I SA 1312/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2005-01-12
NSAnieruchomościŚredniawsa
uwłaszczenienieruchomościpostępowanie administracyjnewznowienie postępowaniaspółdzielnia mieszkaniowainteres prawnylegitymacja procesowaSkarb Państwaprzedsiębiorstwo państwowe

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Spółdzielni Mieszkaniowej "N." na decyzję odmawiającą wznowienia postępowania uwłaszczeniowego, uznając, że spółdzielnia nie była stroną w tym postępowaniu.

Spółdzielnia Mieszkaniowa "N." zaskarżyła decyzję odmawiającą wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie uwłaszczenia Przedsiębiorstwa Państwowego "P.". Spółdzielnia domagała się uchylenia decyzji, argumentując, że naruszono jej prawo do bycia stroną w postępowaniu. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że spółdzielnia nie posiadała legitymacji procesowej do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, ponieważ nie wykazała obiektywnego interesu prawnego wynikającego z przepisów prawa materialnego.

Sprawa dotyczyła skargi Spółdzielni Mieszkaniowej "N." na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie uwłaszczenia Przedsiębiorstwa Państwowego "P.". Spółdzielnia zarzuciła naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.) poprzez uznanie, że nie posiada przymiotu strony w postępowaniu o wznowienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Sąd podkreślił, że ocena działalności organów administracji sprowadza się do kontroli zgodności z prawem materialnym i procesowym. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, czy Spółdzielnia Mieszkaniowa "N." posiadała legitymację procesową do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Sąd uznał, że spółdzielnia nie wykazała obiektywnego interesu prawnego, który wynikałby z przepisów prawa materialnego, a jedynie interes faktyczny. Zgodnie z art. 28 k.p.a., stroną postępowania jest podmiot, którego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie. Sąd powołał się na uchwałę NSA, zgodnie z którą interes prawny należy do kategorii prawa materialnego. Ponadto, ustawa o komercjalizacji PKP wskazuje, że stronami postępowania uwłaszczeniowego są Skarb Państwa i PKP. W związku z brakiem legitymacji procesowej spółdzielni, jej wniosek o wznowienie postępowania został uznany za niezasadny.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, Spółdzielnia Mieszkaniowa nie posiada przymiotu strony w postępowaniu o wznowienie postępowania administracyjnego, jeśli nie wykaże obiektywnego interesu prawnego wynikającego z przepisów prawa materialnego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że interes prawny musi wynikać z przepisów prawa materialnego, a nie z indywidualnego przekonania strony. Spółdzielnia nie wykazała takiego interesu, a jedynie interes faktyczny, co nie daje jej legitymacji procesowej do żądania wznowienia postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (14)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 145 § § 1 pkt.4

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 28

Kodeks postępowania administracyjnego

u.g.n. art. 200

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

u.k.p. art. 37

Ustawa o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "P."

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu § § 4 ust.1 pkt.6

Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 1

Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 2

Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § § 1

k.p.a. art. 147

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 149 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 148 § § 1 i § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

u.k.p. art. 34 § ust.1

Ustawa o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe"

k.c. art. 145

Kodeks cywilny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Spółdzielnia Mieszkaniowa "N." nie posiadała przymiotu strony w postępowaniu o wznowienie postępowania administracyjnego, ponieważ nie wykazała obiektywnego interesu prawnego wynikającego z przepisów prawa materialnego.

Odrzucone argumenty

Spółdzielnia Mieszkaniowa "N." powinna zostać uznana za stronę postępowania uwłaszczeniowego, a jej interes prawny został naruszony.

Godne uwagi sformułowania

interes prawny konkretnego podmiotu lub jego obowiązek nie zależy od jego indywidualnego przekonania, że zachodzi związek między postępowaniem a sytuacją zainteresowanego, lecz ma charakter obiektywny i musi wynikać z ustawowego źródła. prawna kategoria interesu prawnego, na której oparta jest legitymacja procesowa w postępowaniu administracyjnym, należy do prawa materialnego. Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny.

Skład orzekający

Anna Lech

przewodniczący

Cezary Pryca

sprawozdawca

Anna Tarnowska-Mieliwodzka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu stron postępowania administracyjnego, w szczególności w sprawach dotyczących uwłaszczenia i wznowienia postępowania, oraz rozróżnienie między interesem prawnym a faktycznym."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z uwłaszczeniem przedsiębiorstw państwowych i wnioskiem o wznowienie postępowania. Interpretacja interesu prawnego jest standardowa dla prawa administracyjnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych i administracyjnych ze względu na precyzyjne rozgraniczenie pojęć interesu prawnego i faktycznego oraz legitymacji procesowej w kontekście wznowienia postępowania.

Kiedy spółdzielnia nie jest stroną? Sąd wyjaśnia granice interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA 1312/03 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-01-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-06-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Lech /przewodniczący/
Anna Tarnowska-Mieliwodzka
Cezary Pryca /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6070 Uwłaszczenie    państwowych   osób     prawnych   oraz   komunalnych    osób prawnych
Skarżony organ
Minister Budownictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Lech Sędziowie NSA Cezary Pryca (spr.) asesor WSA Anna Tarnowska-Mieliwodzka Protokolant Iwona Kosińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej "N." w J. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] kwietnia 2003 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie o uwłaszczenie P. S.A. w W. oddala skargę
Uzasadnienie
I SA 1312/03
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2003 roku numer [...]Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast utrzymał w mocy decyzję z dnia [...]lutego 2003 roku numer [...]Wojewody [...]
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ administracji publicznej podniósł, że dla zabudowanej nieruchomości położonej w J., składającej się z działek gruntu oznaczonych numerami [...],[...],[...],[...] i [...]była urządzona księga wieczysta o numerze Kw. [...], w której w dziale II jako właściciel wpisany był Skarb Państwa.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2002 roku numer [...] Starosta J. zmienił oznaczenie działek ewidencyjnych o numerach [...],[...],[...],[...],[...]o łącznej powierzchni [...] hektara i zniósł je do nowej działki ewidencyjnej o numerze [...] o powierzchni [...]hektara.
Decyzją z dnia [...] lutego 2002 roku numer [...] Burmistrz Miasta w J. zatwierdził projekt podziału działki gruntu położonej w J. i oznaczonej numerem [...]o powierzchni [...] hektara na działki gruntu oznaczone numerami: [...] o powierzchni [...]hektara, [...]o powierzchni [...]hektara, [...]o powierzchni [...]hektara, [...] o powierzchni [...] hektara, [...]o powierzchni [...] hektara, [...] o powierzchni [...] hektara, [...]o powierzchni [...]hektara, [...] o powierzchni [...] hektara i [...]o powierzchni [...]hektara.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2002 roku numer [...]Wojewoda [...] po rozpatrzeniu wniosku Przedsiębiorstwa Państwowego P. w W., działając w oparciu o przepisy art.200 ustawy z 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami ( Dz. U. 46/00, poz.543 ze zmianami) w związku z art.37 ustawy z 8 września 2000 roku o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego " P.K.P." ( Dz. U. 84/00, poz.948 ze zmianami) oraz § 4 ust.1 pkt.6 rozporządzenia Rady Ministrów z 10 lutego 1998 roku w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu ( Dz. U. 23, poz.120) stwierdził, że zabudowany grunt położony w J. i składający się z działek
I SA 1312/03
oznaczonych numerami [...]o powierzchni [...]hektara, [...]o powierzchni [...]hektara, [...]o powierzchni [...]hektara, [...] o powierzchni [...]hektara, [...]o powierzchni [...]hektara, objęty treścią księgi wieczystej Kw. [...]i stanowiący własność Skarbu Państwa, stał się z dniem 5 grudnia 1990 roku z mocy prawa przedmiotem użytkowania wieczystego Przedsiębiorstwa Państwowego "P." w W. oraz stwierdził nieodpłatne nabycie przez w/w przedsiębiorstwo dwóch budynków mieszkalnych jedenastokondygnacyjnych położonych na działkach oznaczonych numerami [...],[...]i urządzeń znajdujących się na tym gruncie.
W dniu 23 grudnia 2002 roku Spółdzielnia Mieszkaniowa "N." w J. wystąpiła z wnioskiem o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją z [...]czerwca 2002 roku numer [...]Wojewody [...]
Decyzją z dnia [...] czerwca 2003 roku numer [...] Wojewoda[...] odmówił wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] czerwca 2002 roku numer [...]Wojewody [...].
Decyzją z dnia[...]kwietnia 2003 roku numer [...]Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] lutego 2003 roku numer [...]Wojewody [...]
Na decyzję z dnia [...] czerwca 2003 roku numer [...]Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła Spółdzielnia Mieszkaniowa "N." w J.. Strona skarżąca domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji podniosła zarzut naruszenia art.145 § 1 pkt.4 k.p.a. w związku z art.28 k.p.a. poprzez uznanie, że Spółdzielnia Mieszkaniowa "N." w J. nie posiada przymiotu strony w postępowaniu o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Wojewody [...] z [...]czerwca 2002 roku numer [...].
W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast podtrzymał swoją argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
I SA 1312/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna i podlega oddaleniu.
W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na dwa zagadnienia o charakterze procesowym. Po pierwsze stosownie do treści art.1 i art.2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz.1271), z dniem 1 stycznia 2004 roku weszły w życie przepisy ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Po drugie z treści art.97 § 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika jednoznacznie, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i w których postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponadto podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego.
W szczególności należy podkreślić, że z treści zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika jednoznacznie, że Spółdzielni Mieszkaniowej "N." w J. nie przysługuje żaden tytuł prawno-rzeczowy do nieruchomości położonej w J. i objętej treścią ostatecznej decyzji z [...] czerwca 2003 roku numer [...]Wojewody [...]. Okoliczność tę potwierdza także sama strona skarżąca w złożonej skardze do sądu administracyjnego. W ocenie strony skarżącej roszczenia o ustanowienie "dojazdu" do nieruchomości będącej we władaniu spółdzielni winny zostać rozstrzygnięte w postępowaniu o uwłaszczenie przedsiębiorstwa państwowego P., a tym samym Spółdzielnia Mieszkaniowa "N." w J. powinna zostać uznana za stronę postępowania uwłaszczeniowego. Poza sporem winna pozostawać okoliczność, że ewentualne ustanowienie służebności drogi koniecznej może nastąpić w trakcie postępowania
I SA 1312/03
cywilnoprawnego przed sądem powszechnym, przy zastosowaniu zasad, o których mowa w art.145 kodeksu cywilnego. Natomiast w tym miejscu należy podkreślić, że zgodnie z treścią art.147 k.p.a. wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją administracyjną może nastąpić z urzędu lub na wniosek strony. Odnosząc się do wznowienia postępowania administracyjnego na wniosek strony to stwierdzić wypada, że mamy tutaj do czynienia z tą samą stroną co w postępowaniu głównym prowadzącym do wydania ostatecznej decyzji. Bez wątpienia legitymację do złożenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego posiada podmiot, którego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy decyzja objęta treścią tegoż wniosku. Uwzględniając treść art.149 § 3 k.p.a. należy podkreślić, że odmowa wznowienia postępowania administracyjnego może nastąpić wyłącznie z przyczyn formalnych, a nie z przyczyn merytorycznych. Oznacza to, że wydanie decyzji o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego może nastąpić wówczas gdy wniosek o wznowienie postępowania nie pochodzi od podmiotu będącego stroną postępowania administracyjnego w rozumieniu art.28 k.p.a., a także wówczas, gdy wniosek o wznowienie postępowania został złożony z uchybieniem terminu, o którym mowa w art.148 § 1 i § 2 k.p.a. oraz wówczas, gdy wnioskodawca nie powołuje żadnej z ustawowych przesłanek wznowienia postępowania wymienionych w art.145 § 1 k.p.a.
W rozpoznawanej sprawie organy administracji publicznej trafnie uznały, iż wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Wojewody [...] z [...]czerwca 2002 roku numer [...], nie pochodzi od podmiotu będącego stroną tegoż postępowania administracyjnego w rozumieniu art.28 k.p.a. Stosownie do treści art.28 k.p.a. stroną postępowania administracyjnego, jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Interes prawny konkretnego podmiotu lub jego obowiązek nie zależy od jego indywidualnego przekonania, że zachodzi związek między postępowaniem a sytuacją zainteresowanego, lecz ma charakter obiektywny i musi wynikać z ustawowego źródła. Należy w pełni podzielić pogląd wyrażony w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 lutego 1997 roku sygnatura akt OPS 6/96 ( ONSA 3/97, poz.102), że prawna kategoria
I SA 1312/03
interesu prawnego, na której oparta jest legitymacja procesowa w postępowaniu administracyjnym, należy do prawa materialnego. Oznacza to, że mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym to tyle samo, co wskazać przepis prawa materialnego powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś własnej potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu, sprzecznych z potrzebami określonego podmiotu. Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, a więc sytuację, w której dany podmiot jest wprawdzie zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak wskazać przepisu prawa materialnego stanowiącego podstawę skierowania żądania w zakresie podjęcia czynności przez organ administracji publicznej ( vide wyrok NSA z 17.08.1999 r. I SA 1984/98 niepublikowany, wyrok NSA z 27.09.1999 r. IV SA 1285/98 niepublikowany).
Ponadto wskazać należy, że przepis art.34 ust.1 ustawy z dnia 8 września 2000 roku o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" ( Dz. U. 84/00, poz.948 ze zmianami) zakreśla krąg podmiotów korzystających z przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym, kończącym się wydaniem deklaratoryjnej decyzji administracyjnej. Do kręgu tych podmiotów ustawodawca zalicza właściciela gruntu-Skarb Państwa oraz PKP.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz.1270) orzekł, jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI