I SA 2011/03

I SA 2011/03 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-02-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-09-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Emilia Lewandowska
Irena Kamińska /przewodniczący sprawozdawca/
Izabella Kulig-Maciszewska
Skarżony organ
Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Kamińska (spr.) Sędziowie NSA Izabella Kulig – Maciszewska WSA Emilia Lewandowska Protokolant Ewelina Dębna po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2004 r. sprawy ze skargi J. D. na decyzję Rektora [...] z dnia [...]sierpnia 2003 r. w przedmiocie odmowy przyjęcia na studia 1) uchyla zaskarżoną decyzję 2) zasądza od Rektora [...] w W.na rzecz J.D. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
I SA 2011/03
UZASADNIENIE
W dniu [...] września 2003 r. została wniesiona przez J. D. skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Rektora [...] w W. z dnia [...] sierpnia 2003 r., utrzymującą w mocy decyzję Komisji Rekrutacyjnej dla Studiów Dziennych z dnia [...] lipca 2003 r. o odmowie przyjęcia na studia dzienne w [...] w W.
Komisja Rekrutacyjna dla Studiów Dziennych [...] w W. decyzją z dnia [...] lipca 2003 r. ogłosiła wyniki postępowania rekrutacyjnego, postanawiając przyjąć na studia dzienne – rozpoczynające się w roku akademickim 2003/2004 – 1033 kandydatów, którzy ze sprawdzianów kwalifikacyjnych uzyskali 63 i więcej punktów i jednocześnie odmawiając przyjęcia na studia tym kandydatom, którzy ze sprawdzianów kwalifikacyjnych uzyskali mniej niż 63 punkty. Suma punktów uzyskanych przez kandydatów ze sprawdzianów kwalifikacyjnych przeprowadzonych w dniach 7-1 lipca 2003 r. zdecydowała o kolejności umieszczania zdających na liście rankingowej rekrutacji. Limit przyjęć na rok akademicki 2003/2004 wynosił 1000 osób.
Z zaświadczenia nr [...] wydanego przez Dziekanat Studium Podstawowego [...] w W. wynika, że J. D. przystąpiła do sprawdzianu kwalifikacyjnego i uzyskała łącznie 62 punkty na 100 możliwych. W związku z powyższym nie została przyjęta na studia dzienne w [...] w W.
J. D. złożyła odwołanie od tej decyzji do Rektora [...] w W. za pośrednictwem Komisji Odwoławczej, wnosząc o ponowne rozważenie przyjęcia jej na studia dzienne w roku akademickim 2003/2004 z uwagi na uzyskanie 62 punktów przy wymaganych 63 i o ponowne zweryfikowanie jej prac z języka niemieckiego i angielskiego, a także o umożliwienie jej wglądu w swoje prace. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że w liceum ogólnokształcącym co rok otrzymywała świadectwo z wyróżnieniem, a szkołę ukończyła z wynikiem celującym i dyplomem dyrektora placówki. Ponadto posiada certyfikat z języka niemieckiego i reprezentowała swoją szkołę w roku 2000 w gimnazjum w B. w B. w tzw. "Europaklasse".
I SA 2011/03
Rektor [...] w W., decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 r. na podstawie art. 141 ust. 5 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym (Dz.U. Nr 65, poz. 385 z póz. zm.) utrzymał w mocy decyzję Komisji Rekrutacyjnej, uzasadniając że zgodnie z § 25 oraz § 26 Regulaminu przyjęć kandydatów na I rok studiów w [...] (Uchwała nr 196 z dnia 19 grudnia 2001 r. ze zm.) odwołanie J. D. zostało wnikliwie rozpatrzone, a decyzja Komisji Rekrutacyjnej jest prawidłowa. Podniesiono także, iż odwołująca nie osiągnęła w postępowaniu kwalifikacyjnym minimum punktowego, koniecznego do przyjęcia na studia w roku akademickim 2003/2004.
Na powyższą decyzję J.D. wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, wnosząc o jej uchylenie w całości.
Zdaniem Skarżącej pozbawiono ja prawa podjęcia studiów w [...] bez możliwości wglądu w jej prace, chociaż zgodnie z art. 141 ust. 4 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym, wyniki postępowania rekrutacyjnego są jawne. J.D. podniosła, że nie zgadza się przede wszystkim z ilością punktów uzyskaną z języka angielskiego i niemieckiego, gdyż posiada certyfikat z języka niemieckiego w każdym roku nauki w liceum ogólnokształcącym otrzymywała świadectwo z wyróżnieniem.
W odpowiedzi na skargę, pełnomocnik Rektora [...] w W., wniósł o oddalenie skargi, gdyż skarżąca nie uzyskała wystarczającej liczby punktów koniecznych do dostania się na studia, a Komisja Odwoławcza nie znalazła podstaw do zmiany decyzji Komisji Rekrutacji. Również zrzut skarżącej, że wyniki postępowania egzaminacyjnego są, w świetle art. 141 ust. 4 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym, jawne – nie jest trafny, gdyż przepis dotyczy ogólnych wyników osiągniętych przez kandydatów a nie ich prac egzaminacyjnych. Postępowanie administracyjne nie obejmuje oceniania tych prac ani ilości przyznanych punktów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1.01.2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez
I SA 2011/03
właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).
Skarga zasługiwała na uwzględnienie gdyż zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ukształtował się pogląd, że właściwość sądu administracyjnego w sprawach dotyczących odmowy przyjęcia na pierwszy rok studiów ogranicza się do badania zgodności z prawem wydawanych w tych sprawach rozstrzygnięć, które mają formę decyzji administracyjnych. Nie mogą być natomiast podważane w tym trybie oceny kwalifikacyjne, będące rezultatem oceniania wiadomości kandydata (wyrok NSA z 16.01.1985 r. SA/Wr 645/84 – OSP 1986 r. nr 2, poz. 25, wyrok NSA z 2.12.1994 r. I SA 1636/96 ONSA 1995 nr 4, poz. 176).
Zarówno orzecznictwo jak i doktryna przyjmują, iż postępowanie kwalifikacyjne w sprawie przyjęcia na pierwszy rok studiów jest postępowaniem administracyjnym, do którego oprócz przepisów ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym (Dz.U. Nr 65, poz. 385 z póz. zm.) i uchwał właściwego organu uczelni stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego.
W myśl art. 141 ust. 3 tej ustawy rekrutację przeprowadzają komisje rekrutacyjne powołane przez dziekana lub inny organ wskazany w statucie uczelni, które podejmują decyzje w sprawie przyjęcia na studia.
Od decyzji komisji rekrutacyjnej służy odwołanie w terminie czternastu dni od daty otrzymania decyzji o nieprzyjęci na studia, Organem, do którego składa się odwołanie jest – stosownie do art. 141 ust. 5 ustawy o szkolnictwie wyższym uczelniana komisja rekrutacyjna. Decyzję w tym przedmiocie podejmuje rektor zgodnie z wnioskiem tejże komisji.
Powyższe uregulowanie sprawia, że w postępowaniu rekrutacyjnym mają zastosowanie reguły postępowania administracyjnego. Dotyczy to zarówno zasad ogólnych postępowania, które z ograniczeniami wynikającymi z przepisów ustawy z 12.09.90 r. o szkolnictwie wyższym będą miały w nim zastosowanie jak i rozstrzygnięć wydawanych przez organy rozpoznające sprawy przyjęcia na pierwszy rok studiów.
I SA 2011/03
Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego jak wspomniano wcześniej jest jednolite co do poglądu iż merytoryczna ocena kwalifikacyjna będąca rezultatem oceniania wiadomości kandydata nie może być podważana w trybie postępowania sądowoadministracyjnego. Brak jednak tej jednolitości co do zakresu jawności o którym mowa w art. 141 ust. 4 ustawy o szkolnictwie wyższym. Przepis ten stanowi, że wyniki postępowania rekrutacyjnego są jawne. Naczelny Sąd Administracyjny zajął, co do zakresu tej jawności odmienne stanowiska w wyrokach z dnia 17.01.02 r. w sprawach I SA 2380/01 i I SA 2391/01. Występująca różnica stanowisk dotyczy prawa wglądu kandydata ubiegającego się o przyjęcie na studia do jego prac egzaminacyjnych będących przedmiotem oceny komisji egzaminacyjnej.
Skarżąca zarówno w odwołaniu jak i w skardze do NSA podniosła zarzut, iż nie umożliwiono jej wglądu do sporządzonych przez nią tekstowych prac egzaminacyjnych z języków obcych. Rektor uczelni w odpowiedzi na skargę uznał, że jawność, o której mowa w przepisie art. 141 ust. 4 ustawy o szkolnictwie wyższym dotyczy ogólnych wyników osiągniętych przez kandydatów a nie ich prac egzaminacyjnych.
Jednak stosowanie zasad ogólnych postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 8, 9 i 10 kpa do postępowania rekrutacyjnego powoduje, że organy uczelni nie mogą odmówić osobie zainteresowanej wglądu do jej dokumentacji zwłaszcza, gdy zapadła wobec niej decyzja o nie przyjęciu na studia. Takie postępowanie oznaczałoby, iż przysługują w tych sprawach tylko środki formalno – prawne jak złożenie odwołania, lecz nie znająca akt strona byłaby pozbawiona możności obrony swych praw. Mający zastosowanie w tym postępowaniu art. 73 § 1 kpa nakłada na organ obowiązek umożliwienia stronie w każdym stadium postępowania przeglądanie akt sprawy oraz sporządzanie z nich notatek i odpisów.
Powyższe zasady nie mają zastosowania do akt sprawy objętej tajemnicą państwową, a także do innych akt, które organ wyłączy ze względu na ważny interes państwowy. Jest rzeczą niewątpliwą, iż przedmiotowa sprawa do takich nie należała.
Uprawnieniu temu ustawodawca nadał szczególną rangę skoro odmowa umożliwienia przeglądania akt sprawy, sporządzenia z nich notatek i odpisów następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie (art. 74 § 2 kpa.).
I SA 2011/03
Odmowa osobie zainteresowanej prawa wglądu do jej dokumentacji związanej ze składanymi egzaminami wstępnymi na studia – zwłaszcza gdy zapadła decyzja odmowna – narusza zasadę udziału strony w każdym stadium postępowania administracyjnego wyrażoną w art. 10 i 73 § 1 kpa. Nadto w istotny sposób ogranicza stronie realną możliwość obrony jej praw. Działanie takie jest też sprzeczne z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów wydających w ich sprawach rozstrzygnięcia administracyjne wyrażoną w art. 8 kodeksu postępowania administracyjnego.
W przedmiotowej sprawie zarzuty te są tym bardziej zasadne jeśli zważyć że przy postępowaniu kwalifikacyjnym w zakresie punktacji tekstu z języka niemieckiego naruszony został § 20 ust. 2 Regulamin przyjęć kandydatów na pierwszy rok studiów [...]. Przepis ten stanowił, że w przypadku braku zgodności oceniających, punktację danego zadania oraz ostateczną ocenę ustala Przewodniczący Zespołu Oceniającego z danego przedmiotu. Skarżąca z języka niemieckiego uzyskała od dwóch osób oceniających odmienną liczbę punktów, bo 76 i 77 a następnie wspólną punktację końcową 26 punktów. Niejasne są przy tym kryteria obliczania punktacji końcowej, a przede wszystkim w aktach sprawy brak jest dowodów na to, że zgodnie z § 20 ust. 2 w/w regulaminu ostateczną ocenę ustalił Przewodniczący Zespołu Oceniającego dany przedmiot. Skarżąca, której odmówiono prawa wglądu do akt nie miała możliwości wskazania w odwołaniu tej okoliczności.
Organ odwoławczy zobowiązany był rozpoznając odwołanie, zbadać sprawę merytorycznie i wyjaśnić wszystkie wskazane wyżej okoliczności, zgodnie z wymogami art. 7 i 77 § 1 kpa. Ponieważ stwierdzenie uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy skargę należy uznać za zasadną.
Mając to na uwadze sąd na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 pkt c ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji.