I SA 1540/96

SA/Rz 1984/01 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2004-02-25
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2001-08-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Anna Lechowska /przewodniczący sprawozdawca/
Joanna Zdrzałka
Robert Sawuła
Symbol z opisem
620  Ochrona zdrowia, w tym sprawy dotyczące chorób zawodowych, zakładów opieki zdrowotnej, uzdrowisk, zawodu lekarza, pielęg
Hasła tematyczne
Ochrona zdrowia
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Sanitarny
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 16 § 1, art. 105 § 1, art. 156 § 1 pkt 2 i 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 145 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Lechowska /spr./ del. do WSA Sędzia WSA Robert Sawuła Asesor WSA Joanna Zdrzałka Protokolant: ref.stażysta Anna Mazurek Ferenc po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi I. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] lipca 2001 r. Nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Inspektora Sanitarnego z dnia [...] marca 2001 r. Nr [...]
Uzasadnienie
SA/Rz 1984/01
U Z A S A D N I E N I E
Decyzją z dnia [...] lipca 2001 r. Nr [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny, po rozpatrzeniu odwołania I. W. od decyzji Inspektora Sanitarnego z dnia [...] marca 2001 r. Nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej - utrzymał tę decyzję w mocy
W podstawie prawnej decyzji wskazał art. 4 pkt 5 i art. 37 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Inspekcji Sanitarnej (tekst jednolity Dz.U. Nr 90 z 1998 r., poz. 575 ze zm.), w związku z art. 104, 138 § l pkt l Kpa oraz § 10 pkt l rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 65, póz. 294, ze zm.)
W jej uzasadnieniu podniósł, że organ I instancji odmówił I. W. uznania jej schorzenia - przewlekłego zapalenia krtani za chorobę zawodową, z uwagi na fakt, że w sprawie toczyło się już wcześniej postępowanie administracyjne zakończone decyzją Państwowego Terenowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] grudnia 1992 r. Nr [...], odmawiającą stwierdzenia u niej zmian przerostowych krtani, jako choroby zawodowej. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dni [...] grudnia 1993 r..
W obecnie przeprowadzonym dochodzeniu epidemiologicznym ustalono brak jakiegokolwiek zatrudnienia I. W. w narażeniu zawodowym, po tej dacie, co w ocenie organu I instancji przesądza o decyzji odmownej.
Od decyzji organu I instancji odwołanie do Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego złożyła I. W., zarzucając, że została ona oparta jedynie na wynikach badań przeprowadzonych w Instytucie Medycyny Pracy w Ł. w 1993 roku, a pogorszenie jej stanu zdrowia w zakresie przewlekłego zapalenia krtani ma związek przyczynowy z pracą zawodową.
Wojewódzki Inspektor Sanitarny nie uwzględnił odwołania i decyzją opisaną na wstępie utrzymał w mocy decyzje zaskarżoną.
W jej uzasadnieniu podzielił pogląd organu I instancji, że stan faktyczny sprawy nie stwarza podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej po przeszło siedmiu latach od uprawomocnienia decyzji negatywnych i zaprzestania przez odwołującą wykonywania pracy zawodowej związanej z wysilaniem narządu mowy.
Postępowanie w sprawach chorób zawodowych podlega regulacjom cytowanego na wstępie rozporządzenia, podług którego chorobą zawodową jest choroba objęta wykazem chorób zawodowych, spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy i stwierdzona u osoby zatrudnionej na podstawie stosunku pracy.
Rozporządzenie w sprawie chorób zawodowych odnosi się do pracowników w rozumieniu Kodeksu pracy, bowiem jest aktem wykonawczym na podstawie art. 237 § l pkt 2 i 3 ustawy z dnia 26.06.1974 r. - Kodeks pracy (Dz.U. Nr 24, póz. 141 z późn. zm.).
Wobec ustalenia, że odwołująca nie jest pracownikiem, a wcześniejsze postępowanie zostało zakończone prawomocną decyzją uznano, że dalsze postępowanie, jest bezzasadne - konkluduje organ odwoławczy.
Skargę na tę decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła I. W. domagając się uchylenia decyzji obu instancji, którym zarzuciła naruszenie art. 7 kpa, poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy.
W uzasadnieniu skargi przedstawiła własną interpretację poz. 7 Wykazu chorób zawodowych , podług której wszelkie przewlekłe choroby narządu głosu wywołane wysiłkiem głosowym stanowią choroby zawodowe. Wymienione w tej pozycji, w nawiasie, guzki śpiewacze, niedowłady strun głosowych , zmiany przerostowe – stanowią jedynie przykłady tych schorzeń.
U skarżącej rozpoznano szereg schorzeń narządu głosu, takich jak ; przewlekłe zapalenie z obrzękiem ponadśluzówkowym obu fałdów głosowych, niedomogę głosową, dysfonię , obrzęk Reinkego w stadium regresji, przewlekły nieżyt gardła i krtani, niedomykalność obu fałdów głosowych. Te jednostki chorobowe mają charakter nie tylko przewlekły ale trwały i nieodwracalny i stanowią następstwo narażenia na wysiłek głosowy. Nie ma w jej ocenie znaczenia, kiedy choroby owe wystąpiły, bowiem dla ustalenia, czy schorzenie jest chorobą zawodową wystarczy, by było ono wymienione w wykazie chorób zawodowych i by między schorzeniem a warunkami pracy istniał związek przyczynowy. Wprowadzanie w tej materii dodatkowych wymogów jest niedopuszczalne ( wyrok NSA z 29.02.1996 r. I SA 1540/96, Prawo Pracy z 1997, Nr 3, str. 37 ).
Organ zatem bezpodstawnie przyjął, że okoliczność, iż nie jest ona pracownikiem wyklucza zasadność postępowania w sprawie.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie z przyczyn, które legły u podstaw zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Z mocy art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271, ze zm. ), zwanej dalej w skrócie p.w.u.p., sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r i postępowanie nie zostało zakończone ( a do takich należy sprawa niniejsza ) podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Art. 1 wspomnianej ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ), zwanej skrótem u.s.a. stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej ( § 1). Kontrola ta wykonywana jest co do zasady pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej ( §2 ).
Jej zakres wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr153, poz. 1270 ), zwanej dalej w skrócie p.s.a. stanowiący, że Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawa prawną (§1).
Poddawszy zaskarżoną decyzję takiej właśnie kontroli, Sąd doszedł do konkluzji, że jest ona dotknięta wadą nieważności, aczkolwiek z przyczyn całkowicie odmiennych, niż podnoszone w skardze.
W sprawie jest niesporne, że decyzją Państwowego Terenowego Inspektora Sanitarnego Nr [...] z dnia [...] grudnia 1992 r., zmienioną decyzją Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] grudnia 1993 r. w części dotyczącej rozpoznanego schorzenia ( przewlekły prosty nieżyt gardła, przewlekłe zapalenie migdałków podniebiennych, przewlekły nieżyt krtani ) odmówiono skarżącej stwierdzenia go, jako choroby zawodowej.
Nie ulega także wątpliwości, że decyzję tę wydano po ustaniu narażenia zawodowego skarżącej, która była zatrudniona, jako nauczycielka przez okres około 38 lat i pracę zakończyła 31 sierpnia 1992 r.
Postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją zostało natomiast wszczęte na wniosek Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w R., zgłoszony dnia 16 sierpnia 2000 r. w związku z podejrzeniem o chorobę zawodową - przewlekłe zapalenie krtani.
Poczynione ustalenia dowodzą, że zaskarżona decyzja została wydana w sprawie już rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, co stanowi przesłankę stwierdzenia jej nieważności ujętą w art. 156 §1 pkt 3 kpa.
Przepis ten przewiduje, że organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która została wydana w sprawie już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną.
Spełnia on rolę gwarancyjną w stosunku do zasady trwałości decyzji ostatecznej, ustanowionej w art. 16 §1 kpa, rozciągając tę gwarancję na samą decyzję oraz na sprawę , która ona załatwia.
Zastosowanie art. 156 §1 pkt 3 kpa ma miejsce w przypadkach tożsamości sprawy rozstrzygniętej ( co do meritum ), kolejno po sobie następującymi decyzjami , z których pierwsza jest ostateczna.
Tożsamość ta będzie zachodzić , jeżeli w sprawie występują te same podmioty, dotyczy ona tego samego przedmiotu, w rozumieniu takich samych interesów prawnych lub obowiązków, które po wydaniu decyzji stają się prawem nabytym ( lub jego brakiem w przypadku decyzji odmownej ) i stanu prawnego, przy niezmienionym stanie faktycznym, co do faktów prawotwórczych.
Wszczęcie kolejnego postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną, w warunkach tożsamości spraw, winno po jej stwierdzeniu prowadzić do umorzenia postępowania w oparciu o art. 105 §1 kpa , jako bezprzedmiotowego.
Wydanie natomiast w takiej sytuacji decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy, nawet jeżeli rozstrzygnięcie to jest identyczne z poprzednim, stanowi o nieważności później podjętej decyzji ( patrz wyrok z dnia 29 kwietnia 1999 r. V SA 1942/98 i z dnia 29 kwietnia 1998 r. I S.A. 1061/96 - Zbiór orzecznictwa komputerowego LEX Nr 45166 ).
Taką właśnie wadą dotknięta jest decyzja organu I instancji, wydana - co wcześniej wykazano - w tej samej sprawie, co decyzja ostateczna. Obie te decyzje zapadły bowiem między tymi samymi stronami, przy niezmienionym stanie prawnym i takim samym stanie faktycznym ( schorzenie wymienione pkt 7 Wykazu chorób zawodowych i narażenie na czynnik szkodliwy dla zdrowia w środowisku pracy w tym samym okresie ).
Z kolei decyzja zaskarżona, utrzymująca w mocy decyzję I instancji wydaną z naruszeniem art. 156 §1 pkt 3 kpa obarczona jest rażącym naruszeniem prawa ( art. 156 §1 pkt 2 kpa ).
Stwierdzenie wady nieważności decyzji objętych kontrolą obliguje Sąd do ich eliminacji z obrotu prawnego, niezależnie od zarzutów i wniosków skargi.
Nie oznacza to uwzględnienia tychże zarzutów, które sprowadzają się do polemiki z ostateczną decyzją z roku 1993 r. o odmowie stwierdzenia choroby zawodowej u skarżącej. Ta zaś decyzja, zgodnie z art. 16 §1 kpa mogłaby być zweryfikowana tylko w trybach nadzwyczajnych wskazanych w tym przepisie.
Mając powyższe na względzie, Sąd w oparciu o przepis art. 145§1 pkt 2 powołanej wyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.