I SA 2166/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2004-05-19
NSAAdministracyjneŚredniawsa
komunalizacjanieruchomościsamorząd terytorialnywłasnośćSkarb PaństwaGminaPowiatprawo administracyjneprawo cywilnesądownictwo administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Powiatu L. na decyzję Ministra Skarbu Państwa, uznając, że mienie (grunt i budynki placówki zdrowia) stanowi własność Gminy W. i nie podlega komunalizacji na rzecz Powiatu na podstawie przepisów o reformie administracji publicznej.

Powiat L. skarżył decyzję Ministra Skarbu Państwa odmawiającą stwierdzenia nabycia przez Powiat własności mienia będącego we władaniu Zakładu Podstawowej Opieki Zdrowotnej. Skarżący argumentował, że budynki placówki, będące własnością Skarbu Państwa, nie podlegały komunalizacji na rzecz Gminy W., a tym samym stały się własnością Powiatu L. na mocy przepisów o reformie administracji. Sąd oddalił skargę, podkreślając, że decyzja komunalizacyjna z 1992 r. stwierdziła nabycie przez Gminę W. własności nieruchomości wraz z budynkami, a zgodnie z prawem cywilnym budynek trwale związany z gruntem jest jego częścią składową.

Sprawa dotyczyła skargi Zarządu Powiatu w L. na decyzję Ministra Skarbu Państwa, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody odmawiającą stwierdzenia nabycia przez Powiat L. własności mienia będącego we władaniu Zakładu Podstawowej Opieki Zdrowotnej w L. Mienie to obejmowało nakłady na nieruchomość gruntową, dla której prowadzona jest księga wieczysta, stanowiącą własność Gminy W. Powiat L. argumentował, że komunalizacja działki na rzecz Gminy W. dotyczyła tylko gruntu, a budynki Przychodni Zdrowia, będące własnością Skarbu Państwa, nie podlegały tej komunalizacji. Ponieważ budynki te były we władaniu Zakładu Podstawowej Opieki Zdrowotnej, który stał się jednostką Powiatu L., skarżący uważał, że mienie to stało się własnością Powiatu na podstawie art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Minister Skarbu Państwa podtrzymał stanowisko organu pierwszej instancji, wskazując, że podstawową przesłanką nabycia mienia przez jednostkę samorządu terytorialnego jest jego własność Skarbu Państwa, czego w tym przypadku nie stwierdzono. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 60 ust. 1 ustawy reformującej administrację, przepis ten ma zastosowanie do mienia stanowiącego własność Skarbu Państwa. W niniejszej sprawie bezsporne było, że decyzją komunalizacyjną z 1992 r. stwierdzono nabycie przez Gminę W. własności nieruchomości wraz z budynkami posadowionymi na niej. Sąd powołał się na art. 48 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym budynek trwale związany z gruntem stanowi jego część składową, a prawa rzeczowe do gruntu rozciągają się na jego część składową. W związku z tym budynki na skomunalizowanym gruncie stanowią własność Gminy W. Sąd zaznaczył, że nie jest władny do oceny prawidłowości ostatecznej decyzji komunalizacyjnej, która pozostaje w obrocie prawnym i wywołuje skutki prawne. W konsekwencji, mienie stanowiące własność Gminy nie mogło podlegać przepisom o komunalizacji na rzecz Powiatu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, ponieważ przepis ten ma zastosowanie wyłącznie do mienia stanowiącego własność Skarbu Państwa. W niniejszej sprawie nieruchomość wraz z budynkami stanowi własność Gminy W. na mocy wcześniejszej decyzji komunalizacyjnej.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na art. 60 ust. 1 ustawy reformującej administrację, który wymaga, aby mienie było własnością Skarbu Państwa. Ponieważ decyzja komunalizacyjna z 1992 r. stwierdziła nabycie własności nieruchomości wraz z budynkami przez Gminę W., a budynek jest częścią składową gruntu, mienie to nie mogło być przedmiotem komunalizacji na rzecz Powiatu na podstawie późniejszych przepisów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (6)

Główne

Dz. U. Nr 133, poz. 72 ze zm. art. 60 § 1

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną

Przepis ma zastosowanie do mienia stanowiącego własność Skarbu Państwa, które we władaniu instytucji przejmowanych przez jednostki samorządu terytorialnego staje się z mocy prawa mieniem tych jednostek.

Pomocnicze

Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm. art. 18 § 1

Ustawa z dnia 10 maja 1990r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych

Podstawa prawna komunalizacji nieruchomości na rzecz Gminy W. w 1992 r.

k.c. art. 48

Kodeks cywilny

Budynek trwale związany z gruntem stanowi część składową gruntu.

k.c. art. 235

Kodeks cywilny

Przepis dotyczący prawa własności nieruchomości budowlanej znajdującej się na gruncie będącym w użytkowaniu wieczystym, nie miał zastosowania w tej sprawie.

Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm. art. 97 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna rozpoznania sprawy przez WSA po reformie sądownictwa administracyjnego.

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 151

Podstawa prawna orzekania przez sąd administracyjny.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nieruchomość wraz z budynkami stanowi własność Gminy W. na mocy ostatecznej decyzji komunalizacyjnej z 1992 r. Budynek trwale związany z gruntem jest jego częścią składową i jego własność przypada właścicielowi gruntu. Przepis art. 60 ust. 1 ustawy reformującej administrację ma zastosowanie tylko do mienia Skarbu Państwa.

Odrzucone argumenty

Komunalizacja działki na rzecz Gminy W. dotyczyła tylko gruntu, a budynki Przychodni Zdrowia, będące własnością Skarbu Państwa, nie podlegały komunalizacji. Budynki Przychodni Zdrowia, będące we władaniu jednostki Powiatu L., stały się własnością Powiatu na podstawie art. 60 ust. 1 ustawy reformującej administrację.

Godne uwagi sformułowania

Budynek trwale związany z gruntem stanowi część składową gruntu. Prawa rzeczowe do nieruchomości gruntowej rozciągają się na jej część składową. Organy administracji publicznej ani sąd administracyjny nie są władne do oceny prawidłowości ostatecznej decyzji komunalizacyjnej.

Skład orzekający

Joanna Banasiewicz

przewodniczący

Marek Stojanowski

członek

Izabella Kulig-Maciszewska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o komunalizacji mienia po reformie administracyjnej, relacja własności gruntu i budynków, zasada trwałości decyzji administracyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i prawnego związanego z komunalizacją z lat 90. i reformą administracyjną z 1999 r.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje złożoność procesów komunalizacji mienia i potencjalne konflikty między jednostkami samorządu terytorialnego dotyczące własności. Jest to typowy przykład problemów prawnych związanych z transformacją ustrojową.

Kto jest właścicielem? Spór o mienie po reformie administracyjnej.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA 2166/02 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-05-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-09-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Izabella Kulig-Maciszewska /sprawozdawca/
Joanna Banasiewicz /przewodniczący/
Marek Stojanowski
Skarżony organ
Minister Skarbu Państwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Banasiewicz Sędziowie NSA Marek Stojanowski del. NSA Izabella Kulig - Maciszewska (spr.) Protokolant Małgorzata Mierzejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 maja 2004 r. sprawy ze skargi Zarządu Powiatu w L. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] lipca 2002 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia mienia oddala skargę
Uzasadnienie
I SA 2166/02
UZASADNIENIE
Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] lipca 2002 r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2002 r. odmawiającą stwierdzenia nabycia przez Powiat L. własności mienia będącego we władaniu Zakładu Podstawowej Opieki Zdrowotnej w L.
W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lutego 2002 r., znak [...] odmówił stwierdzenia, iż z dniem 1 stycznia 1999 r. mienie Skarbu Państwa będące w dniu 1 stycznia 1999 r. we władaniu Zakładu Podstawowej Opieki Zdrowotnej w L., w skład którego wchodzą nakłady na nieruchomości gruntowej oznaczonej nr geod. [...] o powierzchni 0,1700 ha, dla której prowadzona jest księga wieczysta KW nr [...] stanowiąca własność Gminy W., stało się z mocy prawa mieniem Powiatu L..
Od niniejszej decyzji odwołał się Zarząd Powiatu w L. wnosząc o uchylenie przedmiotowej decyzji w całości i podnosząc w uzasadnieniu, że tylko grunt na przedmiotowej nieruchomości stanowi własność Gminy W. bez budynków.
Rozpatrując wniesione odwołanie Minister Skarbu Państwa stwierdził, że decyzją Wojewody L. z dnia [...] listopada 1992r., znak [...] Gmina W. nabyła z mocy prawa własność nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów nr [...] o powierzchni 0,1700 ha, na podstawie art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990r. -Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.)
Zgodnie z załączonym odpisem z księgi wieczystej KW nr [...] oraz wypisem z rejestru gruntów przedmiotowa nieruchomość jest własnością Gminy W.
Zgodnie z art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 72 ze zm.), mienie Skarbu Państwa będące we władaniu instytucji i państwowych jednostek organizacyjnych przejmowanych z dniem 1 stycznia
1999r. przez jednostki samorządu terytorialnego staje się z mocy prawa
mieniem właściwych jednostek samorządu terytorialnego.
Jedną z podstawowych przesłanek nabycia własności mienia przez jednostkę samorządu terytorialnego na podstawie cyt. art. 60 ust. 1 jest to, że mienie to ma być własnością Skarbu Państwa i musi pozostawać we władaniu jednostki przejmowanej przez samorząd terytorialny.
Biorąc pod uwagę istniejący stan faktyczny i prawny należy uznać, że przedmiotowa nieruchomość nie może być przekazana Powiatowi L. gdyż nie spełnia podstawowego wymogu art. 60 ustawy - Przepisy wprowadzające a mianowicie nie jest własnością Skarbu Państwa.
Od decyzji tej skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył Powiat L. wnosząc o stwierdzenie jej nieważności bądź uchylenie oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi podniesiono m.in. że komunalizacja działki nr [...] na rzecz Gminy W. nastąpiła tylko w zakresie gruntu, natomiast nie obejmowała naniesień tj. budynków Przychodni Zdrowia będących w zarządzie Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego w L.. Szpital ten był jednostką organizacyjną Skarbu Państwa i jego mienie nie podlegało komunalizacji na rzecz gminy.
W dniu 1 stycznia 1999 r. budynki te były nadal we władaniu Zakładu Podstawowej Opieki Zdrowotnej w L., który stał się jednostką Powiatu L.. Tak więc będące w jego posiadaniu mienie stało się własnością Powiatu L. na podstawie art. 60 ustawy z dnia 13 października 1998 r.
W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa wnosząc o jej oddalenie podtrzymał swoje stanowisko prezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W tym stanie sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzki sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U. Nr 153, poz. 1270). Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie i w związku z tym podlega ona rozpoznaniu na podstawie przepisów wskazanej wyżej ustawy.
Natomiast odnosząc się do skargi należy stwierdzić, iż nie jest ona zasadna. Organy obu instancji dysponowały stosownym materiałem dowodowym, właściwie go oceniły i prawidłowo zastosowały przepis art. 60 ust. 1 w.w. ustawy z dnia 13 października 1998 r. Zgodnie z powołanym przepisem ma on zastosowanie do mienia stanowiącego własność Skarbu Państwa. Podstawowe więc znaczenie miało ustalenie czy mienie będące w dniu 1 stycznia 1999 r. we władaniu placówki służby zdrowia stanowiło własność Skarbu Państwa.
Bezsporne w sprawie jest, iż decyzją komunalizacyjną z dnia [...] listopada 1992 r. stwierdzono nabycie z mocy prawa przez Gminę W. z dniem 27 maja 1990 r. własności nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], na której posadowione są budynki placówki służby zdrowia. Zgodnie z przepisami prawa cywilnego budynek trwale związany z gruntem stanowi część składową gruntu (art. 48 kc). Natomiast prawa rzeczowe do nieruchomości gruntowej rozciągają się na jej część składową. Tak więc właściciel gruntu jest również właścicielem budynku na nim posadowionego. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Budynki znajdujące się na skomunalizowanym gruncie stanowią własność Gminy W. i to niezależnie od tego z jakich funduszy zostały one wybudowane. Na marginesie należy wyjaśnić, iż w niniejszej sprawie nie zachodzi sytuacja, w której budynek stanowi odrębny od gruntu przedmiot własności. Jest to sytuacja przewidziana w art. 235 kc - prawo własności nieruchomości budowlanej znajdującej się na gruncie będącym w użytkowaniu wieczystym jest prawem związanym z tym użytkowaniem.
Natomiast w niniejszym postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów ustawy z dnia 13 października 1998 r. organy administracji publicznej ani sąd administracyjny nie są władne do oceny prawidłowości ostatecznej decyzji komunalizacyjnej z dnia [...] listopada 1992 r. Dopóki decyzja ta jest w obrocie prawnym, to wywołuje określone skutki prawne. Prawidłowo więc organy uznały, iż mienie stanowiące własność Gminy nie może podlegać przepisowi art. 60 ust. 1 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.
Z tych wszystkich względów stwierdzając, iż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, Sąd na zasadzie art. 151 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI