I SA 1418/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2004-11-18
NSAnieruchomościWysokawsa
nieruchomościpodziałdrogi publicznecel publicznyplan miejscowygospodarka nieruchomościamipostępowanie administracyjneWSAprawo administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienia dotyczące podziału nieruchomości na budowę ulicy, uznając je za niezgodne z prawem.

Sąd administracyjny rozpoznał skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta o zgodności podziału nieruchomości z planem miejscowym pod budowę ulicy. Sąd uchylił oba postanowienia, stwierdzając naruszenie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, w szczególności dotyczące wszczęcia postępowania o podział nieruchomości z urzędu oraz definicji celu publicznego w kontekście budowy dróg.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę J. H. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R., które utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta R. dotyczące podziału nieruchomości pod budowę ulicy. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu pierwszej instancji, stwierdzając, że nie podlega ono wykonaniu i zasądzając koszty postępowania. Uzasadnienie wyroku skupiło się na wadach proceduralnych i materialnoprawnych postępowania administracyjnego. Sąd wskazał na naruszenie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, w szczególności art. 97 ust. 1 i 3 pkt 1, poprzez błędne zastosowanie procedury podziału nieruchomości z urzędu. Podkreślono, że cel publiczny, jakim jest wydzielenie gruntów pod drogi publiczne, dotyczy wyłącznie dróg publicznych w rozumieniu ustawy o drogach publicznych, a nie dróg wewnętrznych czy lokalnych bez wylotu, które nie są drogami publicznymi. Sąd stwierdził również, że z materiału dowodowego nie wynikało, aby projektowana ulica została zaliczona do jakiejkolwiek kategorii dróg publicznych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, podział nieruchomości z urzędu w celu budowy ulicy lokalnej, która nie jest drogą publiczną w rozumieniu ustawy o drogach publicznych, nie może być uznany za realizację celu publicznego, o którym mowa w art. 97 ust. 3 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że cel publiczny związany z wydzieleniem gruntów pod drogi publiczne dotyczy wyłącznie dróg publicznych zdefiniowanych w ustawie o drogach publicznych. Drogi lokalne lub wewnętrzne nie spełniają tej definicji, a ich budowa nie stanowi celu publicznego w rozumieniu ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (11)

Główne

u.g.n. art. 97 § 1

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Postępowanie administracyjne dotyczące podziału nieruchomości może zostać wszczęte na skutek wniosku osoby, która ma w tym interes prawny.

u.g.n. art. 97 § 3

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Podział nieruchomości z urzędu może zostać dokonany jedynie jeżeli jest on niezbędny do realizacji celów publicznych oraz jeżeli nieruchomość stanowi własność gminy i nie została oddana w użytkowanie wieczyste.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uchyla decyzję lub postanowienie, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania.

Pomocnicze

u.g.n. art. 93 § 1

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego oraz przepisami szczególnymi.

u.g.n. art. 93 § 2

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Przez zgodność z ustaleniami planu rozumieć należy zgodność dotyczącą przeznaczenia terenu, jak i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek gruntu.

u.d.p. art. 2 § 1

Ustawa o drogach publicznych

Drogi publiczne dzieli się ze względu na funkcje w sieci drogowej na następujące kategorie: drogi krajowe, drogi wojewódzkie, drogi powiatowe, drogi gminne.

u.d.p. art. 1

Ustawa o drogach publicznych

Droga publiczna to każda droga zaliczona na podstawie tej ustawy do jednej z kategorii dróg, z których może korzystać każdy zgodnie z jej przeznaczeniem.

p.p.s.a. art. 152

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd stwierdza, czy zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd zasądza zwrot kosztów postępowania.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ obowiązany jest do działania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej.

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ obowiązany jest wyczerpująco zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie art. 97 ust. 1 i 3 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez pominięcie rozwiązania opisanego w art. 97 ust. 1 i zastosowanie instytucji objętej dyspozycją art. 97 ust. 3 pkt 1. Naruszenie art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy.

Godne uwagi sformułowania

podział nieruchomości z urzędu może zostać dokonany tylko jeżeli jest on niezbędny do realizacji celów publicznych drogi wewnętrzne nie są drogami publicznymi w rozumieniu powołanej wyżej ustawy, a tym samym ich budowa nie może decydować o realizacji celu publicznego

Skład orzekający

Cezary Pryca

przewodniczący sprawozdawca

Elżbieta Lenart

członek

Elżbieta Sobielarska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących podziału nieruchomości z urzędu, definicji celu publicznego w kontekście budowy dróg oraz rozróżnienia między drogami publicznymi a drogami wewnętrznymi."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w dacie wydawania zaskarżonej decyzji i może wymagać uwzględnienia późniejszych zmian w przepisach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest prawidłowe stosowanie przepisów proceduralnych i materialnych, zwłaszcza w kontekście realizacji celów publicznych i podziału nieruchomości. Pokazuje też, jak sąd może skorygować błędy organów administracji.

Czy budowa ulicy lokalnej to zawsze cel publiczny? Sąd wyjaśnia kluczowe różnice w podziale nieruchomości.

Dane finansowe

WPS: 10 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA 1418/03 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-11-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-06-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Cezary Pryca /przewodniczący sprawozdawca/
Elżbieta Lenart
Elżbieta Sobielarska
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono postanowienie I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca (spr.) Sędziowie WSA Elżbieta Lenart WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant Joanna Grzyb po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2004 r. ze skargi J. H. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] maja 2003 r. nr [...] w przedmiocie podziału nieruchomości 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta R. z [...] marca 2003 r. numer [...]; 2) stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu; 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. na rzecz skarżącego kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
I SA 1418/03
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] maja 2003 roku numer [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. utrzymało w mocy postanowienie z [...] marca 2003 roku numer [...] Prezydenta Miasta R..
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ administracji publicznej podniósł, że po rozpatrzeniu wniosku Miejskiego Zarządu Dróg w R., decyzją z dnia [...] czerwca 2000 roku numer [...] Prezydent Miasta R. ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji pod nazwą budowa ulicy [...] w projektowanych liniach rozgraniczających oznaczonych linią koloru zielonego na załączniku graficznym numer 1 stanowiącym integralną część decyzji.
Pismem z dnia 6 czerwca 2001 roku Kierownik Referatu Regulacji Stanów Prawnych Urzędu Miejskiego w R. wystąpił do Wydziału Geodezji Urzędu Miejskiego w R. o zatwierdzenie podziału działek oznaczonych numerami [...], [...] i [...] o łącznej powierzchni [...] metry kwadratowe, położonych w R. przy ulicy [...].
Pismem z dnia [...] stycznia 2002 roku Kierownik Referatu do spraw Obsługi Nieruchomości Urzędu Miejskiego w R. przekazał wniosek z 6 czerwca 2001 roku Kierownika Referatu Regulacji Stanów Prawnych Urzędu Miejskiego w R. do Wydziału Architektury Urzędu Miejskiego w R. celem wydania opinii w formie postanowienia, co do zgodności proponowanego podziału nieruchomości z założeniami aktualnego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta R..
Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2002 roku numer [...] Prezydent Miasta R. postanowił przedłożony wstępny projekt podziału nieruchomości położonej w R. przy ulicy [...] i oznaczonej jako działka numer [...], uznać za zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta R., jako przeznaczenie nowo powstałej działki pod wydzielenie części ulicy.
Postanowieniem z dnia [...] marca 2002 roku numer [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. uchyliło postanowienie z [...] stycznia 2002 roku numer [...] Prezydenta Miasta R. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Postanowieniem z dnia [...] maja 2002 roku numer [....] Prezydent Miasta R. postanowił przedłożony wstępny projekt podziału nieruchomości położonej w R. przy ulicy [...] oznaczonej jako działka numer [...] uznać za zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta R., jako przeznaczenie nowopowstałej działki pod wydzielenie części ulicy.
Postanowieniem z dnia [...] lipca 2002 roku numer [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. uchyliło postanowienie z [...] maja 2002 roku numer [...] Prezydenta Miasta R. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Postanowieniem z dnia [...] października 2002 roku numer [...] Prezydent Miasta R. postanowił przedłożony wstępny projekt podziału nieruchomości położonej w R. przy ulicy [...] oznaczonej jako działka numer [...] uznać za zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta R., jako przeznaczenie nowopowstałej działki pod wydzielenie części ulicy.
Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2002 roku numer [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. uchyliło postanowienie z [...] października 2002 roku numer [...] Prezydenta Miasta R. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Postanowieniem z dnia [...] marca 2003 roku numer [...] prezydent Miasta R. postanowił przedłożony wstępny projekt podziału nieruchomości położonej w R. przy ulicy [...] oznaczonej jako działka numer [...], mający na celu przede wszystkim wydzielenie działki gruntu oznaczonej numerem [...] niezbędnej dla realizacji celów publicznych to jest budowy ulicy [...], uznać za zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta R. w obrębie ulic: [...], uchwalonego Uchwałą numer [...] Rady Miejskiej w R. z [...] czerwca 1997 roku i ogłoszonego w Dzienniku Urzędowym Województwa R. numer [...] pozycja [...] z [...] sierpnia 1997 roku i przepisami szczególnymi oraz postanowił, że działka numer [...] w myśl powołanego planu miejscowego przeznaczona jest pod ulice lokalną o symbolu [...].
Postanowieniem z dnia [...] maja 2003 roku numer [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. utrzymało w mocy postanowienie z [...] marca 2003 roku numer [...] Prezydenta Miasta R.
Na postanowienie z [...] maja 2003 roku numer [...] Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł J. H. Skarżący domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia podniósł zarzut naruszenia art.97 ust.1 i ust.3 pkt.1 ustawy z 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami ( Dz. U. 46/00, poz.543 ze zmianami) poprzez pominięcie rozwiązania opisanego w art.97 ust.1 ustawy i zastosowanie instytucji objętej dyspozycją art.97 ust.3 pkt.1 ustawy, a także naruszenie art.7 k.p.a., art.77 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. podtrzymało swoje stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna i skutkuje uchyleniem zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu I instancji.
W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na dwa zagadnienia o charakterze procesowym . Po pierwsze stosownie do treści art.1 i art.2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz.1271), z dniem 1 stycznia 2004 roku weszły w życie przepisy ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Po drugie z treści art.97 § 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika jednoznacznie, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i w których postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponadto podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego.
W szczególności należy wskazać, że zasadny jest zarzut strony skarżącej naruszenia przepisów ustawy z 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami ( Dz. U. 46/00, poz.543 ze zmianami) dotyczących trybu wszczęcia postępowania administracyjnego o podział nieruchomości. Na wstępie podkreślenia wymaga okoliczność, że odnosząc się do stanu prawnego obowiązującego w dacie wydawania zaskarżonej decyzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, w całości podziela stanowisko wyrażone w wyroku Sądu Najwyższego z 7 marca 2002 roku sygnatura akt III RN 50/01 ( ONSP 2002/20/476). W wymienionym wyżej wyroku Sąd Najwyższy wyraził pogląd, iż obowiązek wyrażenia opinii o zgodności podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego dotyczy zarówno podziału dokonywanego na wniosek osoby, która ma w tym interes prawny, jak i podziału dokonywanego z urzędu.
Uwzględniając stan prawny z daty wydawania zaskarżonego postanowienia podkreślić należy, że przepis art.93 ust.1 ustawy z 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami ( Dz. U. 46/2000 poz.543 ze zmianami) stanowił, iż podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego oraz przepisami szczególnymi. Jednocześnie ustawodawca w art.93 ust.2 ustawy podał, że przez zgodność z ustaleniami planu rozumieć należy zgodność dotyczącą przeznaczenia terenu, jak i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek gruntu.
Natomiast stosownie do treści art.97 ustawy o gospodarce nieruchomościami postępowanie administracyjne dotyczące podziału nieruchomości może zostać wszczęte na skutek wniosku osoby, która ma w tym interes prawny ( art.97 ust.1), na wniosek określonych organów administracji publicznej ( art.97 ust.4) oraz z urzędu ( art.97 ust.3 i 4). Poza wyjątkowymi sytuacjami szczegółowo opisanymi w art.95 pkt.3-6 ustawy o gospodarce nieruchomościami, podziału nieruchomości można dokonać z urzędu jedynie w sytuacjach określonych w art.97 ust.3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Ustawodawca jednoznacznie wskazał, że podział nieruchomości z urzędu może zostać dokonany tylko jeżeli jest on niezbędny do realizacji celów publicznych oraz jeżeli nieruchomość stanowi własność gminy i nie została oddana w użytkowanie wieczyste. W rozpoznawanej sprawie poza zakresem rozważań pozostaje sytuacja objęta dyspozycją art.97 ust.3 pkt.2 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
W art.6 pkt.1 ustawy z 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami wskazano, że celem publicznym w rozumieniu ustawy jest między innymi wydzielenie gruntów pod drogi publiczne. Podkreślić w tym miejscu należy, że powyższe rozwiązanie oznacza, że nie chodzi o wydzielenie gruntu pod jakiekolwiek drogi ale dotyczy ono wyłącznie wydzielenia gruntu pod drogi publiczne. W ustawie o gospodarce nieruchomościami brak jest definicji drogi publicznej, co oznacza, że w tym zakresie znajduje zastosowanie ustawa z 21 marca 1985 roku o drogach publicznych ( Dz. U. 71/00, poz.838 ze zmianami). Zgodnie z treścią art.2 ust.1 ustawy o drogach publicznych drogi publiczne dzieli się ze względu na funkcje w sieci drogowej na następujące kategorie: drogi krajowe, drogi wojewódzkie, drogi powiatowe, drogi gminne. Wskazany wyżej podział dróg został przyjęty w ustawie o gospodarce nieruchomościami-art.98 ust.1. Należy więc stwierdzić, że drogą publiczną w rozumieniu ustawy o drogach publicznych jest każda droga zaliczona na podstawie tej ustawy do jednej z kategorii dróg, z których może korzystać każdy zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami opisanymi w ustawie o drogach publicznych lub innych przepisach szczególnych-art.1 ustawy o drogach publicznych.
Z załączonego do akt sprawy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta R., uchwalonego uchwałą numer [...] Rady Miasta R. z [...] czerwca 1997 roku, wynika, że działka gruntu położona w R. i oznaczona numerem [...] w części objętej tym planem znajduje się w podstrefie [...], jako teren zieleni urządzonej bez możliwości zabudowy. Wskazana podstrefa znajduje się w strefie [...]- strefie zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Według załącznika graficznego do planu zagospodarowania przestrzennego część działki numer [...] ( projektowana działka numer [...]) miałaby zostać przeznaczona pod część ulicy lokalnej, która to ulica według tego samego załącznika graficznego jest ulicą bez wylotu. Z materiału dokumentacyjnego akt sprawy nie wynika aby projektowana ulica lokalna została zaliczona do jakiejkolwiek kategorii dróg, o których mowa w ustawie o drogach publicznych. Brak jest także uzasadnionych podstaw do przyjęcia, że "ulica lokalna" odpowiada którejś z kategorii dróg wymienionych w ustawie o drogach publicznych . W tym miejscu podkreślić należy, że drogi wewnętrzne nie są drogami publicznymi w rozumieniu powołanej wyżej ustawy, a tym samym ich budowa nie może decydować o realizacji celu publicznego, o którym mowa w art.97 ust.3 pkt.1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Ponadto z materiału dokumentacyjnego nie wynika, aby projektowana ulica znajdowała się w ciągu ulicy zaliczonej do drogi publicznej w rozumieniu ustawy o drogach publicznych, co mogłoby lec u podstaw uznania określonego odcinka drogi za drogę tej samej kategorii, w którego ciągu znajduje się projektowana ulica.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 lit.a i lit.c, art.152, art.200 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz.1270 ze zmianami) orzekł, jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI