I SA 1889/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2004-04-23
NSAAdministracyjneŚredniawsa
komunalizacjanieruchomościstrona postępowaniatytuł prawnyKodeks postępowania administracyjnegoustawa o samorządzie terytorialnym

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej w sprawie komunalizacji nieruchomości, stwierdzając, że spółka C. SA nie była stroną postępowania, ponieważ nie wykazała skutecznego tytułu prawnego do nieruchomości.

Sprawa dotyczyła komunalizacji nieruchomości, w której Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa utrzymała w mocy decyzję Wojewody o nabyciu nieruchomości przez gminę. Spółka C. SA wniosła skargę, twierdząc, że posiadała prawo użytkowania wieczystego i zarząd nad nieruchomością na podstawie dokumentów dotyczących utworzenia przedsiębiorstwa państwowego i decyzji lokalizacyjnych. Sąd uznał jednak, że spółka nie wykazała skutecznego tytułu prawnego do nieruchomości, który stałby na przeszkodzie komunalizacji, co oznaczało, że nie była stroną postępowania. W konsekwencji sąd uchylił zaskarżoną decyzję.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał sprawę ze skargi C. SA w W. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z maja 2002 r., która utrzymała w mocy decyzję Wojewody z listopada 2001 r. stwierdzającą nabycie z mocy prawa przez gminę własności nieruchomości położonej w Warszawie. Spółka C. SA twierdziła, że nabyła prawo użytkowania wieczystego nieruchomości, która była w jej wyłącznym użytkowaniu i faktycznym zarządzie, powołując się na zarządzenie o utworzeniu przedsiębiorstwa państwowego będącego jej poprzednikiem prawnym, decyzję o ustaleniu miejsca i warunków realizacji inwestycji oraz decyzje uwłaszczeniowe. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa uznała, że nieruchomość należała do terenowego organu administracji państwowej w dniu 27.05.1990 r., co uzasadniało komunalizację, i że po stronie C. SA ani jej poprzedników prawnych nie istniał prawnorzeczowy tytuł do nieruchomości. Sąd administracyjny, powołując się na przepisy k.p.a. dotyczące stron postępowania i interesu prawnego, stwierdził, że aby być stroną w postępowaniu komunalizacyjnym, podmiot musi wykazać się tytułem prawnorzeczowym do mienia, który stałby na przeszkodzie komunalizacji. Ponieważ C. SA nie wykazała takiego tytułu, sąd uznał, że nie posiadała przymiotu strony w postępowaniu. W związku z tym, odwołanie wniesione przez podmiot niebędący stroną nie mogło prowadzić do merytorycznego rozpoznania sprawy. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdził jej niewykonalność i zasądził zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, podmiot taki nie jest stroną w postępowaniu komunalizacyjnym, jeśli nie wykaże skutecznego tytułu prawnego do mienia, który uniemożliwiałby komunalizację.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że aby być stroną w postępowaniu komunalizacyjnym, konieczne jest wykazanie tytułu praworzeczowego do mienia, który stoi na przeszkodzie komunalizacji. Brak takiego tytułu oznacza brak przymiotu strony, a co za tym idzie, odwołanie wniesione przez taki podmiot nie może być rozpoznane co do meritum.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (7)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 152

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § 1

k.p.a. art. 127 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 28

Kodeks postępowania administracyjnego

Ustawa z dnia 10 maja 1990r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych art. 11

Argumenty

Skuteczne argumenty

Spółka C. SA nie wykazała skutecznego tytułu prawnego do nieruchomości, który stałby na przeszkodzie komunalizacji. Podmiot niebędący stroną postępowania nie może skutecznie wnieść odwołania.

Odrzucone argumenty

Argumenty spółki C. SA dotyczące prawa użytkowania wieczystego i zarządu nieruchomością na podstawie dokumentów utworzenia przedsiębiorstwa państwowego, decyzji lokalizacyjnych i wywłaszczeniowych.

Godne uwagi sformułowania

Niewątpliwie taki przymiot służy Skarbowi Państwa i właściwej gminie, zaś innym podmiotom tylko wówczas, gdy mogą wykazać się tytułem prawnorzeczowym do mienia będącego przedmiotem komunalizacji. W takiej sytuacji należało uznać, iż nie posiada ona przymiotu strony w postępowaniu komunalizacyjnym, a co za tym idzie postępowanie odwoławcze umorzyć. Odwołanie bowiem wniesione przez podmiot nie będący stroną postępowania nie może prowadzić do rozpoznania sprawy co do jej meritum.

Skład orzekający

Monika Nowicka

przewodniczący

Joanna Banasiewicz

członek

Joanna Runge-Lissowska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu stron w postępowaniu komunalizacyjnym i znaczenia posiadania skutecznego tytułu prawnego do nieruchomości."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu prawnego związanego z komunalizacją mienia w początkowym okresie transformacji ustrojowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje kluczowe zasady postępowania administracyjnego dotyczące legitymacji procesowej i znaczenia tytułu prawnego, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Kiedy brak tytułu prawnego pozbawia Cię statusu strony w postępowaniu?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA 1889/02 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-04-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-08-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Joanna Banasiewicz
Joanna Runge-Lissowska /sprawozdawca/
Monika Nowicka /przewodniczący/
Skarżony organ
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
W IMIENIU RZECZPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 kwietnia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Nowicka Sędziowie NSA Joanna Banasiewicz NSA Joanna Runge-Lissowska (spr.) Protokolant Katarzyna Babik po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi C. SA w W. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] maja 2002r. nr [...] w przedmiocie komunalizacji 1). uchyla zaskarżoną decyzję; 2). stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3). zasądza od Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej na rzecz C. SA w W. 270 zł (dwieście siedemdziesiąt) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [...].05.2002r. nr [...] utrzymała w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...].11.2001r. nr [...] stwierdzającą nabycie z mocy prawa z dniem [...].05.1990r. przez Dzielnicę [...] własności nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], [...], oznaczonej, jako działki nr [...],[...],[...] o pow. [...] m2. W uzasadnieniu decyzji, wydanej w wyniku odwołania wniesionego przez C. [...] SA w W, które twierdziło, że nabyło prawo użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości będącej w jej wyłącznym użytkowaniu i faktycznym zarządzie, powołując się na zarządzenie o utworzeniu przedsiębiorstwa państwowego będącego jego poprzednikiem prawnym, decyzję o ustaleniu miejsca i warunków realizacji inwestycji i decyzje uwłaszczeniowe, Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa stwierdziła, że z akt sprawy wynika, iż przedmiotowa nieruchomość w dniu 27.05.1990r. należała do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego, co uzasadniało komunalizację, zaś po stronie C., ani jej poprzedników prawnych nie istniał prawnorzeczowy tytuł do nieruchomości, który miałby wpływ na ocenę istnienia przesłanek do komunalizacji działek.
C. SA wniosła skargę na decyzję Krajowej Komisji, zarzucając naruszenie prawa tak formalnego, jak i materialnego i domagając się jej uchylenia. W skardze podniesiono, iż faktycznie nieruchomość nie należała do gminy, a wchodziła w skład majątku przedsiębiorstwa państwowego o zasięgu ogólnokrajowym, dla którego organem założycielskim był Minister Przemysłu Maszynowego, a tytuł prawny do władania nią wynikał z aktów prawnych wskazanych w odwołaniu tj. zarządzenia [...] Ministra Przemysłu Maszynowego z dnia [...].10.1978r., w sprawie utworzenia przedsiębiorstwa państwowego pod nazwą C., decyzji lokalizacyjnej nr [...] z dnia [...].08.1978r. wydanej przez Urząd Miasta W., z mocy której Z. ustalono miejsce i warunki realizacji inwestycji obejmującej tę nieruchomość, która to inwestycja została formalnie przekazana C., decyzje wywłaszczeniowe wydane w oparciu o tę decyzję lokalizacyjną, na podstawie których Skarb Państwa nabył własność nieruchomości nią objętych. Zdaniem skarżącej dokumenty te są wystarczające do stwierdzenia istnienia prawa zarządu po jej stronie, co powinno być uwzględnione w postępowaniu komunalizacyjnym.
Odpowiadając na skargę Krajowa Komisja wniosła o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 97§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1.01.2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Otrzymując odwołanie organ odwoławczy jest obowiązany zbadać, czy jest ono skuteczne, bowiem tylko tak wniesione odwołanie może wywołać merytoryczne rozstrzygnięcie w sprawie. Jednym z warunków skuteczności odwołania jest złożenie go przez stronę postępowania, o czym przesądza art. 127§1 k.p.a. Stroną postępowania jest, jak wynika z art. 28 k.p.a., ten kto ma interes prawny w postępowaniu, który może wywieść z przepisów prawa materialnego, będących podstawą postępowania.
Komunalizacji mienia dokonuje się na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 maja 1990r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. nr 32, poz. 191 ze zm.). Przedmiotem tego postępowania jest przekształcenie prawa własności pomiędzy Skarbem Państwa, a właściwą gminą i w świetle tak zakreślonego przedmiotu postępowania należy ocenić interes prawny podmiotów, które mogą być jego stronami. Niewątpliwie taki przymiot służy Skarbowi Państwa i właściwej gminie, zaś innym podmiotom tylko wówczas, gdy mogą wykazać się tytułem prawnorzeczowym do mienia będącego przedmiotem komunalizacji. Tytuł ten musiałby być taki, że stałby na przeszkodzie komunalizacji z tego powodu, że podważałby tytuł Skarbu Państwa lub uniemożliwiał ją z przyczyn przewidzianych w art. 11 ustawy.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa stwierdziła, iż na podstawie materiału dowodowego sprawy nie można uznać, aby C. SA mogło wylegitymować się jakimkolwiek tytułem do mienia stojącym na przeszkodzie komunalizacji i z takim poglądem należy się zgodzić. W takiej sytuacji należało uznać, iż nie posiada ona przymiotu strony w postępowaniu komunalizacyjnym, a co za tym idzie postępowanie odwoławcze umorzyć. Odwołanie bowiem wniesione przez podmiot nie będący stroną postępowania nie może prowadzić do rozpoznania sprawy co do jej meritum. Takie rozpoznanie sprawy na skutek odwołania wniesionego przez osobę nie będącą stroną sugerowałoby, że taki przymiot ona posiada, ale wówczas decyzji pierwszoinstancyjnej nie możnaby było utrzymać w mocy, bowiem odwołanie strony, tj. podmiotu z tytułem do mienia, o jakim mowa wyżej musiałoby skutkować innym rozstrzygnięciem - odmową komunalizacji.
Zaskarżoną decyzję należało zatem uchylić i Sąd orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 145§1 pkt. 1 lit. c, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270).