I SA 1589/03

I SA 1589/03 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2006-01-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-07-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Ewa Dzbeńska /przewodniczący/
Marek Stojanowski /sprawozdawca/
Marta Laskowska
Symbol z opisem
6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Ewa Dzbeńska sędzia NSA Marek Stojanowski (spr.) asesor WSA Marta Laskowska Protokolant Ilona Sułek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2003 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2003r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz J. M. kwotę 300 złotych (trzysta złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2003 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpatrzeniu wniosków: M. M. pełnomocnika J. Z. oraz adwokata A. P. pełnomocnika J. B. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2003 r. nr [...] stwierdzającą wydanie orzeczenia administracyjnego Prezydenta W. z dnia [...] stycznia 1950 r. nr [...] z naruszeniem prawa, uchyliło swoją decyzję z dnia [...] stycznia 2003 r. i stwierdziło nieważność orzeczenia administracyjnego Prezydenta W. z dnia [...] stycznia 1950 r. nr [...] dotyczącego nieruchomości [...] położonej przy ul. [...] [...] ozn. nr hip. [...], jako wydanego z rażącym naruszeniem art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279).
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ administracji publicznej podniósł, że według zaświadczenia Sądu Grodzkiego w W. Oddział [...] z dnia [...] lipca 1946 r. nr [...] nieruchomość [...] nr [...] położona przy ulicy [...] (dziś [...]) i [...] stanowiła własność B. i E. małżonków M. w częściach równych.
Z dniem 21 listopada 1945 r., to jest po wejściu w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279), grunt wyżej wymienionej nieruchomości na podstawie art. 1 tego dekretu przeszedł na własność gminy m. st. Warszawy. Zgodnie z art. 7 ust. 1 dekretu dotychczasowy właściciel mógł w ciągu sześciu miesięcy od dnia objęcia gruntów w posiadanie przez gminę zgłosić wniosek o przyznanie mu na tym gruncie prawa wieczystej dzierżawy z czynszem symbolicznym (później prawa własności czasowej, obecnie zaś prawa użytkowania wieczystego) lub prawa zabudowy za opłatą symboliczną.
W dniu 30 stycznia 1948 r. B. M. złożył do Zarządu Miejskiego W. wniosek o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu wyżej wymienionej nieruchomości.
Orzeczeniem administracyjnym Prezydenta W. z dnia [...] stycznia 1950 r. nr [...] odmówiono przyznania dotychczasowym właścicielom prawa własności czasowej (obecnie użytkowania wieczystego) nieruchomości [...] położonej przy ul [...] [...] oznaczonej numerem hipotecznym [...] i jednocześnie stwierdzono, że wszystkie budynki znajdujące się na powyższym gruncie przeszły na własność Skarbu Państwa. Orzeczenie to wydano na podstawie art. 1, 7 i 8 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy.
W uzasadnieniu orzeczenia podano, że "zgodnie z opracowywanym planem zagospodarowania przestrzennego teren przedmiotowej nieruchomości jest przeznaczony pod budownictwo mieszkaniowe społeczne dla Zakładu Osiedli [....] jako wykonawcy Narodowego Planu Gospodarczego".
Zgodnie z postanowieniem Sądu Powiatowego W. z dnia [...] grudnia 1955 r. sygn. akt [...] , spadek po zmarłym w dniu 12 marca 1954 r. B. M. nabyli: żona E. M. 2/8 części spadku oraz dzieci: J. M. i J. Z po 3/8 części spadku.
Następnie zgodnie z postanowieniem Sądu Powiatowego W. z dnia [...] grudnia 1965 r. sygn. akt [...], spadek po zmarłej w dniu 1 czerwca 1965 r. E. M. nabyły jej dzieci: J. M.i i J. Z., po 1/2 części każdy.
Zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego W. z dnia
[...] sierpnia 2002 r. sygn. akt [...], spadek po zmarłym w dniu
3 sierpnia 1994 r. J. M. nabyli na podstawie ustawy: żona J. B. i syn K. M. po 1/2 każde z nich.
Przedmiotowa nieruchomość [...] nr hip. [...] znajduje się w obrębie [...] i stanowi ją część działki ew. nr [... KW nr [...], część działki uregulowana jest także w KW [...], skomunalizowanej decyzją Wojewody [...] z dnia [...] marca 1992 r. nr [...] oraz część działki ew. nr [...] [...] skomunalizowanej decyzją Wojewody [...] a [...] marca 1992 r. nr [...].
W dniu 26 stycznia 2001 r. M. M. jako pełnomocnik J. Z., złożył w Samorządowym Kolegium Odwoławczym w W. wniosek o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego z dnia 20 stycznia 1950 r. odmawiającego byłym właścicielom prawa do przedmiotowej nieruchomości.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] stycznia 2003 r. nr [...] stwierdziło wydanie z naruszeniem prawa orzeczenia administracyjnego Prezydenta W. z dnia [...] stycznia 1950 r. nr [...], dotyczącego nieruchomości warszawskiej położonej przy ul. [...] [...] ozn. nr hip [...].
W uzasadnieniu swojego stanowiska wskazało, że nie mogło stwierdzić nieważności kwestionowanego orzeczenia administracyjnego ze względu na wywołanie przez nie nieodwracalnych skutków prawnych oraz wobec faktycznego i prawnego zniesienia istnienia nieruchomości hipotecznej nr [...] i objęcia tego całego terenu w granice innych działek gruntu, które zostały już zagospodarowane, a obszar stanowiący przedmiot postępowania został oddany w zarząd publiczny lub użytkowanie wieczyste innych osób. Organ uznał, że w takim stanie faktycznym sprawy nie może dojść wprost do stwierdzenia nieważności kwestionowanego orzeczenia administracyjnego, gdyż w stosunku do wybudowanych nowych budynków i gruntu doszło do nieodwracalnych skutków prawnych i nie istnieje żaden przedmiot materialny lub prawny, który mógłby stać się następnie przedmiotem postępowania administracyjnego w trybie przepisów art. 7 dekretu warszawskiego.
Dnia 19 lutego 2003 r. M. M. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego nr [...], w którym wskazał, że w budynku [...] [...] znajdują się zarówno lokale wykupione, lokale kwaterunkowe (np. lokal nr [...] zajmowany przez skarżącego), jak i 2 lokale użytkowe niewykupione. Zdaniem wnioskodawcy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2003 r. pomija stan faktyczny nieruchomości i winna ona orzekać na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego w części dotyczącej lokali niewykupionych oraz na podstawie art. 158 § 2 k.p.a. w pozostałej części.
Nadto dnia 28 maja 2003 r. wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożył także adwokat A. P. - pełnomocnik. J.B. Wniósł on o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2003 r. i stwierdzenie nieważności decyzji dekretowej, ponieważ J.B., bez swej winy, nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym zakończonym decyzją nr [...], chociaż posiadała status strony, ponadto w kwestionowanym postępowaniu organ I instancji pominął stwierdzenie nieważności dwóch decyzji Urzędu Wojewódzkiego z dnia [...] marca 1992 r. nr [...] (nr [...] i [...]) oraz błędnie przyjął, iż nastąpiły nieodwracalne skutki prawne, sprowadzając to twierdzenie jedynie do zapisów ewidencyjnych, które mogą być w każdym czasie zmienione, a także naruszył art. 9 k.p.a. poprzez niepoinformowanie stron o uprawnieniach odszkodowawczych i art. 7 k.p.a. poprzez zaniechanie dokładnego ustalenia stanu faktycznego, podczas gdy jedynie cześć lokali została sprzedana wraz z oddaniem ułamkowej części gruntu w użytkowanie wieczyste.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. ponownie rozpoznając sprawę stwierdziło, powołując się na orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 02 lutego 1998 r. sygn. akt IV SA 2268/96 (nie publ.), że nie podziela poglądu wyrażonego przez organ w decyzji z dnia [...] stycznia 2003r., iż objęcie przedmiotowego terenu w granice innych działek gruntu stanowi nieodwracalny skutek prawny.
Ponadto organ II instancji podniósł, że zgodnie z art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279) gmina miała obowiązek uwzględnienia wniosku dotychczasowego właściciela gruntu o przyznanie prawa wieczystej dzierżawy, jeżeli korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela dało się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowania. Użyte w przepisie art. 7 ust. 2 przywołanego dekretu określenie "plan zabudowania" (później plan zagospodarowania przestrzennego) mogło oznaczać jedynie obowiązujący, tj. zatwierdzony przez właściwy organ administracji plan zabudowy. Tylko bowiem plan posiadający klauzulę zatwierdzającą mógł stanowić podstawę do prowadzenia działalności inwestycyjnej (budowlanej).
Powyższe twierdzenie wynika również z treści obowiązujących w dacie wydania zaskarżonego orzeczenia przepisów dekretu z dnia 2 kwietnia 1946 r. o planowym zagospodarowaniu przestrzennym kraju (Dz. U. Nr 16, poz. 109), którego art. 1 stanowił: "Wszystkie poczynania publiczne i prywatne w zakresie użycia terenu i rozmieszczenia ludności powinny być dostosowane do postanowień planów zagospodarowania przestrzennego." Z kolei art. 34 ust. 1 cytowanego dekretu przewidywał możliwość zawieszenia - na okres nie dłuższy niż trzy lata - rozpatrzenia "wniosków bądź o pozwolenie na zmianę przeznaczenia terenu, bądź o pozwolenie na inwestycję, a w szczególności na budowę, odbudowę, przebudowę, powiększenie albo zmianę przeznaczenia budynku," jeżeli zamierzenia te były sprzeczne z projektowanymi zasadami sporządzanych planów. Art. 35 cytowanego dekretu stanowił: "Jeżeli w okresie oznaczonym na podstawie art. 34 ust. 1 plan miejscowy lub regionalny nie uzyska mocy obowiązującej, wówczas wniosek będzie rozpatrzony i sprzeczność zachodząca pomiędzy zamierzoną czynnością a projektowanymi zasadami planu nie będzie mogła stanowić podstawy do wydania decyzji odmownej."
Skoro zatem art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. nakładał na organ administracji obowiązek uwzględnienia wniosku o przyznanie dotychczasowemu prawa własności czasowej, jeżeli korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela dało się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowania, to nie można było na podstawie wyżej wymienionego przepisu wydawać decyzji o odmowie przyznania tegoż prawa, opierając się na "opracowywanym" planie zagospodarowania przestrzennego, który nie posiadał mocy aktu prawnego i którego ustalenia przed ostatecznym zatwierdzeniem mogły być przecież dowolnie zmieniane, zaś cały jego byt prawny był niepewny.
Zaskarżonym orzeczeniem administracyjnym z dnia [...] stycznia 1950 r. Prezydent W. odmówił natomiast dotychczasowym właścicielom prawa własności czasowej do nieruchomości [...] położonej przy ul. [...] [...] ozn. Nr hip [...], kierując się przeznaczeniem terenu według opracowywanego planu zagospodarowania przestrzennego. Po przeprowadzeniu postępowania ustalono, że znane Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu z urzędu, zatwierdzone i opublikowane w Monitorze Polskim w latach 1948 - 1950 plany tzw. cząstkowe, przygotowywane przez Biuro Odbudowy Stolicy, nie obejmowały terenu przedmiotowej nieruchomości. W dacie wydania kwestionowanego orzeczenia obowiązywał więc na tym terenie plan zagospodarowania m. st. Warszawy z 1931 r., zgodnie z którym przewidziano tu sposób zabudowy zwarty, o 4 kondygnacjach, powierzchnia zabudowy - do 70%. Nieruchomość była zabudowana w czasie obowiązywania wyżej wymienionego planu i w sposób z tym planem zgodny.
W kwestii podnoszonej przez pełnomocnika J. B. dotyczącej pominięcia stwierdzenia nieważności dwóch decyzji Urzędu Wojewódzkiego z dnia [...] marca 1992 r. nr [...] organ wyjaśnił, że nie była ona w ogóle przedmiotem rozpoznania Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dwóch powodów: po pierwsze zakres postępowania została określony zakresem żądania strony z dnia 26 stycznia 2001 r., po drugie Kolegium nie posiada właściwości do badania zgodności z prawem orzeczeń Wojewody [...].
W tym stanie faktycznym i prawnym organ II instancji stwierdził, iż orzeczenie administracyjne Prezydenta W. z dnia [...] stycznia 1950 r. nr [...] wydane zostało z rażącym naruszeniem przepisu art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy.
Skargę do Naczelnego Sąd Administracyjnego na powyższą decyzję wniósł J.P., właściciel lokalu numer [...] w budynku znajdującym się na przedmiotowej nieruchomości, usytuowanym przy ulicy [...] [...], pełniący funkcję przewodniczącego Wspólnoty Mieszkaniowej budynku [...] [...].
W ocenie skarżącego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. dwukrotnie rozpatrując przedstawioną sprawę, raz jako organ I instancji, raz jako organ II instancji, wydało sprzeczne ze sobą orzeczenia z dnia [...] stycznia 2003 r. i z dnia [...] czerwca 2003 r. Skarżący w skardze zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie, które z tych orzeczeń Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. jest właściwe.
Pismem z dnia 1 lipca 2005r. skarżący J. P. zawiadomił Sąd, o fakcie zbycia swojego lokalu nr [...], w budynku przy ul. [...] nr [...].
Wobec powyższego, Sąd dwukrotnie (pismem z dnia 13 lipca 2005r. oraz z dnia 5 września 2005r.) wystąpił do skarżącego, o nadesłanie informacji, czy wobec zbycia lokalu, cofa skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2003r. nr [...].
Pismem z dnia 9 września 2005r. J. P. oświadczył, że w niniejszej sprawie nie występował w imieniu własnym lecz w imieniu Wspólnoty Mieszkaniowej. Zatem pytanie w kwestii cofnięcia skargi, powinno zostać skierowane do Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] nr [...].
Jednocześnie, pismem z dnia 14 września 2005r., Administracja Domów Komunalnych nr [...] poinformowała Sąd, iż aktualnym właścicielem lokalu nr [...] przy ul. [...] nr [...] jest J. M. (na podstawie umowy sprzedaży – akt notarialny z dnia [...] czerwca 2005r. Rep.[...]).
Wobec powyższego, Sąd pismem z dnia 19 września 2005r. wystąpił do J. M. o nadesłanie informacji, czy popiera skargę wniesioną przez J. P.
Pismem z dnia 12 grudnia 2005r. adwokat M. C. – pełnomocnik J. M. – oświadczył, że popiera skargę wniesioną przez J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2003r.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie i podtrzymało argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu 9 lipca 2003 r. Na skutek reformy sądownictwa administracyjnego, która weszła w życie w dniu 1 stycznia 2004 r. niniejsza skarga, zgodnie z treścią art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), stanowiącego, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stała się przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.
Podkreślić należy, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga zasługuje na uwzględnienie, lecz z innych powodów niż w niej podane.
Stosownie do art. 28 k.p.a. stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.
Postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu (art. 61 k.p.a.). Z tej regulacji w zestawieniu z przepisem art. 28 k.p.a. wynika, że żądający stwierdzenia nieważności decyzji o odmowie przyznania własności czasowej (użytkowania wieczystego) powinien wykazać swój interes prawny w sprawie o wyeliminowanie z obrotu prawnego dotychczasowej decyzji. Obowiązany jest zatem wykazać, że ma legitymację strony, a to oznacza konieczność wykazania, iż jego prawa, jako strony postępowania administracyjnego, wynikają z przepisów prawa materialnego, tzn. z dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy, Dz. U. Nr 50, poz. 279 (art. 7 ust. 1) lub innego aktu regulującego problematykę gruntów warszawskich. Niewątpliwie do kręgu osób uprawnionych do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji w przedmiocie odmowy prawa do gruntu należy poprzedni właściciel nieruchomości.
Ze względu na upływ czasu od wydania decyzji odmownych w sprawie przyznania własności czasowej, postępowanie o stwierdzenie nieważności takiej decyzji wszczyna z reguły następca prawny poprzedniego właściciela. Następcy prawni tak z mocy wspomnianego wyżej dekretu jak i uchwały Nr 11 Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 1965 r. w sprawie oddania niektórych terenów na obszarze m. st. Warszawy w wieczyste użytkowanie, M. P. Nr 6, poz. 18 (§ 1 ust. 1 infine), a także ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543, ze zm. (art. 214 i art. 215) mają takie same prawa jak poprzedni właściciel. Następstwo prawne powinno być jednak wykazane odpowiednim dokumentem. Będzie nim z reguły wydane przez sąd powszechny postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku.
Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego jednolicie przyjmuje, że stroną postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji o odmowie ustanowienia własności czasowej na rzecz byłego właściciela, jest także właściciel wykupionego lokalu będącego w budynku mieszkalnym, znajdującym się na nieruchomości przejętej w trybie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 kwietnia 1995 r., sygn. akt IV SA 1065/94, niepubl.).
W tej sytuacji obowiązkiem organu rozpatrującego żądanie stwierdzenia nieważności decyzji o odmowie przyznania własności czasowej (użytkowania wieczystego) jest jednoznaczne ustalenie kręgu osób, które są byłymi właścicielami nieruchomości bądź ich spadkobiercami oraz osób, które są aktualnymi właścicielami tych nieruchomości a także osób, które są właścicielami lokali wykupionych w budynkach zlokalizowanych na takich nieruchomościach. Stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekał na podstawie akt postępowania administracyjnego, które zostały przekazane Sądowi w stanie niekompletnym. Przede wszystkim w przekazanych dokumentach znajduje się tylko jedno pismo wraz z czterema załącznikami, które pochodzi z akt I instancji (nr [...]). Reszty akt pierwszej instancji nie nadesłano. W dostarczonych materiałach brak jest między innymi wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydenta W. z dnia [...] stycznia 1950 r. nr [...], pełnomocnictwa udzielonego przez J. Z. M. M., oryginału decyzji I instancji z dnia [...] stycznia 2003 r. nr [....] oraz zwrotnych potwierdzeń odbioru tej decyzji.
Z akt sprawy wynika, że nieruchomość [...] nr [...] położona przy ulicy [...] (obecnie [...]) i [...], której dotyczą zaskarżone decyzje stanowiła własność B. i E. małżonków M. w częściach równych (zaświadczeniem Sądu Grodzkiego w W. Oddział [...] z dnia [...] lipca 1946 r. nr [...]). Spadek po zmarłym w dniu 12 marca 1954 r. B. M. nabyli: żona E. M. 2/8 części spadku oraz dzieci: J. M. i J. Z. po 3/8 części spadku (postanowienie Sądu Powiatowego W. z dnia [...] grudnia 1955 r. sygn. akt [...]). Spadek po zmarłej w dniu 1 czerwca 1965 r. E. M. nabyli J. i J. Z. po 1/2 części każdy (postanowienie Sądu Powiatowego W. z dnia [...] grudnia 1965 r. sygn. akt [...]). Spadek po zmarłym w dniu 3 sierpnia 1994 r. J. M. nabyli na podstawie ustawy: żona J. B. i syn K. M. po 1/2 każde z nich (postanowienie Sądu Rejonowego W. z dnia [...] sierpnia 2002 r. sygn. akt [...]). Na mocy umowy majątkowej małżeńskiej z dnia 19 maja 2000 r (akt notarialny repertorium [....]) K.M. i jego żona T. M. rozszerzyli ustawową małżeńską wspólnotę majątkową na majątki nabyte z jakiegokolwiek tytułu, w tym ich majątki odrębne, o ile darczyńca lub spadkodawca inaczej nie postanowił.
Z przywołanych dokumentów wynika więc, że w chwili wydania obu kwestionowanych decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. spadkobiercami właścicieli nieruchomości [...] B. i E. małżonków M. byli: J. Z., J.B. oraz K. i T. M. Osobom tym bezspornie przysługiwało prawo strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym przedmiotowej nieruchomości [...]. Te również osoby były uprawnione do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji o odmowie ustanowienia własności czasowej na rzecz byłego właściciela. Stronami postępowania był również aktualny właściciel gruntu i budynków znajdujących się na przedmiotowej nieruchomości oraz właściciele wykupionych lokali w tych budynkach.
Wobec stwierdzonych braków w nadesłanych aktach administracyjnych sprawy Sąd nie może zweryfikować, czy postępowanie zakończone decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2003 r. nr [...] zostało wszczęte i toczyło się na wniosek uprawnionej osoby, czy decyzja ta została prawidłowo doręczona uprawnionym podmiotom oraz kiedy dokonano poszczególnych doręczeń.
Z decyzji z dnia [...] stycznia 2003 r. nr [...] wynika, że wysłano ją do 17 podmiotów, wśród których brak jest, poza J. Z. reprezentowaną przez M. M., spadkobierców byłych właścicieli nieruchomości, którzy zgłosili swój udział w postępowaniu już po wydaniu decyzji I instancji. Zwrócić przy tym należy uwagę na fakt, że jak wynika z akt sprawy, postanowienia o nabyciu spadku po B. i E. M. znalazły się w aktach już w dniu 29 stycznia 2001 r., czyli na dwa lata przed wydaniem przez organ I instancji decyzji, to pominięcie przez organ treści tych dokumentów przy wydawaniu decyzji jest naruszeniem prawa określonego w art. 28 kpa a także w art. 9 kpa.
W aktach sprawy znajdują się wykazy sprzedanych lokali w budynkach zlokalizowanych przy ulicy [...] [...] i [...] z dnia 17 marca 2000 r. zawierające numery ksiąg wieczystych poszczególnych lokali oraz wypisy z rejestru gruntów z tego samego dnia. Porównanie obu list wskazuje, że w dniu 17 marca 2000 r. nie wszystkie osoby z wykazu sprzedanych lokali były wpisane w ewidencji gruntów. Wobec braku akt administracyjnych I instancji Sąd nie mógł stwierdzić, czy w toku postępowania przed organem I instancji prawidłowo ustalono aktualnych właścicieli wykupionych lokali, w szczególności, czy zbadano zapisy odpowiednich ksiąg wieczystych. Nie jest też jasne, czy i w jaki sposób ustalono, czy w dacie wydania decyzji z dnia [...] stycznia 2003 r. B. U., B.S. oraz E. W., figurujące jako współwłaścicielki na wykazie sprzedanych lokali, były nadal współwłaścicielkami lokali i dlaczego, jak należy wnioskować ze znajdującej się w aktach kserokopii decyzji organu I instancji, nie wysłano do nich wydanej w dniu [....] stycznia 2003 r. decyzji administracyjnej.
Nadto z materiału aktowego wynika, że J. T. sprzedał lokal nr [...] w budynku [...] [...] M.S., o czym poinformował Sąd w dniu 17 maja 2004 r., ale brak jest informacji pozwalających stwierdzić, która z tych osób była właścicielem tego lokalu w dacie wydania skarżonej decyzji.
W aktach administarcyjnych znajdują się dwa wnioski o ponowne rozpatrzenie sprawy: wniosek M. M. z dnia 19 lutego 2003 r. oraz wniosek adwokata A. P., pełnomocnika J.M. z dnia 24 maja 2003 r., które stały się podstawą do ponownego rozpatrzenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] czerwca 2003 r. nr [...]. Z treści pisma M. M. z dnia 19 lutego 2003 r. wynika, że składa on wniosek w swoim imieniu, jako najemca lokalu nr [...] znajdującego się w budynku przy ulicy [...] [...]. Ponieważ brak jest akt sprawy dotyczących postępowania przed organem I instancji, Sąd nie mógł ustalić, na podstawie jakiego dokumentu organy stwierdziły, że M. M. był pełnomocnikiem J. Z. i mógł w jej imieniu skutecznie złożyć wniosek o wszczęcie postępowania nadzorczego.
W aktach znajduje się umowa notarialna z dnia [...] stycznia 2003 r., którą M. M. nabył 1/20 udziału w prawach i roszczeniach do nieruchomości [...] oznaczonej numerem hipotecznym [...], wynikających z art. 7 ust. 2 dekretu z 26 października 1945 r o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m st. Warszawy, przysługujących J. Z. Mógł on więc, od dnia zawarcia tej umowy, występować w sprawie w swoim imieniu, jednakże brak jest możliwości uznania go za stronę jedynie jako użytkownika (najemcy) lokalu nr [...]. Kwestia ta nie zastała wyjaśniona przez orzekające organy.
Na podstawie nadesłanej dokumentacji Sąd nie mógł ustalić, czy i kiedy ostatecznie doręczono decyzję I instancji J. B. i czy w tej sytuacji złożony 24 maja 2003 r. przez jej pełnomocnika wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy można uznać za złożony w terminie. Również tej kwestii organ II instancji nie rozpatrywał. Oba zaś wnioski zostały przywołane w decyzji organu II instancji z dnia [...] czerwca 2003 r. nr [...] jako podstawa prawna ponownego rozpatrzenia sprawy i wydania tej decyzji.
Ponadto adwokat A. P., pełnomocnik J. B., we wniosku z dnia 24 maja 2003 r. jako jeden z zarzutów podniósł, że orzeczenie administracyjne Prezydenta W . z dnia [...] stycznia 1950 r. nr [...] zostało zaskarżone do wyższej instancji, a więc badaniu powinna podlegać decyzja wyższej instancji, co w konsekwencji prowadziłoby do zmiany organu właściwego do prowadzenia postępowania i rozstrzygania w sprawie o stwierdzenie nieważności tego orzeczenia. Orzekając w sprawie organ II instancji nie ustosunkował się w ogóle do tego zarzutu.
Z dokumentów znajdujących się w aktach wynika, że decyzja z dnia [...] czerwca 2003 r. nr [...] została wysłana do 19 podmiotów (w aktach brak jest części potwierdzeń doręczenia). Z osób uprawnionych z tytułu spadkobrania po byłych właścicielach wśród osób, którym organ wysłał decyzję II instancji brak jest T. M. M. M. jest natomiast wymieniony jako pełnomocnik J. Z., choć w dostarczonych Sądowi aktach sprawy brak jest jego pełnomocnictwa, zaś z treści pisma z dnia 4 kwietnia 2003 r. znajdującego się w aktach można wnioskować, że posiadane przez niego pełnomocnictwo wygasło. Wśród osób, którym organ wysłał decyzję II instancji, za właścicieli lokali zostały uznane te same osoby, co w decyzji I instancji, uaktualniono jedynie 3 adresy (a i to błędnie co najmniej w przypadku Z. W.). Wynika z tego, że w postępowaniu przed organem II instancji nie zostały więc wyjaśnione wspomniane wyżej wątpliwości, co do prawidłowości ustalenia kręgu osób uprawnionych do udziału w sprawie z tytułu własności lokali.
Ponieważ zaś w aktach znajduje się tylko część potwierdzeń doręczenia decyzji z dnia [...] czerwca 2003 r., nie można stwierdzić, czy została ona faktycznie skierowana do wszystkich osób posiadających status strony w tym postępowaniu administracyjnym.
Oceniając materiał dowodowy zebrany przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., Sąd uznał, że dokumenty na podstawie których oparto orzeczenia z dnia [...] stycznia 2003 r. i z dnia [...] czerwca 2003 r. są niekompletne i nie wynika z nich nawet jaki był krąg osób mających przymiot strony postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a. , kto i kiedy wykupił lokale mieszkalne w budynku przy ulicy [...] [...] i [...], kiedy i komu zostały doręczone decyzje I i II instancji, czy - a jeśli tak to do kiedy - M. M. był pełnomocnikiem J. Z., czy wniosek M. M. organ II instancji rozpatrywał w trybie art. 127 § 3 k.p.a. jako złożony w imieniu własnym przez skarżącego czy jako pełnomocnika J. Z.
Stwierdzone powyżej uchybienia naruszają zasady gwarantujące czynny udział strony w postępowaniu i możliwość obrony swych interesów prawnych, co stanowi przesłankę wznowieniową z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. i jest podstawą uchylenia przez Sąd decyzji obu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz.1270).
Stwierdzenie takich wad proceduralnych zwalnia Sąd od oceny zarzutów zawartych w skardze.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w ponownie przeprowadzonym postępowaniu winno przede wszystkim odpowiedzieć na pytanie czy M. M. posiadał prawidłowe umocowanie do reprezentowania jako pełnomocnik J. Z., a co za tym idzie czy złożony w dniu 26 stycznia 2001 r., wniosek o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego z dnia [...] stycznia 1950 r. odmawiającego byłym właścicielom prawa do przedmiotowej nieruchomości pochodził od uprawnionej osoby. Ponadto w oparciu o badanie zapisów odpowiednich ksiąg wieczystych oraz odpisy postanowień sądów powszechnych o stwierdzeniu nabycia spadku organ ustali pełny krąg osób mających przymiot strony postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a. a także wyjaśnić podnoszoną przez pełnomocnika J. B. sprawę właściwości Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. do rozpatrywania złożonego wniosku. Nadto badając ewentualnie merytorycznie przedstawioną sprawę organ winien ustosunkować się do kwestii wpływu ustanowienia w odpowiednich częściach prawa użytkowania wieczystego gruntu na rzecz właścicieli wykupionych lokali na możliwość stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydenta W. z dnia [...] stycznia 1950 r. nr [...].
Mając powyższe na uwadze i wobec konieczności uzupełnienia postępowania w celu pełnego wyjaśnienia sprawy, Sąd na podstawie art.145 § 1 pkt.1 lit.b, art.152 oraz art. 200 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.