I SA 1614/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2004-04-01
NSAnieruchomościWysokawsa
nieruchomościprawo administracyjnedecyzje administracyjnestwierdzenie nieważnościpostępowanie dowodoweKpanadanie własnościdziałka budowlana

WSA w Warszawie uchylił decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody, uznając, że organy nie wyjaśniły należycie stanu faktycznego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z 1983 r. o nadaniu działki budowlanej.

Sprawa dotyczyła wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z 1983 r. o nadaniu działki budowlanej A. K. Skarżąca A. S. twierdziła, że decyzja została wydana bez podstawy prawnej, ponieważ właścicielka nieruchomości S. K. nie wskazała A. K. jako nabywcy, a sama A. S. jest spadkobierczynią. Organy administracji odmawiały stwierdzenia nieważności, powołując się na zgodę A. S. i brak podstaw w art. 156 Kpa. WSA uchylił decyzje, wskazując na niewyjaśnienie stanu faktycznego i naruszenie przepisów Kpa, w tym brak przeprowadzenia dowodów i nieustosunkowanie się do wskazań NSA.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] czerwca 2002 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2002 r., które odmawiały stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Miasta i Gmin w C. z dnia [...] czerwca 1983 r. o nadaniu na własność A. K. działki budowlanej. Skarżąca A. S. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji z 1983 r., argumentując, że została ona wydana bez podstawy prawnej, gdyż właścicielka nieruchomości S. K. nie wskazała A. K. jako nabywcy, a sama A. S. jest jedyną spadkobierczynią. Organy administracji, w tym Wojewoda i Prezes Urzędu, odmawiały stwierdzenia nieważności, uznając, że decyzja została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami, a S. K. wskazała A. K. jako nabywcę, na co A. S. wyraziła zgodę. Naczelny Sąd Administracyjny wcześniej uchylił decyzje organów w wyroku z dnia 25 lipca 2001 r. (sygn. akt I SA 461/00), wskazując na niewyjaśnienie stanu faktycznego i naruszenie art. 80 Kpa. WSA stwierdził, że organy administracji nadal nie zastosowały się do wskazań NSA, nie podjęły wszystkich działań zmierzających do uzyskania akt postępowania z 1983 r. i nie przeprowadziły wystarczającego postępowania dowodowego, w tym nie przesłuchały stron. Sąd uznał, że naruszono przepisy dotyczące właściwego zgromadzenia i oceny materiału dowodowego, co skutkowało uchyleniem zaskarżonych decyzji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organy administracji nie wykazały w sposób należyty naruszenia prawa, które skutkowałoby nieważnością decyzji z 1983 r., jednakże same organy dopuściły się naruszeń proceduralnych.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy administracji nie przeprowadziły wystarczającego postępowania dowodowego, nie ustaliły jednoznacznie stanu faktycznego i nie zastosowały się do wskazań NSA, co skutkowało naruszeniem przepisów Kpa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (13)

Główne

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 97 § § 1

u.p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 ppkt c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.p.s.a. art. 135

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.p.s.a. art. 152

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z póżn. zm. art. 99

Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.t.b.j. art. 8

Ustawa o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach

u.t.b.j. art. 9

Ustawa o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach

k.p.a. art. 156 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Przepisy dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej.

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 86

Kodeks postępowania administracyjnego

Możliwość przesłuchania strony dla wyjaśnienia istotnych faktów.

u.NSA art. 30

Ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przepisów Kpa dotyczących postępowania dowodowego. Niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy przez organy administracji. Niezastosowanie się organów do wskazań Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Odrzucone argumenty

Argumenty organów administracji o braku podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji z 1983 r. i o tym, że decyzja została wydana zgodnie z prawem.

Godne uwagi sformułowania

organy nie zastosowały się do wskazań Sądu nie podjęły wszystkich działań zmierzających do uzyskania akt postępowania nie przeprowadziły żadnego postępowania dowodowego w celu ustalenia stanu faktycznego sprawy nie oparły swoich rozstrzygnięć na właściwie zgromadzonym materiale dowodowym

Skład orzekający

Izabella Kulig-Maciszewska

przewodniczący sprawozdawca

Daniela Kozłowska

członek

Marek Stojanowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Naruszenia proceduralne w postępowaniu administracyjnym, obowiązek wyjaśniania stanu faktycznego przez organy, związanie sądu wskazaniami sądu wyższej instancji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą z 1972 r. o terenach budowlanych i postępowaniem o stwierdzenie nieważności decyzji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe prowadzenie postępowania dowodowego i jak sądy administracyjne egzekwują przestrzeganie procedur przez organy administracji, nawet po latach od wydania pierwotnej decyzji.

Nawet po latach, błędy proceduralne mogą doprowadzić do uchylenia decyzji administracyjnej.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA 1614/02 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-04-01
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-07-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Daniela Kozłowska
Izabella Kulig-Maciszewska /przewodniczący sprawozdawca/
Marek Stojanowski
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie i w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia del. NSA Izabella Kulig-Maciszewska (spr.) Sędziowie WSA Daniela Kozłowska NSA Marek Stojanowski Protokolant Jolanta Zagrzejewska 30 rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast Z dnia [...] czerwca 2002 r. nr [...] w Przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2002 r. nr [...], 2) zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Uzasadnienie
I SA 1614/02
UZASADNIENIE
Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] marca 2002 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2002 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Miasta i Gmin w C. z dnia [...] czerwca 1983 r. o przekazanie na własność A. K. działki budowlanej oznaczonej jako działka nr [...].
W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że decyzją z dnia [...].06.1983 r. Naczelnik Miasta i Gminy w C. w oparciu o przepisy ustawy z dnia 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach (Dz. U. Nr 27 poz. 192) nadał na własność A. K. działkę budowlaną położoną w C. w granicach "O." oznaczoną w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. 1743m2.
W dniu 14.09.1995 r. A. S. wystąpiła z wnioskiem o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawczyni podniosła, iż wskazana decyzja wydana zestala bez podstawy prawnej, bowiem właścicielka nieruchomości S. K. nie wskazała jako nabywcy nieruchomości A. K., a jedyną spadkobierczynią po byłej właścicielce nieruchomości jest wnioskodawczyni.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...].09.1998 r. odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w C.. W uzasadnieniu decyzji organ orzekający wskazał, iż brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności tej decyzji, gdyż wydana została w oparciu o obowiązujące wówczas przepisy ustawy z dnia 6.07.1972r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach, i w przedmiotowej sprawie brak jest przestanek przewidzianych w art. 156 § 1 Kpa, które skutkowałyby stwierdzeniem nieważności decyzji.
Od decyzji Wojewody [...] A. S. odwołała się do Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, który decyzją z dnia [...].11.1999 r. utrzymał zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...].09.1998r. w mocy, uzasadniając, iż w przedmiotowym stanie faktycznym nie zachodzą okoliczności, które dają podstawę do zastosowania art. 156 § 1 kpa.
Powyższa decyzja Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...].11 1999r. została zaskarżona do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 25.07.2001 r. sygn. akt I SA 461/00 orzekł o jej uchyleniu oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] z dnia [...].09.1998 r. W uzasadnieniu
wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż w przeprowadzonym postępowaniu nie zostało wyjaśnione jednoznacznie, czy kwestionowana decyzja Naczelnika Miasta i Gminy w C. z dnia [...].06.1983r. została wydana po złożeniu stosownego wniosku przez S. K., co skutkowało naruszeniem art. 80 Kpa w stopniu mogącym mieć wypływ na wynik postępowania.
Wojewoda [...], po ponownym rozpoznaniu sprawy, decyzją z dnia [...].05.2002 r. orzekł o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w C. z dnia [...].06.1983 r, uzasadniając, iż po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego stwierdzono, iż była właścicielka gruntu, S. K. wskazała jako nabywcę działki A. K. o czym wnioskodawczyni wiedziała i wyraziła na powyższe zgodę.
Od powyższej decyzji Wojewody [...] A. S. odwołała się do Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast.
Rozpatrując odwołanie stwierdzono, że na mocy Zarządzenia nr [...] Naczelnika Miasta i Gminy w C. z dnia [...].11.1981 r. w sprawie ustalenia i podziału terenów budownictwa zagrodowego - jednorodzinnego w C. określonych nazwą "O." dokonany został podział nieruchomości o ogólnej pow. 4075m2, położonej w C. przy ul. [...] na działki zagrodowe i działki budownictwa jednorodzinnego. Nieruchomości lub ich części objęte wskazanym zarządzeniem przeszły na własność Skarbu Państwa, z wyjątkiem tych nieruchomości lub ich części, których właściciele w oparciu o przepisy art. 8 i 9 ustawy z dnia 6.07.1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach (Dz. U. Nr 27, póz. 192), zachowali własność lub które zostały nadane na własność członkom ich rodzin decyzjami stwierdzającymi lub nadającymi własność działek.
Zawiadomieniem z dnia 20.03.1980 r. właścicielka nieruchomości S. K., została poinformowana o możliwości zachowania na własność jednej działki budowlanej lub o możliwości wskazania członka rodziny w celu nadania własności działki.
Decyzją z dnia [...].06.1983 r., nr [...] Naczelnik Miasta i Gminy w C. w oparciu o przepisy ww. ustawy z dnia 6.07.1972 r. orzekł o nadaniu na własność na rzecz A. K. działki budowlanej położonej w C., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. 1743m2 .
Decyzja ta stała się ostateczna, a prawo własności nadanej działki zostało ujawnione w księdze wieczystej nr KW [...], prowadzonej w Sądzie Rejonowym w K.
Jak wynika z akt sprawy w dniu4.05.1995 r. odbyła się rozprawa administracyjna w, której udział wzięli A. K. oraz W. S., mąż wnioskodawczyni. Z uwagi na nieobecność A. S. podczas rozprawy administracyjnej, w dniu [...].05.1995 r., sporządzony został dodatkowy protokół na okoliczność wyjaśnień A. S. w przedmiotowej sprawie.
Z powyższego protokołu jednoznacznie wynika, iż A. S. wyraziła zgodę, aby jej matka S. K. wytypowała jako nabywcę jednej z działek budowlanych swego wnuka A. K. w celu "nie przekazania działki na Skarb Państwa(...)". Powyższe wyjaśnienia złożone przez A. S. wskazują, iż wiedziała o tym, że jej matka S. K. zamierza przekazać działkę budowlaną swemu wnukowi A. K. i wyraziła na to zgodę, aby nieruchomość stanowiąca działkę budowlaną nr [...] o pow. 1743 m2 nadana została na własność członkowi rodziny.
Jakkolwiek w aktach sprawy brak jest wniosku S. K., który wskazywałby jednoznacznie A. K. jako właściciela działki budowlanej, to w świetle wyjaśnień skarżącej nie może to stanowić wystarczającej przesłanki uzasadniającej stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Miasta Gminy w C.. Mając bowiem na uwadze pozostały materiał dowodowy zebrany w sprawie oraz całokształt okoliczności związanych z nadaniem A. K. na własność dziatki budowlanej, a w szczególności złożone w dniu 18.05.1995 r. wyjaśnienia A. S., uznać należy, iż była właścicielka nieruchomości S. K. wskazała swego wnuka jako nabywcę działki budowlanej i wyraziła zgodę na nadanie jej na własność A. K..
Od decyzji tej skargę do Naczelnego Sądu administracyjnego złożyła A. S. wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu skargi podniesiono m.in., że przydział działki A. K. nastąpił pomimo braku wniosku właścicielki gruntu S. K.. W aktach brak jest takiego wniosku, a brak tego wniosku
powoduje naruszenie art. 9 ustawy o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości. Wniosku takiego nie może zastąpić "wskazanie" i "wyrażenie zgody", czemu dał wyraz Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 lipca 2001 r. sygn. akt I SA 461/00.
W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wnosząc o jej oddalenie podtrzymał swoje stanowisko prezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W tym stanie sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z póżn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie i w związku z tym podlega ona rozpoznaniu na podstawie przepisów wskazanej wyżej ustawy.
W niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny wyraził już swoją ocenę i przedstawił wskazania, co do dalszego postępowania - w wyroku z dnia 25 lipca 2001 r. sygn. akt. I SA 461/00. Zgodnie z tą oceną Sąd uznał, iż nie został wyjaśniony przez organy administracji publicznej stan sprawy, co naruszało przepisy art. 7, 77 i 80 kpa. Zdaniem Sądu ponownie rozpoznając sprawę organ powinien podjąć starania do uzyskania akt postępowania w wyniku, którego doszło do wydania kwestionowanej decyzji. Powinien też dokonać oceny zawartych w aktach sprawy dokumentów.
Ocena ta stosownie do obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji art. 30 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym wiązała organy obu instancji orzekających w niniejszej sprawie. Stosownie zaś do art. 99 ww. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające (...) ocena ta wiąże również wojewódzki sąd administracyjny.
Natomiast stwierdzić należy, iż organy nie zastosowały się do wskazań Sądu zawartych w wyroku z dnia 25 lipca 2001 r. Przede wszystkim nie podjęły wszystkich
działań zmierzających do uzyskania akt postępowania administracyjnego, w którym wydano kwestionowaną decyzję. Organ I instancji zwrócił się ponownie do Urzędu Miast i Gmin w C. o nadesłanie przedmiotowych akt. Urząd stwierdził, iż całość dostępnych akt została już przekazana do Wojewody a innymi nie dysponują. Jednakże organy nie podjęły działań niezbędnych do ustalenia czy akta takie nie znajdują się we właściwym archiwum państwowym.
Należy bowiem zwrócić uwagę, iż postępowanie , w którym doszło do wydania w roku 1983 r. kwestionowanej decyzji odbyło się stosownie do zarządzenia Naczelnika Miast i Gmin w C. z dnia 30 maja 1980 r. w sprawie ustalenia i i podziału terenów budownictwa zagrodowego - jednorodzinnego w C. określonych nazwą "O." i dotyczyło nie tylko nieruchomości byłej właścicielki S. K.. Niezależnie od tego należy wskazać, że organy w zasadzie po wydaniu przedmiotowego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego nie przeprowadziły żadnego postępowania dowodowego w celu ustalenia stanu faktycznego sprawy i nie oparły swoich rozstrzygnięć na właściwie zgromadzonym materiale dowodowym.
Zwrócić bowiem należy uwagę, iż zgodnie z art. 86 kpa jeżeli po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne do rozstrzygnięcia sprawy, organ dla ich wyjaśnienia może przesłuchać stronę. W niniejszej sprawie dowód ten nie został przeprowadzony, chociaż przesłuchanie stron t.j. skarżącej A. S. oraz właściciela przedmiotowej nieruchomości A. K. mogłoby wyjaśnić wątpliwości w sprawie, co do kwestii zgłoszonego bądź niezgłoszonego przez S. K. wniosku o przyznanie A. K. własności działki budowlanej w trybie przepisów ustawy z dnia 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego (...). Organy nie mogły w tym zakresie oprzeć się na protokole rozprawy i jej uzupełnienia przeprowadzonej w innej sprawie.
Z dowodu takiego w przypadku braku akt postępowania lub ich niekompletności może skorzystać, ale dowód ten powinien być przeprowadzony w niniejszej sprawie i to zgodnie z zasadami określonymi w rozdziale 4 kodeksu postępowania administracyjnego.
Z tych wszystkich względów sąd uznał, że nie zostały wykonane zalecenia zawarte w wyroku Sądu i nadal naruszone zostały przepisy dotyczące właściwego zgromadzenia materiału dowodowego i prawidłowej jego oceny. Sąd na zasadzie art.
art. 145 § 1 pkt 1 ppkt c w zw. z art. 135 i art. 152 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI