IV SA/PO 880/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2006-04-20
NSAAdministracyjneŚredniawsa
pomoc społecznazasiłek okresowyprawo administracyjnepostępowanie administracyjneustawa o pomocy społecznejSKOWSAbezprzedmiotowość postępowaniawygaśnięcie decyzji

WSA w Poznaniu uchylił decyzję SKO o umorzeniu postępowania w sprawie zasiłku okresowego, uznając, że organ odwoławczy powinien rozpoznać sprawę merytorycznie mimo wejścia w życie nowej ustawy.

Skarżąca L.S. domagała się przyznania gwarantowanego zasiłku okresowego, jednak organ I instancji odmówił, wskazując na niezachowanie terminu. SKO umorzyło postępowanie odwoławcze, uznając je za bezprzedmiotowe w związku z wejściem w życie nowej ustawy o pomocy społecznej, która nie przewidywała już takiego świadczenia. WSA w Poznaniu uchylił decyzję SKO, stwierdzając, że organ odwoławczy powinien rozpoznać sprawę merytorycznie, a wygaśnięcie decyzji nie pozbawia skarżącego prawa do kontroli sądowej.

Sprawa dotyczyła odmowy przyznania gwarantowanego zasiłku okresowego dla L.S. przez Kierownika Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej, który stwierdził niezachowanie terminu wniosku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) umorzyło postępowanie odwoławcze, powołując się na wejście w życie nowej ustawy o pomocy społecznej z dnia 12.03.2004 r., która nie przewidywała już gwarantowanego zasiłku okresowego, co miało uczynić postępowanie bezprzedmiotowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał skargę za uzasadnioną. Sąd podkreślił, że zgodnie z zasadą oficjalności, jest zobowiązany do oceny legalności działań organów administracji. WSA stwierdził, że SKO błędnie uznało postępowanie za bezprzedmiotowe. Powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego, sąd wskazał, że wygaśnięcie decyzji na mocy nowej ustawy ma skutek ex nunc i nie pozbawia prawa do kontroli sądowej decyzji wydanej przed wejściem w życie nowej ustawy. Organ odwoławczy powinien był rozpoznać merytorycznie odwołanie skarżącej, badając zgodność z prawem decyzji organu I instancji. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję SKO jako wydaną z naruszeniem przepisów postępowania (art. 105 § 1 kpa i art. 138 § 1 pkt 3 kpa).

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wejście w życie nowej ustawy nie czyni postępowania odwoławczego bezprzedmiotowym, a organ odwoławczy powinien rozpoznać sprawę merytorycznie.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że wygaśnięcie decyzji na mocy nowej ustawy ma skutek ex nunc i nie pozbawia prawa do kontroli sądowej decyzji wydanej przed wejściem w życie nowej ustawy. Organ odwoławczy powinien był zbadać zgodność z prawem decyzji organu I instancji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (14)

Główne

p.p.s.a. art. 134

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt a

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.p.s. art. 31 § ust. 4a

Ustawa o pomocy społecznej

k.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

u.s.g. art. 39 § ust. 5

Ustawa o samorządzie gminnym

u.s.k.o. art. 17

Ustawa o samorządowych kolegiach odwoławczych

u.s.k.o. art. 18

Ustawa o samorządowych kolegiach odwoławczych

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie obszarów właściwości SKO art. 1

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 105 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.s. art. 149 § ust. 1

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 150

Ustawa o pomocy społecznej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ odwoławczy powinien rozpoznać sprawę merytorycznie, mimo wejścia w życie nowej ustawy. Wygaśnięcie decyzji na mocy nowej ustawy ma skutek ex nunc i nie pozbawia prawa do kontroli sądowej decyzji wydanej przed jej wejściem w życie. Skarżący ma interes prawny w żądaniu merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.

Odrzucone argumenty

Postępowanie odwoławcze stało się bezprzedmiotowe w związku z wejściem w życie nowej ustawy o pomocy społecznej, która nie przewiduje gwarantowanego zasiłku okresowego.

Godne uwagi sformułowania

sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi – zobowiązany jest natomiast do oceny praworządności zachowań organów administracji w danej sprawie wygaśnięcie decyzji nie powoduje "uznania za niebyłe" tego , co się wydarzyło od momentu wydania decyzji do 1.05.2004r... wygaśnięcie decyzji przyznającej świadczenie powoduje, że ustaje ( od daty wygaśnięcia ) obowiązek wypłacania świadczeń na przyszłość, co w niczym nie narusza podstawy prawnej i prawidłowości dotychczasowo wypłaconych świadczeń. Natomiast w wypadku decyzji negatywnej, nawet jej wygaśnięcie nie zdezaktualizuje powinności dokonania kontroli przez sąd administracyjny

Skład orzekający

Bożena Popowska

przewodniczący

Izabela Kucznerowicz

sprawozdawca

Maciej Dybowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych w prawie administracyjnym, zwłaszcza w kontekście zmiany przepisów dotyczących świadczeń socjalnych i obowiązku merytorycznego rozpoznawania spraw przez organy odwoławcze."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany ustawy o pomocy społecznej i interpretacji przepisów przejściowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe stosowanie przepisów przejściowych i jak organy administracji mogą błędnie interpretować wejście w życie nowych ustaw, co prowadzi do uchylenia ich decyzji przez sąd.

Błąd SKO: Nowa ustawa nie usprawiedliwia umorzenia sprawy o zasiłek!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Po 880/04 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2006-04-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-08-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Bożena Popowska /przewodniczący/
Izabela Kucznerowicz /sprawozdawca/
Maciej Dybowski
Symbol z opisem
6320 Zasiłki celowe i okresowe
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Bożena Popowska Sędziowie: WSA Maciej Dybowski as. sąd. Izabela Kucznerowicz (spr.) Protokolant: ref.-staż. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi L. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2004 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego uchyla zaskarżoną decyzję /-/ I.Kucznerowicz /-/ B.Popowska /-/ M.Dybowski
Uzasadnienie
IV SA /PO 880/04
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...]nr [...]Kierownik Miejsko- Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w G. na podstawie art. 31 ust. 4a ustawy z dnia 29. 11.1990r , art. 104 kpa i uchwały nr V/ 26/90 Rady Miejskiej w G. z dnia [...] w sprawie upoważnienia Kierownika do wydawania decyzji administracyjnych odmówił L. S. przyznania gwarantowanego zasiłku okresowego. W uzasadnieniu stwierdzono, że zgodnie z art. 31 ust. 4a ustawy o pomocy społecznej gwarantowany zasiłek okresowy przysługuje osobie, która utraciła prawo do zasiłku dla bezrobotnych na podstawie przepisów o zatrudnianiu i przeciwdziałaniu bezrobociu, z powodu upływu okresu jego pobierania , a dochód rodziny nie przekracza kryterium dochodowego ustalonego zgodnie z art. 4 ust.1 – jeżeli w dniu utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych oraz w okresie pobierania gwarantowanego zasiłku okresowego samotnie wychowuje co najmniej jedno dziecko do 7 roku życia. Na podstawie posiadanych dokumentów stwierdzono, że L. S. posiada dochód, który nie przekracza kryterium dochodowego ustalonego zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Ponadto jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku od [...].06.2003r. Gwarantowany zasiłek okresowy przysługuje osobie uprawnionej, która wystąpiła z wnioskiem o jego wypłatę nie później niż w terminie 30 dni od dnia ustania prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Termin ten nie został zachowany. Z przeprowadzonych przez OPS wyjaśnień wynika, że w okresie czerwiec – lipiec 2003r zainteresowana uzyskała informację, że jej dochody przekraczają wysokość kryterium określonego art.4 ustawy o pomocy społecznej.
L. S. odwołała się od tej decyzji.
Decyzją z dnia [...] 06.2004r nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 39 ust. 5 ustawy z dnia 8.03.1990r o samorządzie gminnym, art. 17 i 18 ustawy z dnia 12.10.1994r o samorządowych kolegiach odwoławczych, § 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17.11.2003r w sprawie obszarów właściwości SKO, art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 105 § 1 kpa umorzyło postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu powołano się na argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji, twierdząc, że pod rządami ustawy z dnia 29.11.1990r o pomocy społecznej decyzję tę należałoby utrzymać w mocy. Z dniem 1.05.2004 r. weszła jednak w życie ustawa z dnia 12.03.2004r o pomocy społecznej i tym samym poprzednia ustawa utraciła moc. Obecnie obowiązująca ustawa w katalogu świadczeń pieniężnych nie przewiduje takiego świadczenia jak gwarantowany zasiłek okresowy.
W związku z powyższym nie znajduje zastosowania przepis art.150 obecnie obowiązującej ustawy, który stanowi : " że do spraw wszczętych i nie zakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy niniejszej ustawy " i dlatego SKO orzekło jak w sentencji, uznając bezprzedmiotowość postępowania.
W dniu [...] L. S. wniosła skargę na powyższe postanowienie. W uzasadnieniu wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, twierdząc, że jej argumenty nie były brane pod uwagę i że została skrzywdzona.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, przytaczając wywody zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje:
Skarga jest uzasadniona.
W postępowaniu sądowo-administracyjnym obowiązuje zasada oficjalności mająca obecnie umocowanie i określone granice w przepisach art. 134 ustawy z dnia 30.08.2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z tą zasadą, sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi – zobowiązany jest natomiast do oceny praworządności zachowań organów administracji w danej sprawie. Granice rozpoznania skargi przez sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów w konkretnej i zaskarżonej sprawie, z drugiej strony przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu swojej decyzji stwierdziło, że organ I instancji po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego prawidłowo ustalił, że Skarżącej nie przysługuje gwarantowany zasiłek okresowy. Dodatkowo swoje rozstrzygnięcie oparł na podstawie art.149 ust. 1 ustawy z dnia 12.03.2004r o pomocy społecznej, który stanowi, że z dniem wejścia w życie ustawy wygasają decyzje wydane na podstawie ustawy z dnia 29.11.1990r o pomocy społecznej, z wyjątkiem decyzji określonych w ust. 2 i 3 oraz art.152 ust. 3 i art. 154 ust. 8.
W ocenie Sądu decyzja organu II instancji jest nieprawidłowa albowiem niesłusznie przyjęto, że wejście w życie w dniu 1.05.2004r ustawy z dnia 12.03.2004r o pomocy społecznej uczyniło postępowanie odwoławcze bezprzedmiotowym i w związku z tym należało je umorzyć.Zdaniem Sądu organ II instancji winien rozpoznać merytorycznie odwołanie Skarżącej. Przepis art.149 ust. 1 ustawy z dnia 12.03.2004r o pomocy społecznej jest przepisem materialno- prawnym i przewiduje wygaśnięcie wszystkich decyzji, lecz ze skutkiem ex nunc.
Zasadne jest powołanie się na uzasadnienie do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8.03.2005r , który stwierdził, że " wygaśnięcie decyzji nie powoduje " uznania za niebyłe" tego , co się wydarzyło od momentu wydania decyzji do 1.05.2004r... Wygaśnięcie decyzji przyznającej świadczenie powoduje, że ustaje ( od daty wygaśnięcia ) obowiązek wypłacania świadczeń na przyszłość, co w niczym nie narusza podstawy prawnej i prawidłowości dotychczasowo wypłaconych świadczeń. Tak jest w wypadku wygaśnięcia decyzji pozytywnych ( przyznających świadczenie ). Natomiast w wypadku decyzji negatywnej, nawet jej wygaśnięcie nie zdezaktualizuje powinności dokonania kontroli przez sąd administracyjny". ( wyrok TK z dnia 8.08.2005r, P 15/04, OTK – A 2005/3/21 ). Organ II instancji winien zbadać zgodność z prawem decyzji wydanej przez MOPR w dniu [...]10.2003r albowiem to orzeczenie zapadło jeszcze przez dniem 1.05.2004r.
Zdaniem Sądu Skarżący ma interes prawny w żądaniu rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy a organ winien wydać merytoryczną decyzję.
W związku z powyższym sprzeczne z przepisami prawa było uznanie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, że postępowanie przed organem II instancji stało się bezprzedmiotowe.
W myśl art. 145 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 30.08.2003r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. ) Sąd uchyla zaskarżoną decyzję, jeżeli stwierdzi :
a ) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b ) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c ) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W ocenie Sądu zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów art. 105 § 1 kpa oraz art. 138 § 1 pkt 3 kpa . Dlatego też na podstawie art. 145 § 1 pkt a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało ją uchylić.
/-/ I.Kucznerowicz /-/ B.Popowska /-/ M.Dybowski
jf

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI