I SA 1637/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2004-04-02
NSAAdministracyjneŚredniawsa
majątek opuszczonydekret o majątkach opuszczonychnieważność decyzjipostępowanie administracyjneprawo rzeczowespadkobiercyWSAkpa

WSA w Warszawie uchylił decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast stwierdzającą nieważność orzeczenia o przywróceniu majątku opuszczonego z 1951 r., wskazując na naruszenie praw strony postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, która stwierdzała nieważność orzeczenia z 1951 r. dotyczącego przywrócenia majątku opuszczonego. Sąd uznał, że postępowanie nadzorcze było wadliwe, ponieważ nie zapewniono czynnego udziału wszystkim spadkobiercom Z. L., który był pierwotnym wnioskodawcą. Brakowało również wniosku z 1948 r., co uniemożliwiło pełną ocenę sprawy.

Sprawa dotyczyła skargi A. P. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z czerwca 2002 r., która utrzymała w mocy wcześniejszą decyzję z stycznia 2002 r. stwierdzającą nieważność orzeczenia Prezydium Rady Narodowej W. z listopada 1951 r. Orzeczenie z 1951 r. oddalało wniosek Z. L. o przywrócenie majątku opuszczonego. Organ centralny uznał, że orzeczenie z 1951 r. rażąco naruszyło prawo, ponieważ nieruchomość przeszła na własność gminy na mocy dekretu z 1945 r., co czyniło postępowanie w przedmiocie majątków opuszczonych bezprzedmiotowym. Skarżąca A. P. wniosła o potraktowanie wniosku Z. L. jako wniosku o ustanowienie prawa wieczystego użytkowania. WSA uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu centralnego, zasądzając jednocześnie koszty postępowania. Sąd wskazał, że postępowanie nadzorcze było wadliwe, ponieważ nie zapewniono czynnego udziału wszystkim spadkobiercom Z. L., a także brakowało kluczowego wniosku z 1948 r. Wobec tych uchybień, sąd orzekł uchylenie decyzji i nakazał ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem prawidłowego ustalenia stron i załączeniem brakujących dokumentów.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, postępowanie było wadliwe, ponieważ nie zapewniono czynnego udziału wszystkim spadkobiercom Z. L., a także brakowało kluczowego wniosku z 1948 r.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ nadzoru naruszył art. 10 § 1 kpa, nie zapewniając czynnego udziału wszystkim stronom postępowania (spadkobiercom Z. L.). Dodatkowo, brak wniosku z 1948 r. uniemożliwił prawidłową ocenę sprawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (14)

Główne

Dekret z dnia 8 marca 1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich

Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy

Pomocnicze

kpa art. 138 § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

kpa art. 127 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

kpa art. 156 § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

kpa art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

kpa art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

kpa art. 11

Kodeks postępowania administracyjnego

kpa art. 107

Kodeks postępowania administracyjnego

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 97 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 134 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 145 § 1 pkt 4

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 145 § 1 lit b

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 200

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przez organ nadzoru art. 10 § 1 kpa poprzez brak zapewnienia czynnego udziału wszystkim spadkobiercom Z. L. w postępowaniu. Brak wniosku z dnia 31 grudnia 1948 r. w aktach sprawy, co uniemożliwiło prawidłową ocenę żądania strony.

Godne uwagi sformułowania

Postępowanie nadzorcze toczyło się tylko z udziałem A. P., pomimo, iż pozostałym spadkobiercom przysługiwał przymiot strony. W myśl art. 28 kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie... Organ nie tylko winien zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, lecz także przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Ujawnienie zaś tej wady w postępowaniu przed sądem administracyjnym powoduje konieczność uchylenia decyzji w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Skład orzekający

Janina Antosiewicz

przewodniczący-sprawozdawca

Emilia Lewandowska

członek

Anna Tarnowska-Mieliwodzka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ważność zasady zapewnienia czynnego udziału wszystkim stronom w postępowaniu administracyjnym, nawet w postępowaniach nadzorczych dotyczących dawnych decyzji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z dekretami o majątkach opuszczonych i poniemieckich oraz reformą sądownictwa administracyjnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy historycznych przepisów dotyczących majątków opuszczonych i pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie procedur administracyjnych, nawet po wielu latach od wydania pierwotnej decyzji.

WSA uchyla decyzję sprzed lat z powodu naruszenia praw strony.

Dane finansowe

WPS: 300 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA 1637/02 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-04-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-07-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Tarnowska-Mieliwodzka
Emilia Lewandowska
Janina Antosiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janina Antosiewicz (spr.) Sędziowie WSA Emilia Lewandowska A WSA Anna Tarnowska - Mieliwodzka Protokolant Anna Jurak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] czerwca 2002 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia o przywróceniu posiadania majątku opuszczonego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast nr [...] z dnia [...] stycznia 2002 r., 2) zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz A. P. kwotę 300 (trzysta) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
I SA 1637/02
UZASADNIENIE
Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją nr [...] z [...] czerwca 2002 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 127 § 3 kpa po rozpatrzeniu wniosku adw. J. M. reprezentującego A. P. utrzymał w mocy swą decyzję z [...] stycznia 2002 r. stwierdzającą nieważność orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej W. z dnia [...] listopada 1951 r. nr [...] oddalającego wniosek Z. L. o przywrócenie majątku opuszczonego położonego w W. oznaczonego jako ,,K., działka nr [...] (obecnie przy ul. [...])".
W uzasadnieniu decyzji organ powołał następujące dane:
Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] stycznia 2002 r. nr [...] stwierdził nieważność orzeczenia Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] listopada 1951 r., nr [...] oddalającego wniosek Z. L. o przywrócenie posiadania majątku opuszczonego położonego w W., oznaczonego jako ,,K., działka nr [...] (obecnie: przy ul. [...]) w trybie art. 19 dekretu z dnia 8 marca 1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich.
Decyzję uzasadniono tym, że przedmiotowa nieruchomość przeszła na własność b. gminy W. na mocy dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz.U. R.P. Nr 50, poz. 279). Wydając orzeczenie na podstawie dekretu z dnia 8 marca 1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich (Dz.U. Nr 13, poz. 87) Prezydium Rady Narodowej W. rażąco naruszyło prawo, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa.
W ustawowym terminie adwokat J. M., występujący w imieniu A. P. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym wniósł o umieszczenie w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] stycznia 2002 r. stwierdzenia, że wniosek Z. L. z dnia [...] grudnia 1948 r. o przywrócenie posiadania majątku opuszczonego powinien być traktowany jako wniosek o ustanowienie prawa wieczystego użytkowania przedmiotowej nieruchomości.
Utrzymując w mocy decyzję z [...] stycznia 2002 r. organ centralny powołał się na okoliczności, iż podstawą stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] listopada 1951 r., nr [...], oddalającego wniosek o przywrócenie majątku opuszczonego było rażące naruszenie przepisów dekretu z dnia 8 marca 1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich (Dz.U. Nr 13, poz. 87), poprzez przeprowadzenie postępowania i wydanie orzeczenia, co było bezprzedmiotowe, bowiem przedmiotowa nieruchomość przeszła na własność b. gminy W. na mocy dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz.U. R.P. Nr 50, poz. 279).
Odnosząc się do wniosku strony stwierdził, że wykracza on poza ramy niniejszego postępowania nadzorczego. Oceny tej należy dokonać w odrębnym postępowaniu przed właściwym organem.
Skargę na powyższą decyzję wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. P., działająca przez swego pełnomocnika, zarzucając naruszenie art. 7-9, 11 i 107 kpa przez nieuwzględnienie uzasadnionego interesu strony wskutek niewłaściwej interpretacji oświadczenia woli Z. L., które należało traktować jak wniosek o ustanowienie własności czasowej a nie wniosek o przywrócenie posiadania nieruchomości opuszczonej, co organ winien zamieścić w uzasadnieniu decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie i podtrzymał swe dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
rozpoznając skargę po wprowadzeniu z dniem 1 stycznia 2004 r. reformy sądownictwa administracyjnego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie właściwy w myśl art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z póz. zm.) stosował przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).
Kontrolując legalność decyzji sąd administracyjny - stosownie do art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie jest związany granicami skargi. Oznacza to, iż może uchylić decyzję z innych powodów niż podniesione w skardze.
W przedmiotowej sprawie postępowanie nadzorcze zostało wszczęte na skutek wniosku A. P. złożonego do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w dniu 19 października 1999 r., który następnie został w dniu 28 lutego 2000 r. przekazany do właściwego w tej sprawie Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast.
Z akt wynika, iż poddane postępowaniu nadzorczemu orzeczenie z dnia [...] listopada 1951 r. zostało skierowane do Z. L. jako wnioskującego o przywrócenie majątku, położonego w K.
Sąd Rejonowy dla W. postanowieniem z dnia [...] stycznia 1983 r. [...] stwierdził, że spadek po Z. L. zmarłym 6 września 1981 r. nabyli na mocy testamentu spadkodawcy A. P. w [...] częściach oraz J. C., B. C. i małoletni M. C. i M. C. po [...] części spadku.
Postępowanie nadzorcze toczyło się tylko z udziałem A. P., pomimo, iż pozostałym spadkobiercom przysługiwał przymiot strony.
W myśl art. 28 kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.
W postępowaniu administracyjnym obowiązek zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu spoczywa na organie (art. 10 § 1 kpa). Organ nie tylko winien zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, lecz także przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
Zaniechanie tych powinności stanowi wadę postępowania uzasadniającą wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa.
Ujawnienie zaś tej wady w postępowaniu przed sądem administracyjnym powoduje konieczność uchylenia decyzji w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Odnosząc się do zarzutów skargi należy stwierdzić, iż brak w aktach wniosku z dnia 31 grudnia 1948 r., o którym mowa w uzasadnieniu decyzji z [...] stycznia 2002 r. uniemożliwia ustosunkowanie się do żądania strony.
Rozpoznając sprawę ponownie organ nadzoru winien załączyć wniosek oraz ustalić prawidłowo strony postępowania, co umożliwi wydanie właściwego rozstrzygnięcia w tej sprawie.
Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji zasądzając koszty w oparciu o przepis art. 200 powołanej ustawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI