I SA 1788/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2004-12-02
NSAnieruchomościŚredniawsa
zwrot nieruchomościgospodarka nieruchomościamispadkobiercyterminydoręczenieKPA WSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje o umorzeniu postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości, uznając, że zawiadomienie o możliwości zwrotu nie zostało skutecznie doręczone zmarłemu właścicielowi.

Sprawa dotyczyła wniosku spadkobierców o zwrot nieruchomości wywłaszczonej w 1978 r. Organy administracji umorzyły postępowanie, uznając wniosek za złożony po terminie, ponieważ zawiadomienie o możliwości zwrotu zostało wysłane na adres zmarłego właściciela. WSA uchylił te decyzje, stwierdzając, że zawiadomienie nie było skuteczne wobec zmarłego, a organy nieprawidłowo rozpoznały wniosek spadkobierców, naruszając przepisy KPA dotyczące wyjaśnienia stanu faktycznego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę spadkobierców dawnego właściciela na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty o umorzeniu postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości. Organy administracji uznały wniosek o zwrot za złożony po terminie, ponieważ zawiadomienie o możliwości zwrotu, wysłane zgodnie z art. 136 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, dotarło do spadkobiercy po śmierci pierwotnego właściciela, który zmarł w 1983 r. Wniosek o zwrot został złożony w lipcu 2001 r., czyli po upływie 3 miesięcy od otrzymania zawiadomienia przez spadkobiercę. Sąd uchylił decyzje obu instancji, uznając, że zawiadomienie o możliwości zwrotu nie było skuteczne wobec zmarłego właściciela. WSA podkreślił, że organy naruszyły zasady postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, 9 i 77 KPA, nakazujące dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i zebranie materiału dowodowego. Sąd uznał, że w momencie złożenia wniosku przez spadkobierców, organy powinny były rozważyć go pod kątem zachowania terminu z art. 136 ustawy, a nie od razu umarzać postępowanie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zawiadomienie takie nie jest skuteczne wobec zmarłego właściciela, a organy powinny rozważyć wniosek spadkobierców pod kątem zachowania terminu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zawiadomienie wysłane do osoby zmarłej nie może być uznane za skuteczne. W momencie złożenia wniosku przez spadkobierców, organy powinny były zbadać, czy wniosek został złożony w terminie, a nie od razu umarzać postępowanie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (8)

Główne

u.g.n. art. 136 § 2

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Zawiadomienie o możliwości zwrotu nieruchomości.

u.g.n. art. 136 § 5

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Wygasanie uprawnienia do zwrotu nieruchomości w przypadku niezłożenia wniosku w terminie 3 miesięcy od otrzymania zawiadomienia.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli.

k.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek informowania stron o okolicznościach prawnych i faktycznych.

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w sposób wyczerpujący.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji organu administracji.

Pomocnicze

u.g.n. art. 137

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Kwestia wniosku o zwaloryzowanie odszkodowania.

Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § 1

Przejście spraw do właściwości WSA.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nieskuteczne doręczenie zawiadomienia o możliwości zwrotu nieruchomości, ponieważ zostało wysłane na adres zmarłego właściciela.

Odrzucone argumenty

Wniosek o zwaloryzowanie odszkodowania powinien być traktowany jako wniosek o zwrot nieruchomości.

Godne uwagi sformułowania

nie można przyjąć, że zawiadomienie o możliwości zwrotu nieruchomości było skuteczne wobec S. S. rzeczą organu było rozważenie wniosku złożonego przez spadkobierców pod kątem zachowania terminu Zasada ogólna kodeksu postępowania administracyjnego wyrażona w art. 7 kpa nakazuje dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli

Skład orzekający

Jolanta Zdanowicz

przewodniczący sprawozdawca

Małgorzata Boniecka-Płaczkowska

członek

Ewa Dzbeńska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwrotu nieruchomości wywłaszczonych, w szczególności kwestii skuteczności doręczeń zawiadomień do spadkobierców oraz stosowania przepisów KPA w kontekście terminów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zwrotu nieruchomości na podstawie przepisów o gospodarce nieruchomościami i KPA, z uwzględnieniem stanu faktycznego związanego ze śmiercią właściciela przed wysłaniem zawiadomienia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest prawidłowe doręczenie w postępowaniu administracyjnym, nawet w przypadku nieruchomości wywłaszczonych, i jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia decyzji.

Błąd w doręczeniu zadecydował o zwrocie nieruchomości po latach.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA 1788/03 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-12-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-08-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Ewa Dzbeńska
Jolanta Zdanowicz /przewodniczący sprawozdawca/
Małgorzata Boniecka-Płaczkowska
Sygn. powiązane
I OSK 1059/05 - Wyrok NSA z 2006-07-06
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz (spr.) Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska NSA Ewa Dzbeńska Protokolant Joanna Grzyb po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2004 r. sprawy ze skarg S. S., R. L., L. S. i S. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2003 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu nieruchomości 1) uchyla zaskarżona decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatu [...] z dnia [...] lipca 2002 r., nr [...], 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3) zasądza od Wojewody [...] na rzecz S. S., R. L., L. S. i S. S. po 30 (trzydzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
I SA 1788/03
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] czerwca 2003 r., nr [...], Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołania spadkobierców dawnego właściciela, utrzymał w mocy decyzję Starosty Powiatu [...] nr [...] z dnia [...] lipca 2002 r. umarzającą postępowanie w sprawie zwrotu nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] jako bezprzedmiotowe.
W uzasadnieniu decyzji organ drugiej instancji wskazał:
Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż pismem z dnia 24 lipca 1999 r. – stosownie do art. 136 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami – Zarząd Gminy W. zawiadomił poprzedniego właściciela nieruchomości wywłaszczonej decyzją z [...] lutego 1978 r., iż nieruchomość ta stała się zbędna na cel określony w decyzji wywłaszczeniowej. W tej sytuacji istnieje możliwość wystąpienia z żądaniem jej zwrotu. Jednocześnie organ ten poinformował, że w przypadku nie złożenia kompletnego wniosku w terminie 3 miesięcy od daty otrzymania zawiadomienia, uprawnienie do zwrotu nieruchomości wygasa (art. 136 ust. 5 ustawy). Z uwagi na fakt, iż adresat zawiadomienia T. S. zmarł w 1983 r., zwrotne poświadczenie odbioru tego zawiadomienia podpisane zostało przez S. S. – spadkobiercę byłego właściciela.
Wniosek o zwrot nieruchomości (podpisany przez spadkobierców T. S. – S. S., R. L., L. S. i S. S.) złożony został do Kancelarii Starostwa Powiatu [...] dopiero w dniu 20 lipca 2001 r., tj. po ustawowo określonym terminie.
Fakt, że wniosek o zwrot został złożony przez spadkobierców po ustawowo podanym terminie stanowi trwałą, nieusuwalną przeszkodę w kontynuacji postępowania administracyjnego w omawianej sprawie i dlatego, wobec oczywistej bezprzedmiotowości postępowania, decyzję umarzająca postępowanie utrzymano w mocy.
Na decyzję Wojewody [...] skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnieśli spadkobiercy byłego właściciela, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji poprzedzającej.
Skarżący zarzucili obrazę przepisów: art. 136 ustawy o gospodarce nieruchomościami z 21 sierpnia 1997 r. przez uznanie, że skutecznie zawiadomiono poprzedniego właściciela; art. 137 powołanej ustawy wskutek nie uznania wniosku w przedmiocie zwaloryzowania odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość jako wniosku zmierzającego do zwrotu nieruchomości i obrazę przepisów art. 6, 7, 8 i 9 kpa.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko.
Na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga zasługuje na uwzględnienie, a stanowisko organów należy uznać za błędne.
Jakkolwiek nie można uznać słuszności zarzutu, iż wniosek w sprawie zwaloryzowania odszkodowania za wywłaszczenie należało traktować jako zmierzający do zwrotu, bowiem wniosek nie może zawierać żądań w domyśle i powinien być sformułowany w sposób nie budzący wątpliwości, to za trafny należy uważać zarzut o nie doręczeniu zawiadomienia adresatowi. Poza sporem pozostaje fakt, że zawiadomienie o możliwości zwrotu nieruchomości odebrała córka byłego właściciela S. S., bo nie żył on już od 1983 r. W tej sytuacji nie można przyjąć, że zawiadomienie o możliwości zwrotu nieruchomości było skuteczne wobec S. S.. W momencie złożenia wniosku o zwrot nieruchomości przez spadkobierców byłego właściciela organ powziął wiadomości, że zawiadomienie przesłane nieżyjącemu było zawiadomieniem nieskutecznym. Zatem rzeczą organu było rozważenie wniosku złożonego przez spadkobierców pod kątem zachowania terminu z art. 136 ustawy o gospodarce nieruchomościami z 21 sierpnia 1997 r. Zasada ogólna kodeksu postępowania administracyjnego wyrażona w art. 7 kpa nakazuje dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, zaś art. 77 kpa nakłada na organ administracji publicznej obowiązek zebrania w sposób wyczerpujący i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
W przedmiotowej sprawie zarówno organ pierwszej instancji jak i organ drugiej instancji naruszyły przepisy art. 7, 9 i 77 kpa, co skutkuje uchyleniem decyzji na podstawie art. 145 § 1 ust. 1c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI