I SA 1973/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w OlsztynieOlsztyn2004-06-25
NSAAdministracyjneŚredniawsa
pomoc społecznazasiłek stały wyrównawczykryterium dochodowedochód rodzinywspólne gospodarstwo domoweniepełnosprawnośćalimentydecyzja administracyjnapostępowanie administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję odmawiającą przyznania zasiłku stałego wyrównawczego z powodu wadliwego ustalenia dochodu rodziny.

Skarżący Z. K., osoba niepełnosprawna, ubiegał się o zasiłek stały wyrównawczy, jednak organy pomocy społecznej odmówiły jego przyznania, uznając, że dochód na osobę w rodzinie przekracza ustalone kryterium. Kluczową kwestią sporną było ustalenie, czy skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i dziećmi, co wpływało na obliczenie dochodu. Sąd administracyjny uchylił decyzje organów, stwierdzając wadliwe ustalenie dochodu rodziny, w szczególności poprzez nieuwzględnienie utraty dodatku mieszkaniowego.

Sprawa dotyczyła skargi Z. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, odmawiającą przyznania zasiłku stałego wyrównawczego. Organy uznały, że dochód na osobę w rodzinie skarżącego (327,48 zł) przekraczał ustalone kryterium (302 zł). Kluczowym elementem sporu było ustalenie stanu faktycznego dotyczącego prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego przez skarżącego z żoną i dziećmi. Skarżący podnosił, że mimo wspólnego zamieszkiwania, od dwóch lat pozostają w separacji i prowadzą oddzielne gospodarstwa. Organy odwoławcze uznały, że poprzednie oświadczenia skarżącego i jego żony, składane w postępowaniach o dodatek mieszkaniowy, świadczyły o prowadzeniu wspólnego gospodarstwa, co przeczyło jego twierdzeniom w obecnym postępowaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd wskazał na wadliwe ustalenie dochodu rodziny, w szczególności poprzez nieuwzględnienie faktu utraty przez rodzinę dodatku mieszkaniowego z dniem 30 kwietnia 2003 r. i konieczność ustalenia dochodu z miesiąca złożenia wniosku o przyznanie pomocy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, organ administracji ma obowiązek rozpatrzyć wniosek w oparciu o prawidłowo zgromadzony materiał dowodowy, pozwalający na ustalenie faktycznego dochodu rodziny, w tym uwzględnić utratę świadczeń.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że jeśli nastąpiła utrata dodatku mieszkaniowego, organ winien ustalić dochód z miesiąca złożenia wniosku o przyznanie pomocy, a nie opierać się na dochodzie z miesiąca poprzedzającego, jeśli zawierał on świadczenie, które już nie przysługuje.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (11)

Główne

u.p.s. art. 27 § 4 pkt 2

Ustawa o pomocy społecznej

Zasiłek stały wyrównawczy przysługuje osobie całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie, jest niższy od kryterium dochodowego.

u.p.s. art. 4 § 1

Ustawa o pomocy społecznej

Określa kryterium dochodowe na osobę w rodzinie.

u.p.s. art. 2a § 1 pkt 2

Ustawa o pomocy społecznej

Definiuje pojęcie dochodu rodziny, wskazując na ustalanie go z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub z miesiąca złożenia wniosku w przypadku utraty dochodu.

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu do zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

p.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kontroli sprawowanej przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi w granicach danej sprawy.

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji w przypadku naruszenia przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy.

p.p.s.a. art. 152

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozstrzygnięcie w przedmiocie wykonalności zaskarżonej decyzji.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzekanie o kosztach postępowania.

Dz.U. Nr 153, póz. 1271 art. 97 § 1

Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przejście spraw do właściwych wojewódzkich sądów administracyjnych po reformie sądownictwa administracyjnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wadliwe ustalenie dochodu rodziny przez organy administracji, w szczególności nieuwzględnienie utraty dodatku mieszkaniowego.

Odrzucone argumenty

Argumenty organów opierające się na sprzecznych oświadczeniach skarżącego dotyczących prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego.

Godne uwagi sformułowania

Sąd kontroluje zaskarżone decyzje pod kątem ich zgodności z prawem, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi w granicach danej sprawy. Naruszenie to, skutkuje koniecznością uchylenia zarówno zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, polega na wadliwym ustaleniu dochodu rodziny skarżącego. Zasadą jest, iż dochód rodziny jest ustalany z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku. W niniejszej sprawie organy orzekające w sprawie ustaliły dochód rodziny z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku tj. z kwietnia 2003r. skoro wniosek o przyznanie świadczenia wpłynął do organu w dniu 14 maja 2003r. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego, uzupełnionego w toku postępowania odwoławczego wynika natomiast, że dodatek mieszkaniowy w wysokości 172, 99 zł rodzina otrzymywała jedynie do dnia 30 kwietnia 2003r., z powodu upływu okresu jego pobierania. W tym stanie faktycznym stosownie do art. 7 i 77 Kpa obowiązkiem organu administracji było rozpatrzenie wniosku strony w oparciu o prawidłowo zgromadzony materiał dowodowy, pozwalający na ustalenia jakim faktycznie dochodem dysponowała rodzina.

Skład orzekający

Marzenna Glabas

przewodniczący

Katarzyna Matczak

sprawozdawca

Maria Matyja

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie dochodu rodziny w sprawach o świadczenia z pomocy społecznej, znaczenie prawidłowego ustalenia stanu faktycznego i dowodów w postępowaniu administracyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji utraty świadczenia (dodatek mieszkaniowy) i jego wpływu na ustalenie dochodu w kolejnym miesiącu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowe problemy proceduralne w postępowaniach o świadczenia z pomocy społecznej, związane z ustalaniem dochodu i prowadzeniem wspólnego gospodarstwa domowego, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Jak utrata dodatku mieszkaniowego wpłynęła na prawo do zasiłku stałego?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA 1973/03 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2004-06-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-08-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
A. Katarzyna Matczak /sprawozdawca/
Maria Matyja
Marzenna Glabas /przewodniczący/
Symbol z opisem
632  Pomoc społeczna
Sygn. powiązane
OSK 1310/04 - Wyrok NSA z 2005-03-04
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędzia S.O. del. do WSA Asesor WSA Protokolant Maria Matyja Katarzyna Matczak (Spr.) Grażyna Wojtyszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" r. Nr "[...]" w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku stałego wyrównawczego: I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia "[...]" r. II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego Z. K. kwotę 10 zł (dziesięć), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego II orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w E. decyzją z dnia 4 sierpnia 2003r. Nr "[...]" utrzymało w mocy decyzję Nr "[...]" Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w E. z dnia 19 maja 2003r. odmawiającą przyznania Z. K. zasiłku stałego wyrównawczego.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przedstawił następujący stan faktyczny.
Z. K. zwrócił się do organu pomocy społecznej z wnioskiem o przyznanie zasiłku stałego wyrównawczego. Organ I instancji odmówił wnioskowanego świadczenia podając w uzasadnieniu, że rzeczywisty dochód na osobę w rodzinie zainteresowanego wyniósł 327,48 zł i był wyższy od kwoty 302 zł stanowiącej dochód na osobę w rodzinie ustalony zgodnie z art. 4 ust. l ustawy o pomocy społecznej. Z. K. został zaliczony do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w E. z dnia 23 kwietnia 2003r. na okres do 30 kwietnia 2005r. Ustalono, że prowadzi on wspólne gospodarstwo domowe z pracującą żoną oraz trójką dzieci.
W odwołaniu wniesionym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w E. Z. K. wskazał na swoją niepełnosprawność oraz wysokie koszty comiesięcznych wydatków związanych z nauką dzieci i utrzymaniem mieszkania. Dołączył poświadczone notarialnie oświadczenie swoje i małżonki – B. K. z 27 maja 2003r., w którym oboje podali, że od dwóch lat pozostają w separacji, wspólnie zamieszkują lecz prowadzą oddzielne gospodarstwo.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w E. nie uwzględniło odwołania i decyzją z dnia 4 sierpnia 2003r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu Kolegium podano, że z art. 27 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 1998r. Nr 64, póz. 414, ze zm) wynika, że określone w nim przesłanki przyznania zasiłku stałego wyrównawczego musza być spełnione łącznie aby osobę występującą objąć tym świadczeniem. W rozpatrywanej sprawie taka sytuacja nie zachodzi. Jedną z przesłanek jest wymóg aby dochód na osobę w rodzinie był niższy od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie ustalonego na podstawie art. 4 ust. l tej ustawy, natomiast w rodzinie wnioskodawcy dochód rodziny wynosi łącznie 1637,39 zł i składa się na niego wynagrodzenie żony 1291,90 zł, dodatek
mieszkaniowy 172,99 zł, zasiłek rodzinny 42,50 zł oraz stypendium socjalne syna 130 zł. Stąd rzeczywisty dochód na osobę w rodzinie wyniósł 327,48 zł i był wyższy od kwoty 302 zł stanowiącej dochód na osobę w rodzinie ustalony zgodnie z art. 4 ust. l ustawy.
Nadto skarżącemu wyjaśniono, że w toku postępowania wyjaśniającego przed organem I instancji wnioskodawca sam potwierdził w złożonym oświadczeniu z 15 maja 2003r. oraz wywiadzie środowiskowym fakt prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego z żoną i dziećmi, natomiast dopiero w odwołaniu oświadczył, iż od dwóch lat pozostaje z żoną w separacji. Stwierdzeniu powyższemu przeczą poprzednio składane oświadczenia w tej sprawie, jak również oświadczenia składane w toku postępowania o przyznanie dodatku mieszkaniowego, na podstawie wniosków złożonych w dniu 4 października 2002r. i 7 maja 2003r. We wnioskach tych wskazywano jednoznacznie, iż Z. K. prowadzi wspólne gospodarstwo z żoną oraz dwójką dzieci. Wobec tak ustalonego stanu faktycznego nie można uznać, że na potrzeby postępowania w sprawie udzielenia świadczenia z pomocy społecznej skarżący nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z rodziną, zaś na potrzeby uzyskania dodatku mieszkaniowego takie gospodarstwo jest prowadzone wspólnie.
Decyzję powyższą zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego Z. K. wnosząc o jej uchylenie. Zarzucił, iż fakt zameldowania i zamieszkiwania pod wspólnym dachem z żoną i dziećmi nie dowodzi prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego. Odnosząc się do sprawy dodatku mieszkaniowego wyjaśnił, że to żona występując z takim wnioskiem do organu sama go wpisała, gdyż jest w lokalu zameldowany, jednakże ta okoliczność także nie świadczy o wspólnym prowadzeniu gospodarstwa. Podniósł, że zasiłek stały wyrównawczy powinien mu przysługiwać, gdyż jest osobą bez środków finansowych.
Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w E. podtrzymało stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Na wstępie wyjaśnić należy, iż w myśl art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i \ ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, póz. 1271, ze zm) na skutek reformy sądownictwa administracyjnego skargi wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004r. podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne.
Zgodnie z art. l § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, póz. 1269) stosownie do przysługujących sądowi administracyjnemu kompetencji, Sąd kontroluje zaskarżone decyzje pod kątem ich zgodności z prawem, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi w granicach danej sprawy - art. 134 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, póz. 1270).
W niniejszej sprawie, skarga została uwzględniona, bowiem Sąd, niezależnie od zarzutów w niej podniesionych, stwierdził istnienie naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Naruszenie to, skutkuje koniecznością uchylenia zarówno zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, polega na wadliwym ustaleniu dochodu rodziny skarżącego.
Materialnoprawną podstawę wydanej decyzji stanowił art. 27 ust. 4 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej, w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez organ, zgodnie z którym zasiłek stały wyrównawczy przysługuje osobie pełnoletniej całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub inwalidztwa, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie, jest niższy od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie określony w art. 4 ust. 1. Zatem sprawą o podstawowym znaczeniu, poza istnieniem całkowitej niezdolności do pracy, jest kwestia dochodu, który musi mieścić się w określonych art. 4 ust. l ustawy granicach.
Ustawodawca pojęcie dochodu rodziny zdefiniował w art. 2a ust. l pkt 2 ustawy, zgodnie z którym przez dochód rodziny należy rozumieć sumę miesięcznych dochodów osób w rodzinie z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych, składki z tytułu ubezpieczeń : zdrowotnego określonego w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym, emerytalnego, rentowych i chorobowego, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń, oraz o kwotę wysokości alimentów świadczonych przez osoby w rodzinie na rzecz innych osób, jednorazowe pieniężne świadczenia oraz świadczenia w naturze, a także kwotę zwiększenia zasiłku rodzinnego na trzecie i kolejne dziecko oraz dziecko samotnej matki uprawnione do zasiłku pielęgnacyjnego. Zatem zasadą jest, iż
dochód rodziny jest ustalany z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku. W niniejszej sprawie organy orzekające w sprawie ustaliły dochód rodziny z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku tj. z kwietnia 2003r. skoro wniosek o przyznanie świadczenia wpłynął do organu w dniu 14 maja 2003r. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego, uzupełnionego w toku postępowania odwoławczego wynika natomiast, że dodatek mieszkaniowy w wysokości 172, 99 zł rodzina otrzymywała jedynie do dnia 30 kwietnia 2003r., z powodu upływu okresu jego pobierania. W tym stanie faktycznym stosownie do art. 7 i 77 Kpa obowiązkiem organu administracji było rozpatrzenie wniosku strony w oparciu o prawidłowo zgromadzony materiał dowodowy, pozwalający na ustalenia jakim faktycznie dochodem dysponowała rodzina. Jeżeli bowiem nastąpiła utrata dodatku mieszkaniowego, organ winien ustalić dochód z miesiąca złożenia wniosku o przyznanie pomocy.
W świetle powyższego, na podstawie art. 145 § l pkt l lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, póz. 1270) orzeczono jak w sentencji wyroku. Sąd podjął rozstrzygnięcie w przedmiocie wykonalności zaskarżonej decyzji w oparciu o art. 152 tej ustawy, natomiast o kosztach orzekł na podstawie art. 200 ustawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI