I SA 1256/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2005-02-15
NSAnieruchomościŚredniawsa
prawo użytkowania wieczystegogrunty warszawskiedekret o gruntachplan zagospodarowania przestrzennegorezerwa komunikacyjnaspadkobiercynieruchomościWSAkontrola administracji

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję odmawiającą przyznania prawa użytkowania wieczystego do gruntu, uznając, że organy nie wykazały, iż korzystanie z nieruchomości przez spadkobierców jest niezgodne z planem zagospodarowania przestrzennego.

Sprawa dotyczyła odmowy przyznania prawa użytkowania wieczystego do gruntu w Warszawie spadkobiercom dawnego właściciela. Organy administracji odmówiły, powołując się na plan zagospodarowania przestrzennego przewidujący rezerwę komunikacyjną. Skarżąca argumentowała, że plan nie został uchwalony lub że można pogodzić funkcję komunikacyjną z innymi sposobami wykorzystania terenu. Sąd uchylił decyzję, stwierdzając, że organy nie wykazały w sposób wystarczający niezgodności z planem i naruszyły przepisy k.p.a. dotyczące ustalania stanu faktycznego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę B. U. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta odmawiającą przyznania prawa użytkowania wieczystego do gruntu. Sprawa wywodziła się z wniosku z 1948 r. złożonego przez dawnego właściciela hipotecznego. Organy administracji odmówiły przyznania prawa użytkowania wieczystego spadkobiercom, wskazując, że nieruchomość znajduje się w obszarze rezerwy komunikacyjnej pod poszerzenie ulicy, co zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego z 1992 r. uniemożliwia pogodzenie korzystania z gruntu przez właścicieli z jego przeznaczeniem. Skarżąca podnosiła, że plan nie był uchwalony lub że można było pogodzić funkcję komunikacyjną z innymi sposobami wykorzystania terenu. Sąd uznał skargę za zasadną, stwierdzając, że organy nie wykazały w sposób wystarczający niezgodności z planem zagospodarowania przestrzennego. Sąd wskazał, że z treści planu wynikało przeznaczenie terenu pod funkcję mieszkaniowo-usługową oraz komunikację, a kopia wyrysu z planu nie pozwalała na jednoznaczne ustalenie położenia nieruchomości wobec planowanej rozbudowy ulicy. W ocenie Sądu, organy naruszyły przepisy k.p.a. dotyczące ustalania stanu faktycznego i dokonały dowolnej oceny planu zagospodarowania przestrzennego. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Niekoniecznie, jeśli można pogodzić korzystanie z gruntu z jego przeznaczeniem lub jeśli plan nie jest jednoznaczny.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy nie wykazały w sposób wystarczający, że przeznaczenie gruntu pod rezerwę komunikacyjną jest nie do pogodzenia z korzystaniem przez spadkobierców. Wskazał na niejednoznaczność planu i brak wystarczających ustaleń faktycznych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (9)

Główne

Dz. U. Nr 50, poz. 279 art. 7 § ust. 2

Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy

Gmina obowiązana jest uwzględnić wniosek, jeżeli korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela da się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowania (obecnie planu zagospodarowania przestrzennego).

Pomocnicze

Dz. U. Nr 153, poz. 1271 art. 97 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz. U. Nr 153, poz. 1269 art. 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Dz. U. Nr 153, poz. 1270 art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz. U. Nr 153, poz. 1270 art. 152

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz. U. Nr 153, poz. 1270 art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy nie wykazały w sposób wystarczający, że przeznaczenie gruntu pod rezerwę komunikacyjną jest nie do pogodzenia z korzystaniem przez spadkobierców. Plan zagospodarowania przestrzennego nie był jednoznaczny lub jego interpretacja przez organy była dowolna. Organy naruszyły przepisy k.p.a. dotyczące ustalania stanu faktycznego i oceny dowodów.

Godne uwagi sformułowania

nie można było jednocześnie przyjąć, że przeznaczenie nieruchomości w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego nie da się pogodzić z korzystaniem z niej przez spadkobierców dotychczasowego właściciela. uzasadnienie odmowy przyznania prawa użytkowania wieczystego do gruntu przedmiotowej nieruchomości nie znajduje potwierdzenia w materiale dokumentacyjnym, a zatem uznać trzeba, iż odmowa ta była przedwczesna. Za dowolną, a zatem naruszającą przepis art. 80 kpa, należy uznać ocenę przez organy orzekające treści miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta W., którego rzeczywista treść jest odmienna od podanej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Skład orzekający

Daniela Kozłowska

przewodniczący

Anna Łukaszewska-Macioch

sprawozdawca

Maria Tarnowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa użytkowania wieczystego w kontekście planów zagospodarowania przestrzennego, obowiązki organów w zakresie ustalania stanu faktycznego i oceny dowodów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej gruntów warszawskich i przepisów dekretowych, choć zasady ogólne dotyczące planowania przestrzennego i k.p.a. mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego prawa rzeczowego (użytkowanie wieczyste) i jego kolizji z planowaniem przestrzennym, co jest częstym problemem w praktyce. Pokazuje błędy proceduralne organów administracji.

Czy rezerwa drogowa blokuje prawo do gruntu? Sąd wyjaśnia.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA 1256/03 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-02-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-06-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Łukaszewska-Macioch /sprawozdawca/
Daniela Kozłowska /przewodniczący/
Maria Tarnowska
Symbol z opisem
6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daniela Kozłowska Sędziowie NSA Anna Łukaszewska – Macioch (spr.) asesor WSA Maria Tarnowska Protokolant Iwona Kosińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lutego 2005 r. sprawy ze skargi B. U. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2003 r. nr [....] w przedmiocie odmowy przyznania prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości [....] 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta [...] W. z dnia [....] grudnia 2002 r., nr [....]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącej B. U. kwotę 30 (trzydzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] kwietnia 2003 r. [.....], po rozpoznaniu odwołania B. U od decyzji Prezydenta [...] W. nr [....] z dnia [...] grudnia 2002 r. odmawiającej przyznania prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości [...] pochodzącego z dawnej hipoteki oznaczonej [....] położonej przy ul. [....] , utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. przedstawiło następujący stan faktyczny sprawy:
Decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 1998 r. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast stwierdził nieważność decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej nr [...] z dnia [...] czerwca 1960 r. utrzymującej w mocy orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej w [...] W. nr [...] z dnia [...] maja 1960 r. o odmowie przyznania prawa własności czasowej na rzecz dotychczasowego właściciela nieruchomości hipotecznej położonej w W. przy ul. [....].
Następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją nr [....] z dnia [....] lipca 1999 r. stwierdziło nieważność powołanego wyżej orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w [...] W. z dnia [...] maja 1960 r.
Po stwierdzeniu nieważności w/w orzeczeń pozostał do rozpatrzenia wniosek z dnia 11 października 1948 r. złożony przez dawnego właściciela hipotecznego H. K.
Decyzją z nr [...] z dnia [...] grudnia 2002 r. Prezydent [...] W. odmówił przyznania następcom prawnym byłego właściciela – J. B., B. U., J. W., U. C., A. K., E. Z., J. Ł., D. P., J. K., E. K., D. P., J. P., K. K. oraz M. K. prawa użytkowania wieczystego do gruntu przedmiotowej nieruchomości warszawskiej, która obecnie w części obejmującej działki nr [...] stanowi własność [...] W., a w części stanowiącej działki nr [...] jest własnością Skarbu Państwa.
W uzasadnieniu decyzji podano, że z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego [...] W. zatwierdzonego uchwałą Rady [...] W. nr [...] z dnia [....] września 1992 r. wynika, że przedmiotowa działka znajduje się w obszarze rezerwy komunikacyjnej pod poszerzenie ulicy [...]. Wobec powyższego nie spełnia ona warunku wynikającego z art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279).
Odwołanie od powyższej decyzji złożyła B . U. podnosząc, iż organ powołał się na linie rozgraniczające projektowane w opracowywanym planie zagospodarowania przestrzennego rejonu R. W., który dotychczas nie został uchwalony. Organ ograniczył się jedynie do stwierdzenia, że teren znajduje się w obszarze rezerwy komunikacyjnej, nie biorąc pod uwagę, że właściciele mogliby również skorzystać z funkcji komunikacyjnej terenu np. przez wykorzystanie go na parking do czasu realizacji nowej inwestycji, której termin realizacji nie jest wiadomy. W takiej sytuacji, zdaniem skarżącej, nie było podstaw do odmowy przyznania prawa użytkowania wieczystego.
Rozpoznając odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. uznało za nieuzasadniony zarzut, jakoby organ I instancji powołał się na linie rozgraniczające powstałe w oparciu o plan, który nie został jeszcze uchwalony. Prezydent [...] W. w uzasadnieniu decyzji odmawiającej przyznania prawa użytkowania wieczystego powołał się na obowiązujący plan zagospodarowania przestrzennego [...] W. zatwierdzony uchwałą Rady [...] W. nr [...] z dnia [...] września 1992 r. i zgodnie z tym planem ustalił, że przedmiotowa nieruchomość znajduje się w obszarze przeznaczonym pod rezerwę komunikacyjną – poszerzenie ulicy [...]. Takie przeznaczenie terenu zostało potwierdzone pismem Dyrektora Wydziału Urbanistyki i Architektury Urzędu Gminy W. z dnia 3 października 2002 r. Organ pierwszej instancji prawidłowo zatem uznał, że nie da się pogodzić korzystania z gruntu przez następców prawnych dotychczasowego właściciela z planem zagospodarowania przestrzennego, bowiem nie jest możliwe, aby część gruntu pod drogą publiczną stanowiła własność osób fizycznych. W tym stanie rzeczy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] W.
Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyła B. U., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżąca powołała się na zarzuty podniesione w odwołaniu od decyzji organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest do zbadania, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania.
Skarga podlegała uwzględnieniu, bowiem zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa.
Przedmiotem sprawy jest wniosek dotychczasowego właściciela nieruchomości warszawskiej o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu tej nieruchomości. Wniosek ten podlegał rozpoznaniu na podstawie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy.
Zgodnie z tym przepisem gmina obowiązana jest uwzględnić wniosek, jeżeli korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela da się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowania - obecnie z planem zagospodarowania przestrzennego. W dniu orzekania przez organy administracji w sprawie wniosku złożonego przez H. K. o przyznanie prawa własności czasowej obowiązywał na obszarze [...] W. miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego zatwierdzony uchwałą Rady [...] W. nr [...] z dnia [...] września 1992 r. Z treści znajdującego się w aktach sprawy wypisu z tego planu zawartego w piśmie Wydziału Urbanistyki i Architektury Urzędu Dzielnicy [...] z dnia [...] listopada 1999 r. nr [...] wynika, że teren położony przy ul. [...] znajduje się w obszarze przeznaczonym pod funkcję mieszkaniowo-usługową – pod komunikację – rozbudowę ulicy [....]. Ustalenia podstawowe dla w/w obszaru obejmowały: utrzymanie i rozwój funkcji mieszkaniowych wraz z urządzeniami I stopnia obsługi, funkcji usługowych II i III stopnia obsługi; dopuszczono także utrzymanie i lokalizowanie innych funkcji nie kolidujących z funkcjami preferowanymi.
W świetle takiej treści ustaleń planu zagospodarowania przestrzennego nie można było jednocześnie przyjąć, że przeznaczenie nieruchomości w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego nie da się pogodzić z korzystaniem z niej przez spadkobierców dotychczasowego właściciela. Znajdująca się w aktach sprawy kopia wyrysu z planu zagospodarowania przestrzennego nie pozwala na jednoznaczne ustalenie, jakie jest przeznaczenie terenu, na którym jest położona przedmiotowa nieruchomość. Z braku jakiegokolwiek opisu (legendy) znaczenia linii uwidocznionych na wyrysie nie można ustalić, w jakim położeniu wobec planowanej rozbudowy ulicy [....] znajduje się przedmiotowa nieruchomość. Stan taki oznacza, że uzasadnienie odmowy przyznania prawa użytkowania wieczystego do gruntu przedmiotowej nieruchomości nie znajduje potwierdzenia w materiale dokumentacyjnym, a zatem uznać trzeba, iż odmowa ta była przedwczesna. Organy orzekające w niniejszej sprawie nie dokonały bowiem ustaleń niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego w zakresie możliwości korzystania z nieruchomości przez spadkobierców byłego właściciela, naruszając tym samym obowiązki wynikające z art. 7 i 77 kpa. Za dowolną, a zatem naruszającą przepis art. 80 kpa, należy uznać ocenę przez organy orzekające treści miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta W., którego rzeczywista treść jest odmienna od podanej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Mając na względzie powyższe Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 powołanej ustawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI