bez rozpoznania wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi konstytucyjnej oraz nie uwzględnić zażalenia złożonego na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z 26 lutego 1999 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI