I SA 1655/02
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J. W., A. W. i J. W. na decyzję Wojewody odmawiającą zwrotu nieruchomości, uznając, że cel wywłaszczenia został zrealizowany.
Skarżący domagali się zwrotu części nieruchomości wywłaszczonej na cele budowy ulic. Organy administracji odmówiły zwrotu, argumentując, że część gruntu objęta lokalizacją jest niezbędna na cele drogowe, a część niewykorzystana została nabyta na wniosek właścicieli. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów i uznając, że cel wywłaszczenia został zrealizowany, a zarzuty skarżących dotyczące stanu faktycznego i możliwości zawężenia pasa drogowego są nieuzasadnione.
Sprawa dotyczyła wniosku o zwrot części nieruchomości wywłaszczonej na cele budowy ulic. Skarżący, spadkobiercy byłych właścicieli, domagali się zwrotu części dawnej działki nr [...]. Organy administracji, Starosta i Wojewoda, odmówiły zwrotu, wskazując, że część gruntu objęta decyzjami lokalizacyjnymi (662 m kw.) znajduje się w liniach rozgraniczających ulice [...] i [...] i cel wywłaszczenia został zrealizowany. Pozostała część gruntu (4930 m kw.), która nie była objęta lokalizacją, została wywłaszczona na wniosek właścicieli, co wykluczało jej zwrot jako zbędnej. Skarżący podnosili, że nie cały grunt objęty lokalizacją jest wykorzystywany zgodnie z celem, a także powoływali się na uchwałę Sądu Najwyższego dotyczącą nieruchomości zbytych umownie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo ograniczyły postępowanie do części nieruchomości wskazanej we wniosku. Sąd uznał, że ustalenia dotyczące zagospodarowania gruntu pod ulice są prawidłowe, oparte na dokumentach urzędowych, a zarzuty skarżących są nieuzasadnione. Sąd podkreślił, że wytyczanie ulic podlega przepisom i normom, a twierdzenia o możliwości zawężenia pasa drogowego nie mogły być uwzględnione.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli część nieruchomości objęta decyzją lokalizacyjną jest niezbędna na cele drogowe, a cel wywłaszczenia został zrealizowany.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że cel wywłaszczenia został zrealizowany, ponieważ część gruntu objęta lokalizacją znajduje się w liniach rozgraniczających ulice i jest niezbędna na cele drogowe. Nawet jeśli część gruntu nie jest w pełni zagospodarowana, nie stanowi to podstawy do zwrotu, jeśli podstawowy cel wywłaszczenia został osiągnięty.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (8)
Główne
u.g.n. art. 137 § 1
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Pomocnicze
u.z.t.w.n. art. 6
Ustawa o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości
u.z.t.w.n. art. 34 § 1
Ustawa o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości
u.g.n. art. 136
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 216
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
p.w.u.p.o.s.a. art. 97 § 1
Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 106 § 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Odrzucone argumenty
Część gruntu objęta lokalizacją nie jest w pełni zagospodarowana. Istnieje możliwość zawężenia pasa drogowego. Nieruchomość zbyta umownie na wniosek właścicieli powinna być traktowana jako wywłaszczona w rozumieniu przepisów. Organy nie rozpoznały sprawy co do pozostałej części przejętego gruntu.
Godne uwagi sformułowania
cel wywłaszczenia został zrealizowany nieruchomość wywłaszczona w rozumieniu przepisu art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości jest także nieruchomość zbyta na podstawie umowy przewidzianej przez art. 6 tej ustawy nie cały grunt objęty lokalizacją jest wykorzystywany zgodnie z celem wyznaczonym przez decyzje lokalizacyjne nie może być traktowany jako uzupełniający dowód z dokumentu
Skład orzekający
Joanna Banasiewicz
przewodniczący
Marek Stojanowski
członek
Monika Nowicka
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwrotu nieruchomości wywłaszczonych na cele publiczne, zwłaszcza dróg, oraz znaczenie dokumentów urzędowych w postępowaniu administracyjnym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i faktycznej, a jego zastosowanie może być ograniczone przez zmiany w przepisach oraz indywidualne okoliczności każdej sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia zwrotu nieruchomości wywłaszczonych pod infrastrukturę, co jest istotne dla właścicieli i inwestorów. Interpretacja przepisów i znaczenie dokumentów urzędowych są kluczowe dla praktyki prawniczej.
“Czy wywłaszczona pod drogę działka zawsze musi być zwrócona, jeśli nie jest w pełni zagospodarowana?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA 1655/02 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2004-04-06 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2002-07-12 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Joanna Banasiewicz /przewodniczący/ Marek Stojanowski Monika Nowicka /sprawozdawca/ Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Banasiewicz Sędziowie NSA Marek Stojanowski WSA Monika Nowicka (spr.) Protokolant Inga Szcześniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2004 r. sprawy ze skarg J. W., A. W. i J. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2002 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości oddala skargę Uzasadnienie I SA 1655/02 UZASADNIENIE W skargach do Naczelnego Sądu Administracyjnego J. W., A. W. i J. W. wnosili o uchylenie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2002 r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Starosty Powiatu W. z dnia [...] lutego 2002 r. nr [...] odmawiającej zwrotu nieruchomości położonej w W. przy ulicy [...] i ulicy [...], stanowiącej część dawnej działki nr [...] z dawnego obrębu [...], wykazanej w dawnym Zbiorze dokumentów Zd. Nr [...] obecnie stanowiącej część działek ewidencyjnych o numerach: [...],[...][...] w obrębie [...], o łącznej powierzchni 555.592 m kw. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W związku z reformą sądownictwa administracyjnego, która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2004 r. niniejsza skarga stała się – na podstawie przepisu art. 97§ 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ) – przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Jak wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie, aktem notarialnym z dnia z dnia 17 kwietnia 1975 r. E. i J. małżonkowie W. sprzedali – w trybie przepisu art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości ( Dz. U. z 1961 r. Nr 18, poz. 94 ) - Skarbowi Państwa, reprezentowanemu przez Naczelnika Dzielnicy W. nieruchomość składającą się z działek oznaczonych dawniej nr [...] z obrębu [...], nr [...] z obrębu [...] i nr cz. [...] z obrębu [...], o łącznej powierzchni 1,57782 ha, położonych w I., dzielnicy M. przy ulicy [...] i [...]. Zawierając powyższy akt strony powołały się na treść decyzji Nr [...] i [...] o lokalizacji inwestycji z dnia 15 kwietnia 1972 r. wydanych przez Wydział Architektury Nadzoru Budowlanego i Geodezji Prezydium Rady Narodowej W. nr [...] i [...] o ustaleniu lokalizacji zespołu mieszkaniowego "U. "na terenie położonym w W. i lokalizacji ulic miejskich w rejonie zespołu mieszkaniowego, w granicach oznaczonych na szkicu sytuacyjnym nr [...], stanowiącym załącznik do powyższych decyzji. Treścią wspomnianej umowy został przy tym objęty nie tylko grunt o powierzchni 111,852 ha, którego dotyczyły decyzje lokalizacyjne, ale także grunt o powierzchni 49,30 arów - nieobjęty lokalizacją. W związku bowiem z wnioskiem byłych właścicieli, Urząd Dzielnicowy W. wyraził zgodę na wykup ich całej nieruchomości. W dniu 20 grudnia 1987 r. zmarł E. W., a spadek po nim nabyli z mocy ustawy żona J. W. oraz synowie A. i J. W. Wnioskiem z dnia 6 marca 1991 r. J. W. wystąpiła o zwrot wyżej opisanej nieruchomości, a pismem z dnia 15 marca 2000 r. ograniczyła swoje roszczenie tylko do zwrotu części d. działki nr [...]. Wniosek w tej wersji poparli pozostali spadkobiercy E. W. Decyzją z dnia [...] lutego 2002 r. Starosta Powiatu [...] odmówił zwrotu w/w działki. W uzasadnieniu swego stanowiska podniósł, że wniosek o zwrot obejmuje część gruntu o powierzchni 662 m kw., który był objęty decyzjami lokalizacyjnymi oraz część gruntu o powierzchni 4930 m kw., który znajdował się poza lokalizacją a ponieważ objęta lokalizacją część dawnej działki nr [...], mająca powierzchnię 662 m kw., znajduje się w liniach rozgraniczających ulic miejskich [...] i [...] (wraz ze zrealizowaną infrastrukturą techniczną podziemną), nie zachodziły przesłanki uzasadniające – zgodnie z treścią przepisu art. 137 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami ( Dz. U. Nr 46, poz. 543 ze zm. ) – uwzględnienie wniosku, gdyż cel wywłaszczenia został zrealizowany.Natomiast pozostała część działki dawnej nr [...] o powierzchni 4930 m kw. została wywłaszczona na wniosek byłych właścicieli, a zatem nie mogła stać się zbędną na cel wskazany w decyzjach lokalizacyjnych. Od samego bowiem początku nie była potrzebna do realizacji przedmiotowej inwestycji. Przesłankę zwrotu tej części gruntu stanowić mogłaby jedynie okoliczność zwrotu części działki objętej działaniem decyzji lokalizacyjnej. Ponieważ okoliczność ta w tym przypadku nie zachodziła, zwrot tej części działki również nie mógł być orzeczony. W odwołaniu o powyższej decyzji skarżący podnosili, że część d. działki nr [...] nie jest zagospodarowana i powołując się na pogląd Sądu Najwyższego wyrażony w uchwale z dnia 20 lutego 1985 r. II AZP 88/84 ( OSNCP 1985r. Nr 10, poz. 145 ), w której Sąd uznał, że nieruchomością wywłaszczoną w rozumieniu przepisu art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości ( Dz. U. z 1974 r. nr 10, poz. 64 ze zm. ) jest także nieruchomość zbyta na podstawie umowy przewidzianej przez art. 6 tej ustawy, zarzucili Staroście działanie sprzeczne ze stanowiskiem Sądu Najwyższego. Decyzją z dnia [...] czerwca 2002 r. Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji zauważając, że na części d. działki nr [...] (objętej lokalizacją ) znajdują się ulice [...] i [...] i okoliczność ta nie była przez strony kwestionowana. Natomiast w odniesieniu do tej części gruntu, która nie była objęta lokalizacją, bez znaczenia jest fakt sposobu jej wykorzystywania. Była bowiem ona zbędną dla potrzeb realizacji inwestycji już w dacie jej nabycia. Organ powtórzył w tym miejscu, iż ponieważ przepisy art. 136 i 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami wiążą ewentualny zwrot nieruchomości ze zbędnością na cel wskazany w konkretnej decyzji o wywłaszczeniu, a przedmiotowy grunt był nabyty na żądanie stron, Wojewoda podzielił stanowisko Starosty, iż orzeczenie o ewentualnym zwrocie mogło by nastąpić jedynie w przypadku zwrotu gruntu objętego lokalizacją. Ponadto wskazano, że przytoczona przez odwołujących się uchwała Sądu – w obecnym stanie prawnym - nie ma rozstrzygającego znaczenia ze względu na tożsamość z jej brzmieniem regulacji ustawowej ( art. 216 ustawy ). W skardze do Sądu skarżący wnieśli o uchylenie decyzji Wojewody w całości zarzucając jej naruszenie prawa materialnego i procesowego, które mogło mieć wpływ na wynik rozstrzygnięcia. W szczególności zarzucono organowi nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego, gdyż – w ocenie skarżących – nie cały grunt objęty lokalizacją jest wykorzystywany zgodnie z celem wyznaczonym przez decyzje lokalizacyjne a ponadto stwierdzono, że organy wypowiedziały się jedynie w stosunku do działki d. nr [...], nie rozpoznając sprawy co do pozostałej części przejętego gruntu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargi nie są zasadne i z tego powodu nie mogły być uwzględnione. Choć pismo skarżącej z dnia 7 marca 1991 r., które było pierwotnym wnioskiem o zwrot nieruchomości nie precyzowało zwrotu, których działek wnioskodawczyni się domaga, w piśmie z dnia 15 marca 2000 r. określono już jednoznacznie zakres wniosku, ograniczając go do działki d nr [...]. Z tego powodu należy uznać, że prawidłowo organy ograniczyły postępowanie w niniejszej sprawie jedynie do tej części nieruchomości. Postępowanie zwrotowe toczy się jedynie na wniosek i w związku z tym organ był związany powyższym ograniczeniem. Do tej formy wniosku przyłączyli się także pozostali skarżący. W piśmie z dnia 9 października 2000 r. wyraźnie zostało napisane, że popierają oni wniosek J. W. z dnia 15 marca 2000 r. Zarzut o nieprawidłowości w ustaleniu stanu faktycznego przez organy również jest całkowicie dowolny i nie poparty żadnym rzeczowym argumentem. Stwierdzenie, że objęty lokalizacją, nieduży zresztą kawałek gruntu ( 662 m kw. ) pozostaje w liniach rozgraniczających ulic [...] i [...] zostało oparte na dokumencie wystawionym przez Naczelnika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami a więc przez jednostkę, jak najbardziej predystynowaną do dokonania w tym zakresie ustaleń. Do pisma tego dołączony został nadto szkic geodezyjny. Okoliczność, że skarżący nie są obecnie w pełni przekonani do prawidłowości stanowiska Wydziału Geodezji a ponadto – jak wskazuje na to treść skargi – uważają, iż istnieje możliwość zwężenia pasa drogowego, nie może skutkować uznaniem, że zaskarżona decyzja narusza prawo. Wspomniany dokument ma charakter dokumentu urzędowego. Został sporządzony przez odpowiedni organ administracji państwowej i w zakresie jego kompetencji a skarżący w toku postępowania administracyjnego nie kwestionowali jego treści. Podważanie prawidłowości ustaleń wydziału Geodezji dopiero w skardze do Sądu i to bez powołania się na jakąkolwiek rzeczową podstawę, która mogłaby wywołać wątpliwość co do zasadności treści wspomnianego dokumentu, musi być uznane za nieuzasadnione. W tych warunkach domaganie się przeprowadzenia postępowania dowodowego przed Sądem w postaci dopuszczenia dowodu z opinii biegłego geodety na okoliczność ustalenia, czy przedmiotowa część gruntu, objęta decyzjami lokalizacyjnymi istotnie pozostaje w liniach rozgraniczających ulic także nie było zasadne, choć w tym wypadku przede wszystkim z tej przyczyny, że dowód z opinii biegłego nie może być traktowany jako uzupełniający dowód z dokumentu, o jakim mowa w przepisie art.106 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( vide: uchwała (7) NSA z dnia 25 września 2000 r. sygn. akt FSA 1/00 ONSA 2001/1/1 ). Wytyczanie ulic, ich projektowanie, wielkość i inne zagadnienia związane z generalnie ich budową nie są także kwestią dowolną, ale podlegają wymogom odpowiednich przepisów, przyjętym normom i sztuce budowlanej. Z tego powodu twierdzenie, że może istniała by możliwość zawężenia wspomnianych linii rozgraniczających również nie mogło być traktowane jako argument zasługujący na uwzględnienie. Z tych powodów Sąd - z mocy przepisu art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – skargi oddalił.