I SA 2264/02

I SA 2264/02 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-05-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-09-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Izabella Kulig-Maciszewska /przewodniczący/
Maria Wiśniewska
Monika Nowicka /sprawozdawca/
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Izabella Kulig-Maciszewska Sędziowie NSA Maria Wiśniewska WSA Monika Nowicka (spr.) Protokolant Jolanta Zagrzejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 maja 2004 r. sprawy ze skargi M. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2002 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2002 r., [...], 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu.
Uzasadnienie
I SA 2264/02
UZASADNIENIE
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego M. K. wnosił o uchylenie postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2002 r. nr [...] utrzymującego w mocy postanowienie tego samego organu z dnia [...] marca 2002 r. nr [...], którym zawieszono postępowanie o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego Powiatowej Rady Narodowej w W. z dnia [...] lipca 1950 r. nr [...] w sprawie odmowy przyznania byłym właścicielom prawa własności czasowej na nieruchomości [...] położonej przy ulicy [...], oznaczonej nr hip. [...].
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie podnosząc w szczególności, że w przedmiotowej sprawie istotne było ustalenie stron postępowania a nie tego, czy spadkodawca pozostawił po sobie jakikolwiek wymagający zabezpieczenia majątek, a zatem nie mógł mieć w niej zastosowania przepis art. 30 § 5 k.p.a. dotyczący wystąpienia przez organ do sądu o wyznaczenie osoby sprawującej zarząd masą spadkową.
W związku z wejściem w życie z dniem 1 stycznia 2004 r. reformy sądownictwa administracyjnego niniejsza skarga stała się – z mocy przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ) – przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny.
Jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wnioskiem z dnia 28 września 1993 r. T. B. i G. U. wystąpili o wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] lipca 1950 r. o odmowie przyznania byłym właścicielom prawa własności czasowej na opisanej na wstępie nieruchomości [...].
W toku postępowania organ ustalił, że przedmiotowa nieruchomość stanowiła poprzednio współwłasność K. B. w 2/3 części i L. K. w 1/3 części ( vide: zaświadczenie Sądu Rejonowego dla W z dnia [...] listopada 1993 r. ).
Na podstawie postanowień o nabyciu spadku wydanych przez Sąd Rejonowy dla W. wynika, że spadek po K. B. nabyli w częściach równych T. B. i H. U., po której prawa do spadku nabył G. U. w całości.
W trakcie postępowania w dniu 20 listopada 1997 r. zmarł T. B. zaś spadek po nim nabyli C. G. i S. B. ( vide: postanowienie Sądu Rejonowego dla W. z dnia [...] stycznia 1999 r. sygn. akt [...]).
Do akt zostały dołączone także odpisy wniosku o uznanie za zmarłą I. K. urodzonej w dniu 5 kwietnia 1902 r. córki L. i M. R. oraz postanowienia Sądu Rejonowego dla W. z dnia [...] września 2000 r. (sygn. akt [...]) stwierdzającego nabycie spadku po M. K. na rzecz A. K. i I. K. oraz stwierdzającego nabycie praw do spadku po A. K. na rzecz E. K. i M. K. a także ustalającego, że prawa do spadku po E. K. nabył M. K. w całości.
Ponieważ – zdaniem Kolegium - nie zostało dotąd wywiedzione następstwo prawne po L. K., organ postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2002 r. utrzymanym w mocy – w trybie przepisu art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a. – zawiesił postępowanie na zasadzie przepisu art. 97 § 1 pkt 1 k.p.a.
W uzasadnieniu swego stanowiska Kolegium podniosło, że zgodnie z przepisem art. 199 k.c. do rozporządzania rzeczą wspólną oraz do innych czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli nieruchomości. Ponieważ zaś nie są znani następcy prawni jednej z tych osób i nie jest możliwe ich wezwanie do udziału w przedmiotowym postępowaniu w charakterze strony, uzasadnione było – z mocy przepisu art. 97 § 1 pkt. 1 k.p.a. zawieszenie postępowania.
Postanowienie stało się przedmiotem skargi do Sądu, w której M. K. - wnosząc o uchylenie postanowienia Kolegium z dnia [...] sierpnia 2002 r. - zarzucił organowi naruszenie przepisu art. 30 § 5 k.p.a. Skarżący twierdził, że ponieważ obecnie nie wiadomo czy po L. K. istniała jakakolwiek masa spadkowa, z tego powodu nie została powołana osoba sprawująca zarząd tym majątkiem. W braku zaś takiej osoby organ, zamiast zawieszać postępowanie winien - na zasadzie w/w przepisu - wystąpić do sądu z wnioskiem o wyznaczenie osoby sprawującej zarząd majątkiem spadkowym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skargę należy uznać za uzasadnioną, choć nie z przyczyn w niej podniesionych.
Przepis art. 97 § 1 pkt 1 k.p.a. stanowi podstawę do wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania w razie śmierci strony uczestniczącej w tym postępowaniu.
W przedmiotowej natomiast sprawie L. K. nie był stroną postępowania. Z tych powodów wskazana przez organ w zaskarżonym orzeczeniu podstawa prawna nie była prawidłowa.
Również i samo postanowienie o zawieszeniu postępowania wydane na tym etapie sprawy nie było zasadne. Należy podzielić przy tym pogląd Kolegium, iż w toczącym się postępowaniu konieczne jest ustalenie kręgu osób, których interesu prawnego będzie dotyczyć wydana w przyszłości decyzja, a nie podejmować działania mające na celu zabezpieczenie spadku nieobjętego. Postępowanie jednak prowadzone przed organem cechuje wadliwość i niekonsekwencja.
Jak wynika z wspomnianego zaświadczenia z sądu wieczystoksięgowego nieruchomość położona w W. przy ulicy [...], stanowiła współwłasność nieżyjącego już K. B., w imieniu którego działają obecnie spadkobiercy oraz L. K., którego akt zgonu nie został przedstawiony i brak jest w aktach sprawy jakichkolwiek dowodów, że osoba taka nie żyje. W sprawie występuje natomiast osoba z jego rodziny (M. K.), co do której istnieje jedynie przypuszczenie, że mogłaby być ona następcą prawnym w/w, ale która - na dzień dzisiejszy – nie legitymuje się żadnym tytułem prawnym, uzasadniającym jej udział w niniejszej sprawie.
W tych warunkach organ – zamiast zawieszać postępowanie – winien albo w takiej sytuacji w ogóle nie wszczynać postępowania nadzorczego albo ustalić prawidłowo krąg osób, które winny w nim uczestniczyć i zadbać o ich prawidłową reprezentację a następnie postępowanie zakończyć.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd – na zasadzie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, w związku z art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzekł jak w sentencji.