I SA 1593/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2005-01-11
NSAAdministracyjneŚredniawsa
uwłaszczenienieruchomościadministracjaKPAstan prawnypostępowanie administracyjneskarżony organdecyzja administracyjnasąd administracyjny

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje odmawiające uwłaszczenia, stwierdzając naruszenie przepisów KPA przez organy obu instancji z powodu niewyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności faktycznych i prawnych dotyczących stanu nieruchomości.

Sprawa dotyczyła skargi Centrum "R." S.A. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast odmawiającą uwłaszczenia gruntem. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody, stwierdzając, że organy obu instancji naruszyły przepisy KPA, w szczególności art. 7, 77 i 107, poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności faktycznych i prawnych dotyczących stanu prawnego nieruchomości oraz nie wykonanie zaleceń organu odwoławczego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę Centrum "R." S.A. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z maja 2003 r., która utrzymała w mocy decyzję Wojewody z marca 2003 r. odmawiającą uwłaszczenia przedsiębiorstwu "U.R." gruntu o powierzchni [...] m2. Sąd uchylił obie decyzje, stwierdzając naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (KPA), w tym art. 7, 77 i 107 § 3. Głównym zarzutem było niewykonanie przez organy obu instancji zaleceń zawartych w decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z maja 2000 r., która uchyliła wcześniejszą decyzję i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia. Sąd wskazał, że nie zostały wyjaśnione kluczowe kwestie dotyczące działek nieujętych w księdze wieczystej KW nr [...], kwestia opłat za użytkowanie gruntu przez inny podmiot, możliwość zarządu częścią działki przez Centrum "R.", ani protokół zdawczo-odbiorczy z maja 1981 r. Sąd podkreślił, że organ odwoławczy oparł swoje rozstrzygnięcie na przypuszczeniach, a organ pierwszej instancji nie przeprowadził wyczerpującego postępowania wyjaśniającego. Sąd nie wypowiadał się co do zarzutów dotyczących postępowań sądowych i wpisów do ksiąg wieczystych, uznając je za należące do właściwości sądownictwa cywilnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organy obu instancji naruszyły przepisy KPA, w szczególności art. 7, 77 i 107 § 3, poprzez niewykonanie zaleceń organu odwoławczego i niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności faktycznych i prawnych.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że organ pierwszej instancji nie wykonał zaleceń organu odwoławczego dotyczących wyjaśnienia stanu prawnego nieruchomości, w tym kwestii działek nieujętych w księdze wieczystej, opłat za użytkowanie gruntu, możliwości zarządu częścią działki oraz protokołu zdawczo-odbiorczego. Organ odwoławczy oparł swoje rozstrzygnięcie na przypuszczeniach, nie znajdując potwierdzenia w materiale sprawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (5)

Główne

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy.

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji, w tym wskazanie podstawy prawnej i faktycznej.

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 145 § § 1 pkt c

Podstawa do uchylenia decyzji organu administracji w przypadku naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Pomocnicze

Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm. art. 97 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy obu instancji nie wykonały zaleceń organu odwoławczego z maja 2000 r. Nie wyjaśniono istotnych okoliczności faktycznych i prawnych dotyczących stanu nieruchomości. Organ odwoławczy oparł rozstrzygnięcie na przypuszczeniach.

Godne uwagi sformułowania

Organy obu instancji naruszyły przepis art. 7, 77 i 107 § 3 kpa, co mogło mieć wpływ na wynik rozstrzygnięcia i z tych względów obie decyzje podlegają uchyleniu.

Skład orzekający

Emilia Lewandowska

przewodniczący

Jolanta Zdanowicz

sprawozdawca

Maria Tarnowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Naruszenie przepisów KPA przez organy administracji w zakresie postępowania wyjaśniającego i wykonania zaleceń organu wyższej instancji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji uwłaszczenia i stanu prawnego nieruchomości, ale zasady proceduralne są uniwersalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowe problemy proceduralne w postępowaniach administracyjnych dotyczących nieruchomości, gdzie kluczowe jest dokładne wyjaśnienie stanu prawnego i faktycznego.

Niewykonanie zaleceń organu wyższej instancji prowadzi do uchylenia decyzji – lekcja z KPA.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA 1593/03 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-01-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-07-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Emilia Lewandowska /przewodniczący/
Jolanta Zdanowicz /sprawozdawca/
Maria Tarnowska
Symbol z opisem
6070 Uwłaszczenie    państwowych   osób     prawnych   oraz   komunalnych    osób prawnych
Skarżony organ
Minister Budownictwa
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie as.WSA Maria Tarnowska WSA Jolanta Zdanowicz (spr.) Protokolant Iwona Kosińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi Centrum [...] "R." S.A. [...] Zakłady [...] "R." na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] maja 2003 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uwłaszczenia 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody [...]nr [...]z dnia [...]marca 2003 roku; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3) zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz Centrum [...] "R." S.A. [...]Zakłady [...] "R." kwotę 30 złotych (trzydzieści) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
I SA 1593/03
UZASADNIENIE
Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, decyzją z dnia [...]maja 2003 r., znak [...], po rozparzeniu odwołania Centrum [...] "R." S.A. od decyzji Wojewody [...]nr [...]odmawiającej uwłaszczenia przedsiębiorstwa "U.R." w W. gruntem o powierzchni [...]m2, będącym częścią nieruchomości dla której Sąd Rejonowy w W. prowadzi księgę wieczystą KW nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ drugiej instancji wskazał następujący stan faktyczny i prawny:
Pismem z dnia [...]grudnia 1996 r. Centrum [...] "R." SA w W. wystąpiło do Wojewody [...]z wnioskiem o stwierdzenie nabycia z dniem [...]grudnia 1990 r. przez Centrum "." S.A. Zakład [...] "Z." w K., prawa użytkowania wieczystego "(...) gruntu zabudowanego, stanowiącego własność Skarbu Państwa, położonego w K. przy ul. [...], obejmującego część działek ewidencyjnych nr [...]o powierzchni [...]m2 opisanego na mapie sytuacyjnej dla celów prawnych nr [...] (...).
Wojewoda [...]decyzją nr [...]z dnia [...]lutego 1999 r. odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez przedsiębiorstwo państwowe centrum [...] "U.R." w W. praw użytkowania wieczystego gruntu, położonego w K. przy ul. [...]o powierzchni [...]m2.
Od powyższej decyzji odwołał się Dyrektor Centrum kwestionując rozstrzygnięci organu wojewódzkiego.
Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...]maja 2000 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
Pismem z dnia [...]czerwca 2002 r. do Wojewody, Centrum [...] "R." S.A. w W., w związku z decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...]maja 2000 r., oraz nawiązując do wcześniejszego swojego wniosku z dnia [...]grudnia 1996 r., ponownie wniosło o uwłaszczenie Centrum [...] "R." S.A. [...]Zakłady [...] "R." gruntem o łącznej powierzchni [...]m2 oznaczonym jako:
- dz. hip. o numerach [...], o łącznej powierzchni [...] m2 zapisanym w KW nr [...].,
- dz. hip. o numerach [...] o łącznej powierzchni [...] m2 zapisanych w KW nr [...],
- dz. hip. o numerach [...][...][...][...][...][...][...][...][...][...][...][...][...][...][...] o łącznej powierzchni [...] m2, zapisanych w KW nr [...] z.,
- dz. hip o numerach [...][...][...][...][...][...][...][...][...][...][...] o łącznej powierzchni [...] m2, zapisanych w KW nr [...] cz.,
- dz. hip o numerach [...][...][...][...][...][...][...][...][...][...][...][...][...][...][...][...][...][...][...][...][...][...][...][...][...] o łącznej powierzchni [...] m2, zapisanych w KW nr [...] cz.,
oraz prawa własności znajdujących się na tym gruncie budynków.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] marca 2003 r. ponownie odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem [...] grudnia 1990 r. przez Centrum [...] "U.R." w W.e prawa użytkowania wieczystego gruntu o powierzchni [...] m2, położonego w K. przy ul. [...] oraz prawa własności budynku i innych urządzeń znajdujących się na tym gruncie w części dotyczącej powierzchni [...] m2 uregulowanej w księdze wieczystej KW nr [...].
W wyniku odwołania od tej decyzji, organ drugiej instancji stwierdził, że:
Mapa nr [...] dotyczy całej działki nr [...] o powierzchni [...] ha, składającej się z działek rozliczeniowych (hipotecznych) nr [...] do [...].
Mapa nr [...] dotyczy powierzchni [...] ha przy czym, na mapie tej wykazano teren będący w użytkowaniu Zakładu [...] "Z." o powierzchni [...] ha, oraz teren będący w użytkowaniu [...] Instytutu [...].
W skład powierzchni [...] ha, zgodnie z mapą z działki nr [...] wchodzą działki rozliczeniowe o następujących numerach: [...][...][...][...][...][...][...][...][...][...][...][...][...][...][...][...][...][...][...] o łącznej powierzchni [...] ha. Pozostała powierzchnia dotyczy innych działek.
Z zawiadomienia Sądu Rejonowego w W. z dnia [...] maja 1998 r. wynika, że dla wszystkich wyżej wymienionych części działki nr [...], a także innych działek o powierzchni [...] ha (wchodzących w skład wskazanej powyżej powierzchni [...] ha), w dziale II KW nr [...] jako właściciel wskazany jest Skarb Państwa, natomiast jako wieczysty użytkownik gruntu i właściciel budynków wskazany jest [...] Instytut [...] w W.
Powołana księga wieczysta nie obejmuje więc powierzchni [...] ha, na którą składają się działki hipoteczne nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] - część o nomenklaturze prawnej Dh 8/46 oraz działki hipoteczne nr [...] nr [...] z KW nr [...]. Na mapie tej wymienione działki posiadają też projektowane nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...].
Z postanowień Sądu Rejonowego w W. z dnia [...] stycznia 1998 r. oraz z dnia [...] stycznia 1998 r. wynika, iż w księdze wieczystej KW nr [...] prawo użytkowania wieczystego gruntów objętych przedmiotową księgą wpisano na rzecz [...] Instytutu [...] w W.
Skoro zaś zgodnie z treścią KW nr [...], prawo użytkowani wieczystego gruntu o łącznej powierzchni [...] m2 ([...] ha) i prawo własności budynków znajdujących się na tym gruncie posiada [...] Instytut [...] w W., to należy stwierdzić, iż jest to okoliczność uniemożliwiająca potwierdzenie przyznania tych samych praw na rzecz Centrum [...] "U.R." w W.
Organ drugiej instancji stwierdził, iż nie są uzasadnione zarzuty w zakresie całkowitego pominięcia przez organ wojewódzki zaleceń Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast w W. zawartych w decyzji z dnia [...] maja 2000 r. Z treści powyższej decyzji wynika, iż organ centralny rozpatrując przedmiotową sprawę wskazał na konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części w stosunku do działek objętych wnioskiem uwłaszczeniowym z dnia [...] grudnia 1996 r. o łącznej powierzchni [...] ha, nie ujętych w KW nr [...].
Ze względu na fakt, że sporny grunt o powierzchni [...] m2 opisany jest w księdze wieczystej KW nr [...], w przedmiotowej sprawie zaistniała możliwość wyodrębnienia z postępowania uwłaszczeniowego wszczętego na wniosek z dnia [...] grudnia 1996 r. części stanowiącej przedmiot odrębnego rozstrzygnięcia.
Organ drugiej instancji stwierdził też, iż Wojewoda [...] odrębnie rozstrzygnął co do istoty wniosek uwłaszczeniowy z dnia [...] czerwca 2002 r. w związku z wnioskiem z dnia [...] grudnia 1996 r. w części co do, której nie zaistniała konieczność przeprowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego. W pozostałej zaś części przedmiotowe postępowanie uwłaszczeniowe winno zostać rozstrzygnięte odrębną decyzją administracyjną.
Ponadto zważył, iż podważanie praw ujawnionych na rzecz Instytutu w KW nr [...] dotyczący działek nr [...][...][...][...][...][...][...], nie może być rozpatrywane w postępowaniu administracyjnym, gdyż kwestia ta podlega rozpatrzeniu w postępowaniu cywilnym.
Tym samym uznał, że organ pierwszej instancji prawidłowo odmówił uwłaszczenia "U.R." w W., gruntem stanowiącym przedmiot użytkowania wieczystego [...] Instytutu [...] w W.
Na powyższą decyzję organu drugiej instancji skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyło Centrum [...] "R." S.A. [...] Zakłady [...] "R." w W., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji. Skarżący zarzucił organowi drugiej instancji powierzchowną analizę zarzutów od decyzji Wojewody nr [...] naruszenia przepisów art. 7, 77 i 107 kpa poprzez nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności dotyczących stanu prawnego nieruchomości, nie zbadania charakteru decyzji Ministra Przemysłu Maszynowego z dnia [...] czerwca 1980 r. oraz zarządzenia Dyrektora "U.R." z dnia [...] października 1980 r., które zdaniem skarżącego były tytułem prawnym do użytkowania gruntów przez Centrum "R." Zakładu [...] "Z.".
Nadto skarżący zarzucił, iż Zakład "Z.", choć był współuczestnikiem postępowania o zasiedzenie, nie został powiadomiony o toczącym się postępowaniu sądowym w sprawie wpisu [...] Instytutu [...] jako użytkownika wieczystego terenu działki [...] cz. oraz, że wpisy do księgi wieczystej zostały dokonane bez podstawy prawnej.
Na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie. Decyzja Wojewody nr [...] wydana po uchyleniu decyzji wcześniejszej nie wskazuje, aby zostały wykonane zalecenia zawarte w decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] maja 2000 r. Decyzja organu drugiej instancji zawierała szereg wytycznych i wskazań, których wykonanie było niezbędne, aby można było przyjąć, iż sprawa została wyjaśniona i w pełni rozpatrzona (konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części). Wojewoda [...] rozpoznając sprawę po uchyleniu, żadnego z zaleceń organu odwoławczego nie wykonał. I tak nie została wyjaśniona sprawa działek o powierzchni łącznej [...] ha, nie ujętych w KW nr [...]. Kwestia, które z działek wchodziły w skład powierzchni od której wnoszona była przez [...] Instytut [...] opłata za użytkowanie, kwestia czy część działki nr [...] i [...] o łącznej powierzchni [...] ha mogła stać się przedmiotem zarządu przez Centrum [...] "R." ani czy weszły one w skład zakładu "Z.". Nie zbadany został również protokół zdawczo-odbiorczy z dnia [...] maja 1981 r. i nie wyjaśniono od kiedy byłe działki hip. [...] i [...] stały się własnością Skarbu Państwa (KW nr [...]). Pomimo pominięcia przez organ pierwszej instancji kwestii wyjaśnienia tych wszystkich okoliczności wskazanych przecież przez organ odwoławczy jako niezbędnych do ustalenia pełnego stanu faktycznego i prawnego, organ drugiej instancji w zaskarżonej decyzji utrzymuje w mocy decyzję organu pierwszej instancji, wydaną bez wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału.
W uzasadnieniu organ drugiej instancji stwierdza też, że organ wojewódzki nie pominął zaleceń, bowiem z decyzji Wojewody można wnosić, iż rozstrzygnął on odrębnie wniosek uwłaszczeniowy co do części, w której nie trzeba było przeprowadzać ponownego postępowania wyjaśniającego, a w pozostałej części przedmiotowe postępowanie uwłaszczeniowe winno być rozstrzygnięte odrębną decyzją administracyjną.
Nie sposób zgodzić się z tą argumentacją. Organ odwoławczy opiera ją na przypuszczeniach, bowiem organ pierwszej instancji na ten temat w ogóle się nie wypowiadał, ani też nie wynika z materiału sprawy, aby przeprowadził dokładne postępowanie wyjaśniające zgodnie z otrzymanymi zaleceniami.
Tak więc organy obu instancji naruszyły przepis art. 7, 77 i 107 § 3 kpa, co mogło mieć wpływ na wynik rozstrzygnięcia i z tych względów obie decyzje podlegają uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt c Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sąd nie wypowiadał się co do zarzutów nie powiadomienia współuczestnika postępowania o zasiedzenie, o toczącym się postępowaniu sądowym w sprawie wpisu użytkownika wieczystego działki, a także dokonania wpisu w księdze wieczystej bez podstawy prawnej, bowiem kwestie te nie należą do zakresu postępowania administracyjnego.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI