I SA 1900/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2004-12-20
NSAnieruchomościŚredniawsa
nieruchomościużytkowanie wieczysteplan zagospodarowania przestrzennegodrogi publicznedekret warszawskisamorządowe kolegium odwoławczespółdzielnia mieszkaniowapostępowanie administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję odmawiającą ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do działek przeznaczonych pod ulice z powodu braku należytego uzasadnienia i nieustalenia faktycznego przeznaczenia gruntu w planie zagospodarowania przestrzennego.

Spółdzielnia Budowlano-Mieszkaniowa zaskarżyła decyzję odmawiającą ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do działek przeznaczonych pod ulice. Sąd uchylił decyzję, stwierdzając, że organy obu instancji nie ustaliły faktycznego przeznaczenia gruntu w planie zagospodarowania przestrzennego i nie uzasadniły odmowy w sposób zgodny z wymogami Kodeksu postępowania administracyjnego. Sąd wskazał na naruszenie zasady prawdy obiektywnej i pogłębionego zaufania obywateli do organów państwa.

Sprawa dotyczyła skargi Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta W. odmawiającą ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do działek przeznaczonych pod ulice. Sąd pierwszej instancji uchylił zaskarżoną decyzję oraz punkt decyzji organu pierwszej instancji odmawiający ustanowienia prawa użytkowania wieczystego. Sąd stwierdził, że organy obu instancji nie ustaliły faktycznego przeznaczenia działek w planie zagospodarowania przestrzennego i nie uzasadniły odmowy w sposób wystarczający, naruszając tym samym przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym art. 107 § 3 k.p.a. Sąd podkreślił, że wypis z ewidencji gruntów nie jest wystarczającym dowodem do rozstrzygnięcia wniosku o ustanowienie użytkowania wieczystego. W związku z tym sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, z nakazem dokładnego ustalenia przeznaczenia działek w planie zagospodarowania przestrzennego i właściwego uzasadnienia decyzji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organy nie ustaliły faktycznego przeznaczenia działek w planie zagospodarowania przestrzennego i nie uzasadniły odmowy w sposób zgodny z wymogami prawa.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy nie wykazały w sposób należyty, na podstawie planu zagospodarowania przestrzennego, że działki te są przeznaczone pod ulice i że korzystanie z nich przez spółdzielnię jest niemożliwe do pogodzenia z tym przeznaczeniem. Wypis z ewidencji gruntów nie jest wystarczającym dowodem w tej kwestii.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (8)

Główne

dekret warszawski art. 7 § ust. 2

Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze miasta stołecznego Warszawy

Gmina obowiązana była uwzględnić wniosek o przyznanie własności czasowej, jeżeli korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela da się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowania (planu zagospodarowania przestrzennego). Jedyną przesłanką odmowy było brak możliwości pogodzenia korzystania z gruntem z przeznaczeniem według planu.

Pomocnicze

u.d.p. art. 1

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

Definicja drogi publicznej, która może być podstawą do stwierdzenia, że grunt przeznaczony pod drogę publiczną nie może być przedmiotem użytkowania wieczystego.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej.

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada pogłębionego zaufania obywateli do organów Państwa.

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek oceny materiału dowodowego.

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji administracyjnej.

u.g.n.

Ustawa z dnia 30 sierpnia 1991 r. o gospodarce nieruchomościami

Choć nie wymieniona wprost, stanowi kontekst prawny dla użytkowania wieczystego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy nie ustaliły faktycznego przeznaczenia działek w planie zagospodarowania przestrzennego. Odmowa ustanowienia prawa użytkowania wieczystego nie została należycie uzasadniona. Organ odwoławczy orzekł z przekroczeniem granic zaskarżenia.

Godne uwagi sformułowania

jedyną przesłanką upoważniającą organ administracji do odmowy przyznania d. właścicielowi prawa użytkowania wieczystego jest brak możności pogodzenia korzystania z gruntu nieruchomości przez dotychczasowego właściciela z przeznaczeniem gruntu według planu zagospodarowania przestrzennego. nie ma możliwości ustanowienia użytkowania wieczystego na terenie, który został przeznaczony pod drogę publiczną i w tym znaczeniu korzystanie z gruntu nie daje się pogodzić z funkcją wynikającą z planu. organ odwoławczy orzekł z przekroczeniem granic zaskarżenia decyzji i rozstrzygnął również w części, której odwołanie nie dotyczyło. nie zostało w ogóle ustalone faktyczne przeznaczenie działek nr [...] i [...] w planie zagospodarowania przestrzennego. wypis z ewidencji gruntów nie jest dowodem na podstawie, którego organ uprawniony jest do rozstrzygania wniosku zgłoszonego w trybie art. 7 dekretu z 26.10.1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze W.

Skład orzekający

Emilia Lewandowska

przewodniczący-sprawozdawca

Elżbieta Sobielarska

członek

Krystyna Kleiber

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Należyte uzasadnianie decyzji administracyjnych, ustalanie stanu faktycznego na podstawie właściwych dowodów, zasady postępowania w sprawach o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego, granice kognicji organu odwoławczego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z dekretem warszawskim i przeznaczeniem gruntu pod drogi publiczne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowe błędy proceduralne popełniane przez organy administracji, takie jak brak należytego uzasadnienia i niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego, co jest częstym problemem w praktyce prawniczej.

Błędy proceduralne organów administracji: Jak nie uzasadnić odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA 1900/03 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-12-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-08-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Elżbieta Sobielarska
Emilia Lewandowska /przewodniczący sprawozdawca/
Krystyna Kleiber
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska /spr./ Sędziowie WSA Elżbieta Sobielarska WSA Krystyna Kleiber Protokolant Małgorzata Mierzejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej "[...]" w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2003 r. nr [...] w przedmiocie użytkowania wieczystego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz pkt VI (szósty) decyzji Prezydenta W. z dnia [...] listopada 2002 roku nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza na rzecz Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej "[...]" w W. od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] kwotę 30 (trzydzieści) złotych tytułem zwrotu koszów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
I SA1900/03
UZASADNIENIE
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], decyzją z dnia [...] lipca 2003 r. nr [...], utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...] sierpnia 2002 nr [...] orzekającą o ustanowieniu na 99 lat użytkowanie wieczyste do zabudowanego gruntu o pow. [...] m2, oznaczonego w ewidencji gruntów nr [...], położonego w W. przy ul. [...] na rzecz Spółdzielni Budowlano - Mieszkaniowej "[...]" i odmawiającą ustanowienia na rzecz tej Spółdzielni prawa użytkowania wieczystego do działki nr [...] pod ulicą [...] oraz do działki nr [...] pod ulicą [...].
Z ustaleń organu odwoławczego wynika, że nieruchomości położone przy ul. [...] ozn. hip [...] znajdują się na terenie objętym działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze miasta stołecznego Warszawy. Podstawę do wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279), który stanowi akt prawny o mocy nadal obowiązującej. W myśl art. 7 ust. 2 cyt. dekretu gmina obowiązana była uwzględnić wniosek o przyznanie na gruncie przechodzącym na własność gminy własności czasowej, jeżeli korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela da się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowania (później planu zagospodarowania przestrzennego). Z treści powołanego wyżej przepisu wynika, iż jedyną przesłanką upoważniającą organ administracji do odmowy przyznania d. właścicielowi prawa użytkowania wieczystego jest brak możności pogodzenia korzystania z gruntu nieruchomości przez dotychczasowego właściciela z przeznaczeniem gruntu według planu zagospodarowania przestrzennego.
W rozpoznawanej sprawie działki o nr ew. [...] oraz [...], co do których Prezydent W. odmówił przyznania prawa użytkowania wieczystego, zostały wydzielone pod ulice: działka ew. nr [...] – pod ulicę [...] oraz działka ew. nr [...] pod ulicę [...], zaś powyższy fakt potwierdzają załączone do akt sprawy wypisy z ewidencji gruntów. Decyzja Prezydenta Miasta W. z dnia [...] sierpnia 2002 nr [...] orzeka o ustanowieniu na lat 99 użytkowania wieczystego do gruntu zabudowanego oznaczonego jako działka ew. nr [...] w obrębie [...].
I SA 1900/03
Położonego w W. przy ul. [...] na rzecz Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej "[...]" w całości, ustala wysokość czynszu symbolicznego, warunki zawarcia umowy notarialnej oraz odmawia przyznania prawa użytkowania wieczystego do gruntu o pow. [...] m2, stanowiącego działkę ew. nr [...] pod ulicą [...] oraz do gruntu o pow. [...] m2, stanowiącego działkę ew. nr [...] pod ulicą [...]. Strona skarżąca kwestionuje wyłącznie tę część rozstrzygnięcia organu I instancji, która odnosi się do odmowy przyznania prawa użytkowania wieczystego.
Dokonując oceny postępowania przeprowadzonego przez organ I instancji organ odwoławczy podzielił stanowisko co do przyczyn odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego na przedmiotowych działkach. Stosownie do brzmienia art. 1ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tj. z 2000r. Nr 71, poz. 838 ze zm.) Drogą publiczną jest droga zaliczona na podstawie niniejszej ustawy do jednej z kategorii dróg, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w tej ustawie lub innych przepisach szczególnych.
Powołana wyżej ustawa zawiera regulacje prawne związane z drogami publicznymi, zaś w świetle powołanego powyżej art. 1 powołanej ustawy, drogą publiczną jest droga zaliczona do odpowiedniej kategorii dróg, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem oraz ograniczeniami i wyjątkami wynikającymi z tej ustawy lub przepisach szczególnych i takie też przeznaczenie wynika z obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego dla obszaru, na którym znajduje się przedmiotowa nieruchomość. Zatem nie ma możliwości ustanowienia użytkowania wieczystego na terenie, który został przeznaczony pod drogę publiczną i w tym znaczeniu korzystanie z gruntu nie daje się pogodzić z funkcją wynikającą z planu.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów podniesionych w odwołaniu od decyzji organ odwoławczy wskazał, iż organ I instancji nie odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, co do powodów odmowy w stopniu wystarczającym, czym w istocie naruszył art. 107 § 3 k.p.a. Wskazać jednakże należy, iż decyzja administracyjna została poddana kontroli instancyjnej, zaś utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji oznacza utrzymanie w mocy jej podstawowego, koniecznego elementu jakim jest jej rozstrzygnięcie. Organ odwoławczy może również, korzystając z przyznanych mu uprawnień, korygować wady prawne decyzji
I SA 1900/03
organu I instancji, jak i wady polegające na niewłaściwej ocenie okoliczności faktycznych. W tym stanie rzeczy organ odwoławczy uzupełnił stanowisko organu I instancji w zakresie przyczyn odmowy, wskazując powody odmowy przyznania prawa użytkowania wieczystego do gruntu o pow. [...] m2, stanowiącego działkę ew. nr [...] pod ulicą [...] oraz do gruntu o pow. [...] m2, stanowiącego działkę ew. nr [...] pod ulicą [...].
W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego Spółdzielnia Budowlano-Mieszkaniowa "[...]" wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji podnosząc, że organy obu instancji przy wydawaniu decyzji nie ustaliły faktycznego przeznaczenia gruntu w planie zagospodarowania przestrzennego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie i podtrzymało argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga jest uzasadniona.
Organ I instancji w ogóle nie uzasadnił decyzji w części dotyczącej jej punktu VI tj. odmawiającego prawa użytkowania wieczystego do działek nr [...] i [...]. Nie jest więc wiadome na jakiej podstawie i z jakich powodów organ odmówił przyznania tego prawa na rzecz Spółdzielni "[...]". Odwołanie Spółdzielni "[...]" od decyzji Prezydenta W. dotyczyło wyłącznie punktu VI decyzji i nie odnosiło się ono do pozostałej części decyzji, która dla odwołującego się jest korzystna. Organ odwoławczy, mimo że w uzasadnieniu swojej decyzji podnosi, iż odwołanie dotyczy tylko punktu VI decyzji to merytoryczne rozstrzygnięcie w sentencji odnosi się do całej decyzji pierwszoinstancyjnej. Tak więc organ odwoławczy orzekł z przekroczeniem granic zaskarżenia decyzji i rozstrzygnął również w części, której odwołanie nie dotyczyło. Decyzja organu odwoławczego winna odnosić się tylko do punktu VI zaskarżonej odwołaniem decyzji pierwszoinstancyjnej.
Odnośnie zaś rozstrzygnięcia w części zaskarżonej odwołaniem to słusznie skarżący podnosi w skardze, że nie zostało w ogóle ustalone faktyczne przeznaczenie działek nr [...] i [...] w planie zagospodarowania przestrzennego. Organ odwoławczy uzasadnił utrzymanie w punkcie VI decyzji organu I instancji bardzo ogólnikowo, gdyż tylko stwierdził w uzasadnieniu swojej decyzji, że działki te zostały wydzielone pod ulice co potwierdzają wypisy z ewidencji gruntów i takie przeznaczenie tych działek wynika z obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, obowiązującego
dla obszaru, na którym znajduje się przedmiotowa nieruchomość. Należy stwierdzić, że takie uzasadnienie odmowy przyznania prawa użytkowania wieczystego w rezultacie tej odmowy nie uzasadnia zaś uzasadnienie nie odpowiada wymogom zakreślonym treścią art. 107 § 3 kpa.
Nie wynika bowiem z uzasadnienia decyzji na podstawie czego organ przyjął, że z planu zagospodarowania przestrzennego wynika, iż działki nr [...] i [...] zostały przeznaczone pod ulice.
Z załączonych do akt administracyjnych części miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego W., zarówno załącznika graficznego jak i części opisowej, takiego wniosku wyprowadzić się nie daje. Natomiast wypis z ewidencji gruntów nie jest dowodem na podstawie, którego organ uprawniony jest do rozstrzygania wniosku zgłoszonego w trybie art. 7 dekretu z 26.10.1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze W.
Należy więc uznać, że sprawa nie została wyjaśniona w sposób pozwalający na jej właściwe merytoryczne rozstrzygnięcie. Tym samym zostały naruszone zasady postępowania, a mianowicie zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 7 kpa oraz zasada pogłęniowego zaufania obywateli do organów Państwa zawarta w art. 8 kpa a także przepisy postępowania zawarte w art. 77, 80 i 107 § 3 kpa, a naruszenie tych przepisów mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Dlatego też decyzja zaskarżona podlega uchyleniu w całości natomiast decyzja organu I instancji podlega uchyleniu w pkt VI tj. kwestionowanym przez skarżącego.
Ponownie rozpoznając wniosek Spółdzielni "[...]" o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do działek nr [...] i [...] organ ustali faktyczne przeznaczenie tych działek w planie zagospodarowania przestrzennego, przy czym dokona w tym zakresie własnych szczegółowych ustaleń, a stanowisko swoje w tym zakresie uzasadni zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3kpa.
Mając powyższe na uwadze Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit c., art. 152 i art. 200 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI