I SA 1265/02

I SA 1265/02 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-02-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-05-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Cezary Pryca /przewodniczący sprawozdawca/
Emilia Lewandowska
Izabella Kulig-Maciszewska
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Cezary Pryca (spr.) Sędziowie: NSA Izabella Kulig-Maciszewska WSA Emilia Lewandowska Protokolant Ewa Nieora po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2004 r. sprawy ze skargi T. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2002 r. nr [...] w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności 1/ uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję z [...] września 2001 r. numer [...] Burmistrza Gminy W.; 2/ stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2002 roku numer [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję z [...]września 2001 roku numer [...] Burmistrza Gminy W. o odmowie przekształcenia ułamkowej części prawa użytkowania wieczystego w prawo własności działki gruntu położonej w W. przy ulicy [...] o powierzchni 259 metrów kwadratowych oznaczonej numerem [...], dla której jest urządzona księga wieczysta Kw. [...].
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ administracji publicznej podniósł, że aktem notarialnym z dnia [...] lutego 1998 roku numer Rep. [...] Nr. [...] małżonkowie T. D. i J. G. nabyli udział wynoszący 7/8 części we współwłasności budynku mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość oraz nabyli udział wynoszący 7/8 części we współużytkowaniu wieczystym działki gruntu położonej w W. przy ulicy [...] oznaczonej, jako działka numer [...], dla której jest urządzona księga wieczysta Kw. [...].
Aktem notarialnym z dnia [...] czerwca 2000 roku Repertorium [...] Nr. [...] Gmina W. oddała małżonkom T. D. i J. G. w użytkowanie wieczyste 1/8 część działki gruntu położonej w W. przy ulicy [...] oznaczoną numerem [...] i objętą treścią Kw. [...] oraz sprzedała w/w T. D. i J. G. udział wynoszący 1/8 część we współwłasności budynku mieszkalnego usytuowanego na w/w działce gruntu.
W dniu 17 listopada 2000 roku T. D. i J. G. wystąpili z wnioskiem o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego przysługującego im do działki gruntu położonej w W. przy ulicy [...] o powierzchni 259 metrów kwadratowych i oznaczonej numerem [...], dla której jest urządzona księga wieczysta Kw. [...], w prawo własności.
Decyzją z dnia [...] września 2001 roku numer [...] Burmistrz Gminy W. odmówił przekształcenia ułamkowej części prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, działki gruntu położonej w W. przy ulicy [...] o powierzchni 259 metrów kwadratowych, oznaczonej numerem [...], dla której jest urządzona księga wieczysta Kw. [...].
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2002 roku numer [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję z [...] września 2001 roku numer [...] Burmistrza Gminy W.
Na decyzję z dnia [...] kwietnia 2002 roku numer [...] Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła T. D. Skarżąca domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji podniosła, że decyzja ta jest krzywdząca dla współwłaścicieli nieruchomości i uwzględnia argumenty na korzyść Urzędu Gminy W.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podtrzymało swoją argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna i skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na dwa zagadnienia o charakterze procesowym . Po pierwsze stosownie do treści art.1 i art.2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz.1271), z dniem 1 stycznia 2004 roku weszły w życie przepisy ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Po drugie z treści art.97 § 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika jednoznacznie, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i w których postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponadto podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego.
W tym miejscu należy podkreślić, że zgodnie z utrwaloną zasadą prawdy obiektywnej organ prowadzący postępowanie administracyjne ma obowiązek zebrać i rozpatrzyć materiał dowodowy w taki sposób, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. W szczególności ma obowiązek dokonać wszechstronnej analizy okoliczności konkretnej sprawy na podstawie całego materiału dowodowego, a stanowisko swoje winien przedstawić w uzasadnieniu decyzji, w sposób przewidziany przez przepisy postępowania administracyjnego. Poza sporem winna pozostawać okoliczność, że decyzja winna zawierać uzasadnienie faktyczne i uzasadnienie prawne-art.107 § 3 k.p.a.. Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Natomiast uzasadnienie prawne decyzji sprowadza się do wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji wraz z przytoczeniem przepisów prawa, które legły u podstaw jej wydania.
Przedmiotem postępowania administracyjnego był wniosek o przekształcenie prawa wieczystego użytkowania, przysługującego małżonkom T. D. i J. G. do gruntu położonego w W. przy ulicy [...], w prawo własności. Wniosek został złożony w oparciu o przepisy ustawy z 4 września 1997 roku o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności ( Dz. U. 65/99, poz.746 ze zmianami).
Odnośnie charakteru prawnego instytucji użytkowania wieczystego, w orzecznictwie dominuje pogląd, że użytkowanie wieczyste jest prawem rzeczowym pośrednim między prawem własności a prawami rzeczowymi ograniczonymi, do którego stosuje się w drodze analogii odpowiednie przepisy o własności ( vide uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego III CZP 63/75, OSNCP 12/76, poz.259).
Niewątpliwie użytkowanie wieczyste jest prawem obciążającym grunt, jako fizycznie wyodrębnioną część powierzchni ziemskiej, będący samodzielnym przedmiotem własności, a nie prawem w postaci ułamkowego udziału w prawie własności tegoż gruntu.
Ustawa z 4 września 1997 roku o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności stworzyła dla osób fizycznych możliwość przekształcenia przysługującego im użytkowania wieczystego do gruntu w prawo własności do tegoż gruntu. Mimo kilku nowelizacji wymienionej wyżej ustawy, przepis art.1 ust.1 pozostał w brzmieniu nadanym mu w dacie wejścia w życie ustawy. Zgodnie z treścią art.1 ust.1 w/w ustawa określa zasady przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności osób fizycznych będących dotychczasowymi użytkownikami wieczystymi. Jednocześnie przepis art.1 ust.2 w/w ustawy, w brzmieniu obowiązującym w dacie podejmowania decyzji przez organy administracji publicznej stanowił, iż przepisy ustawy znajdują zastosowanie do osób fizycznych, które nabyły prawo użytkowania wieczystego przed dniem 31 października 1998 roku, a także do osób fizycznych będących ich następcami prawnymi i złożą wniosek do dnia 31 grudnia 2000 roku.
Z materiału dokumentacyjnego zgromadzonego w aktach sprawy wynika, że w oparciu o akt notarialny z dnia [...] lutego 1998 roku numer Rep. [...] Nr. [...] małżonkowie T. D. i J. G. nabyli w 7/8 częściach prawo użytkowania wieczystego do gruntu znajdującego się w W. przy ulicy [...] oznaczonego, jako działka numer [...], dla której to nieruchomości była urządzona księga wieczysta Kw. [...] oraz prawo współwłasności w 7/8 częściach we własności budynku stanowiącego odrębny od gruntu przedmiot własności. Tak więc z dniem [...] lutego 1998 roku powstał stan prawny, w którym małżonkowie T. D. i J. G. w stosunku do budynku znajdującego się na działce gruntu oznaczonej numerem [...] położonej w W. przy ulicy [...], byli współwłaścicielami w 7/8 częściach a w 1/8 części współwłaścicielem budynku była Gmina W. oraz w stosunku do gruntu oznaczonego, jako działka numer [...] przy ulicy [...] właścicielem całej działki była Gmina W., a użytkownikiem wieczystym w 7/8 częściach byli małżonkowie T. D. i J. G. W tym miejscu wskazać należy, że z akt sprawy nie wynika, czy w tym czasie poza wyżej wymienionymi osobami fizycznymi byli inni użytkownicy wieczyści tegoż gruntu. Wyjaśnienie tej okoliczności może posiadać istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Nadto w aktach sprawy brak jest wymienionego wyżej aktu notarialnego, a jedynie w akcie notarialnym z dnia [...] czerwca 2000 roku numer Rep. [...] Nr. [...], strony odwołują się do treści wskazanego wyżej dokumentu. Podkreślić należy, że materiał dokumentacyjny wskazywałby na to, iż małżonkowie T. D. i J. G. przed dniem 31 października 1998 roku nabyli prawo użytkowania wieczystego do gruntu w takim zakresie w jakim przysługiwało im prawo własności do budynku usytuowanego na tym gruncie. Prawo użytkowania wieczystego ustanowione zostało na gruncie będącym wyłączną własnością Gminy W. Gdyby uznać, że wyżej wymienione osoby fizyczne są jedynymi użytkownikami wieczystymi gruntu będącego własnością gminy to należało rozważyć czy wniosek został złożony przez osoby fizyczne, o których mowa w art.1 ust.1 i ust.2 ustawy. W rozpatrywanej sprawie mamy bowiem do czynienia ze szczególną sytuacją faktyczną, w której określone osoby fizyczne mogą być jedynymi użytkownikami wieczystymi gruntu, z tym, że prawo użytkowania wieczystego nie przysługuje im do ( w dacie 31 października 1998 r) całej działki gruntu, jako wyodrębnionego przedmiotu własności, a jednocześnie wyłącznym właścicielem tegoż gruntu jest Gmina W., która oddała ten grunt w użytkowanie wieczyste w/w osobom fizycznym w określonej części. Ponadto organ winien ustosunkować się do kwestii związania udziału w prawie użytkowania wieczystego gruntu z udziałem w prawie współwłasności budynku, znajdującego się na tym gruncie. Rozważenia wymaga więc kwestia, czy istnieją przeszkody prawne do istnienia współwłasności nieruchomości gruntowej osób fizycznych i samorządu terytorialnego oraz uzasadnienie zajętego stanowiska w sposób umożliwiający kontrolę poprawności rozstrzygnięcia.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art.145 § 1 pkt.1c iart.152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz.1270) w związku z art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sadów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz.1271) orzekł jak w sentencji wyroku.