I SA 1437/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2004-12-17
NSAnieruchomościŚredniawsa
prawo pierwokupuuchwaładecyzja administracyjnaakt wewnętrznynieruchomośćpostępowanie administracyjnestwierdzenie nieważnościWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na decyzję odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności uchwały o wykonaniu prawa pierwokupu, uznając uchwałę za akt wewnętrzny administracji, a nie decyzję administracyjną.

Skarżąca L. R. wniosła o stwierdzenie nieważności uchwały Prezydium Rady Narodowej m. P. z 1967 r. dotyczącej wykonania prawa pierwokupu nieruchomości. Organ administracji odmówił wszczęcia postępowania, uznając uchwałę za akt wewnętrzny, a nie decyzję administracyjną. WSA w Warszawie utrzymał tę decyzję w mocy, podzielając stanowisko organu, że uchwała o wykonaniu prawa pierwokupu nie jest decyzją administracyjną w rozumieniu k.p.a. i nie podlega zaskarżeniu w administracyjnym toku instancji.

Sprawa dotyczyła skargi L. R. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności uchwały Prezydium Rady Narodowej m. P. z 1967 r. Uchwała ta dotyczyła wykonania prawa pierwokupu nieruchomości położonej w P. Skarżąca zarzucała organom naruszenie art. 156 § 1 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że uchwała nie jest decyzją administracyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Sąd podkreślił, że uchwała o wykonaniu prawa pierwokupu, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego i NSA, jest aktem wewnętrznym administracji, a nie decyzją administracyjną w rozumieniu art. 104 k.p.a. Nie rodzi ona bezpośrednich skutków prawnych dla właścicieli ani nabywców i nie może być zaskarżona w administracyjnym toku instancji. Sąd wskazał, że własność nieruchomości przeszła na Skarb Państwa na skutek postanowienia o przysądzeniu własności wydanego przez Sąd Powiatowy w postępowaniu egzekucyjnym, a nie na skutek samej uchwały. W związku z tym organ prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności uchwały.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, uchwała taka jest aktem wewnętrznym administracji i nie jest decyzją administracyjną.

Uzasadnienie

Uchwała o wykonaniu prawa pierwokupu nie rodzi bezpośrednich skutków prawnych dla właścicieli ani nabywców i nie może być zaskarżona w administracyjnym toku instancji. Własność przechodzi na skutek innych czynności prawnych (np. postanowienia o przysądzeniu własności).

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (7)

Główne

k.p.a. art. 156 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej.

Pomocnicze

k.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

Definicja decyzji administracyjnej.

Ustawa o gospodarce terenami w miastach i osiedlach art. 30

Prawo pierwokupu wykonywane przez prezydium miejskiej rady narodowej.

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Przepisy wprowadzające i regulujące postępowanie.

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 151

Podstawa orzekania przez WSA.

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § § 1

Przejście spraw z NSA do WSA.

k.p.c. art. 944

Kodeks postępowania cywilnego

Wzywanie do złożenia oświadczenia o skorzystaniu z prawa pierwokupu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Uchwała Prezydium Rady Narodowej m. P. z dnia [...] kwietnia 1967 r. nie jest decyzją administracyjną w rozumieniu art. 104 k.p.a., lecz aktem wewnętrznym administracji. Akt wewnętrzny administracji nie podlega zaskarżeniu w administracyjnym toku instancji ani ocenie w trybie stwierdzenia nieważności na podstawie art. 156 k.p.a.

Odrzucone argumenty

Uchwała Prezydium Rady Narodowej m. P. z dnia [...] kwietnia 1967 r. jest decyzją administracyjną podlegającą ocenie w trybie stwierdzenia nieważności.

Godne uwagi sformułowania

uchwała taka [...] określana jest jako "akt wewnętrzny administracji" i nie jest decyzją administracyjną w rozumieniu art.104 k.p.a. Uchwała ta nie jest aktem administracyjnym rodzącym bezpośredni skutek prawny w stosunku do dotychczasowych właścicieli nieruchomości lub nabywców nieruchomości. Sąd nie zajmował się oceną czy uchwała była podjęta w sposób prawidłowy i czy była "sprawiedliwa", gdyż nie było to przedmiotem rozpoznania Sądu.

Skład orzekający

Cezary Pryca

przewodniczący

Elżbieta Lenart

sprawozdawca

Małgorzata Boniecka-Płaczkowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uznanie uchwały o wykonaniu prawa pierwokupu za akt wewnętrzny administracji, niepodlegający zaskarżeniu w trybie administracyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego z okresu PRL oraz interpretacji przepisów sprzed nowelizacji prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego dotyczącego charakteru uchwał administracyjnych i ich zaskarżalności, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego i nieruchomości.

Czy uchwała o pierwokupie to decyzja? WSA wyjaśnia.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA 1437/03 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-12-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-06-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Cezary Pryca /przewodniczący/
Elżbieta Lenart /sprawozdawca/
Małgorzata Boniecka-Płaczkowska
Skarżony organ
Minister Budownictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka Płaczkowska WSA Elżbieta Lenart (spr.) Protokolant Joanna Grzyb po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi L. R. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] maja 2003 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania. oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2003 r. nr [...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] marca 2003 r. nr [...] odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności uchwały Prezydium Rady Narodowej m. P. nr [...] z dnia [...] kwietnia 1967 r. na mocy której wykonano prawo pierwokupu nieruchomości położonej w P. przy ul. [...], o pow. [...] ha.
Z uzasadnienia decyzji organu wynika, że Sąd Wojewódzki dla m. P. w P. wyrokiem z dnia [...] maja 1966 roku sygn. akt [...] zasądził od J. S. solidarnie na rzecz A. i S. małżonków H. kwotę [...] zł z 8% od dnia 14 maja 1966 r. do dnia zapłaty oraz koszty procesu. Spadkobierczynią po J. S. jest skarżąca L. R.
Pismem z dnia 21 stycznia 1967 roku Komornik Sądu Powiatowego w P. Rewiru [...] wezwał J. S. do zapłaty zasądzonej kwoty wraz z kosztami sądowymi w terminie dwóch tygodni pod rygorem wszczęcia egzekucji z nieruchomości położonej w P. przy ulicy [...].
J. S. nie spłaciła zadłużenia, wobec czego Komornik Sądu Powiatowego w P. Rewiru [...] pismem z dnia 21 stycznia 1967 roku zawiadomił Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w P. o wszczęciu egzekucji z opisanej wyżej nieruchomości, wzywając jednocześnie organ do złożenia oświadczenia o skorzystaniu z prawa pierwokupu w trybie art. 944 k.p.c.
Uchwałą nr [...] z dnia [...] kwietnia 1967 roku Prezydium Rady Narodowej m. P. postanowiło wykonać prawo pierwokupu w stosunku do nieruchomości położonych w P. przy ulicy [...] zapisanych w księgach wieczystych Kw [...] i Kw [...],o pow. [...] ha, stanowiących własność J. S. Przedmiotowe nieruchomości składały się z [...] parcel budowlanych powstałych w wyniku podziału nieruchomości.
W związku z tą uchwałą Sąd Powiatowy w P. Wydział [...] Egzekucyjny zwrócił się do Prezydium Rady Narodowej m. P. z zapytaniem czy przedmiotem uchwały jest cała nieruchomość składająca się z [...] wydzielonych parcel budowlanych, informując jednocześnie , że dla zaspokojenia pretensji wierzycieli wystarczy tylko część nieruchomości.
W odpowiedzi na to zapytanie Z-ca Kierownika Zarządu Geodezji i Gospodarki Terenami m. P. poinformował Sąd Powiatowy w P. o tym, że przedmiotem skorzystania z prawa pierwokupu była cała nieruchomość położona w P. przy ul. [...] o powierzchni. [...] ha. W toku dalszych czynności komornik sądowy dokonał opisu oraz oszacowania nieruchomości, a Sąd postanowieniem - które ma skutki przybicia - ustalił cenę nabycia nieruchomości. Następnie postanowieniem z dnia [...] stycznia 1971r. sygn. akt [...] Sąd Powiatowy dla m. P. wydział [...] Egzekucyjny przysądził na własność Skarbu Państwa przedmiotową nieruchomość.
Pismem z dnia 20 stycznia 2003r.( data prezentaty) L. R. wystąpiła z wnioskiem o stwierdzenie nieważności uchwały Prezydium Rady Narodowej m. P. z dnia [...] kwietnia 1967r. z uwagi na rażące naruszenie prawa skutkujące jej nieważnością.
Decyzją z dnia [...] marca 2003 nr [...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności uchwały Prezydium Rady Narodowej m. P. nr [...] z dnia [...] kwietnia 1967 r., na mocy której wykonano prawo pierwokupu nieruchomości położonej w P. przy ul. [...].Powoływał się na fakt, że uchwała z dnia [...] kwietnia 1967r. nie ma charakteru decyzji lub postanowienia , wobec czego nie może być zaskarżona w administracyjnym toku instancji.
Po rozpatrzeniu wniosku L. R. o ponowne rozpoznanie sprawy, Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] maja 2003 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] marca 2003 r.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego L. R. wnosiła o uchylenie obu decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast zarzucając im naruszenie art.156 § 1 k.p.a. poprzez błędne ustalenie iż przedmiotowa uchwała nie jest decyzją w rozumieniu art. 104 k.p.a. i nie podlega ocenie w drodze administracyjno-prawnej.
W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wnosił o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
.
W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na dwa zagadnienia o charakterze procesowym . Po pierwsze stosownie do treści art.1 i art.2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz.1271), z dniem 1 stycznia 2004 roku weszły w życie przepisy ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Po drugie z treści art.97 § 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika jednoznacznie, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i w których postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponadto podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest do zbadania, czy organ administracji orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd uznał , że skarga nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu, gdyż decyzja ta nie narusza przepisów prawa materialnego jak i procesowego.
Przedmiotem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności mogą być decyzje administracyjne - a na mocy art.126 k.p.a. - również postanowienia na które służy zażalenie. Stosownie do przepisów art.30 i następnych ustawy z dnia 14 lipca1961r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach( Dz. U. Nr 32, poz. 159) prawo pierwokupu w imieniu Skarbu Państwa wykonywało prezydium miejskiej rady narodowej. Podstawę stanowiła uchwała prezydium miejskiej rady narodowej. Uchwała taka- w myśl utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego (np. uchwała całej Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z dnia 10 listopada 1962 r. sygn. akt I CO 24/62, OSNC 1963/9/188) i Naczelnego Sądu Administracyjnego ( np. sprawa sygn. akt I SA 652/00) określana jest jako "akt wewnętrzny administracji" i nie jest decyzją administracyjną w rozumieniu art.104 k.p.a. Uchwała ta nie jest aktem administracyjnym rodzącym bezpośredni skutek prawny w stosunku do dotychczasowych właścicieli nieruchomości lub nabywców nieruchomości. Jest to tylko wewnętrzna decyzja o skorzystaniu z prawa pierwokupu, która dla wywołania zamierzonego skutku musi być dopiero wykonana we właściwy sposób, przewidziany w prawie cywilnym. Niezbędne jest złożenie, przez prezydium miejskiej rady narodowej, stosownego oświadczenia w formie aktu notarialnego i dopiero z chwilą dojścia tego oświadczenia do wiadomości sprzedawcy , nieruchomość staje się własnością Skarbu Państwa - sama uchwała o wykonaniu prawa pierwokupu nie wywołuje takiego skutku. Również w niniejszej sprawie przedmiotowa nieruchomość stała się własnością Skarbu Państwa , nie na skutek podjętej uchwały , lecz na skutek przysądzenia jej własności postanowieniem Sądu Powiatowego dla m. P. Wydział [...] Egzekucyjny z dnia [...] stycznia 1971r. sygn. akt [...].
Ponieważ uchwała Prezydium Rady Narodowej m. P. nr [...] z dnia [...] kwietnia 1967 r. o wykonaniu prawa pierwokupu w stosunku do nieruchomości położonych w P. przy ulicy [...] zapisanych w księgach wieczystych Kw [...] i Kw [...],o pow. [...] ha, stanowiących własność J. S. , nie ma charakteru decyzji lub postanowienia, dlatego tez nie może być zaskarżona w administracyjnym toku instancji. Organ prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności powyższej uchwały , gdyż nie mógł rozstrzygnąć o jej legalności w oparciu o art. 156 k.p.a. Sąd nie zajmował się oceną czy uchwała była podjęta w sposób prawidłowy i czy była "sprawiedliwa", gdyż nie było to przedmiotem rozpoznania Sądu. Należy również podnieść okoliczność , że właścicielka przedmiotowej nieruchomości i zarazem matka skarżącej , nazywała się J. S. Wynika to w sposób ewidentny z dokumentów dołączonych do akt administracyjnych. Używanie przez organy i pełnomocnika skarżącej nazwiska "S." jest wynikiem błędu , który nie miał żadnego wpływu na treść rozstrzygnięcia.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz. 1270) w związku z art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz. 1271) orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI