I SA 174/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2004-08-18
NSAnieruchomościŚredniawsa
nieruchomościwywłaszczeniewłasność czasowasamorząd terytorialnypostępowanie administracyjneprawo rzeczoweSKOWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności orzeczenia o odmowie przyznania własności czasowej nieruchomości, wskazując na istotne braki w materiale dowodowym i naruszenie zasad postępowania.

Sprawa dotyczyła skargi [...] Ośrodka [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) odmawiającą stwierdzenia nieważności orzeczenia z 1952 r. o odmowie przyznania własności czasowej nieruchomości. SKO dwukrotnie utrzymało w mocy decyzję, uznając ją za zgodną z prawem. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję i poprzednią decyzję SKO, wskazując na istotne braki w materiale dowodowym, które uniemożliwiły ocenę zgodności z prawem oraz naruszenie zasad postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał sprawę ze skargi [...] Ośrodka [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej z 1952 r. o odmowie przyznania własności czasowej nieruchomości. SKO odmówiło stwierdzenia nieważności, uznając orzeczenie z 1952 r. za zgodne z dekretem o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy. W skardze Ośrodek podnosił m.in. rażące naruszenie przepisów dekretu, wskazując na przedwczesne objęcie nieruchomości przez Gminę. Sąd administracyjny, działając na podstawie przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżoną decyzję SKO oraz poprzednią decyzję SKO. Jako podstawę rozstrzygnięcia wskazał istotne braki w materiale dowodowym, które uniemożliwiły ocenę terminowości wnoszenia środków odwoławczych, stanu prawnego nieruchomości, obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, a także brak statutu skarżącego i niepodpisany wniosek o wszczęcie postępowania. Sąd stwierdził, że braki te uniemożliwiają kontrolę legalności zaskarżonych decyzji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, SKO naruszyło prawo, co skutkowało uchyleniem jego decyzji.

Uzasadnienie

Sąd administracyjny uchylił decyzję SKO z powodu istotnych braków w materiale dowodowym, które uniemożliwiły ocenę legalności orzeczenia z 1952 r. oraz naruszenia zasad postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (9)

Główne

PPSA art. 133 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku uzupełnienia materiału dowodowego.

PPSA art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy.

PPSA art. 152

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, jeśli jest to uzasadnione.

Pomocnicze

Dz.U. 2002 nr 153 poz. 1271 art. 97 § 1

Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sprawy wniesione do NSA przed 1 stycznia 2004 r. podlegają rozpoznaniu przez WSA.

Dz.U. 2002 nr 153 poz. 1269 art. 1 § 1

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Dz.U. 2002 nr 153 poz. 1269 art. 1 § 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Dekret o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy art. 7 § 2

Dotyczy możliwości odmowy przyznania własności czasowej, gdy plan przewiduje przeznaczenie terenu na cele użyteczności publicznej.

k.p.a. art. 156 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji - rażące naruszenie prawa.

Rozporządzenie Ministra Odbudowy z dnia 7 kwietnia 1946 r. w sprawie obejmowania w posiadania gruntów przez Gminę m.st. Warszawy § 2

Dotyczy warunków objęcia nieruchomości w posiadanie przez Gminę.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Istotne braki w materiale dowodowym uniemożliwiające ocenę legalności decyzji. Naruszenie zasad postępowania administracyjnego przez organ. Przedwczesne objęcie nieruchomości przez Gminę niezgodne z przepisami.

Godne uwagi sformułowania

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Podstawę oceny wydanych w sprawie decyzji stanowił materiał dostępny Sądowi w dniu orzekania. Materiał ten zawiera istotne braki.

Skład orzekający

Joanna Banasiewicz

przewodniczący

Daniela Kozłowska

sprawozdawca

Anna Łukaszewska-Macioch

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ważność kontroli sądowej nad decyzjami administracyjnymi, znaczenie kompletności materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym, zasady dotyczące stwierdzania nieważności decyzji i przyznawania własności czasowej nieruchomości."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej z okresu PRL i transformacji ustrojowej, a także przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z 2002 r.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy historycznego sporu o nieruchomość i pokazuje, jak istotne są braki dowodowe w postępowaniu administracyjnym, co jest ważną lekcją dla prawników procesowych.

Brak dowodów w aktach sprawy doprowadził do uchylenia decyzji administracyjnej po latach.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA 174/03 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-08-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-01-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Łukaszewska-Macioch
Daniela Kozłowska /sprawozdawca/
Joanna Banasiewicz /przewodniczący/
Hasła tematyczne
Wywłaszczanie nieruchomości
Samorząd terytorialny
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz. 1270
art. 54 par. 2, art. 133 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Tezy
Wydając odmowną decyzję w sprawie o zwrot kamienicy w Warszawie, zapisaną w testamencie Polskiemu Ośrodkowi Społeczno-Kulturalnemu w Londynie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło generalne zasady postępowania.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Joanna Banasiewicz Sędziowie WSA - Daniela Kozłowska (spr.) NSA - Anna Łukaszewska-Macioch Protokolant - Anna Fijałkiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 sierpnia 2004 r. sprawy ze skargi [...] Ośrodka [...] z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2002 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2002 r., [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Uzasadnienie
I SA 174/03
U z a s a d n i e n i e
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] lipca 2002 r., nr [...], odmówiło stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] maja 1952 r. o odmowie przyznania własności czasowej nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni [...] m², zapisanej na mocy aktu kupna z [...] lutego 1937 r. na imię M. H. C. w części dotyczącej działek oznaczonych obecnie nr ewid. [...] i [...] i umorzyło postępowanie w części dotyczącej obecnej części tej nieruchomości oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...]. SKO w W. ustaliło, że spadek po M. C. nabyła z mocy ustawy jego żona W. (postanowienie Sądu Rejonowego w W. z dnia [...] stycznia 2002 r., [...]), zaś spadek po niej na mocy testamentu [...] Ośrodek [...] z siedzibą w w. w zakresie nieruchomości położonych w Polsce. Nieruchomość znajduje się obecnie w granicach działki ew. [...],[...] i [...]. Działki nr [...] i [...] zostały skomunalizowane. Działka nr [...] pozostaje własnością Skarbu Państwa. W budynku mieszkalnym położonym na działce nr [...] znajdują się 3 sprzedane lokale mieszkalne (1, 2, 2a). W dniu wydania orzeczenia z 1952 r. dla przedmiotowej nieruchomości obowiązywał plan z 1950 r., który przewidywał przeznaczenie jej na cele użyteczności publicznej, a zatem nie ma podstaw do uznania tego orzeczenia za rażąco naruszające prawo (art. 7 ust. 2 dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy w związku z art. 156 par. 1 pkt 2 k.p.a.).
[...] Ośrodek [...] we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy podniósł m.in., że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. oparta jest na błędnych ustaleniach dotyczących planu miejscowego. Konieczne było ustalenie, czy istniała możliwość przyznania własności czasowej. "Przeznaczenie terenu według planu zabudowania" nie oznacza wyłącznie celu wykorzystania nieruchomości, lecz również wymaga ustalenia, kiedy nieruchomość ma być w sposób zgodny z planem wykorzystana.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] grudnia 2002 r., nr [...],, utrzymało w mocy swoją decyzję z dnia [...] lipca 2002 r. przyjmując, że orzeczenie Prezydium Rady Narodowej W. z [...] maja 1952 r. jest zgodne z prawem – dekretem o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze W.. Przeznaczenie nieruchomości "do użytku publicznego na parki, zieleńce, postoje, przejścia piesze oraz drogi wraz z urządzeniami publicznymi", co wynika z załączonej przez wnioskodawcę kolorowej mapy, nie mogło uzasadniać stanowiska, że korzystanie z gruntu przez dawnego właściciela dawało się pogodzić z przeznaczeniem gruntu w planie. Odmowa przyznania własności czasowej była uzasadniona bez względu na to, czy w późniejszym terminie cel wynikający z planu zrealizowano.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego [...] Ośrodek [...] podnosi m.in., iż decyzja odmawiająca przyznania prawa własności czasowej w stosunku do nieruchomości przy ul. [...] została wydana z rażącym naruszeniem art. ust. 2 dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy. Wobec braku określenia w planie zabudowy okresu jego realizacji i braku zgody władz uchwalających plan na przystąpienie do rozbiórki istniejących budynków należy uznać, że niezbędność przejęcia nieruchomości na cele określone w art. 1 dekretu nie była określona w czasie, stąd nie było możliwym dokonanie przez PRN m.st. Warszawy oceny konieczności przejęcia nieruchomości. Nieruchomość została przejęta w posiadanie w listopadzie 1947 r., plan zabudowy obejmujący tę nieruchomość obowiązywał od [...] kwietnia 1950 r. Wynika z tego, że objęcie nieruchomości przez Gminę W. było przedwczesne, tj. niezgodne z przepisem art. 7 dekretu i § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 7 kwietnia 1946 r. w sprawie obejmowania w posiadania gruntów przez Gminę m.st. Warszawy.
Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie.
Postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Warszawie z dnia 1 kwietnia 2004 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. zostało zobowiązane do uzupełnienia materiału dowodowego poprzez dołączenie do akt sprawy kompletnych akt postępowania, a w szczególności dowodów doręczeń decyzji, dokumentów dotyczących stanu prawnego przedmiotowej nieruchomości, w tym dokumentów dotyczących prawa własności lokali i prawa użytkowania wieczystego związanego z tą własnością oraz dokumentów związanych z planem zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w dniu 21 maja 1952 r., a ponadto Dzienników Urzędowych Zarządu Miejskiego, w których dokonano ogłoszeń o objęciu w posiadanie przedmiotowej nieruchomości i ogłoszeń o sporządzonym protokóle oględzin oraz postanowienia stwierdzającego nabycie praw do spadku po M. C.
Materiał dowodowy nie został przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze uzupełniony.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W związku z powyższym niniejsza skarga podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co wynika z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269).
Zgodnie z art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2. Dlatego podstawę oceny wydanych w sprawie decyzji stanowił materiał dostępny Sądowi w dniu orzekania. Materiał ten zawiera istotne braki. Przedstawione przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. akta sprawy nie pozwalają na ocenę, czy skarżący wnosił środki odwoławcze w terminie i jaki jest stan prawny przedmiotowej nieruchomości oraz jaki obowiązywał dla niej plan zagospodarowania przestrzennego w dniu [...] maja 1952 r. Poza wymienionymi brakami akta sprawy wymagają uzupełnienia także przez dołączenie statutu skarżącego [...] Ośrodka [...], który pozwoli ocenić, czy może on nabywać prawa majątkowe w drodze dziedziczenia i czy udzielający pełnomocnictwa prezes tego Ośrodka działającemu w sprawie adwokatowi był do tego upoważniony. Sąd zauważa także, że postępowanie administracyjne w sprawie zostało wszczęte na podstawie wniosku z dnia [...] marca 1999 r., który nie został podpisany.
Z powyższych względów Sąd postanowił, jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" oraz art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI