I SA 1372/02
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał sprawę ze skargi Polskiego Związku [...] na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, która uchyliła wcześniejsze decyzje i stwierdziła nieważność decyzji wywłaszczeniowej z dnia 25 października 1979 r. dotyczącej nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni 4670 m2. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że pierwotna decyzja wywłaszczeniowa została wydana z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ organ wywłaszczeniowy nie wykazał niezbędności wywłaszczanej nieruchomości pod urządzenie ogrodów działkowych, co stanowiło naruszenie art. 3 ust. 1 i art. 21 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Jednakże, zgodnie z art. 156 § 2 k.p.a., nie stwierdza się nieważności decyzji, jeżeli wywołała ona nieodwracalne skutki prawne. W tej sprawie, ustanowienie wieczystego użytkowania nieruchomości na rzecz Polskiego Związku [...] w drodze umowy cywilnoprawnej z dnia 25 czerwca 1998 r. zostało uznane za taki nieodwracalny skutek prawny, mimo że nabycie było nieodpłatne. Sąd podkreślił również, że pierwotna decyzja wywłaszczeniowa, mimo lakonicznego uzasadnienia, opierała się na zatwierdzonym planie lokalizacji szczegółowej i materiale dowodowym, a strona wywłaszczana nie wniosła odwołania. Sąd uznał również, że naruszenie przepisów dotyczących odszkodowania (art. 22 ustawy z 1958 r.) również miało charakter rażący, gdyż opinia biegłego była lakoniczna i nie zawierała szczegółowego uzasadnienia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia 'nieodwracalnych skutków prawnych' w kontekście stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnych, zwłaszcza w sprawach wywłaszczeniowych i dotyczących nieruchomości. Określenie kryteriów 'rażącego naruszenia prawa'.
Dotyczy specyficznego stanu prawnego z lat 70. i 90. XX wieku oraz przepisów o wywłaszczaniu nieruchomości z 1958 r. Interpretacja 'nieodwracalnych skutków prawnych' może być różnie stosowana w zależności od konkretnych okoliczności faktycznych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy decyzja wywłaszczeniowa wydana z rażącym naruszeniem prawa może zostać uznana za nieważną, jeśli wywołała nieodwracalne skutki prawne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, decyzja wywłaszczeniowa wydana z rażącym naruszeniem prawa nie może zostać uznana za nieważną, jeżeli wywołała nieodwracalne skutki prawne.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że mimo rażącego naruszenia prawa przy wydaniu pierwotnej decyzji wywłaszczeniowej (brak wykazania niezbędności nieruchomości), ustanowienie wieczystego użytkowania nieruchomości stanowi nieodwracalny skutek prawny w rozumieniu art. 156 § 2 k.p.a., co uniemożliwia stwierdzenie nieważności decyzji.
Czy brak wykazania przez organ wywłaszczeniowy niezbędności nieruchomości pod urządzenie ogrodów działkowych stanowi rażące naruszenie prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, brak wykazania niezbędności nieruchomości pod cel wywłaszczenia, w tym pod urządzenie ogrodów działkowych, stanowi rażące naruszenie prawa.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że organ wywłaszczeniowy nie wykazał w orzeczeniu niezbędności wywłaszczanej nieruchomości pod urządzenie ogrodów działkowych, co jest sprzeczne z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Uchybienie to zostało uznane za rażące naruszenie prawa.
Czy ustanowienie wieczystego użytkowania nieruchomości w drodze umowy cywilnoprawnej, nawet nieodpłatnej, stanowi nieodwracalny skutek prawny w rozumieniu art. 156 § 2 k.p.a.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ustanowienie wieczystego użytkowania nieruchomości w drodze umowy cywilnoprawnej, nawet nieodpłatnej, stanowi nieodwracalny skutek prawny.
Uzasadnienie
Sąd powołując się na orzecznictwo NSA, stwierdził, że ustanowienie wieczystego użytkowania nieruchomości na rzecz Polskiego Związku [...] w drodze umowy cywilnoprawnej z dnia 25 czerwca 1998 r. stanowi nieodwracalny skutek prawny w rozumieniu art. 156 § 2 k.p.a., niezależnie od odpłatności nabycia.
Przepisy (17)
Główne
u.NSA art. 38 § ust. 2
Ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym
Samodzielna i wyjątkowa podstawa prawna do weryfikacji przez organ administracji publicznej rozstrzygnięcia zaskarżonego do NSA.
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa.
k.p.a. art. 156 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Nie stwierdza się nieważności decyzji, jeżeli wywołała nieodwracalne skutki prawne.
u.z.t.n. art. 3 § ust. 1-2
Ustawa o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości
Wywłaszczenie było dopuszczalne, jeżeli nieruchomość była niezbędna na cel użyteczności publicznej, obrony Państwa, zadań planów gospodarczych lub planowej realizacji budownictwa ogólnomiejskiego i mieszkaniowego.
u.z.t.n. art. 21 § ust. 2
Ustawa o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości
u.z.t.n. art. 22
Ustawa o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości
Odszkodowanie ustala się na podstawie wyników rozprawy po wysłuchaniu opinii biegłych ze szczegółowym uzasadnieniem.
P.u.s.a.
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
P.p.p.s.a. art. 145 § par. 1 pkt 1 lit. "c"
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.p.s.a. art. 200
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § par. 1
Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § par. 2
P.p.p.s.a. art. 152
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
u.z.t.n. art. 23 § ust. 1 pkt 5
Ustawa o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości
u.p.o.d. art. 1 § ust. 4
Ustawa o pracowniczych ogrodach działkowych
Pracowniczy ogród działkowy był urządzeniem użyteczności publicznej.
u.p.o.d. art. 7 § ust. 3
Ustawa o pracowniczych ogrodach działkowych
Gminie służyło prawo nabycia terenów niezbędnych dla tworzenia ogrodów działkowych w drodze wywłaszczenia.
u.k.w.i.h. art. 5
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Ochrona nabywcy nieruchomości obejmuje jedynie prawa nabyte odpłatnie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pierwotna decyzja wywłaszczeniowa została wydana z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ organ wywłaszczeniowy nie wykazał niezbędności wywłaszczanej nieruchomości pod urządzenie ogrodów działkowych. • Ustanowienie wieczystego użytkowania nieruchomości w drodze umowy cywilnoprawnej, nawet nieodpłatnej, stanowi nieodwracalny skutek prawny w rozumieniu art. 156 § 2 k.p.a. • Opinia biegłego dotycząca odszkodowania była lakoniczna i nie zawierała szczegółowego uzasadnienia, co stanowi rażące naruszenie art. 22 ustawy z dnia 12 marca 1958 r.
Odrzucone argumenty
Organ nadzoru nie wykazał precyzyjnie, jakie czynności powinien był podjąć organ wywłaszczeniowy, aby uznać niezbędność nieruchomości. • Wywłaszczenie nastąpiło zgodnie z zatwierdzonym planem lokalizacji szczegółowej, co nie wyczerpuje obowiązku dokonania oceny prawnej.
Godne uwagi sformułowania
O rażącym naruszeniu prawa można mówić w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie sprawy jest ewidentnie sprzeczne z niebudzącym wątpliwości przepisem prawnym. • Nieodwracalność skutków prawnych związana jest ze zdarzeniem prawnym powstałym po wydaniu kwestionowanego aktu przejmującego określone mienie na rzecz Skarbu Państwa, którego skutków organ administracji nie może odwrócić działając w granicach przysługujących mu kompetencji. • Nabycie nieodpłatne nie może zostać ocenione jako powodujące nieodwracalne skutki prawne w rozumieniu art. 156 § 2 k.p.a.
Skład orzekający
Izabella Kulig-Maciszewska
przewodniczący
Daniela Kozłowska
członek
Marek Stojanowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'nieodwracalnych skutków prawnych' w kontekście stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnych, zwłaszcza w sprawach wywłaszczeniowych i dotyczących nieruchomości. Określenie kryteriów 'rażącego naruszenia prawa'."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu prawnego z lat 70. i 90. XX wieku oraz przepisów o wywłaszczaniu nieruchomości z 1958 r. Interpretacja 'nieodwracalnych skutków prawnych' może być różnie stosowana w zależności od konkretnych okoliczności faktycznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy historycznego wywłaszczenia nieruchomości pod ogrody działkowe i jego konsekwencji prawnych po latach, co może być interesujące ze względu na aspekt historyczny i praktyczne znaczenie dla interpretacji prawa administracyjnego.
“Nieruchomość wywłaszczona w PRL. Czy po latach można cofnąć decyzję, gdy powstały nieodwracalne skutki prawne?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.