I SA 2162/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w OlsztynieOlsztyn2004-06-04
NSAAdministracyjneŚredniawsa
dodatek mieszkaniowygospodarstwo domowekonkubentprawo administracyjneprawo lokalowepowierzchnia użytkowadochód WSA Olsztyn

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję odmawiającą przyznania dodatku mieszkaniowego, uznając, że konkubent skarżącej powinien być zaliczony do jej gospodarstwa domowego.

Skarżąca H. L. wniosła o przyznanie dodatku mieszkaniowego, wskazując, że mieszka z konkubentem M. B. Organy odmówiły przyznania dodatku, uznając, że konkubent nie wywodzi prawa do lokalu z prawa skarżącej, a lokal przekracza normatywną powierzchnię dla jednej osoby. Sąd uchylił decyzje, stwierdzając, że konkubent, który stale zamieszkuje ze skarżącą i prowadzi z nią wspólne gospodarstwo domowe, powinien być zaliczony do jej gospodarstwa domowego w rozumieniu ustawy o dodatkach mieszkaniowych.

Sprawa dotyczyła odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego H. L. przez Burmistrza, a następnie utrzymania tej decyzji w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Kluczowym problemem było zaliczenie konkubenta skarżącej, M. B., do jej gospodarstwa domowego. Organy administracji uznały, że konkubent nie wywodzi swojego prawa do zamieszkiwania w lokalu z prawa skarżącej, ponieważ nie został wymieniony w przydziale lokalu wydanym przez spółdzielnię mieszkaniową. W związku z tym, uznały, że lokal skarżącej przekracza normatywną powierzchnię dla jednej osoby. Skarżąca argumentowała, że konkubent jest zameldowany na pobyt stały, prowadzi z nią wspólne gospodarstwo domowe i że w poprzednim wniosku, przy identycznych danych, otrzymała dodatek. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji. Sąd uznał, że organy naruszyły prawo materialne, w szczególności definicję gospodarstwa domowego zawartą w art. 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Sąd podkreślił, że fakt nieujęcia konkubenta w pierwotnym przydziale lokalu nie wyklucza możliwości zaliczenia go do gospodarstwa domowego, jeśli stale zamieszkuje z lokatorem i prowadzi z nim wspólne gospodarstwo domowe. Sąd stwierdził, że prawo do zamieszkiwania w lokalu spółdzielczym jest pochodną prawa własności skarżącej, a konkubent, zamieszkując za jej zgodą i prowadząc wspólne gospodarstwo, wywodzi swoje prawo do zamieszkiwania z prawa skarżącej. W związku z tym, konkubent powinien być zaliczony do gospodarstwa domowego skarżącej, co wymaga ponownego rozpatrzenia wniosku o dodatek mieszkaniowy z uwzględnieniem kryteriów dochodowych i powierzchniowych dla dwóch osób.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, konkubent stale zamieszkujący ze skarżącą i prowadzący z nią wspólne gospodarstwo domowe powinien być zaliczony do jej gospodarstwa domowego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy błędnie zinterpretowały definicję gospodarstwa domowego. Fakt nieujęcia konkubenta w pierwotnym przydziale lokalu nie wyklucza zaliczenia go do gospodarstwa domowego, jeśli zamieszkuje on w lokalu za zgodą lokatora i prowadzi z nim wspólne gospodarstwo domowe. Prawo do zamieszkiwania w lokalu jest pochodną prawa własności lokatora.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (9)

Główne

u.d.m. art. 3 § 1

Ustawa o dodatkach mieszkaniowych

Dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego nie przekracza określonych progów procentowych najniższej emerytury.

u.d.m. art. 4

Ustawa o dodatkach mieszkaniowych

Gospodarstwo domowe to lokator samodzielnie zajmujący lokal lub lokator, jego małżonek i inne osoby wspólnie z nim zamieszkujące i gospodarujące, które swoje prawa do zamieszkiwania w lokalu wywodzą z prawa tego lokatora.

u.d.m. art. 5 § 1

Ustawa o dodatkach mieszkaniowych

Normatywna powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego nie może przekraczać określonych norm (np. 35 m2 dla 1 osoby).

Pomocnicze

k.c. art. 691 § 1

Kodeks cywilny

Dotyczy praw osób pozostających we wspólnym pożyciu z najemcą po jego śmierci, stosowany w sprawach z zakresu stosunku najmu.

Dz.U. Nr 153, póz. 1271 art. 97

Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Reguluje rozpoznawanie spraw przez WSA po reformie sądownictwa administracyjnego.

Dz.U. Nr 153, póz. 1269 art. 1 § 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Określa obowiązek WSA badania zgodności zaskarżonej decyzji z prawem.

PPSA art. 145 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonej decyzji.

PPSA art. 152

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzekanie o niewykonalności zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku.

PPSA art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozstrzyganie o kosztach postępowania sądowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Konkubent skarżącej, stale z nią zamieszkujący i prowadzący wspólne gospodarstwo domowe, powinien być zaliczony do jej gospodarstwa domowego w rozumieniu art. 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, mimo braku jego ujęcia w pierwotnym przydziale lokalu.

Odrzucone argumenty

Argumentacja organów, że konkubent nie wywodzi swojego prawa do zamieszkiwania w lokalu z prawa skarżącej, ponieważ nie został wymieniony w przydziale lokalu wydanym przez spółdzielnię mieszkaniową. Stosowanie przez analogię art. 691 § 1 k.c. do spraw o dodatek mieszkaniowy.

Godne uwagi sformułowania

Sąd nie podziela tego stanowiska. Skarżąca posiada tytuł prawny do lokalu mieszkalnego wobec czego każde prawo do zamieszkiwania w nim jest pochodną od jej prawa własności. Skoro konkubent H. L. zamieszkuje w rzeczonym lokalu zgodnie z jej wolą, jak również prowadzi z nią wspólne gospodarstwo domowe, to nie ma podstaw do twierdzenia, iż nie wywodzi on swojego prawa do zamieszkiwania w tym lokalu z jej prawa.

Skład orzekający

Marzenna Glabas

przewodniczący

Zbigniew Ślusarczyk

członek

Irena Szczepkowska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja definicji gospodarstwa domowego na potrzeby przyznawania dodatków mieszkaniowych, w szczególności w kontekście osób wspólnie zamieszkujących, ale niebędących małżonkami czy członkami rodziny w ścisłym tego słowa znaczeniu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji konkubinatu i prawa do lokalu spółdzielczego. Interpretacja może być odmienna w przypadku innych tytułów prawnych do lokalu lub innych przepisów regulujących skład gospodarstwa domowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego świadczenia socjalnego i pokazuje, jak ważne jest prawidłowe ustalenie składu gospodarstwa domowego, co ma bezpośredni wpływ na jego wysokość. Pokazuje też, jak sądy korygują błędne interpretacje przepisów przez organy administracji.

Czy konkubent liczy się do gospodarstwa domowego przy dodatku mieszkaniowym? Sąd wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA 2162/03 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2004-06-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-09-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
A. Irena Szczepkowska /sprawozdawca/
Marzenna Glabas /przewodniczący/
Zbigniew Ślusarczyk
Symbol z opisem
621  Sprawy mieszkaniowe, w tym dodatki mieszkaniowe
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędzia WSA Asesor WSA Protokolant Marzenna Glabas Zbigniew Ślusarczyk Irena Szczepkowska (Spr.) Grażyna Wojtyszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi H. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie dodatku mieszkaniowego: I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej kwotę 10 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania; III. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Uzasadnienie
H. L. wystąpiła do Burmistrza z wnioskiem o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Podała w nim, że posiada tytuł prawny do lokalu spółdzielczego o powierzchni użytkowej 48,10 m2, w którym zamieszkują dwie osoby. Natomiast w deklaracji o dochodach złożyła oświadczenie, iż do jej gospodarstwa domowego należy konkubent M. B.
Burmistrz, decyzją z dnia "[...]", nr: "[...]", wydaną z powołaniem się na przepisy art. 4 oraz art. 5 ust. l i 5 ustawy z 21 czerwca 200Ir. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. Nr 71, póz. 734), odmówił H. L. przyznania dodatku mieszkaniowego uznając, iż gospodarstwo domowe wnioskodawczyni składa się z jednej osoby i w związku tym lokal mieszkalny stanowiący jej własność przekracza normatywną powierzchnię użytkową lokalu, która dla jednej osoby wynosi 35 m2. Organ nie zaliczył do członków gospodarstwa domowego - w rozumieniu art. 4 powołanej ustawy - konkubenta wnioskodawczyni uznając, iż nie jest on osobą, która swoje prawo do zamieszkiwania w lokalu wywodzi z prawa tego lokatora. Uzasadniając swoje stanowisko organ powołał się na pismo Spółdzielni Mieszkaniowej z dnia 22 maja 2003 r., informujące, iż prawo do zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu posiada oprócz H. L., posiada jej córka D. L., zgodnie z wydanym przydziałem.
Od tej decyzji H. L. wniosła odwołanie podnosząc, iż M. B. jest zameldowany na pobyt stały w zajmowanym przez nią lokalu od dnia 4 lipca 2001 r. Fakt ten zgłosiła Spółdzielni Mieszkaniowej, która jest zarządcą budynku. Wskazała, iż przydział lokalu mieszkalnego otrzymała l sierpnia 1993 r. i do 2000 roku zamieszkiwała z nią córka. Po wyprowadzeniu się córki zamieszkał z nią na stałe M. B., z którym prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. Decyzję organu I instancji uważa za krzywdzącą, ponieważ w poprzednio złożonym wniosku podawała identyczne dane i otrzymała dodatek mieszkaniowy .
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, w wyniku rozpatrzenia odwołania H. L., wydało w dniu "[...]" decyzję, nr: "[...]" o utrzymaniu w mocy decyzji Burmistrza. Organ odwoławczy podzielił w całości argumentację przedstawioną przez organ I instancji.
Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła H. L. W ocenie skarżącej odmowa uznania M. B. za osobę, która swoje prawa do zamieszkiwania w lokalu wywodzi z prawa lokatora, wydaje się niezasadna w świetle art. 691 § l kodeksu cywilnego, który wymienia osobę pozostającą faktycznie we wspólnym pożyciu z najemcą jako posiadającą prawa do lokalu mieszkalnego po śmierci najemcy. Zdaniem skarżącej analogicznie należałoby uznać taką osobę za spełniającą warunki przewidziane w art. 4 ustawy z 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji wniosło o oddalenie skargi. Organ ponownie podkreślił, iż konkubent skarżącej nie może być zaliczony do grona członków gospodarstwa domowego H. L. W ocenie składu orzekającego osoba ta nie wywodzi swojego prawa do zamieszkiwania w lokalu z prawa skarżącej, ponieważ "nie została wpisana w przydziale lokalu wydanym przez spółdzielnię mieszkaniową".
Wojewódzki Sad Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje:
Powyższa skarga, w związku z reformą sądownictwa administracyjnego, podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie na podstawie art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, póz. 1271, z późn. zm.).
Stosownie do art. l § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, póz. 1269) Wojewódzki Sąd Administracyjny ma obowiązek badania zgodności zaskarżonej decyzji organu odwoławczego wyłącznie z punktu widzenia jej legalności, a więc z punktu widzenia jej zgodności z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Sąd nie jest natomiast związany granicami skargi lecz tylko zakresem rozstrzygnięcia objętego decyzją, co oznacza, iż władny jest uwzględnić skargę z powodu innych uchybień niż te, które przytoczyła strona skarżąca, a wziętych pod uwagę z urzędu przez Sąd.
Skargę należy uwzględnić, aczkolwiek odnoszenie postanowień art. 691 Kodeksu cywilnego , poprzez analogię, do niniejszej sprawy, jest niewłaściwe. Wskazany przez skarżącą przepis dotyczy bowiem spraw z zakresu stosunku najmu, a nie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, którym to prawem legitymuje się skarżąca.
Sąd badając w niniejszej sprawie legalność kontrolowanej decyzji, stwierdził że zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem prawa materialnego, a to art. 3 ust. l w związku z art. 4 oraz art. 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. Nr 71, póz. 734, ze zm.).
Stosownie do art. 3 ust. l powołanej ustawy dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom, o których mowa w art. 2 ust. l, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie przekracza 175% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 125% tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym, obowiązującej w dniu złożenia wniosku, z zastrzeżeniem art. 6 ust. 8.
Zgodnie zaś z definicją zawartą w art. 4 ustawy przez gospodarstwo domowe rozumie się lokatora samodzielnie zajmującego lokal lub lokatora, jego małżonka i inne osoby wspólnie z nim zamieszkujące i gospodarujące, które swoje prawa do zamieszkiwania w lokalu wywodzą z prawa tego lokatora. Natomiast w myśl art. 5 ust. l ustawy normatywna powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego lub budynku mieszkalnego, w którym znajduje się tylko jeden lokal mieszkalny (dom jednorodzinny), zwana dalej "normatywną powierzchnią" w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego nie może przekraczać: 1) 35 m2-dla l osoby, 2) 40 m2- dla 2 osób (...).
Z przytoczonych przepisów wynika, iż przesłankami, od których ustawa uzależnia przyznanie dodatku mieszkaniowego są: poziom dochodu przypadającego na jedną osobę w gospodarstwie domowym, liczonego według zasad przyjętych w art.3 ust. 3 i 4 ustawy oraz kryterium powierzchni użytkowej lokalu w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego (art. 5 ust.l-4). A zatem dla rozstrzygnięcia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego liczba osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym z wnioskodawcą stanowi zagadnienie kluczowe i wymaga prawidłowych ustaleń.
W niniejszej sprawie istota problemu sprowadza się do odpowiedzi na pytanie czy do gospodarstwa domowego w rozumieniu art. 4 cytowanej ustawy można zaliczyć konkubenta skarżącej, zamieszkującego wraz z nią w lokalu stanowiącym jej własność.
Organy rozstrzygające w niniejszej sprawie zaprezentowały pogląd, iż konkubent skarżącej nie wywodzi swojego prawa do zamieszkiwania w rzeczonym lokalu z prawa skarżącej z uwagi na fakt, że nie został wymieniony w przydziale lokalu wydanym przez spółdzielnię mieszkaniową. Sąd nie podziela tego stanowiska. Jak słusznie skarżąca podnosiła w odwołaniu, w przydziale lokalu ujęte zostały tylko te osoby, które miały zamieszkiwać w nim w momencie jego odbioru. Nie oznacza to jednak, że w spółdzielczym własnościowym lokalu mieszkalnym nie mogą zamieszkiwać inne osoby, niż wskazane w przydziale. Skarżąca posiada tytuł prawny do lokalu mieszkalnego wobec czego każde prawo do zamieszkiwania w nim jest pochodną od jej prawa własności.
Skoro konkubent H. L. zamieszkuje w rzeczonym lokalu zgodnie z jej wolą, jak również prowadzi z nią wspólne gospodarstwo domowe, to nie ma podstaw do twierdzenia, iż nie wywodzi on swojego prawa do zamieszkiwania w tym lokalu z jej prawa.
Mając na względzie przytoczone argumenty, należało przyjąć, że konkubent skarżącej, stale z nią zamieszkujący i prowadzący z nią wspólne gospodarstwo domowe, winien być zaliczony do jej gospodarstwa domowego w rozumieniu art. 4 ustawy z 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych.
Przy ponownym rozpatrywaniu wniosku skarżącej o przyznanie dodatku mieszkaniowego rzeczą organów będzie ustalenie czy w gospodarstwie domowym, składającym się z dwóch osób spełnione zostały ustawowe kryteria, określone w art. 3 i 5 powołanej ustawy, uprawniające do przyznania wnioskowanego świadczenia.
Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 145 § l pkt l lit. a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 póz. 1270 z póz. zm.) orzekł jak w pkt. I sentencji. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania sądowego (pkt II sentencji wyroku) oraz orzeczenie o nie wykonaniu zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku (pkt III sentencji), uzasadniają przepisy art. 152 i 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI