I SA 1683/03
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie oddalił skargę spadkobierców na decyzję odmawiającą odszkodowania za grunt przejęty dekretem warszawskim, uznając, że utrata faktycznego władania nastąpiła przed 5 kwietnia 1958 r.
Spadkobiercy byłej właścicielki domagali się odszkodowania za nieruchomość przejętą dekretem warszawskim z 1945 r. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów administracji. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, czy utrata faktycznego władania nieruchomością przez poprzedniego właściciela nastąpiła po 5 kwietnia 1958 r. Zgromadzone dowody, w tym dokumenty dotyczące przekazania gruntu w zarząd spółdzielni budowlanej w 1957 r., wskazywały na wcześniejsze pozbawienie władania, co wykluczało możliwość przyznania odszkodowania na podstawie art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Sprawa dotyczyła skargi spadkobierców K. D., J. S. i A. S. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty o odmowie przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w Warszawie przy ul. [...]. Nieruchomość ta znajdowała się na terenie objętym działaniem dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy, co spowodowało przejście gruntu na własność Państwa. Zgodnie z art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, odszkodowanie mogło być przyznane jedynie za działkę, która przed wejściem w życie dekretu mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, a jej poprzedni właściciel lub następcy prawni zostali pozbawieni faktycznego władania nią po dniu 5 kwietnia 1958 r. Organy administracji uznały, że pierwszy warunek został spełniony, jednak drugi nie, ponieważ Spółdzielnia Budowlano-Mieszkaniowa objęła teren w posiadanie i wybudowała na nim budynek mieszkalny już w październiku 1957 r., co oznaczało pozbawienie faktycznego władania przed wymaganą datą. Skarżący argumentowali, że wyrok przywracający posiadanie z 1947 r. oraz postępowanie o własność czasową, zakończone prawomocnie w 1961 r., dowodzą faktycznego władania nieruchomością do końca 1960 r. Sąd uznał jednak te argumenty za nieuzasadnione, wskazując, że dokumenty dotyczące przekazania gruntu spółdzielni w 1957 r. jednoznacznie potwierdzają pozbawienie faktycznego władania przed 5 kwietnia 1958 r. W związku z tym skarga została oddalona na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, utrata faktycznego władania nieruchomością po dniu 5 kwietnia 1958 r. jest warunkiem koniecznym do przyznania odszkodowania.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że dokumenty wskazujące na objęcie nieruchomości w posiadanie przez Spółdzielnię Budowlano-Mieszkaniową w październiku 1957 r. i wybudowanie na niej budynku mieszkalnego jednoznacznie potwierdzają pozbawienie faktycznego władania przez poprzedniego właściciela przed 5 kwietnia 1958 r., co wyklucza możliwość przyznania odszkodowania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (3)
Główne
u.g.n. art. 215 § ust. 2
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Odszkodowanie za działkę przejętą dekretem warszawskim może być przyznane, jeżeli była przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne i poprzedni właściciel lub jego następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nią po dniu 5 kwietnia 1958 r.
Pomocnicze
dekret warszawski
Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy
Przepis stanowiący podstawę przejścia gruntów na własność Państwa.
PPSA art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna do oddalenia bezzasadnej skargi.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pozbawienie faktycznego władania nieruchomością nastąpiło przed 5 kwietnia 1958 r., co wynika z dokumentów potwierdzających objęcie gruntu w posiadanie przez Spółdzielnię Budowlano-Mieszkaniową w 1957 r. i wybudowanie na nim budynku.
Odrzucone argumenty
Wyrok przywracający posiadanie z 1947 r. oraz prawomocność decyzji o odmowie przyznania własności czasowej w 1961 r. dowodzą faktycznego władania nieruchomością przez poprzedniego właściciela do końca 1960 r.
Godne uwagi sformułowania
pozbawieni faktycznej możliwości władania nią po dniu 5 kwietnia 1958 r. pozbawienie faktycznej możliwości władania przez J. S. przedmiotową nieruchomością nastąpiło przed 5 kwietnia 1958 r.
Skład orzekający
Emilia Lewandowska
przewodniczący sprawozdawca
Irena Kamińska
członek
Anna Tarnowska-Mieliwodzka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja warunków przyznania odszkodowania za grunty przejęte na mocy dekretu warszawskiego, w szczególności znaczenie daty utraty faktycznego władania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej gruntów objętych dekretem warszawskim i wymaga ustalenia konkretnej daty utraty władania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy historycznego dekretu warszawskiego i jego konsekwencji w postaci odszkodowań, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie nieruchomości i historii prawa.
“Dekret Warszawski: Kiedy można domagać się odszkodowania za utracony grunt?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA 1683/03 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2004-11-17 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2003-07-29 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Anna Tarnowska-Mieliwodzka Emilia Lewandowska /przewodniczący sprawozdawca/ Irena Kamińska Sygn. powiązane I OSK 446/05 - Wyrok NSA z 2006-02-17 Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Sędziowie NSA Irena Kamińska AWSA Anna Tarnowska-Mieliwodzka Protokolant Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2004 r. sprawy ze skargi K. D., J. S. i A. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2003 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania odszkodowania za grunt oddala skargę Uzasadnienie I SA 1683/03 UZASADNIENIE Wojewoda [...], decyzją z dnia [...] czerwca 2003 r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję Starosty Powiatu [...] z dnia [...] września 2002 r. nr [...] o odmowie przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...]. Z ustaleń organu odwoławczego wynika, że przedmiotowa nieruchomość leży na terenie objętym działaniem dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy. Z dniem wejścia w życie dekretu tj. z dniem 21 listopada 1945 r., grunt powyższej nieruchomości przeszedł na własność początkowo Gminy W. a następnie Państwa. W sprawach odszkodowań za grunty objęte działaniem dekretu mają obecnie zastosowanie przepisy art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Zgodnie z art. 215 ust. 2 istnieje możliwość ustalenia odszkodowania za działkę, która przed dniem wejścia w życie dekretu mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, jeżeli poprzedni właściciel bądź jego następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nią po dniu 5 kwietnia 1958 r. Organ pierwszej instancji w prowadzonym postępowaniu ustalił, że plan ogólny zabudowania W., umożliwiał przeznaczenie przedmiotowej działki przed dniem 21 listopada 1945 r. pod budownictwo jednorodzinne, spełniony jest więc pierwszy z warunków wymienionych w art. 215 ust. 2. Natomiast z ustaleń organu pierwszej instancji wynika, że byli właściciele zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania wyżej wymienioną działką przed dniem 5 kwietnia 1958 r., bowiem jak wynika z akt sprawy Spółdzielnia Budowlano-Mieszkaniowa "[...]", objęła w posiadanie teren położony przy ul. [...], [...] w dniu [...] października 1957 r. Tym samym nie został spełniony drugi warunek umożliwiający ustalenie odszkodowania na podstawie aktualnie obowiązujących w tym zakresie przepisów. W skardze na decyzję Wojewody [...], spadkobiercy byłej właścicielki nieruchomości J. S. – K. D., J. S. i A. S. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji z powodu naruszenia art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami przez błędne przyjęcie, że J. S. utraciła władanie nieruchomością przed 5 kwietnia 1958 r. W uzasadnieniu skargi powołano wyrok Sądu Grodzkiego w W. z dnia [...] listopada 1947 r., którym przywrócono J. S. posiadanie przedmiotowej działki, decyzją Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia [...] maja 1961 r. nr [...] o odmowie przyznania J. S. własności czasowej do tej nieruchomości. Dokumenty te, w ocenie skarżących, mają dowodzić, że do końca 1960 r. J. S. faktycznie władała tą nieruchomością. Do czasu zakończenia postępowania administracyjnego o przyznanie własności czasowej do przedmiotowej nieruchomości brak było, w ocenie skarżących, podstaw prawnych do dysponowania działką na rzecz Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej "[...]". Brak było więc podstaw prawnych do przyjęcia przez organ, że J. S. została pozbawiona władania nieruchomością przed 5 kwietnia 1958 r. Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna. W rozpoznanej sprawie ocena zasadności wniosku o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], uzależniona jest od przesłanek określonych w art. 215 ust. 2 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r., Nr. 46, poz. 453 ze zm.), który to przepis stanowi m.in., że odszkodowanie może być przyznane tylko za działkę, która przed dniem wejścia w życie dekretu tj. przed dniem 21 listopada 1945 r., mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, jeżeli były właściciel bądź jego następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nią po dniu 5 kwietnia 1958 r. Organ uznał, że były właściciel J. S. została pozbawiona faktycznej możliwości władania przedmiotową działką przed dniem 5 kwietnia 1958 r., co wyklucza możliwość przyznania odszkodowania za przejętą dekretem z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy działkę. Organ uzasadnił swoje stanowisko w tym zakresie, a stanowisko to znajduje potwierdzenie w materiale dokumentacyjnym. Mianowicie w aktach administracyjnych na k. 4 znajduje się kserokopia zaświadczenia lokalizacyjnego nr [...] z dnia [...] października 1957 r., zezwalającego Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej "[...]" na budowę budynku mieszkalnego na terenie obejmującym przedmiotową działkę. Protokołem zdawczo-odbiorczym z dnia [...] października 1957 r., którego kserokopia znajduje się na k. 5 akt administracyjnych, [...] Zarząd Gospodarki Mieszkaniowej Prezydium Rady Narodowej W. przekazał Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej "[...]’ powyższy grunt w zarząd i użytkowanie. W piśmie skierowanym do Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] września 1959 r. Spółdzielnia Budowlano-Mieszkaniowa "[...]" podaje, że w dniu [...] października 1957 r. objęła w posiadanie teren położony przy ul. [...], [...] i wybudowała na tym terenie budynek mieszkalny o trzech kondygnacjach (k. 10 akt administracyjnych). Powołane dokumenty wskazują jednoznacznie, że pozbawienie faktycznej możliwości władania przez J. S. przedmiotową nieruchomością nastąpiło przed 5 kwietnia 1958 r., gdyż przed tą data nieruchomość znajdowała się w użytkowaniu Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej "[...]", który wybudowała na niej budynek mieszkalny o trzech kondygnacjach Prawidłowości poczynionych w tym zakresie ustaleń organu nie podważają argumenty przytoczone w uzasadnieniu skargi. Przywrócenie bowiem posiadania nieruchomości byłej właścicielce nastąpiło wyrokiem Sądu Grodzkiego z dnia [...] listopada 1947 r., co nie stało na przeszkodzie, że faktycznie nieruchomością tą władała Spółdzielnia "[...]", już przed 5 kwietnia 1958 r. Również i okoliczność, że decyzja o odmowie przyznania własności czasowej J. S. stała się prawomocna dopiero w 1961 r. nie dowodzi, że do tego czasu faktycznie władała ona tą nieruchomością. Zarzut skargi naruszenia art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest więc nieuzasadniony, gdyż nie zostało przez skarżących wykazane, by J. S. została pozbawiona faktycznej możliwości władania nieruchomością dopiero po dniu 5 kwietnia 1958 r. Z powyższych względów Sąd na zasadzie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI