I SA 1290/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2004-12-15
NSAnieruchomościŚredniawsa
nieruchomościdroga publicznakomunalizacjastwierdzenie nieważnościinteres prawnystrona postępowaniaKPAustawa o gospodarce nieruchomościamiWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Prezydenta Miasta Z. na decyzję odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o komunalizacji gruntu zajętego pod drogę publiczną, uznając, że miasto nie miało legitymacji procesowej.

Prezydent Miasta Z. zaskarżył decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, która utrzymała w mocy odmowę wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody o komunalizacji gruntu pod drogę publiczną. Skarżące miasto domagało się stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody, argumentując, że posiada interes prawny do żądania tego. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że miasto nie wykazało interesu prawnego, a jedynie faktyczne władanie nieruchomością, co nie dawało mu statusu strony w postępowaniu.

Sprawa dotyczyła skargi Prezydenta Miasta Z. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] kwietnia 2003 r., która utrzymała w mocy wcześniejszą decyzję odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2001 r. Decyzja Wojewody dotyczyła nabycia z mocy prawa przez powiat z. własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną. Miasto Z. wniosło o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody, argumentując naruszeniem prawa i swoim interesem prawnym. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast dwukrotnie odmawiał wszczęcia postępowania, uznając, że Miasto Z. nie jest stroną w sprawie, ponieważ nie wykazało interesu prawnego do żądania stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę miasta, podzielając stanowisko organu. Sąd podkreślił, że aby posiadać przymiot strony w postępowaniu administracyjnym, należy wykazać interes prawny, czyli wskazać przepis prawa powszechnie obowiązującego, na którym opiera się żądanie. Samo faktyczne władanie nieruchomością i pobieranie z niej pożytków nie stanowiło wystarczającej podstawy do uznania miasta za stronę w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, samo faktyczne władanie i pobieranie pożytków nie stanowi interesu prawnego wymaganego do posiadania statusu strony w postępowaniu administracyjnym.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że interes prawny wymaga wskazania przepisu prawa powszechnie obowiązującego, na którym opiera się żądanie, a który bezpośrednio dotyczy sfery prawnej podmiotu. Interes faktyczny, jakim jest władanie nieruchomością, nie jest wystarczający.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (5)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną art. 73 § 1 i 3

Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną

KPA art. 28

Kodeks postępowania administracyjnego

KPA art. 157 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 97 § 1

Argumenty

Skuteczne argumenty

Miasto Z. nie wykazało interesu prawnego do żądania stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody. Faktyczne władanie nieruchomością i pobieranie pożytków nie stanowi interesu prawnego. Miasto Z. nie było stroną w postępowaniu zakończonym decyzją Wojewody.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia prawa poprzez błędną interpretację art. 28 KPA i art. 73 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Twierdzenie o posiadaniu interesu prawnego do żądania stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody. Twierdzenie, że część działki nr [...] stanowi własność Miasta Z.

Godne uwagi sformułowania

mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym to tyle, co wskazać przepis prawa powszechnie obowiązującego na którym składający wniosek opiera swoje żądanie interes prawny, którego istnienie warunkuje przyznanie przymiotu strony w sprawie musi bezpośrednio dotyczyć sfery prawnej podmiotu powyższe twierdzenia miasta przemawiają za interesem faktycznym, a nie prawnym skarżącego

Skład orzekający

Anna Łukaszewska-Macioch

przewodniczący

Elżbieta Lenart

członek

Elżbieta Sobielarska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie kryteriów posiadania interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym, zwłaszcza w sprawach dotyczących nieruchomości i komunalizacji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z komunalizacją gruntów pod drogi publiczne na podstawie przepisów przejściowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje kluczową kwestię proceduralną dotyczącą legitymacji procesowej i interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym, co jest istotne dla praktyków prawa.

Kiedy faktyczne władanie nie wystarczy: Sąd wyjaśnia, co to jest interes prawny w sprawach o nieruchomości.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA 1290/03 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-12-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-06-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Łukaszewska-Macioch /przewodniczący/
Elżbieta Lenart
Elżbieta Sobielarska /sprawozdawca/
Skarżony organ
Minister Budownictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Łukaszewska – Macioch Sędziowie WSA Elżbieta Lenart WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) Protokolant Jolanta Zagrzejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi Prezydenta Miasta Z. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] kwietnia 2003 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie komunalizacji gruntu zajętego pod drogę publiczną oddala skargę
Uzasadnienie
I SA 1290/03
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2003 Nr [...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast po ponownym rozpatrzeniu sprawy, zakończonej swoją decyzją z dnia [...] grudnia 2002r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2001 r. Nr [...] w sprawie stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez powiat z. własności nieruchomości położonej w Z. jako zajętej pod drogę publiczną powiatową, oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka Nr [...], o powierzchni [...]ha, obręb [...] i działki Nr [...] o powierzchni [...] ha, obręb [...], utrzymał ją w mocy.
W uzasadnieniu podniósł, że Wojewoda [...] na podstawie art. 73 ust 1 ustawy z dnia 13 października 1998r. - przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) decyzją z dnia [...] maja 2001 r. orzekł o nabyciu z mocy prawa przez powiat z. wyżej opisanej nieruchomości.
Pełnomocnik Zarządu Miasta Z. zarzucił tej decyzji naruszenie prawa i wniósł o stwierdzenie jej nieważności.
Wojewoda do którego skierowano wniosek przesłał go do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, stąd [...] grudnia 2002 r. trafił do Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast. Decyzją z dnia [...] grudnia 2002 r. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody z dnia [...] maja 2001 r., argumentując, że Miasto Z. nie posiada w tym postępowaniu przymiotu strony, nie ma zatem legitymacji do żądania stwierdzenia nieważności decyzji.
Prezydent Z. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Rozpatrując sprawę ponownie Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast stwierdził, że Prezydent działający w imieniu Miasta Z. nie wykazał, z jakich przepisów prawa materialnego wynika jego interes prawny do żądania stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...].
Natomiast wskazanie przez niego, że właścicielem części działki nr [...] był Skarb Państwa i osoby fizyczne nie znajduje uzasadnienia w zgromadzonym materiale dowodowym, dlatego uznał, że brak jest podstaw do zmiany decyzji
z dnia [...] grudnia 2002 r. i utrzymał tę decyzję w mocy.
Skargę na wspomnianą decyzję (z [...] kwietnia 2002 r.) do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyło Miasto Z. zarzucając jej naruszenie prawa poprzez błędną interpretację art. 28 KPA i art. 73 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. i wniosło o jej uchylenie oraz wydanie orzeczenia, na podstawie którego, wszczęte zostanie postępowanie administracyjne o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2001 r., ewentualnie o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
W uzasadnieniu podniosło, że chce, by przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, wydano taką decyzję, która stwierdziłaby, że działka ta stanowi własność Miasta Z.
Ponadto stwierdza, że w obręb pasa drogowego wchodzi tylko część działki nr [...], a zapis w ewidencji gruntów nie odpowiada stanowi faktycznemu. Natomiast działki będące przedmiotem sporu znajdują się w faktycznym władaniu Miasta Z., które administruje nimi i pobiera stosowne pożytki (czynsz dzierżawny za handel na tym terenie).
W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, wniósł o jej oddalenie, a w uzasadnieniu podniósł, że skarga nie zawiera nowych okoliczności, skarżący jedynie powtarza zarzuty do których, organ ustosunkował się w zaskarżonej decyzji z dnia [...] kwietnia 2003 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;
zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, oraz ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi wpłynęły przed 01 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Należy wskazać, że postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji wszczyna się zgodnie z art. 157 § 2 KPA na żądanie strony lub z urzędu.
Skarżące miasto w niniejszej sprawie nie było uczestnikiem postępowania w sprawie zakończonej decyzją Wojewody [...] z dnia [...] maja 2001 r.
Postępowanie zakończone powyższą decyzją Wojewody [...] toczyło się bowiem z udziałem Wojewody i Powiatu Z. i dotyczyło nabycia z mocy prawa z dniem 1 września 1999r. przez powiat z. własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną, która uchwałą Nr [...] Rady powiatu Z. z dnia [...] lutego 2000 r. została zaliczona do kategorii dróg powiatowych.
Wydanie powyższej decyzji umożliwiły przepisy art. 73 ust 1 i 3 ustawy z dnia 13 października 1998r. - przepisy wprowadzające ustawy
reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.).
Organ prowadzący postępowanie nadzorcze wskazał w uzasadnieniu decyzji, że zgodnie z art. 28 KPA stroną postępowania jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku postępowania dotyczy albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.
W niniejszej sprawie skarżący w żaden sposób nie wykazał, że posiada tytuł prawnorzeczowy do nieruchomości, której dotyczy zaskarżona decyzja Wojewody [...], zatem nie przysługuje mu przymiot strony.
Skarżące miasto podało natomiast, że sporna nieruchomość znajduje się w jego faktycznym władaniu, ponieważ administruje tą nieruchomością i z tego tytułu pobiera stosowne pożytki.
Zdaniem sądu, powyższe twierdzenia miasta przemawiają za interesem faktycznym, a nie prawnym skarżącego. W orzecznictwie NSA panuje zgodny pogląd, że mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym to tyle, co wskazać przepis prawa powszechnie obowiązującego na którym składający wniosek opiera swoje żądanie. Przy tym interes prawny, którego istnienie warunkuje przyznanie przymiotu strony w sprawie musi bezpośrednio dotyczyć sfery prawnej podmiotu.
Brak bezpośredniości wpływu sprawy na sferę prawną nie pozwala na uznanie składającego wniosek za stronę.
Ponieważ skarżący nie wykazał interesu prawnego, trafnie zatem organ nadzorczy uznał, że skarżące miasto nie było stroną w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną Wojewody [...] z dnia [...] maja 2001 r.
Sąd podzielił argumenty przedstawione przez organ w uzasadnieniu obu decyzji nadzorczych i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.